|  |  | 

تاريح تۇلعالار

نكۆد قۋدالاعان ورازماعامبەتتىڭ تاعدىرى بەلگىسىز


كارلاگ مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ازاپتاۋ كورىنىسىن قويىپ جاتىر. قاراعاندى وبلىسى دولينكا اۋىلى، 19 مامىر 2013 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

كارلاگ مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ازاپتاۋ كورىنىسىن قويىپ جاتىر. قاراعاندى وبلىسى دولينكا اۋىلى، 19 مامىر 2013 جىل. (كورنەكى سۋرەت)

1930 جىلدارى قازاقتاردىڭ ماڭعىستاۋدان يرانعا كوشۋىنە سەبەپشى بولعان، كەيىن سوۆەتتىك جازالاۋ مەكەمەسى اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ تۇركىمەنستان تۇرمەسىندەگى تاعدىرى بەلگىسىز كۇيىندە قالدى.

يسلامبەك كورپە – 1935 جىلى يرانعا كوشىپ، 1937 جىلى نكۆد ۇستاپ، اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ شوبەرەسى. يران جەرىندە تۋعان يسلامبەك قازىر دە سونداعى گورگان قالاسىندا تۇرادى. ونىڭ ۇلكەن اتاسى ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆ – 1930 جىلدارى سوۆەتتىك قازاقستانداعى قۋدالاۋدان باس ساۋعالاعان قازاقتاردىڭ يران قالالارىنا قونىستانۋىنا سەبەپشى بولعان بەلگىلى تۇلعا بولاتىن.

ورازماعامبەتتىڭ ۇستالۋى

يسلامبەكتىڭ ايتۋىنشا، اۋەلدە ورازماعامبەت بۇحارادا، تۇركيادا ءدىني ءبىلىم الىپ، كەيىن ءۇندىستاننىڭ بومبەي (قازىرگى اتاۋى – مۋمباي) قالاسىندا وقىپ، گەولوگ-ينجەنەر ماماندىعىن يگەرگەن.

- قازاقستانداعى 1930 جىلدارداعى ساياسي ناۋقان كەزىندە ماڭعىستاۋدا اتامىزدى نكۆد «انگليانىڭ شپيونى» دەپ قۋدالايدى. سول كەزدە ول بالا-شاعا، تۋىستارىمەن بىرگە اشعابادقا كوشىپ بارادى. سوندا جۇرگەندە ءبىر كۇنىتانىستارىنىڭ ءبىرى ورازماعامبەتتى ۇستاۋ تۋرالى بۇيرىق كەلگەنىن، سوندىقتان ەرتەڭگە قالماي تۇندە قاشۋ كەرەكتىگىن ايتادى. سول ۇيعارىممەن ول تۇندەلەتىپ اۋلەتىمەن يران جەرىنە كوشىپ كەتكەن، – دەيدى يسلامبەك كورپە ازاتتىققا.

نكۆد اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ شوبەرەسى يسلامبەك كورپە. الماتى، 2016 جىلدىڭ كۇزى.

نكۆد اتۋ جازاسىنا كەسكەن ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ شوبەرەسى يسلامبەك كورپە. الماتى، 2016 جىلدىڭ كۇزى.

 

ونىڭ ايتۋىنشا، يرانعا كوشىپ بارعان قازاقتار اۋەلدە بىرنەشە قالاعا بىتىراي قونىستانىپ، قينالىپ قالادى. كەيىننەن قازاقتار گورگان، بەندەر-تۇركىمەنگە (بەندەر شاح) تۇراقتايدى.

ەبجان اتامنىڭ ايتۋىنشا، ورازماعامبەتتى يراندا جۇرگەن جەرىنەن سوۆەت جاعى «قارا ماشينامەن» الىپ كەتىپ، تۇركىمەنستانعا اپارىپ اتقان ەكەن.

- ورازماعامبەتتىڭ تۇڭعىش ۇلى – ەبجان اتامنىڭ ايتۋىنشا، ورازماعامبەتتى يراندا جۇرگەن جەرىنەن سوۆەت جاعى «قارا ماشينامەن» الىپ كەتىپ، تۇركىمەنستانعا اپارىپ اتقان ەكەن. ەستۋىمىزشە، اتقان كەزدە دەنەسىنەن 58 وق تابىلعان دەسەدى، – دەيدى يسلامبەك.

يسلامبەك كورپەنىڭ ايتۋىنشا، ەبجان كەيىن اكەسىنىڭ قايدا، قاشان، قانداي جاعدايدا اتىلعانىن جانە ءمايىتىن سۇراپ، ماسكەۋ مەن اشعاباتقا قازاقستانداعى تۋىستارى ارقىلى سۇراۋ سالىپ حات جازعان. الايدا سوت، پروكۋراتۋرا، ءبىر كەزدەگى كگب مەكەمەلەرىنەن العان جاۋاپتاردا ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ قايتىس بولعان جىلدارى ەكى ءتۇرلى كورسەتىلگەن. ال ءمايىتى نەمەسە قالدىعى جايلى مۇلدە ايتىلمايدى.

ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ 1942 جىلى ولگەنى تۋرالى انىقتاما.

ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ 1942 جىلى ولگەنى تۋرالى انىقتاما.

 

ورازماعامبەتتىڭ يراندا قالاي ۇستالعانى جايلى دا ناقتى ايتىلمايدى. ۇرپاقتارى ايتقانداي شىنىمەن نكۆد ءوزى يرانعا بارىپ ۇستادى ما، نەمەسە نكۆد-دىڭ سۇراۋ سالۋىمەن يران جاعى ۇستاپ بەردى مە – بۇل تۋرالى دەرەك، قۇجات ازىرگە جوق. ال ماڭعىستاۋلىق ولكەتانۋشى القاجان مەدەلۇلى ورازماعامبەت تۇركىمەنستان-يران شەكاراسىندا ۇستالۋى مۇمكىن دەيدى.

- ءبىز ورازماعامبەت تۋرالى زەرتتەۋ جاساپ يرانعا بارعان كەزىمىزدە جەرگىلىكتى تۇركىمەندەر ورازماعامبەتتىڭ شەكارا ماڭىنداعى شابۋىلدىڭ بىرىندە تۇركىمەن سەرىكتەرىمەن بىرگە ۇستالعانى تۋرالى ايتتى. ول يرانعا كوشكەن سوڭ دا شەكارادان ءارى-بەرى قاتىناپ جۇرسە كەرەك، – دەيدى القاجان مەدەلۇلى ازاتتىققا.

1938, 1942? قاي جىلى اتىلعان؟

ورازماعامبەتتىڭ ۇرپاقتارى ونىڭ اقتالعانى جايلى رەسمي مالىمەتتى العاش 1990 جىلى العان. وسى جىلى قازاننىڭ 3-ءى كۇنى تۇركىمەنستان پروكۋراتۋراسى ونىڭ تۋىستارىنا جولداعان جاۋابىندا ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ سسسر جوعارعى سوتى اسكەري كوللەگياسىنىڭ شەشىمىمەن “كونتررەۆوليۋتسيالىق” ارەكەتتەرى ءۇشىن ايىپتالىپ، 1938 جىلى اتۋ جازاسىنا كەسىلگەنى، ال بۇل ءىستىڭ 1963 جىلى قۇرامىندا «قىلمىس بولماعاندىقتان» توقتاتىلعانى كەلتىرىلگەن. پروكۋراتۋرا وسى قۇجاتقا قوسا ورازماعامبەتتىڭ اقتالعانى جايلى دا انىقتامانى قوسا جولداعان.

ورازماعامبەتتىڭ 1938 جىلى قازاننىڭ 30-ى اتىلعانى تۋرالى تۇركىمەنستان كگب-سىنىڭ مالىمەتى.

ورازماعامبەتتىڭ 1938 جىلى قازاننىڭ 30-ى اتىلعانى تۋرالى تۇركىمەنستان كگب-سىنىڭ مالىمەتى.

​1991 جىلى شىلدەنىڭ 17-ءسى تۇركىمەنستان كگب-سىنىڭ ورازماعامبەت ۇرپاقتارىنا جىبەرگەن جاۋابىندا 1882 جىلى تۋعان ونىڭ بومبەيدە ينجەنەر-گەولوگ ماماندىعى بويىنشا جوعارى ءبىلىم العاندىعى ايتىلادى. قۇجاتتا نكۆد-نىڭ ورازماعامبەتتى 1937 جىلى قىركۇيەكتىڭ 1-ءى ۇستاعانى، ونىڭ 1938 جىلى قازاننىڭ 29-ءى اتۋ جازاسىنا كەسىلىپ، قازاننىڭ 30-ى اتىلعانى حابارلانعان. الايدا كگب قۇجاتىندا ونىڭ قايدا جەرلەنگەنى تۋرالى ارحيۆ دەرەكتەرى جوق ەكەنى ايتىلعان. وسى حاتتا ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ 1963 جىلى قىركۇيەكتىڭ 27-ءسى كۇنى اقتالعانى حابارلانعان.

ورازماعامبەتتىڭ اقتالعانى تۋرالى سسسر جوعارعى سوتى اسكەري كوللەگياسىنىڭ انىقتاماسىندا دا وسىنداي مالىمەت كەلتىرىلگەن. انىقتامادا ورازماعامبەت تۇرماعامبەتوۆتىڭ قايتىس بولعاننان كەيىن اقتالعانى ايتىلعان. تۇركىمەنستانداعى سول كەزدەگى كراسنوۆودسك احاج ءبولىمى بەرگەن كۋالىكتە ونىڭ 1942 جىلى قازاننىڭ 30-ى 61 جاسىندا قايتىس بولعانى كەلتىرىلگەن. قايتىس بولعان جەرى تۋرالى گرافا بوس قالعان. ال احاج ءبولىمىنىڭ ءوزى بۇل دەرەكتى 1963 جىلى ناۋرىزدىڭ 23-ءى جاسالعان اكتىگە سىلتەمە جاساپ حابارلاپ وتىر.

ورازماعامبەتتەن قالعان بەلگى

ورازماعامبەتتىڭ قاي جىلى اتىلعانى نەمەسە قايتىس بولعانى بەلگىسىز بولسا دا ۇرپاقتارى ونىڭ تۋعان جەرى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى قىزىلسۋ ەلدى-مەكەنىندە وعان ارناپ قۇلپىتاس بەلگى ورناتتى. وندا ورازماعامبەتتىڭ قايتىس بولعان جىلى 1937 جىل دەپ كورسەتىلگەن. ماڭعىستاۋلىق ولكەتانۋشى القاجان مەدەلۇلى ورازماعامبەتتىڭ ۇرپاقتارى اشعاباتتان تۇتقىندار اتىلدى دەگەن جەردەن توپىراق الىپ كەلىپ، ىرىمداپ 2012 جىلى وسى بەلگىنى ورناتقانىن ايتادى.

ونىڭ ايتۋىنشا، ورازماعامبەتتى 1938 جىلى اتىلدى دەگەننەن كەيىن دە كورگەن ادامدار بولعان-مىس. ال جەرگىلىكتى زەرتتەۋشى وتىنشى كوشبايۇلى جوعارىداعى قۇجاتتارداعى سايكەسسىزدىككە سىلتەپ، «بۇل ۇكىمەت ورگاندارى ورازماعامبەتتى اتپاي ءوز جۇمىستارىنا پايدالاندى دەگەن اڭگىمەلەردىڭ شىندىق ەكەنىن بىلدىرەدى» دەپ جازادى.

گەولوگ عالىم نيكولاي لۋپپوۆ 1974 جىلى ورازماعامبەت ۇرپاقتارىنا بەرگەن جازباشا مالىمەتىندە 1928 جىلى ءوزىنىڭ ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتى كورگەنىن جازادى. جازعانىنا قاراعاندا، لۋپپوۆ ميحايل بايارۋناستىڭ ماڭعىستاۋدى زەرتتەيتىن گەولوگيالىق وتريادىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە «زاكاسپي ايماعىنىڭ باس مولداسى» ورازماعامبەتپەن كەزدەسكەن. لۋپپوۆ «ورىس ءتىلىن جاقسى بىلەتىن اڭگىمەشىل ادام ەدى» دەپ سۋرەتتەگەن ورازماعامبەت كەن زەرتتەۋ ىسىنە قىزىعاتىندىعىن ايتىپ، كەيىنگى ءبىر كەزدەسۋىندە بايارۋناسقا ات مىنگىزگەن ەكەن.

سسسر جوعارعى سوتىنىڭ ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ اقتالعانى تۋرالى 1963 جىلعى انىقتاماسى.

سسسر جوعارعى سوتىنىڭ ورازماعامبەت تۇرماعانبەتوۆتىڭ اقتالعانى تۋرالى 1963 جىلعى انىقتاماسى.

​ال ماڭعىستاۋلىق زەرتتەۋشى وتىنشى كوشبايۇلى 1928 جىلدارى ورازماعامبەتتىڭ «قىزىلسۋدا جەرگىلىكتى قۇرىلىس ماتەريالدارىن پايدالانىپ مەكتەپ سالىپ، فورت-شەۆچەنكودان وتەس قارابالاەۆ دەگەن وقىتۋشىنى الدىرتىپ ەكەۋى 20-دان اسا بالالاردى وقىتقانىن» جازادى.

1957 جىلى ماڭعىستاۋداعى ساحار تاۋىنان ورازماعامبەت كىتاپحاناسىنان 51 كىتاپ تابىلادى. اراب-پارسى تىلىندەگى وسى كىتاپتاردىڭ بارلىعى كەيىننەن قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ ورتالىق عىلىمي كىتاپحاسىنا وتكىزىلگەن. وسى كىتاپحانادا «ورازماعامبەت تۇرماعانبەتۇلىنىڭ ساحار تاۋىنان /ماڭعىستاۋدان/ 1957 جىلى تابىلعان كىتاپتارى» دەگەن تاقىرىپپەن تىزىمدەلگەن كىتاپتار نەگىزىنەن ءدىني ماسەلەلەر تۋرالى بولىپ كەلەدى. كىتاپتاردىڭ كوبىندە «رۋى اداي قازاق ورازماعامبەت تۋرمۋحاممەد ۋعىلى ماڭعىشلاقي كيتابي» دەگەن جازۋ بار.

يسلامبەك كورپەنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ورازماعامبەتتىڭ يرانداعى ۇرپاقتارىنىڭ قولىندا دا ونىڭ قولجازبالارى مەن پايدالانعان بىرنەشە كىتاپتارى ساقتاۋلى تۇر.                                                                                                                                                                             ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • توعۇرىل حاننىڭ «تونىمەن تۋعان ۇلى» جانە ولاردىڭ اراسىنداعى تۇيتكىلدەر

    جانىمحان وشان   تاريحي ادەبيەتتەردە، مۇندا راشيد اد-ءديننىڭ ايگىلى ەڭبەگىندە، «موڭعولدىڭ قۇپيا شەجىرەسىندە»، «يۋان شي» (يۋان پاتشالىعى تاريحى) كىتابىندا كەرەيدىڭ توعۇرىل وڭ حانى مەن تەمۇجىننىڭ قارىم-قاتىناسىنا توقتالعان كەزدە، اتتوبەلىندەي ازعانا موڭعولدىڭ ەسۋگەي ەسىمدى ءباھادۇرىنىڭ جەتىمى – تەمۇجىننىڭ ءوز اعايىندارى تايشىعۇتتاردان ءجابىر كورىپ، «كولەڭكەنى جارشى قىپ، قىلقۇيرىقتى قامشى قىپ» تاعدىردىڭ تالكەگىنە ۇشىراپ، توعۇرىل حانى «اكەمىزدىڭ انداسى بولعاندىقتان، اكەمىز سياقتى عوي» دەپ، اكە ورنىنا اكە تۇتىپ، قايىن جۇرتى – قوڭىراتتار بەرگەن قارا بۇلعىن ىشىگىن الىپ، وعان سالەم بەرە بارۋىنان باستايدى. «اكەڭ ولسە ءولسىن، اكەڭدى كورە قالعان ولمەسىن» دەمەكشى، تەمۇجىننىڭ ساپارى ءساتتى بولىپ شىعادى. پانا تۇتا بارعان اكەسىنىڭ كونە «انداسى» توعۇرىل حان اعىنان جارىلىپ: مىناۋ بۇلعىن ىشىكتىڭ، قولقاسىنا جارامىن. بىتىراعان ەلىڭنىڭ، باسىن قوسا

  • اتانتاي ابىز جانە ونىڭ باتىر نەمەرەسى قايداۋىل حاقىندا

    قازاق دالاسىنا جوڭعارلاردىڭ شابۋىل جاساعان مەزگىلى قازاق باتىرلارىنىڭ دا كوپتەپ دۇنيەگە كەلگەن ءداۋىرى بولدى. بۇل تۋرالى ش.ۋاليحانوۆتىڭ: «ابىلاي ءداۋىرى – قازاقتىڭ ەرلىگى مەن سەرىلىگىنىڭ عاسىرى» دەگەن ءسوزى تەكتەن-تەككە ايتىلا سالماعان. (ش.ءۋاليحانوۆ، 5 تومدىق شىعارمالار جيناعى، //ا.ا. 1984, 1 ت.،432 ب.). سول داۋىردە تۋعان ايگىلى باتىرلاردىڭ ءبىرى ەر جانىبەك بەرداۋلەتۇلى (1714-1792) ەدى. جانىبەكتىڭ جاس باتىر اتانا باستاعان كەزىندە دە ونى ۋاق پەن كەرەيدىڭ ايگىلى باتىرلارىنىڭ تاربيەسىنە العانى جايىندا ءار ءتۇرلى اڭىز بار. ارعى جاعى ەر كوكشە، ەر قوساي، سارتوقاي، جانات، سامەنبەت سىندى قارت باتىرلار جانىبەككە اتا جولىنداعى ۇستاز بولعان دەسەدى. مۇنداعى سامەنبەت باتىر ەسىمى دە جوڭعارعا قارسى سوعىس داۋىرىندەگى ايگىلى باتىرلاردىڭ ءبىرى رەتىندە اتالادى. ول 1626 جىلى تۋىلىپ، 1723 جىلدارى سىر

  • ءامىرجان قوسانوۆ

    بيوگرافيا ءامىرجان ساعيدراحمانۇلى قوسانوۆ (13 مامىر 1964 جىل، ساپاق اۋىلى، ارال اۋدانى، قىزىلوردا وبلىسى) — قازاقستاندىق ساياساتكەر، قويعام قايراتكەرى، جۋرناليست. وتباسى جانە بالالىق شاعى 1964-جىلى 13-مامىردا قىزىلوردا وبلىسى ارال اۋدانىنىڭ ساپاق بەكەتىندە كوپبالالى تەمىرجولشىنىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلدى. 1981-جىلى قىزىلوردا وبلىسى جاڭاقازالى ستانساسىنداعى №17 قازاق ورتا مەكتەبىن ءبىتىردى. 1981-1982 جىلدار – جاڭاقازالى ستانساسىنداعى  №716 قۇرىلىس-مونتاج پويىزىنىڭ سلەسارى. 1982-جىلدان – قازمۋ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى. 1983-1985-جىلدارى – كەڭەس ارمياسىنىڭ قاتارىندا قىزمەت اتقاردى (ماسكەۋ قالاسى). 1985-جىلى وقۋىن جالعاستىردى. فاكۋلتەت كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بوپ سايلاندى. لەنيندىك ستيپەنديا يەگەرى بولدى. 1989-جىلى ۋنيۆەرسيتەتتى ۇزدىك ءتامامدادى. اكەسى – ساعيدراحمان اعىبەتۇلى قوسانوۆ. اناسى – اققىز ناعاشىبايقىزى قوسانوۆا. جۇبايى – روزا مۇراتقىزى قوسانوۆا. بالالارى – ينديرا، توميريس، عالىمجان قىزمەت جولى

  • سۇراعان راxمەتۇلى. يتەلى

    … بۇگىن بىرنەشە پەندەلەر كەرىلدەسىپ جاتقانىن كوردىم. شەجىرەگەرلەر سەكىلدى. اراسىندا بالەقورلارى دا بار. ءبارى بىلگىر، كەمەل ساۋەگەي! اباق بابامنىڭ “ۇرعاشى” ەكەنىن ءوز كوزىمەن كورگەندەي!؟ الدە ءبىر رۋدىڭ “يت ەمىپ” وسكەنىن بىلەدى!؟ مەن بولسام “اتان تۇيە ءمىنىپ، تاي جەتەكتەگەن… ” ەكەنمىن… باقىتبەك ءبامىش مەنەن دە سوراقى!؟ سەبەبى، ونىڭ رۋى يتەلى!!! ويلاندىم.نە دەسەم بولادى!؟ راسىندا قالاي ەدى ءوزى،ءا! … كەرەي ەلى. جوشىدان سىلەم تارتادى. ەرەكشە وداق تايپالار قۇراماسى. ءحۇ عاسىردا ماۋرەنناھر مەن حوراسانعا دەيىن قاپتال جايعان. ءحۇى عاسىر باتىستان شىعىسقا قاراي ۇدەرگەن ۇلى جۇرت. تاڭباسى - كرەس. ون ەكى اتا اباق. شاكەرىم دانا، سوڭىنان عۇلاما ماعاۋين اعام سولاي دەگەن. ىرگەلىسى – جانتەكەي. شامامەن جان سانى 800.0 ساندى وسكەن رۋ. بۇقارادان بۇقاقاراعان القابىنا دەيىنگى جايىلىم كەشكەن

  • اقساق قاسقىردىڭ ايلاسى

    اتاقتى زۋقا باتىردى بىلەسىڭدەر عوي. باتىر اتامىز بۇكىل التايدى ۋىسىندا ۇستاپ تۇردى. سول جىلدارى باتىردىڭ جىلقىشىلارى قوس-قوس جىلقىسىن قىستا جوڭعار ويپاتىنا، قۇمعا وتارلاتىپ قايتادى ەكەن. وندا جابايى جىلقى – تارپاڭدار كوپ بولادى. تارپاڭدار جىلقىدان كىشىلەۋ، قۇلاننان ءىرى بولادى. ونىڭ ايعىرى ءۇيىرىن قاسقىرعا الدىرمايدى. تىپتەن، كەز كەلگەن قۇيىندى، قارلى بوراندا ىققان جىلقىنى الىپ شىعا الادى. سونى بىلەتىن جىلقىشىلار جىلقى ۇيىرلەرىن تارپاڭدارعا جاقىنداتىپ، قوسىپ، الىستان قاراۋىلداپ باعادى ەكەن. وسىلايشا تارپاڭدارمەن قان ارالاسىپتى. تىپتەن ءبىر تارپاڭ ايعىرى جىلقىعا ۇيىرلەسىپتى. سونىمەن كوكتەمدە وتاردان قايتقاندا الگى تارپاڭنىڭ ايعىرىن دا قوسا قايىرىپ، التايعا ورالىپتى. بىردە جىلقىشىلار تارپاڭ ايعىردى قولعا ۇيرەتۋ ءۇشىن ۇستاماق بولادى. الايدا تارپاڭ وتە قاندەس، جانسەبىل ەكەن. جىلقىشىلار ۇلكەن سايداعى ورمان اراسىنا قاماپ، قولدارىنا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: