|  |  | 

تاريح تۇلعالار

نكۆد قۋدالاعان ورازماعامبەتتىڭ تاعدىرى بەلگىسىز


كارلاگ مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ازاپتاۋ كورىنىسىن قويىپ جاتىر. قاراعاندى وبلىسى دولينكا اۋىلى، 19 مامىر 2013 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

كارلاگ مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ازاپتاۋ كورىنىسىن قويىپ جاتىر. قاراعاندى وبلىسى دولينكا اۋىلى، 19 مامىر 2013 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

1930 جىلدارى قازاقتاردىڭ ماڭعىستاۋدان يرانعا كوشۋىنە سەبەپشى بولعان، كەيىن سوۆەتتىك جازالاۋ مەكەمەسى اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ تۇركىمەنستان تۇرمەسىندەگى تاعدىرى بەلگىسىز كۇيىندە قالدى.

يسلامبەك كورپە – 1935 جىلى يرانعا كوشىپ، 1937 جىلى نكۆد ۇستاپ، اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ شوبەرەسى. يران جەرىندە تۋعان يسلامبەك قازىر دە سونداعى گورگان قالاسىندا تۇرادى. ونىڭ ۇلكەن اتاسى ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆ – 1930 جىلدارى سوۆەتتىك قازاقستانداعى قۋدالاۋدان باس ساۋعالاعان قازاقتاردىڭ يران قالالارىنا قونىستانۋىنا سەبەپشى بولعان بەلگىلى تۇلعا بولاتىن.

ورازماعامبەتتىڭ ۇستالۋى

يسلامبەكتىڭ ايتۋىنشا، اۋەلدە ورازماعامبەت بۇحارادا، تۇركيادا ءدىني ءبىلىم الىپ، كەيىن ءۇندىستاننىڭ بومبەي (قازىرگى اتاۋى – مۋمباي) قالاسىندا وقىپ، گەولوگ-ينجەنەر ماماندىعىن يگەرگەن.

- قازاقستانداعى 1930 جىلدارداعى ساياسي ناۋقان كەزىندە ماڭعىستاۋدا اتامىزدى نكۆد «انگليانىڭ شپيونى» دەپ قۋدالايدى. سول كەزدە ول بالا-شاعا، تۋىستارىمەن بىرگە اشعابادقا كوشىپ بارادى. سوندا جۇرگەندە ءبىر كۇنىتانىستارىنىڭ ءبىرى ورازماعامبەتتى ۇستاۋ تۋرالى بۇيرىق كەلگەنىن، سوندىقتان ەرتەڭگە قالماي تۇندە قاشۋ كەرەكتىگىن ايتادى. سول ۇيعارىممەن ول تۇندەلەتىپ اۋلەتىمەن يران جەرىنە كوشىپ كەتكەن، – دەيدى يسلامبەك كورپە ازاتتىققا.

نكۆد اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ شوبەرەسى يسلامبەك كورپە. الماتى، 2016 جىلدىڭ كۇزى.

نكۆد اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ شوبەرەسى يسلامبەك كورپە. الماتى، 2016 جىلدىڭ كۇزى.

 

ونىڭ ايتۋىنشا، يرانعا كوشىپ بارعان قازاقتار اۋەلدە بىرنەشە قالاعا بىتىراي قونىستانىپ، قينالىپ قالادى. كەيىننەن قازاقتار گورگان، بەندەر-تۇركىمەنگە (بەندەر شاح) تۇراقتايدى.

ەبجان اتامنىڭ ايتۋىنشا، ورازماعامبەتتى يراندا جۇرگەن جەرىنەن سوۆەت جاعى «قارا ماشينامەن» الىپ كەتىپ، تۇركىمەنستانعا اپارىپ اتقان ەكەن.

- ورازماعامبەتتىڭ تۇڭعىش ۇلى – ەبجان اتامنىڭ ايتۋىنشا، ورازماعامبەتتى يراندا جۇرگەن جەرىنەن سوۆەت جاعى «قارا ماشينامەن» الىپ كەتىپ، تۇركىمەنستانعا اپارىپ اتقان ەكەن. ەستۋىمىزشە، اتقان كەزدە دەنەسىنەن 58 وق تابىلعان دەسەدى، – دەيدى يسلامبەك.

يسلامبەك كورپەنىڭ ايتۋىنشا، ەبجان كەيىن اكەسىنىڭ قايدا، قاشان، قانداي جاعدايدا اتىلعانىن جانە ءمايىتىن سۇراپ، ماسكەۋ مەن اشعاباتقا قازاقستانداعى تۋىستارى ارقىلى سۇراۋ سالىپ حات جازعان. الايدا سوت، پروكۋراتۋرا، ءبىر كەزدەگى كگب مەكەمەلەرىنەن العان جاۋاپتاردا ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ قايتىس بولعان جىلدارى ەكى ءتۇرلى كورسەتىلگەن. ال ءمايىتى نەمەسە قالدىعى جايلى مۇلدە ايتىلمايدى.

ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ 1942 جىلى ولگەنى تۋرالى انىقتاما.

ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ 1942 جىلى ولگەنى تۋرالى انىقتاما.

 

ورازماعامبەتتىڭ يراندا قالاي ۇستالعانى جايلى دا ناقتى ايتىلمايدى. ۇرپاقتارى ايتقانداي شىنىمەن نكۆد ءوزى يرانعا بارىپ ۇستادى ما، نەمەسە نكۆد-دىڭ سۇراۋ سالۋىمەن يران جاعى ۇستاپ بەردى مە – بۇل تۋرالى دەرەك، قۇجات ازىرگە جوق. ال ماڭعىستاۋلىق ولكەتانۋشى القاجان مەدەلۇلى ورازماعامبەت تۇركىمەنستان-يران شەكاراسىندا ۇستالۋى مۇمكىن دەيدى.

- ءبىز ورازماعامبەت تۋرالى زەرتتەۋ جاساپ يرانعا بارعان كەزىمىزدە جەرگىلىكتى تۇركىمەندەر ورازماعامبەتتىڭ شەكارا ماڭىنداعى شابۋىلدىڭ بىرىندە تۇركىمەن سەرىكتەرىمەن بىرگە ۇستالعانى تۋرالى ايتتى. ول يرانعا كوشكەن سوڭ دا شەكارادان ءارى-بەرى قاتىناپ جۇرسە كەرەك، – دەيدى القاجان مەدەلۇلى ازاتتىققا.

1938, 1942? قاي جىلى اتىلعان؟

ورازماعامبەتتىڭ ۇرپاقتارى ونىڭ اقتالعانى جايلى رەسمي مالىمەتتى العاش 1990 جىلى العان. وسى جىلى قازاننىڭ 3-ءى كۇنى تۇركىمەنستان پروكۋراتۋراسى ونىڭ تۋىستارىنا جولداعان جاۋابىندا ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ سسسر جوعارعى سوتى اسكەري كوللەگياسىنىڭ شەشىمىمەن “كونتررەۆوليۋتسيالىق” ارەكەتتەرى ءۇشىن ايىپتالىپ، 1938 جىلى اتۋ جازاسىنا كەسىلگەنى، ال بۇل ءىستىڭ 1963 جىلى قۇرامىندا «قىلمىس بولماعاندىقتان» توقتاتىلعانى كەلتىرىلگەن. پروكۋراتۋرا وسى قۇجاتقا قوسا ورازماعامبەتتىڭ اقتالعانى جايلى دا انىقتامانى قوسا جولداعان.

ورازماعامبەتتىڭ 1938 جىلى قازاننىڭ 30-ى اتىلعانى تۋرالى تۇركىمەنستان كگب-سىنىڭ مالىمەتى.

ورازماعامبەتتىڭ 1938 جىلى قازاننىڭ 30-ى اتىلعانى تۋرالى تۇركىمەنستان كگب-سىنىڭ مالىمەتى.

​1991 جىلى شىلدەنىڭ 17-ءسى تۇركىمەنستان كگب-سىنىڭ ورازماعامبەت ۇرپاقتارىنا جىبەرگەن جاۋابىندا 1882 جىلى تۋعان ونىڭ بومبەيدە ينجەنەر-گەولوگ ماماندىعى بويىنشا جوعارى ءبىلىم العاندىعى ايتىلادى. قۇجاتتا نكۆد-نىڭ ورازماعامبەتتى 1937 جىلى قىركۇيەكتىڭ 1-ءى ۇستاعانى، ونىڭ 1938 جىلى قازاننىڭ 29-ءى اتۋ جازاسىنا كەسىلىپ، قازاننىڭ 30-ى اتىلعانى حابارلانعان. الايدا كگب قۇجاتىندا ونىڭ قايدا جەرلەنگەنى تۋرالى ارحيۆ دەرەكتەرى جوق ەكەنى ايتىلعان. وسى حاتتا ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ 1963 جىلى قىركۇيەكتىڭ 27-ءسى كۇنى اقتالعانى حابارلانعان.

ورازماعامبەتتىڭ اقتالعانى تۋرالى سسسر جوعارعى سوتى اسكەري كوللەگياسىنىڭ انىقتاماسىندا دا وسىنداي مالىمەت كەلتىرىلگەن. انىقتامادا ورازماعامبەت تۇرماعامبەتوۆتىڭ قايتىس بولعاننان كەيىن اقتالعانى ايتىلعان. تۇركىمەنستانداعى سول كەزدەگى كراسنوۆودسك احاج ءبولىمى بەرگەن كۋالىكتە ونىڭ 1942 جىلى قازاننىڭ 30-ى 61 جاسىندا قايتىس بولعانى كەلتىرىلگەن. قايتىس بولعان جەرى تۋرالى گرافا بوس قالعان. ال احاج ءبولىمىنىڭ ءوزى بۇل دەرەكتى 1963 جىلى ناۋرىزدىڭ 23-ءى جاسالعان اكتىگە سىلتەمە جاساپ حابارلاپ وتىر.

ورازماعامبەتتەن قالعان بەلگى

ورازماعامبەتتىڭ قاي جىلى اتىلعانى نەمەسە قايتىس بولعانى بەلگىسىز بولسا دا ۇرپاقتارى ونىڭ تۋعان جەرى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قىزىلسۋ ەلدى-مەكەنىندە وعان ارناپ قۇلپىتاس بەلگى ورناتتى. وندا ورازماعامبەتتىڭ قايتىس بولعان جىلى 1937 جىل دەپ كورسەتىلگەن. ماڭعىستاۋلىق ولكەتانۋشى القاجان مەدەلۇلى ورازماعامبەتتىڭ ۇرپاقتارى اشعاباتتان تۇتقىندار اتىلدى دەگەن جەردەن توپىراق الىپ كەلىپ، ىرىمداپ 2012 جىلى وسى بەلگىنى ورناتقانىن ايتادى.

ونىڭ ايتۋىنشا، ورازماعامبەتتى 1938 جىلى اتىلدى دەگەننەن كەيىن دە كورگەن ادامدار بولعان-مىس. ال جەرگىلىكتى زەرتتەۋشى وتىنشى كوشبايۇلى جوعارىداعى قۇجاتتارداعى سايكەسسىزدىككە سىلتەپ، «بۇل ۇكىمەت ورگاندارى ورازماعامبەتتى اتپاي ءوز جۇمىستارىنا پايدالاندى دەگەن اڭگىمەلەردىڭ شىندىق ەكەنىن بىلدىرەدى» دەپ جازادى.

گەولوگ عالىم نيكولاي لۋپپوۆ 1974 جىلى ورازماعامبەت ۇرپاقتارىنا بەرگەن جازباشا مالىمەتىندە 1928 جىلى ءوزىنىڭ ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتى كورگەنىن جازادى. جازعانىنا قاراعاندا، لۋپپوۆ ميحايل بايارۋناستىڭ ماڭعىستاۋدى زەرتتەيتىن گەولوگيالىق وتريادىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە «زاكاسپي ايماعىنىڭ باس مولداسى» ورازماعامبەتپەن كەزدەسكەن. لۋپپوۆ «ورىس ءتىلىن جاقسى بىلەتىن اڭگىمەشىل ادام ەدى» دەپ سۋرەتتەگەن ورازماعامبەت كەن زەرتتەۋ ىسىنە قىزىعاتىندىعىن ايتىپ، كەيىنگى ءبىر كەزدەسۋىندە بايارۋناسقا ات مىنگىزگەن ەكەن.

سسسر جوعارعى سوتىنىڭ ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ اقتالعانى تۋرالى 1963 جىلعى انىقتاماسى.

سسسر جوعارعى سوتىنىڭ ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ اقتالعانى تۋرالى 1963 جىلعى انىقتاماسى.

​ال ماڭعىستاۋلىق زەرتتەۋشى وتىنشى كوشبايۇلى 1928 جىلدارى ورازماعامبەتتىڭ «قىزىلسۋدا جەرگىلىكتى قۇرىلىس ماتەريالدارىن پايدالانىپ مەكتەپ سالىپ، فورت-شەۆچەنكودان وتەس قارابالاەۆ دەگەن وقىتۋشىنى الدىرتىپ ەكەۋى 20-دان اسا بالالاردى وقىتقانىن» جازادى.

1957 جىلى ماڭعىستاۋداعى ساحار تاۋىنان ورازماعامبەت كىتاپحاناسىنان 51 كىتاپ تابىلادى. اراب-پارسى تىلىندەگى وسى كىتاپتاردىڭ بارلىعى كەيىننەن قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ ورتالىق عىلىمي كىتاپحاسىنا وتكىزىلگەن. وسى كىتاپحانادا «ورازماعامبەت تۇرماعانبەتۇلىنىڭ ساحار تاۋىنان /ماڭعىستاۋدان/ 1957 جىلى تابىلعان كىتاپتارى» دەگەن تاقىرىپپەن تىزىمدەلگەن كىتاپتار نەگىزىنەن ءدىني ماسەلەلەر تۋرالى بولىپ كەلەدى. كىتاپتاردىڭ كوبىندە «رۋى اداي قازاق ورازماعامبەت تۋرمۋحاممەد ۋعىلى ماڭعىشلاقي كيتابي» دەگەن جازۋ بار.

يسلامبەك كورپەنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ورازماعامبەتتىڭ يرانداعى ۇرپاقتارىنىڭ قولىندا دا ونىڭ قولجازبالارى مەن پايدالانعان بىرنەشە كىتاپتارى ساقتاۋلى تۇر.                                                                                                                                                                             ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • ياسين قۇمارۇلى: ەجەلگى تۇركى تايپالارىنداعى توتەمدىك اڭ – قۇستاردىڭ اڭىزدىق نەگىزدەرى

    انوتاتسيا  ماقالادا گريفون، كوكبورى (قۇسبورى) ءتاڭىر ۇعىمدارى مەن اتاۋلارى توڭىرەگىندەگى سونداي-اق ساق، عۇن، ءۇيسىن، تۇركىلەردىڭ ءبورى توتەمدىلىگى جانە اتتارىنىڭ دا بورىگە بايلانىستىلىعى زەرتتەلەدى. گريفون جانە كوكبورى گريفون (griffon) قازىرگە دەيىنگى انىقتاماعا ساي جارتىلاي ارىستان، جارتىلاي قۇماي نەمەسە باسى، قاناتى قۇس، دەنەسى ارىستان اڭىزدىق ماقۇلىق (狮鹫). بىرەۋلەر ونى جاۋىزدىقتىڭ سيمۆولىنا بالاسا ەندى بىرەۋلەر ىزگىلىكتىڭ ء(تىپتى حريستوستىڭ)نىشانى دەپ بىلەدى. «ەتيمولوگيا» اتتى  ەڭبەكتە: «حريستوس – ارىستان، ويتكەنى وندا تەڭدەسسىز پاراسات جانە قۇش-قۋات بار، حريستوس ارى قۇزعىن، ويتكەنى ول قايتا تىرىلگەن سوڭ اسپانعا كوتەرىلىپ، جۇماققا شىعادى»، – دەپ جازىلعان. گريفون كوبىنە گرەك اڭىزدارىندا جولىعادى. ونىڭ ارعى جانە كەيىنگى زامانعى مادەنيەت، ەتنوس، ت.ب. تانۋداعى ورنى ماڭىزدى. ول قيىر شىعىستىڭ ايداھارى سياقتى ءبىر داۋىر مادەنيەتىنىڭ سيمۆولى. دەسە دە، گريفون گرەك اڭىزدارىندا عانا ساقتالىپ قالماستان،  باسقا  ايماقتاردا دا  كەڭىنەن  تارالعاندىعى  بايقالادى.  اسىرەسە ونىڭ ارحەولوگيالىق دەرەگى ورتالىق ازيا وڭىرىنەن كوپ بايقالادى. بايىرعى ەلامدىقتار ونى ارحيتەكتۋرادا كەڭىنەن پايدالانعان. گەرودوتتىڭ «تاريح» اتتى ۇلى ەڭبەگىندە griffon  بىرنەشە  جەردە  جولىعادى،  بارلىعى  ساقتارعا  بايلانىستى.  گەرودوت  جانە ساقتار  جەرىندە  گريفوننىڭ  ايگىلى  بولعاندىعىن  دا  جازادى.  (IV.79)  تاريحي دەرەكتەرگە،  اڭىزدارعا  نەگىزدەلگەندە  گريفون  ۋكراينادان  ورتا  ازياعا  دەيىنگە سكيف دالاسىندا بولعان دەپ قارالادى. ساقتاردىڭ گريفون اسەم ونەرى تۋرالى: ساق مولالارىندا بار. بەرەلدە، پازىرىقتا، ەسىكتە، الاگۋدە، تىپتى عۇنداردىڭ كوشى جانە جويقىن جورىعىمەن بىرگە قيىر شىعىس جەرىنە دەيىن جەتكەندىگى بايقالادى. گەرودوتتىڭ  ايتۋىنشا،  يسسەدونداردىڭ  جوعارعى  جاعىندا  اريماسپى،  ياعني جالعىز  كوزدىلەر  تۇرادى.  ال  ولار  تۇرعان  جەردە  التىندى  قورىپ  جاتقان  گريفون بولادى  دەسە،  ول  تاعى،  يسسەدونداردىڭ  اريماسپى  جاعىنان  ىعىستىرىلىپ،  ودان سكيفتەر يسسەدوندار جاعىنان ىعىستىرىلعاندىعىن جازادى [1]. گەرودوت:  «بۇل  ارادان  شالعايداعى  جاعدايلار  تۋرالى  مالىمەتتەردى  تەك يسسەدونداردىڭ ايتقاندارىنان عانا بىلەمىز. ولار جالعىز كوزدىلەر مەن التىن قورىپ جاتقان گريفون تۋرالى اڭگىمەلەيدى. سكيفتەر بۇل اڭگىمەلەردى يسسەدونداردان ەستيدى. ودان سكيفتەر ونى گرەكتەرگە جەتكىزەدى. سونىمەن بىز ولاردى جالعىز كوزدىلەر دەپ اتادىق. سكيفتەر Arimaspi  دەيدى. «Arima» بىر دەگەندى، «spu» كوز دەگەندى بىلدىرەدى»، – دەيدى [2].

  • تاريحىڭدى تاني ءبىل (ياعىني اباق كەرەيدىڭ 12 رۋىنىڭ نوقتاعاسى يتەلى رۋى جايىندا)

    باياحمەت جۇمابايۇلى تاريح – استە كەشەگىنى اڭساۋ ەمەس، كەرىسىنشە ەسكە الۋ. ياعىني بابالار ىزىنە ءۇڭىلۋ، بۇگىنگى بەيبىت ەلدىڭ كەشەگى تاريحىنا كوز جۇگىرتۋ. ەندەشە مىناۋ بەيبىت زامان وتكەنىمىزگە وراي جاراتىپ بەرگىن ابزالدىلىعىنا شىنايى راحىمەت ايتامىز. ءبىز ۇلتتار ارا، رۋلار ارا بەرەكەگە ءمان بەرە وتىرىپ، قازاق تاريحىنىڭ ۇساق دەتالى بولعان رۋلىق شەجىرەنى زەرتتەپ انىقتاۋ، وسى ارقىلى، ۇلت، وتان ءتىپتى دۇنيە تاريحىنا ءوز ەسەمىزدى قوسۋ دەگەن ماقساتتى الدىعا ۇستايمىز. ايىرىقشا ەسكەرتەرىمىز: «زەرتتەۋىمىزدىڭ جەتكەن جەرى وسى» دەگەندىك ەمەس، بۇلار تەك كوزقاراس. ءار داۋىردەگى جازىلىم، ايتىلىمداردان العان دالەلدەر عانا. ەندى ءبىر رۋدان وزۋ، بيىكتەۋ دەگەن ويدان اۋلاقپىز. ءاربىر رۋ ءوزىنىڭ تاريحىنا وسىلايشا ۇڭىلەر بولسا، مۇمكىن، ۇلت تاريحىنىڭ نەگىزى قالانار دەگەندى ەسكەرە كەتپەكپىز. ماتەريالدىق دەرەكتەر كەڭەستى

  • تۇراردىڭ قىتايعا قۇپيا ساپارى

    حح عاسىر باسىندا قازاق زيالىلارىنىڭ حالقى ءۇشىن اتقارعان ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. ولاردىڭ ەرەن ىستەرىن ءالى تولىق زەرتتەپ-زەردەلەپ ۇلگەرمەي جاتىرمىز. سونداي تۇلعانىڭ ءبىرى – تۇرار رىسقۇلوۆ. بۇل ادامنىڭ قايراتكەرلىك قابىلەتى كەڭەس وداعى دەڭگەيىنەن اسىپ، كومينتەرن وكىلى رەتىندە الەمدىك ماسشتابتاعى ساياسي ىستەرگە ارالاسۋىنا ىقپال ەتتى. سونىڭ ءبىر پاراسى – ازيا قۇرلىعىنداعى كوشپەندى جۇرت موڭعوليانىڭ كونستيتۋتسياسىن جاساپ، ەلدىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋىن سوتسياليستىك باعىتقا بۇرىپ بەرۋى. ءىستى تياناقتاۋ ءۇشىن قايراتكەر اتالمىش مەملەكەتكە 1924 جىلدىڭ قازان ايىندا بارىپ، 1925 جىلدىڭ شىلدەسىنە دەيىن 9 اي قىزمەت ەتتى. ت.رىسقۇلوۆتىڭ موڭعوليادا اتقارعان ەڭبەگى جايلى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ جىلاشار سانىندا «تۇراردىڭ كۇرەدەگى كۇندەرى» اتتى كولەمدى ماقالا جاريالانعان ەدى. وسى جازبادا قايراتكەردىڭ ول جاقتا اتقارعان جۇمىسى جايلى باياندالعان بولاتىن. دەيتۇرعانمەن ت.رىسقۇلوۆ وسى

  • زايساندا قاپتاعاي باتىرعا ارنالىپ ەسكەرتكىش اشىلىپ، اس بەرىلدى.

    تامىز ايىنىڭ 15-16 كۇندەرى شىعىس قازاقستان وبلىسى، زايسان اۋدانىندا قاپتاعاي باتىرعا ەسكەرتكىش ورناتىلدى. قاپتاعاي باتىر تۇگەلبايۇلىنا (1700-1760) ارنالعان اسقا “Tuǵurul han” Halyqaralyq Qoǵamdyq Birlestık اتىنان : ايدىن بەكسۇلتانوۆ – باسقارما توراعاسى (قۇرىلتايشى); ءدىلداحان دالەل – قۇرىلتايشى; اۋباكىر ايبىن – قۇرىلتايشى; سەرىك كوكوناي – قۇرىلتايشى. قاتارلى ازماتتار بارىپ قاتىسىپ قايتتى. باتىردىڭ 320 جىلدىعىنا ارنالعان شاراعا فرانتسيا، تۇركيا، گەرمانيا، موڭعوليا ەلدەرىنەن جانە ەلىمىزدىڭ ءار وبلىسىنان 400-گە جۋىق قوناق كەلىپ ەكى كۇن بويى زايسان جۇرتشىلىعىمەن بىرگە بولدى. شارادا ات بايگە، ايتىس، قازاقشا كۇرەس سايىستارى بولدى. kerey.kz

  • شىڭعىس حان جانە ونىڭ زامانى مۇحتار ماعاۋين ەكىنشى كىتاپ ۇيىسقان ءۇلىس

    ءبىرىنشى ءبولىم بۇلىڭعىر ءى ت ا ر ا ۋ تاۋاريحتىڭ ءباسى القيسسا، قيات بارتان-باحادۇردىڭ ۇلى ەسۋگەي ونان وزەنىن بويلاپ، قۇس سالىپ ءجۇر ەكەن. كەنەت، اتان تۇيە جەگىلگەن، نايقالا جىلجىپ، جاقىنداپ قالعان قاراعۇت كۇيمەنى كوزى شالادى. اتتى قوسشىسى بار. بۇل – جاۋىنگەر مەركىت تايپاسىنىڭ جەتەكشى اۋلەتىنەن شىققان ەكە-چىلەدۋ بولاتىن. قالىڭ قوڭىراتتىڭ ولقۇنۇت رۋىنان قىز الىپ كەلە جاتقان. جاڭا تۇسكەن كەلىنشەگىنىڭ ەسىمى – وگەلىن ەدى. يەندە كەزدەسكەن ەكەۋ دالا راسىمىمەن سالەمدەستى مە، ءجون سۇراستى ما – بەلگىسىز. انىعى – ەسۋگەيدىڭ كوزى قالباعاي استى، كۇن تيمەس كولەڭكەدە وتىرعان وگەلىنگە تۇسەدى. جاس قىز، شىندىعىندا بەتى جاڭا اشىلعان كەلىنشەك عاجايىپ سۇلۋ ەكەن. وركەۋدە جىگىتتىڭ جۇرەگى شىم ەتىپ، ونە بويىن وزگەشە سەزىم قۇرساعانى كۇمانسىز. بىردەن-اق، «مۇنداي

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: