|  | 

Twlğalar

«BABAĞA QWRMET – WRPAQQA MİNDET»

Tigilgen kiiz üyler

Qazaq halqınıñ wlt-azattığı jolında bar ömirin sarp etken qazaqtıñ batır
wldarınıñ biri Däuit Asauwlınıñ tuğanına biıl 230 jıl. Osığan oray, bahadürdiñ
wrpaqtarı babamızdı eske alıp, Almatı oblısınıñ Qarasay audanında as bergen
bolatın.Däuit Asauwlı turalı jaña kitap
Türli sebeptermen bara almay qalğan bir top mañğıstaulıq ağayındarğa, astı
wyımdastıru komiteti estelik medal'darı, qwrmet gramotaları men bağalı
sıylıqtarın berip jibergen. Al amanattı orındağan Aqtaulıq Sali Abdullaev pen
Qoñıratbay Ispanov bastağan el ağaları, esimderi wmıt qalmağan batırdıñ
wrpaqtarına şahardağı meyramhananıñ birinde tiisti marapattarın tabıstadı.
Ayta ketu kerek, asqa elimizdiñ Aqtöbe, Oral, Mañğıstau, Atırau, Almatı, Astana,
Qızılorda, Şımkent, Qarağandı, körşiles Özbekstan, Türkmenstan, Reseyden kelgen
ağayın-tuıstar bas qostı. Asqa qatısqan adam sanınıñ esebi joq.
Sonımen qatar, Qaskeleñ qalalıq üyinde ğılımi-ädistemelik konferenciya
ötkizildi. Alıs jaqınnan kelgen ağayındarğa özderiniñ jılı lebizderin bildirgender
qatarında belgili jazuşı, kinodramaturg, professor, QR Jazuşılar Odağınıñ
hatşısı, QR eñbek siñirgen qayretkeri Smağwl Elubay, bokstan olimpiada çempionı
Ermahan Ibrayımov, äuesqoy bokstan älem çemionı Erdos Jañabergenov, qazaq
küresinen «Älem barısı – 2017» turniriniñ jeñimpazı Aybek Nwğımarov, «Tamaşa»
äzil-sıqaq teatrınıñ akteri Marat Kökközov, tanımal jazuşı-jurnalistar,
professor-akademikter, qoğam qayratkerleri, öner salasınıñ tarlandarı söz söyledi.Ortalıq alañ
Konferenciya ayaqtalısımen batırdıñ ömiri men erligi jaylı jarıqqa şıqqan
«Qazaq batırı Däuit Asauwlı» attı kitaptıñ twsaukeser räsimi boldı.
Jas aqındardıñ aytısı men jırşı-termeşiler bayqauı ötkizilip, koncerttik
bağdarlama wsınıldı. Wlıqpan Joldasov bastağan «Samal» tobı sahna törine
köterilip, än şırqadı. Ortalıq alañda qazaq küresi, kir köteru, qol küresinen mıqtılar
anıqtaldı. Sonımen qatar, alaman bäyge wyımdastırılıp, jeñimpazğa «Şevrole
Niva» avtoköliginiñ kilti tabıstalıp, tüye paluanğa «tüye» berildi.
Alıstan kelgen ağayın «Labaq ata» meşitinde bolıp, batırdıñ ruhına qwran
bağıştadı. Aqşañqan kiiz üyler tigildi. Qwran hatım jasaldı. Ayta ketu kerek, as -
halıqtıñ öz qarajatına ötkizildi.
Batırlığı men batıldığı, erlik pen qaysarlığınıñ arqasında közge tüsken, tuğan
jerdiñ azattığı üşin qas qaqpay jauğa qarsı qaruın siltegen qaharman, qazaqtıñ batır
wldarınıñ biri Däuit Asauwlınıñ 230 jıldığı joğarı deñgeyde ötkizilgenin tilge tiek
etti, asqa jinalğan qauım.
«Bwl astıñ ötuine barşa ağayın ayanıp qalğan joq. Mäselen, Mañğıstau oblısı
boyınşa Qayrat Ötenov bastağan Jañaözenniñ azamattarı qol wşın sozdı. Sol
siyaqtı Aqtau qalası, Beyneu audanınan da jigitter boldı. Batıs-Qazaqstan
oblısınan Şıñğırlau audanı, Aqtöbe aymağınan Bayğanin, Alğa, Qobda audandarı,Däuit ata kesenesi, (Qoñırat qalası Qaraqalrpaqstan Respubolikası)
Sır öñirinen Jalağaş audandıq ardagerler keñesiniñ törağası Sadıq Aliev bastağan
top, sonday-aq Sırdariya men Qarmaqşı audandıran ağayındar boldı. Astanalıq
Qonıs Jüsipov pen Aqtöbelik Mırzağwl Jwmağaliev jırşı-termeşilerdiñ önerine
tänti boldı. Almatı oblısı men şıraylı Şımkentten kelgenderde az bolmadı.
Barlığı bir kisidey atsalıstı. Nätijesinde batır babamızdıñ 230 jıldığı
joğarı deñgeyde ötti dep tolıqtay ayta alamız», – deydi Aqtau qalasınıñ
twrğını Sali Abdullaev.
Ayta ketu kerek, Däuit batır Üstirtte düniege kelgen, külli qazaqqa tanılğan kişi
jüz qazaqtarınıñ wlt-azattıq qozğalısı basşılarınıñ biri Baraq äuletinen taraydı.
Şıqqan tegine toqtalsaq, kişi jüzdiñ Şömişti Tabın ruı – Qaraqoylı-Labaq böliginen.
Däuit Asauwlı batır qazaq halqınıñ azattığı üşin küresken tarihi twlğa. Eldiñ
tınıştığı men birligin saqtauğa eleuli üles qosqan bi. Däuit batırdıñ jatqan jeri -
«Däuit ata» degen ülken qoyımşılıqqa aynalğanın halıq jaqsı biledi. Basına barıp,
qwran bağıştap, medet swrap, auruına em izdeytinder äli de köp. Däuit atamız köptegen
äygili batırlarmen sıylas – sırlas, azattıq jolında seriktes bola bilgen. Ejelden
Mañğıstaudıñ Sam öñiri men Jem-Sağız boyında ömir sürgen. Däuit batırdıñ äkesi

Asau men atası Baraq ta, atı şıqqan batırlar. Olar Mañğıstau oblısı, Beyneu
audanı, Sam qwmında Twrış auılınan 15 şaqırım jerde jerlengen. Al Däuit batır
Qaraqalpaqstannıñ Qoñırat audanında «Horezm» dep atalatın jerde mäñgilikke jay
tapqan.
Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ «Ruhani jañğıru: Bolaşaqqa bağdar» attı
maqalasında «Ruhani jañğıru tek bügin bastalatın jwmıs emes» ekendigi, «Mädeni
mwra» bağdarlaması ayasında Qazaqstan aumağındağı tarihi-mädeni eskertkişter men
nısandardı jañğırtıp, «Halıq – tarih tolqınında» bağdarlaması arqılı älemniñ eñ
beldi arhivterinen töl tarihımızğa qatıstı qwjattardı jüyeli türde jinap,
zerttelgendigi turalı aytıladı. Al tör tarihımız batır babalarımızdıñ erlikterin
wmıtpau, kerisinşe däripteu, eske alu, qwrmetteu degendi bildiredi. Qazaq – azattıq
jolında artqa şeginbegen öziniñ batır babalarına qwrmetpen qarap kele jatqan halıq.
Bwl rette, Däuit Asauwlı öz zamanınıñ qaharman twlğalarınıñ biri retinde twtas
bir tarihi däuirdi basınan ötkizgen tarihi twlğa. Onıñ ömiri otarlıqqa qarsı küreske
de, şapqınşılıqqa da, el işindegi qım-quıt oqiğalarğa da tolı bolğanın bügingi wrpaq
wmıtqan emes, wmıtpaydı da.
Babalar äruağı är qazaq balasın qoldap jürgey!
Dayındağan Nwrbol Oquov,
QR Jurnalister Odağınıñ müşesi
Mañğıstau oblısı, Aqtau qalası
Tel. 8 (701) 570-09- 10
E-mail: nur81oku@mail.ru

Related Articles

  • Goloşekindi qwlaq-şekeden wrğan Jalau Mıñbaywlı turalı bilesiz be?

    Memleket qayratkeri Jalau Mıñbaywlınıñ tuğanına 125 jıl 2016 jıldıñ qısında birinşi ret Mañğıstau jerinde boldım. Jalau Mıñbay eskertkişine tağzım etip, osı kisiniñ atındağı mektep oquşılarımen jüzdestim. Biıl küz memleket qayratkeriniñ tuğanına 125 jıl toladı, sonı qalay layıqtı etip ötkizudi jergilikti bilikti azamattar oylastıra bastaptı. Mağan qolqa saldı. Kaspige betimdi juıp twrıp, Jalau ömir sürgen uaqıtqa iştey biraz oy jügirttim. Bol'şevikterge tek partbilet şeñberinde qaramay Abay aytqan «Istıq qayrat, nwrlı aqıl, jılı jürek» twrğısınan da qarau kerek-au degen wstanım bezbenine salıp bayqadım. Iä, el azamattarı arasında erteden tülep, 1916 jılğı wlt azattıq köterilisi kezinde bas kötergen, 1917 jılğı Qazan töñkerisinen keyin Täuelsizdik degen wranğa aynalğan Alaş ideyası el biligin bol'şevikter zañsız

  • Eki ğasır saqtalğan batır şapanı

    «Jeti atasın bilmegen jetimdiktiñ belgisi», «Jeti atasın bilmegen jetesiz»… Aytuğa ğana oñay sözder ärine. Qağıs estigen bolıp qwlaqpen tıñdağan adamğa qazaqtıñ köp maqalınıñ biri siyaqtanğanımen, sanağa siñirip mimen tıñdağan adamğa bwdan artıq auır, bwdan artıq aşşı söz joq. «Qwlaqpen emes mimen tıñda..»deytin mwndayda qazaq satirasınıñ atası Ospanhan Äubäkirov . «Qazaq ruğa bölinbeydi, rudan qwraladı» deytini bar, «jüzge bölingenniñ jüzi küysin, ruğa bölingen u işip ölsin» degen haharman atamızdıñ. Öz şıqqantegin, öz äuletin bilu keyingi wrpaqqa wğındıru, üyretu degen söz wlttıq sanadan rulıq sananı joğarı qoyu degen söz emes. Jañağı jetesiz jetim atanbauı üşin. Eñ mañızdısı tektilikti tu etip, qan tazalğın saqtau üşin. Jeti atasın jetik meñgergen jetkinşek jar tañdağanda jaza

  • Müsirepov bağalauındağı Mağauin

    «Bwl Mwhtar turalı birinşi aytpağım — onıñ jastar qatarında sanalatın kezeñi bwdan edäuir jıl bwrın ötip ketken eken. Bizdiñ sınşılar ol jaydı kezinde-aq körgen bolar, men özim keşirek körip qaldım. Onıñ alpısınşı, jetpisinişi jıldarı jazğan äñgime, povesteri qalam wşı ötkir, är sözdiñ işki-tısqı en tañbasın, qat-qabat sırı barın sol kezde-aq tanıtıptı. Mwhtar Mağauinniñ sol twsta jazğan “Äyel mahabbatı”, “Kütpegen kezdesu” siyaqtı äñgimelerin, “Qara qız” siyaqtı povesin oqığan sınşı, ne bolmasa zamandas dostarı sol küni-aq avtordı qwşaqtap qwttıqtağan şığar dep oylaymın. Öz basım sol dostar quanışınıñ işinde bolmağanımdı ökiniş etkendeymin. Pendeşilik tağı… Mwhtar Mağauin ana tilimizdiñ baylığın, oralımdı, astarlı, äri ot jalındı, äri näzik te biyazı boyau-sırların alğaşqı adımdarınan bastap-aq meñgerip

  • QALIHANDI JABILIP WRIP, QABIRĞASIN SINDIRĞAN ORISTARDI OLJAS ITŞE TEPKİLEGEN EKEN…

    Oljas Süleymenovtiñ nayzağay namıstı azamat ekenin köpşilik biledi. Ol şığarmaşılığı men ğılımi zertteuşilik jolında türki näsiliniñ ornı ämända törde ekenin däleldey bildi. Zamandastarına, bauırlarına jasağan qamqorlığı, jomarttığı men namısın jırtuı da talay äñgimeniñ jügi. Sonday oqiğanıñ birin qazına tildi qalamger, äygili dramaturg, Memlekettik sıylıqtıñ iegeri Qalihan Isqaq “Kelmes künder elesi” roman-essesinde bılay suretteydi. Ol kezde jazuşı Mäskeude ädebiet institutında bir top qazaq qalamgerlerimen qatar oqıp jatsa kerek. “Bir küni keşqwrım bölmeme suretşi Idırıs Qarsaqbaev kirip keldi. Bir közi şodırayıp isip ketken. Kelinşegi Sara lağman sozıp, meni şaqırıp kel dep jwmsap jiberse kerek. Litinstitutta oqitın aqınsürey Predreev, Ivanov bastağan bes jigit baspaldaqta kezdesipti de temeki swraptı. Idırıs şılım şekpeytin. Jönin aytsa,

  • Seksen jıl bwrın şabılğan bäyterekter

    Bıltır jäne biıl «ülken terror» dep atağan qandı sayasi quğın- sürginderge 80 jıl toladı. Sonımen qatar, Alaş ükimetiniñ qwruına, Alaş memleketiniñ tuınıñ köteruine de, Qazan töñkerisi men keñes ükimetiniñ ornalastıruına da bir ğasır toldı. Stalindik qızıl terror Alaş ziyalıların da, keñes ükimetti ornalastırğandardı da ayağan joq. Eki-üş jıldıñ işinde qazaqtan şıqqan bilgender qızıl qırğınğa wşırdı, köbisi atıldı, atılmağandarı abaqtıda, lager'de temir tordıñ ar jağında azap tartıp dünieden ötti. «37-şi jıl» degen söz sayasi quğın-sürginderdi bildiretin qanattı sözine aynalıp ketti. Şınımen, Şäkärimdey, Jüsipbek Aymauıtovtay Alaş azamattarı odan jeti bwrın atılsa dağı, Jaqıp Aqpaev abaqtı men aydaudardan keşip auru halde qaytıp dünieden ozsa, Alaş kösemi aqın Mirjaqıp Dulatov 1935 jılı lager'de qaytıs

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: