|  |  |  |  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى كوز قاراس ساياسات سۋرەتتەر سويلەيدى تاريح

قىتايداعى “دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى”

22221744_943358669161054_5303676117422371953_nوسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىز قىتاي قوعامى مەن قىتاي بيلىگى اراسىندا ءارتۇرلى كۇردەلى توپتار مەن پىكىر، تانىمى ءبىر-بىرىنە كەلىسە بەرمەيتىن ساياسي، قارجىلىق شونجارلاردىڭ استىرتىن ايقاسى تۋرالى قىسىر كەڭەستىڭ باسىن شالىپ قويعان ەدىك. بۇگىن سونىڭ ازعانتاي بۇشپاعى رەتىندە تاريx بەتىندە قالعان تاعى ءبىر وقيعادان شاعىن شولۋ جاساماقشىمىز. ول قىتايداعى “دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى”. جالپى قىتاي قوعامى دەموكراتيالىق كۇرەستەردەن كوز اشپاعان قوعام، ءبىز سونى كوپ بىلە بەرمەيمىز، كۇرەستەردىڭ ءوز تاريxي كاتەگورياسى بار، بارلىق كۇرەستەردەن بۇل كۇرەس ءسال وزگەشە. ءبىزدىڭ باعانادان ايتقىمىز كەلىپ وتىرعان داتا 1989- جىلى پەكيندە بولعان تيان ءانمىن (天安门) وقيعاسى.Eldeç Orda سۋرەتى.
تيان ءانمىن الاڭى الەمدەگى ەڭ ۇلكەن، ەڭ كەڭ الاڭداردىڭ قاتارىنا جاتادى. قىتايداعى دەموكراتيالىق قاندى كۇرەستىڭ ەڭ كورنەكتىسىنىڭ ءبىرى وسى الاڭدا ورىن العان. وقيعا 1989- جىلى ماۋسىم ايىندا تۋىلعان. وقيعادان جارتى اي بۇرىن گورباچەۆ پەكينگە ارنايى مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن. وقيعاعا باتىستاعى اۋروپا (ەۆروپا) الەمىنىڭ دە تۇرتپەگى بار. ەڭ باستىسەبەپ- قىايدا دەموكراتيالىق بوستاندىق. وسى كۇننىڭ قاندى تاڭداۋىن كىلەڭ ستۋدەنتتەر جاساعان. الاڭعا نەشە ون مىڭ ستۋدەنتتەر بىرقانشا كۇن بويى اشتىق جاريالاپ، بيلىككە قىسىم تۇسىرگەن. ميتينگ بارىسىندا بۇل قوزعالىستىڭ ەڭ كورنەكتىلەرىنىڭ ءبىرى بولعان ستۋدەنت قىزدىڭ ءمۇسىنىن تۇرعىزىپ ۇلگىرگەن. قوزعالىس وتە ايانىشتى باستىقتىرىلعان. ميتينگكە شىققان نەشە ون مىڭ ادامدى ءبىر تۇندە تازالاپ جوق قىپ جىبەرگەن (الاڭدى ەشقانداي قان داعىن قالتىرماي جۋىپ تازالاعان). ميتينگ ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرازى شەتەلگە قاشىپ تىنعان، سونىڭ ءبىرى شىڭجاڭدىق وركەش (سۋرەتتە، قىسقا جەڭدى كوك جەيدە كيگەن). وركەش قازىر تايۆاندا بولۋى مۇمكىن. دەموكراتيالىق تاڭداۋ قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋشى ستۋدەنتتەردەن شەتەلدە باسقا ءتىرى جۇرگەندەرى دە بار. ارادا قانشا جىل وتسەدە شەتەلدە جانە قىتايدا بۇل داتانى جاسىرىن اتاپ وتەتىندەر كوپ. ميتينگتى قارۋمەن توقتاتۋ كەزىندە قاڭعىرعان وق ءتيىپ قايتىس بولعان قازاق ستۋدەنتتەرى دە بولعان.Eldeç Orda سۋرەتى.
تيان ءانمىن وقيعاسى كەزىندە جياڭ زەمىن(江泽民) شاڭعايدا (上海) قالا باستىعى ەدى. وقيعا بارىسىندا ول دەرەۋ شاڭعايدان پەكينگە اۋىسىپ كەلدى، كەلە سالا وقيعانى جونگە سالدى دا كوپ وتپەي قىتايدىڭ توراعاسى بولدى. بۇل جياڭ زەمىن قىتاي-قازاقستان شەكاراسىن (بۇگىنگى شەكارانى) بەكىتۋدە ۇلكەن ءرول وينادى.
جالپى، تيان ءانمىن وقيعاسىنىڭ اقيقاتى ءالى تولىق اشىلعان جوق. زارداپ شەككەندەرمەن ءولىم قۇشقاندار تۋرالى ەش ايتىلمايدى. قىتاي بيلىگىندە جىك ءجوپ، توپ كوپ. بۇگىنگى بيلىك توبىنداعىلار سول تۇستا قانداي پىكىر-تانىمدا ەدى، بۇل دا قىزىق اڭگىمە. ۇلتتىق ەليتانىڭ ۇياسى شاڭعايلىقتار بيلىكتى قايتىپ تارتىپ الدى، ول تىپتەن قىزىق. دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى جەڭىسكە جەتسە نە وزگەرىس ولار ەدى، بارىنەن دە سول قىزىق. قىتاي قوعامىنداعى دەموكراتيالىق تەپە تەڭسىزدىك جالعاسا بەرسە مۇنداي ميتينگ، وقيعا قىتاي قوعامىنان ەشقاشان سەيىلمەيدى.Eldeç Orda سۋرەتى.

Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Ordaتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قانداستارىمىزعا  قىسىم جاسالماسىن!

    مارات توكاشباەۆ قازاقستان مەن قىتايدىڭ رەسمي قارىم-قاتىناسى وتە جاقسى باعالانعانىمەن، بەيرەسمي بايلانىستارىنا سىزات تۇسكەن ءتارىزدى. قىتايداعى قانداستارىمىز ەكى ەلدىڭ ءوزارا دوستىق قارىم-قاتىناسى نەگىزىندە قازاقستانعا ەش كەدەرگىسىز، زاڭدى تۇردە ەمىن-ەركىن كەلىپ-كەتىپ تۇرعان بولسا سوڭعى كەزدە بۇعان توسقاۋىل قويىلدى. بۇل تۋرالى بۇگىن “قازاقستان” ءباسپاسوز كلۋبىندا وتكىزىلگەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا (سپيكەرلەر ر.جۇمالى، م.توقاشباەۆ، و.قىدىرالىۇلى) ايتىلدى. مۇنداي جاعداي شۇار باسشىلىعىنا 2016 جىلى تامىز ايىندا بۇرىن تيبەتتى باسقارعان چىن چۋانگو كەلگەلى بەرى ءورشىپ كەتكەن. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ باسىنان بەرى قىتايدىڭ نەگىزىنەن قازاقتار تۇراتىن ايماعىندا، تۇرعىنداردىڭ ەڭ الدىمەن شەتەلگە شىعاتىن تولقۇجاتتارىن جاپپاي جيناپ الىپ، ولاردىڭ قازاقستانعا شىعۋىنا تىيىم سالىندى. بۇرىن قازاقستانعا تۋىسقانشىلاپ نەمەسە تۋريست رەتىندە ساياحاتتاپ بارعان كەز-كەلگەن قازاق تەرگەۋگە الىنىپ قىسىم كورسەتىلۋدە. ايلاپ، اپتالاپ «ساياسي ۇيرەنۋ» ورتالىقتارىنا

  • يراك اسكەرى كيركۋك قالاسىنا كىردى

    كيركۋكتە جۇرگەن يراك اسكەرىنىڭ كولىكتەرى. 16 قازان 2017 جىل. يراك اسكەرى كۇردتەر باسقاراتىن داۋلى كيركۋك قالاسىنا كىرىپ، قالالىق كەڭەستىڭ باس كەڭسەسىن باقىلاۋىنا الدى. قالا تۇرعىندارىنىڭ Reuters اگەنتتىگىنە ايتۋىنا قاراعاندا، يراك اسكەري كۇشتەرى قالالىق كەڭەس عيماراتىنىڭ ۇستىنەن كۇردتەر تۋىن الىپ تاستاعان، قازىر وندا يراك تۋى عانا تۇر. كۇردتەر تۋى بۇل جەرگە بيىل ساۋىردە تىگىلگەن بولاتىن. قالادان مىڭداعان تۇرعىن كەتىپ قالعانى حابارلانىپ جاتىر. كۇردتەردىڭ پەشمەرگا جاساقتارى كيركۋك پروۆينتسياسىنىڭ كوپ بولىگىن 2014 جىلى “يسلام مەملەكەتى” (يم) ەكسترەميستىك ۇيىمىنىڭ سودىرلارى يراكتىڭ سولتۇستىك بولىگىن باسىپ العان سوڭ باقىلاۋعا العان. يراك پرەمەر-ءمينيسترى حايدار ءال-ابادي كۇردىستان اۆتونومياسى مەن وعان جاقىن ايماقتاردا، ونىڭ ىشىندە كيركۋكتە 25 قىركۇيەكتە تاۋەلسىزدىك الۋ جونىندە رەفەرەندۋم وتكەن سوڭ “ەلدىڭ تۇتاستىعىن قورعاۋ ءۇشىن” وپەراتسيا

  • قاشقاريا قازاقتارى نەمەسە التىشار (التىشاھار) قازاقتار تۋرالى

    بۇل ەكى تاريxي سۋرەتتىڭ ءبىرى قاشقار قالاسىندا ورنالاسقان سوۆەت (سابەت) كونسۋلى. جالپى، شىڭجاڭ ولكەسىندە قىزىل قىتاي بيلىگى ورنىققانعا دەيىن ء(تىپتى 1955كە دەيىن) سوۆەتتىڭ بەس ۇلكەن كونسۋلى بولعان. ونىڭ تورتەۋى قازاقتار جيى قونىس تەپكەن التاي، شاۋەشەك، قۇلجا مەن ۇرىمجىدە ورنالاسقان. سۋرەتتەگىسى قاشقار قالاسىنداعى كونسۋل. ەكىنشى سۋرەت گومينداڭ (国民党) بيلىگى شىڭجاڭعا ورناعان سوڭ جەتى ايماقتا ساياسي قۇرىلتايلار اشىپ ءۇش ايماقتاعى توڭكەرىستىڭ قالعان جەتى ايماققا ء(ۇرىمجى، قۇمىل، اقسۋ، حوتان، قاشقار، تب) قانات جايۋىنا توسقاۋىل بولعان ەدى. سۋرەت گومينداڭ ۇكىمەتىنىڭ التىشار ەلدى مەكەندەگى بەلگىسىز ءبىر جينالىسى. وسىنداي جيىن، قۇرىلتاي كەزىندە جاڭادان رايون (اۋدان) قۇرۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. شىڭجاڭ ولكەسىنىڭ اكىمشىلىك كارتاسىنداعى كوپ اۋداندار (رايوندار) ءدال وسى كەزەڭدە قالىپتاسا باستادى. سونىمەن بىرگە ۇيعىر ۇلتىنىڭ اتاۋى

  • ءان دە – ۇلت تاعدىرى

    «قازاق راديوسى» مەن «شالقار» راديوسىنىڭ نازارىنا! ءان دە – ۇلت تاعدىرى كەيىنگى كەزدە «قازاق راديوسىنان» نەمەسە «شالقاردان» «ءبىزدىڭ اعاي تاماشا» ءانىن ءتۇرلى انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا ءجيى بەرىلەتىنىن بايقاپ ءجۇرمىن. بۇل ءان ءبىزدىڭ جاس كەزىمىزدە، وتكەن عاسىردىڭ جەتپىسىنشى جىلدارىندا شىققان بولاتىن. ول كەزدە «ايەل قۇقىعى» دۇرىلدەپ تۇرعان كەز. ءازىل-ءاجۋاسى بار ء(سوزى وسپانحان اعانىكى), اۋەنى ادەمى (ن.تىلەنديەۆ) ءان جۇرت اراسىنا تەز تارادى. ءوزى سول زاماننىڭ، سول ۋاقىتتىڭ تالابىمەن جازىلعان شىعارما بولاتىن. ەركەكتەردىڭ ايەلدەرىنە قولعابىس جاساۋى، كومەكتەسۋى وزەكتى بولعان تۇس شىعار. ونى ۇلكەن دە ايتتى، كىشى دە ايتتى: جەڭگەي كەتسە قىدىرىپ كەش كەلەدى كۇن ءجۇرىپ اعاي ۇيدە وتىرادى شىلپىلداتىپ كىر جۋىپ ءبىزدىڭ اعاي، ءبىزدىڭ اعاي ءبىزدىڭ اعاي تاماشا! وسى سياقتى اندەردىڭ تاربيەسى مەن ىقپالى

  • ومۋربەك بابانوۆ اتامباەۆتىڭ بەرگەن ۋادەسى تۋرالى ايتتى

    قىرعىزستان پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇسىپ جاتقان كانديدات ومۋربەك بابانوۆتىڭ (وڭ جاقتان ەكىنشى) داۋىس بەرىپ جاتقا ءساتى. بىشكەك، 15 قازان 2017 جىل. قىرعىزستان پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇسىپ جاتقان كانديدات ومۋربەك بابانوۆ سايلاۋ كەزىندە بولعان زاڭ بۇزۋ وقيعالارى جونىندە مالىمدەمە جاسادى. ول سايلاۋ ءادىل ءارى اشىق ءوتتى دەپ سانامايتىنىن ايتتى. بابانوۆ «كانديداتتىعىمدى ۇسىنباي تۇرىپ پرەزيدەنتپەن اقىلداسقان ەدىم. ول باتاسىن بەرىپ، ء“يا، پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇس. ءبىز ءوز كانديداتىمىزدى ۇسىنامىز، سەن دە قاتىس. جەڭگەن ادام پرەزيدەنت بولسىن” دەگەن. كۋالەر بار. ول سايلاۋ ءادىل وتەدى دەگەن ۋادە بەرگەن. بىراق تەڭ جاعداي جاسالمادى. كەيىنگى اپتادا المازبەك شارشەنوۆيچ اتامباەۆقا اقپاراتتى دۇرىس بەرمەگەن. قىرعىزستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى مەن ميليتسيا ونى جالعان اقپاراتپەن اداستىرىپ وتىر. مەن ونىڭ بۇگىنگى سوزدەرىنە قاتتى قاپا بولدىم»

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: