Kerey.kz/Керей.кз » Иран

Иран парламенті мен Хомейни мавзолейіне шабуыл

kerey.kz — Wed, 07 Jun 2017 19:26:22 +0000

Иран полициясы қарулы адамдар шабуыл жасаған парламент ғимаратын сырттай бақылап тұр. 7 маусым 2017 жыл.

Тегеранда Иран парламенті мен аятолла Хомейнидің кесенесіне жасалған шабуылдар салдарынан алдын ала мәлімет бойынша, жеті адам қаза тауып, бірнеше адам жараланған. “Ислам мемлекеті” экстремистік тобы шабуылға жауапкершілікті мойнына алды.

Сәрсенбіде Тегеранда Иран парламенті мен қала шетіндегі аятолла Хомейни кесенесіне шабуыл жасалды. Салдарынан үштен жеті адамға дейін қаза тапқаны туралы әртүрлі мәлімет айтылады. “Ислам мемлекеті” (ИМ) экстремистік ұйымының ақпараттық ресурсы саналатын AMAQ сайтында ұйым Тегерандағы шабуылдар жауапкершілігін мойнына алатыны және парламенттегі шабуыл жалғасып жатқаны хабарланды.

Тағы бір мәлімдемеде Хомейнидің мавзолейіне шабуылды екі жанкешті жасағаны айтылады.

IRNA агенттігінің хабарлауынша, шабуылдардан қауіпсіздік күштерінің екі сарбазы оққа ұшып, 30-ден астам адам жараланған. Басқа ақпараттар бойынша, шабуылдардан жеті адам қаза тапқан. Иран БАҚ-тары Тегеранның оңтүстік шетіндегі аятолла Хомейнидің мавзолейіне кем дегенде үш адам шабуылдап, сол жердегі адамдарға оқ атқаны туралы хабарлаған.

Тегеран губернаторы Хоссейн Хашемидің мемлекеттік БАҚ-қа айтуынша, қауіпсіздік күштері шабуылдағандардың бірінің көзін жойған, қалғаны ұсталған. Губернатордың сөзінше, шабуылдан жұмысшы оққа ұшып, бірнеше адам жараланған. Жартылай ресми ILNA агенттігі шабуылдаған екі адамның ұсталғанын айтады.

Депутат Ильяс Хазрати мемлекеттік телеарнаға сұхбатында тапаншалы бір адам және Калашников автоматымен қаруланған екі адамның парламент ғимаратына баса-көктеп кіргенін айтқан. Мұнда сегіз адам жараланып, қауіпсіздік күштерінің сарбазы оққа ұшқаны хабарланды.

Кейін парламентке басып кіргендердің бірі ғимараттың төртінші қабатында өзін жарып жібергені туралы ақпарат тарады.

Tasmin агенттігі ғимаратта төрт адамның кепілге алынғанын хабарлады

Қарулы шабуыл жасалған Иран парламенті жанындағы жедел жәрдем көлігі мен адамдар. Тегеран, 7 маусым 2017 жыл.

Екі шабуыл сәрсенбі күні таңертең жасалды. Иранның барлау министрлігі шабуылдарды “террористік топтар” жасағанын мәлімдеді.

“Үшінші топтың мүшелері шабуыл жасамас бұрын ұсталды” деп хабарлады министрлікке сілтеме жасаған мемлекеттік телеарна.

Жоғарғы билік елдің рухани көсемі саналатын аятолла Әли Хаменеидің қолына шоғырландырылған Иранда бұл шабуылдар реформашыл саясаткер саналатын Хассан Роухани ел президенті қызметіне екінші мерзімге сайланғаннан кейін бір ай өтпей жасалып отыр.

Азаттық бұған дейін ИМ-нің өз қатарына ирандықтарды көбірек тартуға тырысып, Иранға, әсіресе елдегі азшылықты құрайтын сунниттерге бағытталған парсы тіліндегі пропаганданы көбейткені туралы жазған.

1979 жылы Иранда ислам революциясын жасап, теократиялық режим орнатқан аятолла Рухолла Хомейни 1989 жылы дүние салған. Азаттық радиосы

Ирандағы көрге түнейтіндер елді шошытты

kerey.kz — Thu, 29 Dec 2016 15:33:54 +0000

Тегеранның сыртындағы зиратта қазулы қабірде тұрып жатқан үй-күйсіз жандардың суреттері қоғамда наразылық тудырып, жұрт бұл шаруаға мемлекеттің араласуын талап етті.

Суреттерден шынымен жан түршігеді – баспанасыз ерлер, әйелдер мен балалар барар жер таппаған соң моланы паналап келген. 50 шақты ирандық азаматтың Тегеранның сыртындағы зиратта тұрып жатқанына бірнеше жыл болған тәрізді.

Қайыршылықтың шегіне жеткен жандардың қазулы көрдегі [Иранда қабірді алдын-ала қазып қояды] тірлігі жайлы қорқынышты суреттер қатардағы азаматтарды да, биліктегі лауазым иелерін де шошытты, жұрт үкіметтің шара қабылдауын талап етті.

Күнделікті шығатын Шахрванд (Shahrvand) газетінің бірінші бетінде желтоқсанның 27-сі күні жарияланған үйсіз-күйсіз жандар туралы мақалада Тегеранның сыртындағы Шахрияр кентінде тұрып жатқандардың көбі нашақорлар деп сипатталған. Олардың ауыр тағдырын бейнелейтін суреттер әлеуметтік желіге лезде тарап, қарапайым тұрғындар мен танымал адамдар бұған бей-жай қалмай, пікір білдірді.

ҚОҒАМ НАРАЗЫЛЫҒЫ

Иран президенті Хассан Роухани зиратта өмір сүруді “үкімет пен халық үшін өте өрескел жағдай” деп атады.

“Кедейшілік, мұқтаждық пен қиындықтарға үкімет те, халық та жауапты. Батыс елдерінде кедей адамдар көпір астында картон жастанып немесе метро бекетінде ұйықтайды деп естіген едім, бірақ бейітте өмір сүргендер жайлы естімеппін” деген Роухани желтоқсанның 28-і күні.

Президенттің бұл сөзі Оскар сыйлығы иегері, ирандық режиссер Асгар Фархадиге жауап ретінде естілді. Фархади желтоқсанның 27-сі күні Роуханиге жазған хатында “суық түндерін молада өткізіп жатқан ер, әйел және балалар үшін өкініп, ұялатынын” айтқан. “Осы өкінішімді сізбен және елдегі жауапкершілікті сезінетін басқа жандармен бөліссем деймін” деп жазған режиссер.

Көпшілік жұрт ашу-ызасын әлеуметтік желіде білдірді. Facebook қолданушы Кухе Сефид үкіметті “сириялық Алеппо қаласын қалпына келтіру тәрізді шетелдік жобаларға араласқанша елдегі әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешпей ме” деп айыптады.

Тегеранның сыртындағы зиратта тұрып жатқан адам. Ирандық Sharvand басылымындағы сурет.

Тағы бір Facebook қолданушы Жавад Сиадат “Құдайым-ау, қандай сұмдыққа куәгер болып жүрміз?” деп жазды.

Мохесен Эб есімді азамат “абырой, ұят пен қорқыныштан жұрдай” деп билікті айыптаған.

Желтоқсанның 28-і күні бейітте тұратын жандар тақырыбын жалғастырған мақаласында Shahrvand басылымы билік шара қабылдауға уәде еткеннен кейін қауіпсіздік күштері үйсіз адамдарды моладан мәжбүрлеп әкеткені жайлы жазған. Газет дерегі бойынша, кейбіреулердің әлгі бейітте тұрып жатқанына он жылдан асқан.

НАШАҚОРЛАР КӨБЕЙІП БАРАДЫ

ISNA жартылай ресми ақпараттық агенттігіне берген сұхбатында Тегеран провинциясының губернаторы Сайед Хосейн Хашеми мола тұрғындарын “есірткі діңкелеткен жандар” деп сипаттаған.

“Бұл адамдардың ішерге асы болмай аштықтан бұралып жүрді деген ақпарат ойланбай, жөнсіз жарияланған, өйткені бұлар есірткіге әбден салынып біткен кілең нашақор” деген губернатор желтоқсанның 28-і күні. Ол сонымен бірге әлгі адамдар зиратқа жақын маңдағы сауықтыру лагеріне орналастырылғаны туралы хабарлаған.

Иран ресми орындарының мәліметі бойынша, Тегеранда 15 мыңға жуық үйсіз адам бар, оның 5 мыңы – әйелдер. Үйсіздердің көбі – нашақорлар. Ресми дерек бойынша, елде емдеу-сауықтыру бағдарламасына 1,4 миллион нашақор тіркелген, бірақ белсенділер 80 миллион тұрғыны бар елде нашақорлар саны 2 миллионнан асады дейді.

Есірткімен ұсталғандарға жазаның ауыр екендігіне қарамастан нашақор саны көбейіп келеді деп саналады. Оның негізгі себептерінің бірі – әлемдегі героин өндіруші басты ел Ауғанстаннан есірткінің Иран арқылы тасымалдануымен байланысты. Қазан айында БҰҰ-ның есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасы (UNODC) Ауғанстанда апиын өсіру 201 мың гектарға артып, 2015 жылдан бері 10 пайызға көбейгені туралы хабарлаған.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Иранның санкциядан құтылуының Қазақстанға не әсері бар?

kerey.kz — Mon, 18 Jan 2016 18:54:50 +0000

Сарапшылардың пікірінше, санкциядан босаған Иранның мұнайы халықаралық нарықта қазақстандық көмірсутегі шикізатының саудасына әсер етеді.

Мақпал МҰҚАНҚЫЗЫ

Батыс “Тегеран ядролық бағдарламасына қатысты мойнына алған халықаралық міндеттемелерді орындағандықтан” Иранға қарсы салған санкциясын алып тастады.

Осы кезге дейін халықаралық қауымдастық оқшау қалдырып келген Иран санциялар алынған соң шетелдік банктердегі өзіне тиесілі миллиардтаған долларға бағаланатын активтерге қол жеткізіп, мұнайын экспортқа шығаруға мүмкіндік алады. Санкция алынғаннан кейін Иран билігі күніне 500 мың баррельден астам мұнай шығаруға әзір екенін айтты.

Ираннан санкцияның алынуы халықаралық биржадағы мұнай бағасын одан әрі құлдилатты. Дүйсенбі күні Лондон қор биржасында Brent маркалы мұнайдың бір баррелі 27,72 доллардан сатылды.

ҚАЗАҚСТАНҒА НЕНДЕЙ ӘСЕРІ БАР?

Қазақстандық экономист Сергей Смирновтың айтуынша, Иранның санкциядан құтылуы мұнайы өзге елдермен салыстырғанда қымбаттау Қазақстанның халықаралық нарықтағы саудасына әсер етеді.

Иран президенті Хассан Роухани баспасөз жиынында сөйлеп отыр. Тегеран, 17 қаңтар 2016 жыл.

- Араб мұнайының өзіндік құны 10 доллардан кем. Иранда да сондай. Ресми дерек бойынша, біздің Теңізден шығатын мұнайдыңбір баррелі – 20 доллар, Өзеннің мұнайы – 70-80 доллар, Қашаған мұнайы – 100 доллар, – дейді экономист.

Оның айтуынша, Иран мен Сауд Арабиясы Еуропаға шығаратын мұнай көлемін ұлғайтуды көздеп отыр. Иран санкция барысында жоғалтқанын қайта қалпына келтіруге ұмтылса, Сауд Арабиясы Польша, Швеция сияқты жаңа тұтынушы тапқан. Бұл Қазақстанның халықаралық нарықтағы жағдайын шиеленістіре түседі.

- Ресей де мұнай бағасы баррелі 15 доллар болғанға дейін шыдас бере алатынын мәлімдеген. Ал Қазақстан мұндай бағаға келісе алмайды. Егер әрі қарай да мұнай бағасы арзандай берсе, экспорт көлемін азайтамыз. Мұнайды 10-15 долларға сата аламыз деп ойламаймын. Соның салдарынан бюджет азаяды, тағы басқа салдары болады, – дейді экономист.

Экономист Сергей Смирновтың болжамынша, алдағы уақытта мұнай бағасы сәл қалпына келгенімен, Иран нарыққа шикізатын шығара бастаған кезде әрі қарай төмендей бермек.

МҰНАЙДА БӘСЕКЕЛЕС ЕКІ ЕЛДІҢ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ

2015 жылы күзде өткен Қазақстан-Иран үкіметаралық жиынында екі ел арасындағы тауар айналымының жарты жыл ішінде 360 миллион долларға жеткені айтылды. Бұл 2014 жылмен салыстырғанда 37 пайызға кем. Экономистердің айтуынша, Ираннан санкцияның алынуы Қазақстан мен Иран арасындағы байланысқа да біраз әсер етеді.

Қазақстан мен Иран арасында жүк тасымалдаумен айналысатын компанияның есімін таныстырмаған өкілі «санкция алынғаннан кейін төлем процестерінің жеңілдей түсетінін» айтады.

Солдан оңға: Қазақстан мен Түркіменстан және Иран президенттері Нұрсұлтан Назарбаев пен Гурбангулы Бердімұхамедов және Хассан Роухани Қазақстан-Түркіменстан-Иран теміржолының ашылу салтанатында тұр. Түркіменстан, 3 желтоқсан 2014 жыл.

- Шын мәнінде оның бізге әсері онша білінбейді. Тек бір нәрсе ғана – төлем жағы жеңілдейді. Енді Иранның тасымалдаушыларына ашық түрде ақша аудара аламыз, олар еркін қабылдай алатын болады. Бұрындары бұл қиын болатын. Бұл – кәдімгідей үлкен жеңілдік, – дейді компания өкілі Азаттық тілшісіне.

Лев Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті жанындағы қазіргі заман зерттеулері институтының директоры Мұхит-Ардагер Сыдықназаров «енді Қазақстан мен Иран арасындағы қарым-қатынас, әсіресе сауда жандана бастайды» деп есептейді.

- 2014 жылдың желтоқсан айында іске қосылған Қазақстан-Түркіменстан-Иран теміржол магистраліне байланысты Иран бағытында (тауар көлемі– ред.) көбейеді деген болжам бар. Бұл теміржол тармағы қазақстандық бидай экспортын ұлғайтуға бағытталған, – дейді Мұхит-Ардагер Сыдықназаров.

Қазір Қазақстан Иранға негізінен бидай, бірқатар шикі мұнай өнімдері, бағалы металдар экспорттайды. Ал Ираннан Қазақстанға жеміс-жидек, көкөніс, тұрмыстық және құрылыс заттары импортталады.

«Қазақстанның Иранға ұсынатын заттары аз» екенін айтқан бұрынғы дипломаты Қазбек Бейсебаев екі елдің байланысы тек импортпен ғана шектелмеуі керек деп санайды.

Иран газеттерінің бірінің елден санкция алынғаннан кейінгі саны. 18 қаңтар 2016 жыл.

- Қазір санкция алынды ғой. Иранда қазір Батыс Еуропаның өкілдері де толып жатыр. Өйткені ол жерде бизнес жасауға болады. Біздікілер де соған тырысуы керек. Иранмен саяси жағынан, сауда қарым-қатынас жағынан барлық жағынан жақсы, еш проблема жоқ. Бірақ оны дамыту керек, – дейді ол.

2015 жылы 15 шілдеде Иран мен әлемдік «алтылықтың» Тегеранның ядролық бағдарламасына қатысты келіссөзі нәтижелі аяқталып, тараптар келісім жасасқан еді. Оған сәйкес Иран өз аумағындағы ядролық нысандарға Халықаралық атом энергиясы агенттігі (МАГАТЭ) тексерушілерін жіберуге, ал Батыс елдері Иранға салынған санкцияларды біртіндеп алып тастауға міндеттеме алған. МАГАТЭ 16 қаңтарда Иран үкіметі ядролық бағдарламасына қатысты мойнына алған халықаралық міндеттемелерді орындағанын жариялаған.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы