Қырғыз басшысы қазақ халқын емес, биліктің экономикалық саясатын сынап отыр. Дұрыс айтылған пікірді дұрыс қабылдаған ләзім. Кеткен қиғаштықтар жөнделуі керек. Осыдан кейін үкімет тарифтерді төмендетіп, зейнетақымды он есе емес, ең болмаса екі-үш есе көтерсе мен мүлде қарсы болмаймын.

Ал біздің шекаралық шенеуніктердің әрекеті – «Таз ашуын тырнадан аладының» кері. Жай халықтың бұған не қатысы бар? Қарапайым жұртты, балалы, аяғы ауыр әйелдерді шекарада 4-7 сағат сарсылтып қою адамгершілікке жата ма? Кеше кешкілік бұл кептеліс ҰҚҚ органдарының жоспарлы тексеруінің салдары дегендей сылтау көзге шалынды. Сонда жоспарлы тексеру міндетті түрде шекарадағы қозғалысты тежеумен атқарыла ма? Жалпы бұл уақиғаны шиеленістірудің қажеті жоқ.

Билік өзгереді, халық қалады. Қазақ-қырғыз халықтарының бауырластығы – мәңгілік. Бізді тек тарихымыз ғана емес, келешегіміз де біріктіреді. Мемлекет – халық үшін. Халық үшін қызмет ететін органдар осы тұрғыдан алғанда орынсыз амбицияларға еріп кете бермей халықаралық саяси мәдениетті де жете меңгергені абзал-ау.

Марат Токашбаевтың facebook парақшасынан алынды

Ал осы соңғы болжамында не делінген? Еуразиялық одақ арқылы кіндігіміз байлаулы болған соң бізді Ресей тағдыры қызықтырады. «Украина үшін Ресеймен дау-дамай таяу жылдарда халықаралық қауымдастықтың басты назарында болады, алайда біз Ресей Федерациясы қазіргі қалпында тағы он жыл өмір сүруге қабілетті деп есептемейміз. Көмірсутегі шикізаты мен мұнай бағасының ауытқуына тәуелділік Мәскеудің орасан аумақты алып жатқан Ресей Федерациясында мемлекеттік институттарды басқарып отыруына мүмкіндік бермейді. Біз Мәскеу билігінің әлсіреуі Ресейді формальды және неформальды түрде бөлшектеуге ұрындыратындығын күтіп отырмыз», – дейді олар.

Ресей Федерациясы қазіргі қалпында аман қалуы екіталай. Энергоресурстарды экспорттаудан түскен табысты тұрақтылығы мығым экономикаға айналдыра алатындай қабілетінің жоқтығы Ресейді көмірсутегі шикізатының бағасына тәуелділікпен қоса ең осал тұсына айналып отыр. Экспорттан ағылған пайда ең алдымен Мәскеуге түседі, аймақтарға қалған-құтқаны ғана тиеді. Бұл баяғы 1980, 1990 жылдардағы кеңестік кезеңдегі тәрізді аймақтардың өз мәселесін өзі шешуге ұмтылуын үдетеді. Мұндай жағдайды Мәскеу билігі әдетте КГБ (қазір ФСБ) арқылы шешетін, алайда жазалаушы органдардың өзі ары қарай «орталықтан безу» үдерістерін тоқтата алмайтыны анық. Ресейге қарсы күннен күнге күшейіп отырған санкциялар осыған қызмет етуде. Бұл шынымен біртіндеп Ресей ыдырайды деген сөз.

Ресейдің батысында Польша, Венгрия және Румыния бір кезде орыс басқыншылығынан айырылған жерлерін қайтарып алуға тырысады. Олар Украина мен Белоруссияны өз жағына тартады. Ресей болса Солтүстік Кавказға бақылауын жоғалтады, ал Орталық Азияда бей-берекетсіздік басталады. Солтүстік батыста Карелия қайтадан Финляндия құрамына қосылуға әрекеттенеді. Қиыр Шығыста Приморье аумақтары Мәскеуге тәуелсіз саясатпен Жапонияға, Қытай мен АҚШ-қа қарай бағыт ұстанатын болады.

«Бір ерекшелігі аумақтар өз автономиясы үшін күреспейді, керісінше әлсіреген Мәскеу вакуумдық кеңістік қалдырады, сол кеңістікте бұрынғы Ресей Федерациясының жекелеген бөлшектері ғана өмір сүруі ықтимал», –дейді Stratfor.

Мұндай жағдайда Қазақстан не істеу керек? Апатқа ұшырап аударылып бара жатқан кемеге өзін шынжырмен байлап сонымен бірге су астына жөнелген кеме тарихы жер бетінде жоқ. Сондықтан аман қалу үшін Қазақстан суға қарық болатын Ресеймен арадағы Еуразиялық одақ деген шынжырды үзуі қажет!                                                                                                                                                                   Марат Токашбаев

facebook  парақшасынан алынды