|  |  |  | 

Twlğalar Qazaq handığına 550 jıl Qazaq şejiresi

JAT JERDE QALĞAN QAZAQTAR

Keñestik jıldarı qazaq halqına qarsı jasalğan bol'şevikterdiñ zwlımdıq sayasatınıñ qwrbanı bolğan  talay mıñdağan, milliondağan qazaqtıñ süyegi atajwrtınan tıs jerlerde, jat jwrtta qaldı. Äsirese, bol'şevikterdiñ qoldan wyımdastırğan  1929-1933 jıldarğı aşarşılıq kezinde qazaq jerinen auıp, şetelderge bas sauğalağan talay  qazaq sol jaqta ölim qwştı. Köbi kömusiz ien dalada qaldı.

Biraq bizdiñ aytpaq bolıp otırğanımız, «Wlı Otan soğısı» dep atalatın Germaniya men SSSR arasındağı 1941-1945 jıldarı Ekinşi düniejüzilik soğısqa qatıs­qan talay bozdaqtıñ elge qaytpay, jat jwrtta qalğanı. «Soğıs twtqı­nı» atalğan osı qazaqtar soğıs bit­k­en soñ «elge qaytsaq, stalindik terrordıñ qwrbanı bolarmız» degen qauippen Germaniyada qaludı jön sanaydı. Olardıñ köbi «Tür­kis­tan legionı» qwramında boldı. Kezinde Mwstafa Şoqaydıñ köme­gi­men nemis konclagerlerinen bo­san­ğan osı azamattardıñ keybiri qazaq tilinde gazet, jurnaldar şığa­rıp, onda özderiniñ atajwrtqa de­gen sağınışqa tolı oyları men maqalaların jazıp twrdı.
Solardıñ biri soğıs jılda­rın­da Berlin qalasında şığıp twrğan «Milli ädebiet» (Milli Adebyet) jurnalınıñ bas redaktorı bolğan Mäjit Aytbay edi. Ol 1914 jılı Qızılorda oblısında düniege kelip, Almatıda Qazaq peda­go­gi­ka­lıq institutın bitirgen soñ, 1937-1939 jıldarı Qızılorda peda­­gogikalıq institutında oqı­­tu­­şı, studentter dayarlau kur­sınıñ bastığı, Qazaqstan Jazuşılar oda­­ğınınıñ Qız­ı­lorda oblı­sı boyınşa bölimşesiniñ bas­tı­ğı qızmetterin atqarğan. 1941 jılı soğıstıñ alğaş­qı kün­­de­ri nemis qolına twtqınğa tü­se­di. M.Şoqaydıñ köme­gimen nemis konclagerinen bosan­ğan ol, «Türkistan wlttıq birlik komitetine» müşe bolıp, «Jaña Türkistan» (Jeni Turkestan), «Milli Türkistan» (Milli Turkestan) gazetterin şığarısqan, 1943 jılı Berlinde «Abılay han» attı öleñder jinağın şığarğan. Oğan eki dastan, üş ballada, tört än, 41 öleñi engen. Şığarmaların «Qobızşı Qorqıt» degen bürkenşik atpen jazğan, Mäjit Aytbay 1945 jılı AQŞ pen Angliyanıñ Drezden qalasına jasağan äue şabuılı kezinde qaza boldı. Marqwmnıñ qabiri qayda ekeni belgisiz qaldı.
Jat jerde qabiriniñ qayda eke­ni belgisiz qalğan tağı bir qa­zaq Mäulikeş Qaybaldı (Asan qayğı) Leningrad universitetiniñ filosofiya fakul'tetin bitirgen soñ, Almatı universitetinde orıs ädebieti päninen sabaq berip jürgende äskerge şaqırılıp, soğıs kezinde nemisterdiñ qolına twtqınğa tüsken. Onı Mwstafa Şoqaydıñ özi twtqınnan bosat­tı­rıp, Berlinge aldırtqan eken. Soğısta nemister qolına tüs­ken, ortaaziyalıq jäne qazaq­stan­dıq twtqındar arasın­da taratılıp twrğan «Milli Tür­­kis­tan» jurnalında «Asan qayğı» degen bürkenşik atpen Mäulikeş Qaybaldı Alaşorda qayratkerleri Ahmet Baytwrsınwlı, Älihan Bökeyhanov, Jüsipbek Aymauıtov, Mağjan Jwmabaev jäne Säken Seyfullin men Beyimbet May­linniñ jazğan eñbekterin köp­ke tanıstıruda birşama eñ­bek etken. Öz bilim jigerin ül­ken maqsatqa jwmıldırğan M.Qay­bal­dı Berlinde segiz aylıq au­darmaşılar kursın oqıp biti­re­­di, odan keyin Mayndağı Frank­furt universitetiniñ nemis fi­lo­sofiyası jäne ağılşın tili fakul'tetinde bilim aladı. Onıñ nemis jurnaldarında ädebi maqa­la­ları jariyalanıp twradı. Ger­ma­niyada nemis tilinde «Jwmaqtan jetken jansauğa üni» attı romanı jeke kitap bolıp, jarıq köredi. «Azattıq» radiosınıñ «Türkistan» redakciyasınıñ alğaşqı direk­to­rı bolıp istegen Asan qayğı (Mäulikeş Qaybaldı) 1969 jılı belgisiz jağ­day­da qaytıs boladı. Onıñ öli denesi Myunhen qalası şetindegi temirjol boyınan tabıl­ğan. Mar­qwm­nıñ qabiri o basta Myun­hen qalasınıñ şetindegi mwsıl­mandar ziratında bolsa, keyin ol jerden şığarılıp tastalğan.
Soğıs twtqını retinde elge qayt­pay, Germaniyada qaludı jön sanağan qazaqtardıñ biri – Qarıs Qanatbay. 1911 jılı Batıs Qazaqstan oblısında tuğan. 1936 jılı Sverdlovsk qalasındağı tau-ken institutın bitirgen soñ, Qazan qalasında injener, keyinirek basşı qızmetterin atqarğan. German – Keñes soğısına oficer şeninde qatısıp, 1941 jılı twtqınğa tüsip, türmeden Mwstafa Şoqaydıñ kömegimen bosap şığadı. 1942 jılı Türkistan wlttıq komitetinde jauaptı hatşı qızmetin atqarğan. Tür­kistannıñ wlttıq täuelsizdigi üşin qızmet etken twlğalardıñ ara­­sında Qarıs Qanatbay esi­mi Mwstafa Şoqaydan keyin ay­tı­la­dı. 1951 jıldıñ qırküyek ayın­da Myunhen qalasında «Türkeli – Türkistan Azattıq Komitetiniñ organı» degen atpen eki tilde: türik­şe jäne orısşa «Türkeli» jur­­nalın şığarıp twrğan. Ol – «Azattıq» radiosınıñ Orta Aziya redakciyalarınıñ aşıluına tike­ley aralasqan, özindik ıqpalı bolğan küresker twlğa. Q.Qanatbay antikeñestik emigranttardıñ Vis­ba­den konferenciyasına delegat retinde qatısqan. Q.Qanatbaydıñ jazğan esteligi, jariyalanğan eñ­bek­te­ri bizge äzirşe beymälim. Nemis äyelge üylengen Qarıs Qanat­bay­dıñ artında wrpaq qalmağan. Degenmen de onıñ köptegen tarihi mañızdı isterge kuä ekeni belgili, ol 1982 jılı 71 jasında qaytıs boldı. Marqwmnıñ qabiri Myunhen qalasınıñ şetindegi mwsılmandar ziratında jatır.
Ekinşi düniejüzilik soğısta nemister qolına twtqınğa tüsip, keyin Germaniyada qalıp qoyğan tağı bir qazaq – Däulet Tağıberli (1919-1987). Däulet Tağıberli Arqa jaqtağı kerey ruınan, soğıstan bwrın Qazaqstannıñ oñtüstik böli­gin­de twrıptı. Onıñ soğıs kezinde qaşan, qalay twtqınğa tüskeni jäne odan keyin qayda bolğanı anıq emes. «Azattıq» radiosınıñ «Türkistan» redakciyasında Asan qayğıdan keyin qızmet istegen – qazaq böliminiñ jeke redakciya bolıp qwrıluına belsene atsalısqan qazaqtardıñ biri. D.Tağıberli basqarğan kez­de­gi «Azattıq» radiosınıñ «Türkis­tan» redakciyasında bolğan bir aytulı oqiğa – qazaq tilinde ğana ha­bar beretin «Türkistan – 3» dep atal­ğan redakciyanıñ jeke böli­nip şıqqandığı. Nemis äyelge üy­­lenip, ömiriniñ soñğı jıldarın AQŞ-ta ötkizgen D.Tağıberli 1987 jılı qaytıs bolıp, süyegi Myun­hen qalasındağı mwsılmandar zira­tına jerlengen.
Jat jerden topıraq bwyırğan tağı bir qazaq – Jäkebay Bapış (1922-2000). Qızılordanıñ Qarmaqşı audanında düniege ke­­lip, sondağı pedinstituttıñ ekin­şi kursın bitirgen soñ 18 ja­­sında äskerge alınıp, kişi ofi­cer­ler kursın oqıp jürgende soğıs bastaladı. Maydanda qor­şau­da qalıp, twtqındalğan. 1945 jılı nemis türmesinen qaşıp şı­­­ğıp, qaljırap, sırqattanıp, ta­­lay beynetti körip, äreñ dep ölim auızınan qalğan soñ, elge qay­t­pay, Germaniyada qalıp qoy­ğan qazaq. Qiınşılıqtarğa qaramastan, Germaniyanıñ Nyurn­berg qalasındağı radio-tehnika institutına oquğa tüsip, «Azattıq» radiosınıñ kömegi men qoldauı arqılı sol bilim oşağın oydağıday bitiredi. D.Tağıberliden keyin radio­nıñ qazaq bölimşesiniñ direktorı bolğan Jäkebay Bapış – radioda 1955 jıldan 1986 jılğa deyin 31 jıl, eñ köp jwmıs istegen ardager qızmetker. Ömiriniñ soñğı jıldarı Myunhende ömir keşken, J.Bapış aqsaqal 2000 jılı 31 mamırda 78 jasında qaytıs boldı. Qazir Myunhen qalasınıñ şetindegi mwsılmandar ziratında jatır.
Germaniya jerinde topıraq bwyırğan tağı bir qazaq – belgili dissident Mahmet Qwlmağambetov (1930-2009). 1930 jılı Qostanay oblısınıñ Meñdiqara audanında düniege kelgen. Keyin Qazaq mem­­lekettik universitetiniñ fi­lo­so­fiya fakul'tetin bitirgen. 1954-1958 jıldar aralığında Tür­­kimenstandağı Çardjou jo­ğarı oqu ornında jäne odan ke­yin Qırğızstannıñ Frunze qa­­lasındağı medicina jäne po­li­­­tehnika instituttarında dä­­ris bergen. M.Qwlmağambetov ke­ñes biligine qarsı ügit-nasihat jür­gizip, marksistik-leninistik bağıttı qatañ sınağanı üşin 32 jasında twtqındalıp, 1963 jılı Qazaq KSR Joğarğı sotınıñ ükimimen 7 jılğa sottalıp, jaza­sın qatañ rejimdegi koloniyada öteu­ge kesiledi jäne 3 jılğa jer audarıladı. Jazasın ötep şıq­qan­nan keyin M.Qwlmağambetov elge qaytpay, Ukrainanıñ Har'kov qalasında twrğan. 1970 jıldardıñ soñında Keñes Odağınan şe­tel­­ge emigraciyağa şıqqan M.Qwl­ma­ğam­betov «Azattıq» radiosına saya­­si şoluşı retinde qızmetke tw­rıp, ömiriniñ soñına deyin Keñes eli­niñ şındıq jay-küyin, özi körip bilip, basınan keşken auır da tau­qımeti qiın jağdaylardı «Azat­­tıq» radiosınıñ tolqını arqılı talmay bayandaydı. Mahmet Qwl­ma­ğambetov 2009 jılı 78 ja­sın­da Myunhen qalasında qaytıs boldı.
«Azattıq» radiosında wzaq jıl­­­dar qızmet etken Hasen Oral­tay 2006 jılı Türkiyanıñ Iz­mir qalasında jarıq körgen «Elim-aylap ötken ömirden soñ» kitabında, Germaniyanıñ Myunhen qalasındağı jäne Berlindegi mw­­sıl­­mandar mazarında jatqan qa­zaqtar qabiriniñ jağdayına alañ­­dauşılıq bildire otırıp, «Berlindegi mwsılmandar mazarına Mwstafa Şoqay jerlengen, al Myunhendegi mwsılmandar mazarın­da ondağan qazaqtıñ qabiri bar bo­la­tın-dı. Qazir olardıñ köbi ornında joq, jıl sayın tölenui tiis aqşa tölenbegeni üşin nemister jağınan qabirlerinen şığarılıp tastalğan. Qazaqstanda ziyalı qauımğa esimi belgili Mäulikeş Qaybaldı (Asan Qayğı) qabirinen şığarılğandar qatarında» dep dabıl qaqqanı esimizde. Jat jwrtta qalğan qazaqtar tağdırın osılayşa söz etken qoğam qayratkeri, jazuşı, publicist Hasen Oraltay 2010 jılı 77 jasında Myunhende auır nauqastan qaytıs boldı. Marqwmğa bauırlas Türkiya jerinen topıraq bwyırıp, Salihlı qalasınıñ ortalıq mazarındağı äkesi Qalibek Raymbekwlı Hakimniñ qasına jerlendi.
Juırda Oral qalasınan Se­rik Qanatbay esimdi azamat osı ma­qa­la­ avtorınıñ jön silteuimen Myunhen qalasına barıp, qala şetindegi mwsılmandar ziratında jatqan atası Qarıs Qanatbaydıñ qabirine bas iip, Qwran oqıtıp, elden aparğan bir uıs topıraqtı seuip qayttı. Qanşama jıldar boyı atasınıñ qabiriniñ däl qayda ekenin bile almay jürip­ti. Atalarınıñ qabiriniñ sure­tin tauıp, internet arqılı jol­­dağanımda barlıq tuıstarı ji­na­lıp, wlar-şu bolıptı. Keñes jıldarı ataların izdeuge, swrau saluğa tıyım salınğandıqtan, tä­uel­sizdiktiñ arqasında ğana wzaq jılğı sağınış armandarı osı­lay orındalsa da sol mañaydağı qa­zaqtardıñ qabirleriniñ eleusiz küyde, eşbir qorşausız, köbin aramşöp basıp ketkeni janın auırtıptı. Nemis zañı boyınşa är qabirdiñ jerine marqwmnıñ tuıs-tuğandarı jer salığın, yağni, şamamen jılına 70-80 evro köleminde tölemaqı tölep twruları tiis eken. Nemister bol­sa, marqwm bolğan tuısqandarı üşin jer salığın birden 10 jıl ne 20 jıl uaqıtpen tölep tastaydı eken. Osı uaqıtqa deyin Türkiyadan Germaniyağa jwmıs isteuge barğan «gastarbayter» qazaqtar «soğıs twtqını» retinde elge qaytpay, Ger­ma­niyada qalıp qoyğan osı qa­zaq­­tardıñ qabirleriniñ basına barıp, Qwran oqıtıp, şama-şarqınşa jer salıqtarın tölep jüripti. Qazir ol qazaqtar da qartayıp, qay­sı­biri bwl ömirmen hoş aytıssa, qaysıbiri Türkiyağa qaytıp ketken. Estuimizşe, egerde jer salığı birneşe jıldar boyı tölenbese, on­da nemis ökimeti qabirdi sürip tas­tap, jerdi basqağa satuğa qwqılı körinedi.
Osı orayda basqa elderdiñ jat jwrtta qalğan öz adamdarına degen ıqılas, peyili qalay bolatını turalı mına jaytqa köñil audarudı jön kördik. Tuısqan Äzerbayjan eliniñ bwrınğı prezidenti Äbilfeyiz Elşibey resmi saparmen Türkiya astanası – Ankarağa barğan küni erteñinde erte twrıp, qasına molda ertip, sondağı ziratta jerlengen Äzirbayjannıñ 1918-qwrılğan Wlttıq ükimetiniñ bastığı Mehmet Emin Rasulzadeniñ qabirine barıp, Qwran oqıtıptı. Mwnı marqwm Hasen Oraltay ağadan estigen edim.
Ekinşi düniejüzilik soğıstan keyin Qazaq jerine de soğıs twtqını retinde äkelinip, auır jwmıstarğa sa­lın­ğan japon äskerleriniñ qay­sı­biri qiın, auır jağdayğa şı­­damay o dünielik bolğanı bel­gili. Keyin Japoniya ükimeti Qazaqstandağı sol azamattarınıñ jat­qan qabirlerin tauıp, olar­ğa eskertkişter twrğızıp, sırtı­na qorşau saldırıp, küzet qoy­dır­ğanı turalı estigen bolarsız. Ol ol ma, Japoniyadan şetelderge baratın ükimettik deñgeydegi dele­ga­­ciyanıñ özi eger sol elde japon sar­bazdarınıñ qabiri bar bolsa, mindetti türde soğan barıp, gül şoqtarın qoyıp, tağzım etedi eken. Qazaqstannan şetelderge baratın ükimettik delegaciyanıñ sol elderde qanday bir sebeptermen qalıp qoyıp, jat jerden topıraq bwyırğan qazaqtarın izdepti degen habardı estimedik. Nege solay? Hasekeñniñ aytuınşa, Äzir­bay­jan prezidentin tañ atpay An­ka­ra ziratına aparğan – onıñ bo­yındağı bwlqınğan ruhani küş pen wlttıq sananıñ joğarı boluı.
Qazaq halqı da – ğasırlar boyı ölgenin qwrmettep, eske alıp, joqtap ösken halıq. Son­dıq­tan da «öli riza bolmay, tiri bayımaydı» degen qanattı söz bar. Qazaqstan Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev jaqındağı «Bolaşaqqa bağdar: ruhani jañğıru» maqala­sın­da qazaq halqınıñ aldındağı ruhani jañğıru qajettiligin alğa qoyğanı belgili. Endeşe, jat jwrt­tan topıraq bwyırğan osı qazaq­tardı ünemi eske alıp, olardıñ qabirlerine qorşau twrğızıp, ie bolu bärimizdiñ äsirese, eñ äueli el ükimeti tarapınan jasaluı tiisti mañızdı is.
Bwl orayda, Berlindegi türik ziratına jerlengen Mwstafa Şoqaydıñ qabirine jäne Germaniya­nıñ Myunhen qalasınıñ şetindegi mwsılman ziratında eleusiz jat­­qan «soğıs twtqını» bolğan qa­zaq­­tarğa Berlindegi Qazaqstan elşiligi, Myunhen qalasındağı Qazaqstannıñ bas konsuldığı ielik etse, bizdiñ nağız el ekenimizdi halıqaralıq deñgeyde jaqsı jağınan tanıta alatın tağı bir oñdı is bolğan bolar edi.

Dosan Baymolda                                                                                                                                                                                                                                 «Ayqın» gazeti

Related Articles

  • TOĞWRIL HANNIÑ «TONIMEN TUĞAN WLI» JÄNE OLARDIÑ ARASINDAĞI TÜYTKİLDER

    Janımhan Oşan   Tarihi ädebietterde, mwnda Raşid ad-dinniñ äygili eñbeginde, «Moñğoldıñ qwpiya şejiresinde», «YUan şi» (yuan' patşalığı tarihı) kitabında kereydiñ Toğwrıl Oñ hanı men Temüjinniñ qarım-qatınasına toqtalğan kezde, attöbelindey azğana moñğoldıñ Esugey esimdi bahadüriniñ jetimi – Temüjinniñ öz ağayındarı Tayşığwttardan jäbir körip, «köleñkeni jarşı qıp, qılqwyrıqtı qamşı qıp» tağdırdıñ tälkegine wşırap, Toğwrıl hanı «äkemizdiñ andası bolğandıqtan, äkemiz siyaqtı ğoy» dep, äke ornına äke twtıp, qayın jwrtı – qoñırattar bergen qara bwlğın işigin alıp, oğan sälem bere baruınan bastaydı. «Äkeñ ölse ölsin, äkeñdi köre qalğan ölmesin» demekşi, Temüjinniñ saparı sätti bolıp şığadı. Pana twta barğan äkesiniñ köne «Andası» Toğwrıl han ağınan jarılıp: Mınau bwlğın işiktiñ, Qolqasına jaramın. Bıtırağan eliñniñ, Basın qosa

  • ATANTAY ABIZ JÄNE ONIÑ BATIR NEMERESİ QAYDAUIL HAQINDA

    Qazaq dalasına joñğarlardıñ şabuıl jasağan mezgili qazaq batırlarınıñ da köptep düniege kelgen däuiri boldı. Bwl turalı Ş.Ualihanovtıñ: «Abılay däuiri – qazaqtıñ erligi men seriliginiñ ğasırı» degen sözi tekten-tekke aytıla salmağan. (Ş.Uälihanov, 5 tomdıq şığarmalar jinağı, //A.A. 1984, 1 t.,432 b.). Sol däuirde tuğan äygili batırlardıñ biri Er Jänibek Berdäuletwlı (1714-1792) edi. Jänibektiñ jas batır atana bastağan kezinde de onı uaq pen kereydiñ äygili batırlarınıñ tärbiesine alğanı jayında är türli añız bar. Arğı jağı Er Kökşe, Er Qosay, Sartoqay, Janat, Sämenbet sındı qart batırlar Jänibekke ata jolındağı wstaz bolğan desedi. Mwndağı Sämenbet batır esimi de joñğarğa qarsı soğıs däuirindegi äygili batırlardıñ biri retinde ataladı. Ol 1626 jılı tuılıp, 1723 jıldarı Sır

  • Ämirjan Qosanov

    Biografiya Ämirjan Sağidrahmanwlı Qosanov (13 mamır 1964 jıl, Sapaq auılı, Aral audanı, Qızılorda oblısı) — qazaqstandıq sayasatker, qoyğam qayratkeri, jurnalist. Otbası jäne balalıq şağı 1964-jılı 13-mamırda Qızılorda oblısı Aral audanınıñ Sapaq beketinde köpbalalı temirjolşınıñ otbasında düniege keldi. 1981-jılı Qızılorda oblısı Jañaqazalı stansasındağı №17 qazaq orta mektebin bitirdi. 1981-1982 jıldar – Jañaqazalı stansasındağı  №716 qwrılıs-montaj poyızınıñ slesari. 1982-jıldan – QazMU jurnalistika fakul'tetiniñ studenti. 1983-1985-jıldarı – Keñes Armiyasınıñ qatarında qızmet atqardı (Mäskeu qalası). 1985-jılı oquın jalğastırdı. Fakul'tet komsomol komitetiniñ hatşısı bop saylandı. Lenindik stipendiya iegeri boldı. 1989-jılı universitetti üzdik tämamdadı. Äkesi – Sağidrahman Ağıbetwlı Qosanov. Anası – Aqqız Nağaşıbayqızı Qosanova. Jwbayı – Roza Mwratqızı Qosanova. Balaları – Indira, Tomiris, Ğalımjan Qızmet jolı

  • Swrağan Raxmetwlı. ITELİ

    … Bügin birneşe pendeler kerildesip jatqanın kördim. Şejiregerler sekildi. Arasında bäleqorları da bar. Bäri bilgir, kemel säuegey! Abaq babamnıñ “wrğaşı” ekenin öz közimen körgendey!? Älde bir rudıñ “it emip” öskenin biledi!? Men bolsam “atan tüye minip, tay jetektegen… ” ekenmin… Baqıtbek Bämiş menen de soraqı!? Sebebi, onıñ ruı Iteli!!! Oylandım.Ne desem boladı!? Rasında qalay edi özi,ä! … Kerey eli. Joşıdan silem tartadı. Erekşe odaq taypalar qwraması. HÜ ğasırda Mäurennahr men Horasanğa deyin qaptal jayğan. HÜİ ğasır batıstan şığısqa qaray üdergen wlı jwrt. Tañbası - kres. On eki ata Abaq. Şäkerim dana, soñınan ğwlama Mağauin ağam solay degen. İrgelisi – Jäntekey. Şamamen jan sanı 800.0 sandı ösken ru. Bwqaradan Bwqaqarağan alqabına deyingi jayılım keşken

  • Aqsaq qasqırdıñ aylası

    Ataqtı Zuqa batırdı bilesiñder ğoy. Batır atamız bükil Altaydı uısında wstap twrdı. Sol jıldarı batırdıñ jılqışıları qos-qos jılqısın qısta joñğar oypatına, qwmğa otarlatıp qaytadı eken. Onda jabayı jılqı – tarpañdar köp boladı. Tarpañdar jılqıdan kişileu, qwlannan iri boladı. Onıñ ayğırı üyirin qasqırğa aldırmaydı. Tipten, kez kelgen qwyındı, qarlı boranda ıqqan jılqını alıp şığa aladı. Sonı biletin jılqışılar jılqı üyirlerin tarpañdarğa jaqındatıp, qosıp, alıstan qarauıldap bağadı eken. Osılayşa tarpañdarmen qan aralasıptı. Tipten bir tarpañ ayğırı jılqığa üyirlesipti. Sonımen köktemde otardan qaytqanda älgi tarpañnıñ ayğırın da qosa qayırıp, Altayğa oralıptı. Birde jılqışılar tarpañ ayğırdı qolğa üyretu üşin wstamaq boladı. Alayda tarpañ öte qandes, jansebil eken. Jılqışılar ülken saydağı orman arasına qamap, qoldarına

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: