Kerey.kz/Керей.кз » Конституция

26-БАПҚА ӨЗГЕРІСТІҢ ҚАЖЕТІ ЖОҚ! Әділеттілік шектелмеуге тиіс!

kerey.kz — Sat, 04 Feb 2017 18:15:08 +0000

1995 жылы 30-тамызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Жобамен мұқият танысып шығып кеңейтілген көлемде пікір білдірмек болып жүр едім, алайда 26-бапқа байланысты дау-дамай бей-жай қалдырмай қолға қалам алдыртты. Мәселенің мән-жайына үңілейік. Ұсынылып отырған жобада 26-баптың 1 және 2-тармақтарын мынадай редакцияда жазу ұсынылады:
«1. Әркiм заңды түрде алған қандай да болсын мүлкiн жеке меншiгiнде ұстай алады.
2. Жеке меншік құқығына қол сұғылмайды. Меншiкке, оның iшiнде мұрагерлiк құқығына заңмен кепiлдiк берiледi. Егер Конституцияда өзгеше көзделмесе, заңды жолмен алынған мүлікке меншік құқығын шектейтін немесе одан айыратын заңдарды және өзге де құқықтық актілерді қабылдауға жол берілмейді.».

Ал қолданыстағы Конституцияда не делінген? Онда:
«26-бап. 1. Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде алған қандай да болсын мүлкiн жеке меншiгiнде ұстай алады.
2. Меншiк, оның iшiнде мұрагерлiк құқығына заңмен кепiлдiк берiледi» делінген.

Жобаның 1-тармағындағы «әркім» сөзі қолданыстағы Негізгі заңдағы «Қазақстан азаматы» тіркесін алмастырып тұр. Бұл нені білдіреді? Өз басым «әркім» дегенді «әр қытай» деп қабылдаймын. Бұл кез келген шетелдік немесе азаматтығы жоқ жандар Қазақстанда меншікке, оның ішінде жерге меншік иесі болып шыға келмек. Қытайдан әкелінетін 51-зауыттың қожасы қазақ жерінде алшаң басады деген сөз. Қазақстандағы нарық пен демократия әлі күнге шалажансар қалып отырған жағдайда бұған үзілді-кесілді жол беруге болмайды. Ол іс жүзінде Қазақстан байлығын талан-таражға салудың жетілдірілген тетігіне айналып кеткелі тұр. Бұдан гөрі Қазақстан заңдары шетелдік компаниялардағы қазақстандықтардың құқығын қорғауды жеріне жеткізе алса соның өзі ұтыс.

Жобадағы 26-баптың екінші тармағындағы «Егер Конституцияда өзгеше көзделмесе, заңды жолмен алынған мүлікке меншік құқығын шектейтін немесе одан айыратын заңдарды және өзге де құқықтық актілерді қабылдауға жол берілмейді» деген толықтыру жобасы тіпті сорақы. Ол конституцияның әділдік пен әділеттілік қағидаларына қайшы. Қазіргідей коррупция өрістеген шақта олигархтардың, латифундистердің, тіпті қытайлардың мүлкінің (жер кесінділері, кеніштер, кен орындары, кәсіпорындар, т.б.) заңды жолмен алынғандығына халықтың еш сенімі жоқ. Екі жарым мың шенеуніктің істі болып жатқаны анау.

Бұл жоба қабылданып кетсе махинациялық әрекеттермен, рейдерлік басып алушылықпен меншік иелеріне айналған ұйымдасқан қылмыстық топтың өкілдері еркінсіген үстіне еркінсиді. Өйткені оларды мүлкінен айыратын тетіктер жойылады. Тіпті соттың өзі рейдерлік қылмыскерді мүлкінен айыра алмай қалады. Бұл қылмыстың мүлде жаңа түрлерін туғызуы ықтимал.

Іс жүзінде керісінше Конституцияда ӘДІЛЕТТІЛІКТІ шектейтін немесе одан айыратын заңдарды және өзге де құқықтық актілерді қабылдауға жол берілмеуге тиіс. Сондықтан 26-баптың қолданыстағы формулировкасына өзгерістің де, толықтырудың да мүлде қажеті жоқ!

Марат Токашбаевтың facebook парақшасынан алынды

Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңының жобасына қатысты ұсыныстар мына мекенжайда қабылданады

kerey.kz — Fri, 27 Jan 2017 06:18:19 +0000

Қазақстан Республикасының азаматтары мен мекемелерінің назарына

Мемлекет басшысы бүкілхалықтық талқылауға шығарған «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы заңының жобасына қатысты ұсыныстар 2017 жылғы 26 қаңтардан 2017 жылғы 26 ақпанға дейін мына мекенжайда қабылданады:

010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, Үкімет үйі, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Мемлекеттік құқық бөлімі,

электрондық пошта – ap2017@akorda.kz

Ақорда баспа сөз қызметі

Конституцияға өзгерістер енгізу жобасы жарияланды

kerey.kz — Thu, 26 Jan 2017 06:03:59 +0000

Қазақстанда билік тармақтары арасында өкілеттіліктерді бөлу мәселелері бойынша конституцияға енгізуге ұсынылған өзгерістер жөніндегі заң жобасы жарияланды.

Ресми БАҚ-та жарияланған заң жобасында конституцияға президенттің қандай өкілеттіктері үкімет пен парламентке берілмек екені көрсетілген. Жоба бойынша, алдымен президенттің әлеуметтік-экономикалық процестерді реттеудегі біршама өкілеттіктері үкіметке және басқа да атқарушы органдарға беріледі.

Ұсынылған өзгерістерде президенттің премьер-министрді парламент мәжілісінің мақұлдауымен тағайындап, орнынан алатыны, үкімет құрамын премьер ұсынып, ол мәжілістің мақұлдауымен жасақталатыны, тек сыртқы істер министрі мен қорғаныс министрін президент тағайындап, орнынан алатыны айтылған.

Жобада үкіметтің мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының негізгі бағыттарын, қорғаныс, қауіпсіздік, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуді айқындап, іске асыратыны, президенттің келісімімен мемлекеттік бағдарламаларды бекітіп, олардың орындалуын қамтамасыз ететін айтылған. Үкіметке сонымен қатар үкімет құрамына кірмейтін орталық атқару органдарын қайта құру, жою, олардың басшыларын тағайындап, орнынан босату өкілеттілігі беру қарастырылған.

Конституцияға енгізілетін өзгерістер жобасы бүгіннен бастап жалпыхалықтық талқылауға ұсынылды. Талқылау 26 ақпанға дейін жалғаспақ.

Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев билік бөлінісі мәселесіне қатысты тиісті заңдар мен конституцияға өзгеріс енгізу қажетін алғаш ел тәуелсіздігінің 25 жылдығына арналған салтанатты жиында, 2016 жылы 15 желтоқсанда айтқан еді.

Азат Еуропа / Азаттық радиосы