|  |  |  |  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى كوز قاراس ساياسات سۋرەتتەر سويلەيدى تاريح

قىتايداعى “دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى”

22221744_943358669161054_5303676117422371953_nوسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىز قىتاي قوعامى مەن قىتاي بيلىگى اراسىندا ءارتۇرلى كۇردەلى توپتار مەن پىكىر، تانىمى ءبىر-بىرىنە كەلىسە بەرمەيتىن ساياسي، قارجىلىق شونجارلاردىڭ استىرتىن ايقاسى تۋرالى قىسىر كەڭەستىڭ باسىن شالىپ قويعان ەدىك. بۇگىن سونىڭ ازعانتاي بۇشپاعى رەتىندە تاريx بەتىندە قالعان تاعى ءبىر وقيعادان شاعىن شولۋ جاساماقشىمىز. ول قىتايداعى “دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى”. جالپى قىتاي قوعامى دەموكراتيالىق كۇرەستەردەن كوز اشپاعان قوعام، ءبىز سونى كوپ بىلە بەرمەيمىز، كۇرەستەردىڭ ءوز تاريxي كاتەگورياسى بار، بارلىق كۇرەستەردەن بۇل كۇرەس ءسال وزگەشە. ءبىزدىڭ باعانادان ايتقىمىز كەلىپ وتىرعان داتا 1989- جىلى پەكيندە بولعان تيان ءانمىن (天安门) وقيعاسى.Eldeç Orda سۋرەتى.
تيان ءانمىن الاڭى الەمدەگى ەڭ ۇلكەن، ەڭ كەڭ الاڭداردىڭ قاتارىنا جاتادى. قىتايداعى دەموكراتيالىق قاندى كۇرەستىڭ ەڭ كورنەكتىسىنىڭ ءبىرى وسى الاڭدا ورىن العان. وقيعا 1989- جىلى ماۋسىم ايىندا تۋىلعان. وقيعادان جارتى اي بۇرىن گورباچەۆ پەكينگە ارنايى مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلگەن. وقيعاعا باتىستاعى اۋروپا (ەۆروپا) الەمىنىڭ دە تۇرتپەگى بار. ەڭ باستىسەبەپ- قىايدا دەموكراتيالىق بوستاندىق. وسى كۇننىڭ قاندى تاڭداۋىن كىلەڭ ستۋدەنتتەر جاساعان. الاڭعا نەشە ون مىڭ ستۋدەنتتەر بىرقانشا كۇن بويى اشتىق جاريالاپ، بيلىككە قىسىم تۇسىرگەن. ميتينگ بارىسىندا بۇل قوزعالىستىڭ ەڭ كورنەكتىلەرىنىڭ ءبىرى بولعان ستۋدەنت قىزدىڭ ءمۇسىنىن تۇرعىزىپ ۇلگىرگەن. قوزعالىس وتە ايانىشتى باستىقتىرىلعان. ميتينگكە شىققان نەشە ون مىڭ ادامدى ءبىر تۇندە تازالاپ جوق قىپ جىبەرگەن (الاڭدى ەشقانداي قان داعىن قالتىرماي جۋىپ تازالاعان). ميتينگ ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرازى شەتەلگە قاشىپ تىنعان، سونىڭ ءبىرى شىڭجاڭدىق وركەش (سۋرەتتە، قىسقا جەڭدى كوك جەيدە كيگەن). وركەش قازىر تايۆاندا بولۋى مۇمكىن. دەموكراتيالىق تاڭداۋ قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋشى ستۋدەنتتەردەن شەتەلدە باسقا ءتىرى جۇرگەندەرى دە بار. ارادا قانشا جىل وتسەدە شەتەلدە جانە قىتايدا بۇل داتانى جاسىرىن اتاپ وتەتىندەر كوپ. ميتينگتى قارۋمەن توقتاتۋ كەزىندە قاڭعىرعان وق ءتيىپ قايتىس بولعان قازاق ستۋدەنتتەرى دە بولعان.Eldeç Orda سۋرەتى.
تيان ءانمىن وقيعاسى كەزىندە جياڭ زەمىن(江泽民) شاڭعايدا (上海) قالا باستىعى ەدى. وقيعا بارىسىندا ول دەرەۋ شاڭعايدان پەكينگە اۋىسىپ كەلدى، كەلە سالا وقيعانى جونگە سالدى دا كوپ وتپەي قىتايدىڭ توراعاسى بولدى. بۇل جياڭ زەمىن قىتاي-قازاقستان شەكاراسىن (بۇگىنگى شەكارانى) بەكىتۋدە ۇلكەن ءرول وينادى.
جالپى، تيان ءانمىن وقيعاسىنىڭ اقيقاتى ءالى تولىق اشىلعان جوق. زارداپ شەككەندەرمەن ءولىم قۇشقاندار تۋرالى ەش ايتىلمايدى. قىتاي بيلىگىندە جىك ءجوپ، توپ كوپ. بۇگىنگى بيلىك توبىنداعىلار سول تۇستا قانداي پىكىر-تانىمدا ەدى، بۇل دا قىزىق اڭگىمە. ۇلتتىق ەليتانىڭ ۇياسى شاڭعايلىقتار بيلىكتى قايتىپ تارتىپ الدى، ول تىپتەن قىزىق. دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى جەڭىسكە جەتسە نە وزگەرىس ولار ەدى، بارىنەن دە سول قىزىق. قىتاي قوعامىنداعى دەموكراتيالىق تەپە تەڭسىزدىك جالعاسا بەرسە مۇنداي ميتينگ، وقيعا قىتاي قوعامىنان ەشقاشان سەيىلمەيدى.Eldeç Orda سۋرەتى.

Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Orda سۋرەتى.Eldeç Ordaتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • التايداعى قازاقتار الاش وردا ۇكىمەتىنە جولداعان تىلەۋلەستىك xاتى

    وسىدان ءبىر عاسىر بۇرىن قازاق-قىرعىز جۇرتى بىرلەسىپ الاش وردا ۇكىمەتىن قۇرعان كەزدە وعان قولداۋشى بولىپ، تىلەۋلەستىك بىلدىرگەن شەتجۇرت قازاقتارىنىڭ ءبىرى- قىتاي قازاقتارى ەدى. التاي، شاۋەشەك جانە قۇلجادان ارت-ارتىنان تىلەۋلەستىك قۇتتىقتاۋ xاتتارى مەن قازاق ءتول باسپاسىنا كومەك سومالارىن جولدانعان. ءبىر عاسىر بۇرىن التايداعى قازاقتار الاش وردا ۇكىمەتىنە جولداعان تىلەۋلەستىك xاتىنان ءۇزىندى. حات سەمەيدەن شىعاتىن “سارىارقا” گازەتىندە 1918-جىلى باسىلعان. تىلەۋلەستىك قىتاي جۇرتىنا قاراعان الاش ۇراندى اباق كەرەيىنەن. گازەتتەن كورۋىمىز بويىنشا روسياعا قاراعان قازاق-قىرعىز بىرىگىپ، ءوز الدىنا جۇرت بولىپ، الاش ورداسىن تىگىپ، الاش تۋىن كوتەردى دەگەندى ەستىپ، پاتشامىز باسقا بولسا دا، ۇرانىمىز الاش، ءناسىلىمىز قازاق بولعاندىقتان الاش بالاسىنىڭ باسى قوسىلىپ جۇرت قاتارىنا كىرۋىنە تىلەكتەستىگىمىزدى بىلدىرەمىز. ويلاعان وي ورنىنان شىعىپ ىسكە ءسات بەرسىن. ۇلت

  • ءسىم قىتاي قازاقتارىنىڭ ىسىنە “ارالاسا المايدى”

    تيمۋر ايتمۇحانبەت ارداق ماديەۆ، قازاقستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى كونسۋلدىق قىزمەت دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى. استانا، 14 جەلتوقسان 2017 جىل. جەلتوقساننىڭ 14-ىندە قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەرى مينيسترلىگى استانادا وتكەن ءباسپاسوز جيىنىندا قىتايدان كوشىپ كەلگەن، قازاقستان ازاماتتىعىن العان ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ “تۋىستارىمىز قىتايدا نەگىزسىز قىلمىستىق قۋدالاۋعا ۇشىراپ جاتىر” دەگەن شاعىمىنا بايلانىستى جاۋاپ بەردى. ءسىم-ءنىڭ كونسۋلدىق قىزمەت دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ارداق ماديەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان بيلىگىنەن كومەك سۇراعان رەپاتريانت قازاقتاردىڭ شاعىمدارى مينيسترلىككە تۇسكەن. – ولاردا پروبلەما جوق ەمەس، بار. جاعدايدى باقىلاپ وتىرمىز. مۇنىمەن قوسا اڭگىمە وزگە مەملەكەتتىڭ قاراماعىنداعى باسقا ەلدىڭ ازاماتتارى تۋرالى ەكەنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. بارلىق ماسەلەنى كەلىسە وتىرىپ شەشۋ قاجەت جانە ونداي جۇمىستى اتقارىپ وتىرمىز. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن قارىم-قاتىناسىمىز وتە جاقسى. بىراق ۆەنا كونۆەنتسياسىنا سايكەس وزگە ەلدىڭ يۋريسديكتسياسىنا

  • قىتايداعى قازاق ماسەلەسى جانە جارقىن7

      قىتايداعى قازاق ماسەلەسى بۇگىندە ۋشىعىپ تۇر. بىراق، ول ءورتتى ۇرلەپ وتىرعاندار دا بار. ءيا، ماقساتتارى وتتى ۇرلەپ ءوشىرۋ، بىراق، ول ۇرلەگەنگە وشەتىن ەمەس، اسقىنا جاناتىن ءورت. سول ورتكە ورتەنەتىن مىنا جاقتا وتىرعان ۇرلەۋشىلەر ەمەس، انا جاقتا جاتقان قاراپايىم قازاعىمىز. سول ءۇشىن وتتى ۇرلەمەيىك، ۇرلەپ، اسقىندىرۋشىلارعا (وزدەرىن ەل ءۇشىن ەڭىرەپ جۇرگەندەر دەپ اتايدى تاعى) توقتاۋ ايتپاساق ەرتەڭ سول ەكى ميلليون قازاقتىڭ بۇگىن 200-ءى، دەپ وتىرعاندا بارىنەن ايىرلامىز. ەكى جاقتا اكەلى بالالى، ەر ايەل بولىنەدى. جاۋتاڭداپ ءتىرى جەتىمدەر قالادى. قىتايدىڭ شەتەلمەن قارىم قاتىناسىندا ىشكى ماسەلەگە ارالاسپاۋ دەگەن وتە قاتتى ۇستاناتىن زاڭى بار. قازاق ماسەلەسىن مەملەكەتتىك ديپلوماتيا ارقىلى عانا شەشە الامىز، ايتپەسە، بەس قازاق ەمەس بەس مىڭ قازاق شۋلاعاننان قىتايدىڭ تاس كەرەڭ

  • اقش ناتو-داعى وداقتاستارىن رەسەيگە قىسىم جاساۋعا شاقىردى

    “باتىس-2017″ اسكەري جاتتىعۋى بارىسىندا ۇشىرىلعان رەسەيدىڭ “يسكاندەر-م” زىمىرانى. لەنينگراد وبلىسى، 18 قىركۇيەك 2017 جىل. اقش ناتو بويىنشا وداقتاستارىنا رەسەيدىڭ ورتا جانە قىسقا قاشىقتىقتاعى زىمىرانداردى جويۋ تۋرالى كەلىسىمدى بۇزىپ وتىرۋى ىقتيمال ەكەنىنە دالەل ۇسىنعان. گەرمانيالىق Der Spiegel باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، اقش قورعانىس ءمينيسترى دجەيمس مەتتيس ناتو-نىڭ يادرولىق جوسپارلاۋ جونىندەگى توبىنىڭ جابىق وتىرىسىندا سولتۇستىكاتلانتيكالىق وداققا مۇشە ەلدەردەن ماسكەۋدى كەلىسىمدى ساقتاۋعا ءماجبۇر ەتەتىن ءىس-قيمىل جوسپار ازىرلەۋىن سۇراعان. بۇل جوسپار 2018 جىلى جازدا وتەتىن ناتو سامميتىنە دەيىن دايىن بولۋى ءتيىس دەپ جازادى باسىلىم. قاجەت بولعان جاعدايدا ناتو رەسەيگە قارسى سانكتسيالار ەنگىزۋگە دايىن بولۋى ءتيىس دەپ مالىمدەگەن مەتتيس. پەنتاگون باسشىسى “ەگەر ناتو بويىنشا ارىپتەستەرىمەن ورتاق كەلىسىمگە كەلە الماسا، وندا اقش جەكە ءىس-ارەكەت ەتۋگە ءازىر بولادى” دەپ

  • ۇلىتاۋعا باردىڭ با، ۇلار ەتىن جەدىڭ بە؟

      ۇلار قۇسى ۇياسىن بيىك تاۋدىڭ قياسىنا، ۇشار باسىنا سالادى. قىسى-جازى تاۋ باسىن مەكەن ەتەتىن وتىرىقشى، دەنە تۇرقى كەكىلىككە ۇقساس كەلەتىن شاعىن عانا ۇلار ەشكىمنىڭ مازالاعانىن، تىنىشتىعىن بۇزعانىن قالامايدى. سوندىقتان دا كوزدەن جىراقتا، ادامنان تاسادا تىرشىلىك ەتەدى. ۇلار قۇس تورعا تۇسسە، دەرەۋ ءولىپ قالادى . الەمنىڭ بىردە-ءبىر زووپاركىنەن ۇلار كورمەيتىنىمىز سودان بولار.   تاۋدا ويناعان كەكىلىكتىڭ، قالىڭدا جۇرەر بودەنەنىڭ، ءتىپتى قىرعاۋىلدىڭ جۇمىرتقالارىن ءۇي تاۋىعىنا باستىرىپ، بالاپاندارىن قولعا ۇيرەتۋگە بولادى. شوجەلەرى تەگىم، ءناسىلىم باسقا دەمەي، تەلمەڭدەپ، تاۋىقتىڭ سوڭىنان جۇگىرىپ جۇرەدى. ال ۇلار قولعا ۇيرەنبەيدى. جۇمىرتقاسىن تاۋىق باسىپ تا شىعارا المايدى، بالاپانىنا ادام قولى تيسە بولدى – ولەدى. قولعا تۇسپەستىگىن مەڭزەگەنى بولار، قازاقتىڭ قارا ولەڭىندە: ۇلىتاۋعا شىقتىڭ با،  ۇلار ەتىن جەدىڭ بە؟

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: