|  |  | 

Ezutartar Ädebi älem

«Djuan kolbasanı djonıp djep djatırsıñdar ma?»

Qaltay Mwhamedjanov ağamız jwmısqa kelgende:
– Qalay, djigitter, djağdaylarıñ djaqsı ma? – deytin sol kezde «j»-ğa «d»-nı qosıp aytatındardı keketip.
Bir küni «Aranıñ» jauaptı hatşısı, marqwm Saylaubek Jwmabekovtiñ bölmesinde jwmıstıñ soñında kişigirim «jetim qızdıñ» toyın jasap jatqanbız.
– Esikti japtıñız ba? – degen swrağıma «qorıqpa, qatırdım» degendey Säkeñ eki közin birdey jwmıp, basın şwlğıp, bas barmağın qayqayta şoşayttı.
Apıl-ğwpıl bop jatqanımızda kenet esik sart etip aşıldı da, ar jağınan Qal-ağañ körindi. Ne isterimizdi bilmey qattı sasqalaqtadıq. Auızdağını jwta almay, qaqalıp-şaşalıp twrğan pwşayman türimizdi körip, Qal-ağañ sır aldırmay ädettegidey qaljıñğa bastı.
– Qalay, djigitter, djuan kolbasanı djonıp djep djatırsıñdar ma? – dedi tük bolmağanday gazet-dastarhanımızdağı şala turalğan, şınında, juandau şwjıqqa közin toqtatıp. Sol kezde «j»-nıñ aldına «d»-nı qosıp aytatın şala qazaqtardı keketip.
– Keliñiz, Qal-ağa, keliñiz, däm alıñız, – dep, barımızdı wsına berippiz bärimiz ıñğaysızdıqtı juıp-şayudıñ retin tappay.
– Jaraydı, ala beriñder. Äy, Tolımbek, beri kelip ketşi, – dedi de, meni soñına ilestirdi.
Dälizge şıqqan soñ mağan:
– Biz senderdey kezimizde bwl bälege nan turap jegen adambız. Oğan eşteñe ayta almaymın. Eñ bolmasa esikteriñdi bekitip alsañdar qaytedi… Aynalanıñ barlığı adam añdığan antalağan arız ğoy, abay bolsañdarşı, – dep liftige qaray bettedi.
Şın mäninde qattı wyalıp qaldıq.

«Ara» jabılğanı – qazaq külkisiniñ qara jamılğanı»
Gazet-jurnaldar jappay jabılıp jatqan kez. Qağaz joq, qarjı joq. «Arağa» da tıqır tayandı. «Äne jabıladı, mine jabıladı» degen qauesetpen oyanıp, qayğımen wyıqtaymız. Bas redaktorımız – Qaltay Mwhamedjanov. Bir jağınan, ol kisiniñ bedel-abıroyın oylaymız da, «Aranı» japtırmaytın şığar degen ümitke jüginemiz.
Bir küni Qal-ağañ osı mäselege baylanıstı «ne bük qılam, ne şik qılam» dep artınıp-tartınıp, ortalıq komitetke ketti. Taqımdı qısıp redakciyada biz qaldıq. Keldi tüs qayta. Meniñ kabinetim 12-qabatta liftiniñ tura qarama-qarsısında bolatın. Esik ılği aşıq. Kimniñ kelip, kimniñ ketip jatqanı körinip twradı.
Qal-ağañ keldi. Jüzinde jeñistiñ belgisi bar. Közinde quaqı külki oynaydı. Sözinde de jeñimpazdıqtıñ jeli esedi. Şwbap kabinetine kirdik.
«Ara» jabılmaytın boptı. Sonda Qal-ağañ ne aytqan deysiz ğoy.
– Qağaz joq deysiñder, bizge jay sarı qağaz de jetedi. Anau dükenderdegi may oraytın, et oraytın sarı qağazdar da jaraydı bizge. Sonımen-aq jurnaldı şığara beremiz. Bizge sol qağazdardı beriñizder, bäribir onı oraytın et te, may da joq qoy. Al «Ara» jabılğanı qazaq külkisiniñ qara jamılğanı emes pe? – depti.
Osılay bir auız sözben «Aranı» aman alıp qalğan edi.

Tolımbek ÄLİMBEKWLI                                       zhasalash.kz

Related Articles

  • WLI OTANIM-ANAŞIM

    Otan ,Otan ottan ıstıq köringen, Otan orın alğan jürek törimnen. Täuelsz bop arqasında Allanıñ , Jwldız jäynap ,ay tuğan kün kögiminen. El bolmaydı artıq tuğan Eliñnen, Elin satu birdey bolar ölimmen. Birlik degen-bik qamal alınbas, Börilerge jem boladı bölingen. Osı kündi qadireyik biz bügin , Jaqsılıqqa qosıp är kez izgi ün. Qanşa bozdaq qwrban etti ömirin, Alu üşin egemen el tizginin . Qanşa ğasır ötti Halqım jılauda, (Közdiñ jasın kördi aqır bir Alla ). Ata -Babam janın bergen bwl kündi, Eşkigniñ de haqısı joq sınauğa. Qanden Itter asa almaytın bir belden, (İritpek bop in qazıp jwr irgemnen). Talay zalım ,zändenderdi kördik biz , İşi twtın ,sırtı bwtın jürgenmen. Eldi tonap

  • SÖYLE, QOBIZ!

    Qwday bwyırtsa, wlı jazuşı Mwhtar Mağauin ağamız kelesi jılı mereyli seksen jasqa toladı. Arqalı aqın Ğalım Jaylıbay ağamız külli qazaq elin qwdiretti qalamımen tamsandırıp kele jatqan qabırğalı qalamgerge mınanday jır joldarın joldaptı. SÖYLE, QOBIZ! Mwhtar Mağauinge – Söyle, Mwhtar Mağauin! Qaraşanıñ ızğarı – nwrı tayğan qaraşıq. Kisinep twr besti ayğır üyirinen adasıp. Qara qobız sarını mwhittarğa janasıp, Altı qırıñ beride. bes qwrılıqtan äri asıp… Azınasa qu taqtay jürekke wğar til berdi, Şıñğıs hannıñ qwyqası şımır etip ülgerdi… … Armandınıñ armanın zamandardan zarlatıp – Jalğan künniñ jalğanın Sizden özge kim kördi?! Toğız qanat aq orda qoñır salqın dep qaldım, Qaraşanıñ ızğarı qay jağımnan kep qaldıñ?.. İşigiñiz, ağatay, Handar kier bwlğınnan –

  • DÄSTEM SAL QARABASWLI

    Elbası Nwrswltan Äbişwlı biılğı jıldıñ säuir ayında elimizdiñ bas gazeti «Egem- endi Qazaqstan» gazetinde jariyalağan maqalasında tuğan jer tarihın, onıñ täuel-sizdigi men bostandığı üşin küresken twlğalar esimin qayta jañğırtudı wsındı. Osı rette bügingi qazaq eliniñ soltüstiginde ömir sürgen ru-taypalar tarihı osı kün- ge deyin maman-tarihşılar nazarınan tıs qalıp kele jatqandığ belgili. Bügingi jastar tügil aqsaqaldardıñ özi eldiñ keşegisi tural jarıtıp eşteñe ayta almaydı. Oğan olardı kinalaudıñ özi qiın siyaqtı. Keşegi keñes ükimeti zamanındağı qısañ sayasat ötkenimizdi biluge mwrşa bermegendin qalay jasıra alamız. Qazaqstannıñ soltüstigi men Batıs Sibir ölkesi orta ğasırda biriñğay sayasi-etnika- lıq aumaq bolğan. Kereydiñ taypasınıñ Taybwğa äuleti negizin qalağan, tarihta «Sibir handığı» dep atalatın memleket aumağında tek kereyler

  • Abaydıñ Mäşhür Jüsipke qoyğan swrağı

    Tobıqtınıñ eline saparlap şıqqan Mäşhür Jüsip birer kisimen aqınnıñ üyine kirip kelgende Abay oğan äldeneşe tosın saual qoyıp: – Aqımaq basqa adırayıp köz bitedi, dualı auızğa sıldırlağan söz bitedi. Kelbetsiz emes ekensiñ. Aytşı, qwday qayda? Jwmaq pen tozaq qayda? – depti. Sonda Mäşhür irkilmesten: – Abaydıñ qwdayı qayda ekenin bilmeymin. Meniñ qwdayım, mine, jüregimde twr. Jwmaq pen tozaq ärkimniñ öz üyinde, qatınıñ aqıldı bolsa – jwmaq, aqımaq bolsa – tozaq, – degen eken. Abay sonda: «Mäşhürim, dese degendey ekensiñ, törge şıq» – dep qwrmet körsetipti. *** Aq neke Wrpaq! Perzent! Jan bitkenniñ kökiregin äp-sätte izgi sezimge, maqtanışqa, quanışqa toltıratın qayran jalğız auız qasietti söz! Seniñ atıñ da, zatıñ da mäñgilik.

  • Babalar sözi:

    Tağbaş halqınıñ aldauına sengendikten, Arbauına köngendikten, İnili-ağanıñ daulasqanınan, Bekti halıqtıñ jaulasqanınan, Türki halqı eldigin joydı …. Türki bekteri türki atın joğaltıp, Tağbaş atın twtınıp … Mine, Türki halqınıñ joğalu tarihı qayda jatır? *** Arab basqınşılığı: Arabtar kelgenimen tek kelmedi, Bas boldı at artına böktergeni. Sıntastıñ jazuların qırıp tastap, Tarihqa qiyanat qıp öktemdedi … Keşegi oyma jazu orınına Jılanday ireleñdep ärip mindi, – Z. Rüstembekov *** Edildi tartıp alğanı, Etekke qoldı salğanı. Jayıqtı tartıp alğanı, Jağağa qoldı salğanı. Oyıldı tartıp alğanı, Oydağısı bolğanı, Qonıstıñ bar ma qalğanı? – Mwrat Möñkewlı *** Köşpendi el qazaqqa jer joq desip, Qazaq jerin mwjıqqa berdi kesip. Şariatsız, nizamsız zorlıqpenen, Auır taudı moynına ildi tesip …

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: