|  |  |  | 

مادەنيەت رۋحانيات ادەبي الەم

بىزگە كينونىڭ ءتىلى ەمەس… قازاقتىڭ ءتىلى كەرەك

استانادا تۇراتىن اكتەر باۋىرىمدى الماتىداعى كاستينگتەر شاقىرعان سايىن اپارىپ-الىپ كەتۋ – مەنىڭ كوپ پارىزدارىمنىڭ ءبىرى. وسى جولى «قازاقفيلم» ءبىر تاريحي ءفيلمنىڭ ىرىكتەۋىنە شاقىرعان ەكەن، ەكەۋمىز ادەتتەگىدەي ءال-فارابي داڭعىلىمەن اعىزىپ كەلەمىز. ول وزىنە بەرىلگەن ءماتىندى جاتتاپ الەك، مەن رۋلمەن الىسىپ الەك. بايقايمىن، ءماتىن ورىسشا بەرىلىپتى. «قازاقفيلمنىڭ» ستسەناريلەرى ءالى كۇنگە ورىسشا جازىلا ما دەپ ويلانىپ كەتكەن ەكەم، باۋىرىم ويىمدى ءبولىپ جىبەردى.
– تىڭداشى، مىنا ءماتىن ورىسشا ايتىلعاندا قۇلپىرىپ سالا بەرەدى دە، قازاقشا ايتساڭ ءدامى كەتىپ قالادى. بۇل ورىس ءتىلىنىڭ قۇدىرەتى مە، الدە قازاق ءتىلىنىڭ…
شىنىندا، ورىسشا ايتىپ كورىپ ەدى، كوز الدىما ءالى تۇسىرىلمەگەن ءفيلمنىڭ الدەبىر ەپيزودى كەلە قالدى، قازاقشا ءدال سول مانەرمەن ايتىپ كورىپ ەدى، «بولماي قالدى». الدەنە دەپ ايتىپ ۇلگەرگەنشە، «قازاقفيلمنىڭ» الدىنا دا كەلىپ قالعان ەكەنبىز، ول ءماتىنىن قۇشاقتاپ ىشكە تارتتى، مەن ساپىرىلىسقان سان ويدى قورىتۋ ءۇشىن ەسىك الدىندا قالدىم. نەگە جاڭاعى ءماتىن ورىس تىلىندە ايتىلعاندا بىردەن كينوعا اينالىپ سالا بەردى دە، قازاق تىلىندە ايتىلعاندا كينونىڭ بەينەسىن كوز الدىمىزعا الىپ كەلە المادى؟ البەتتە، قازاق ءتىلى سوزدىك قورى مەن شۇرايلىلىعى جاعىنان الەمدەگى ەڭ باي تىلدەردىڭ بىرىنە جاتادى. وعان داۋ جوق. مۇنىڭ نەگىزگى سەبەبى – الەمدىك كينوشەدەۆرلەردىڭ 95 پايىزىن ورىس تىلىندە كورۋىمىزدە. بۇل جايت ورىس ءتىلىنىڭ قۇلاققا ءسىڭىپ، وي-سانانىڭ ورىسشالانۋىنا اكەپ سوعاتىنى جاسىرىن ەمەس. مۇنى ءبىر دەپ قويىڭىز. ەكىنشىدەن، رەسەي دۋبلياجداعان الەمدىك كينولارعا ۇيرەنگەنىمىز سونشا – قازاقشا دۋبلياجدالعان كينونى دۇرىس تۇسىنبەيتىندى شىعاردىق. بۇعان كىنالى – قازاق ءتىلى ەمەس، ءوزىمىزدىڭ اۋدارماشىلار جانە اسىرەاۋدارماشىلار. كينودا ايتىلمايتىن ءسوز قالمايدى. سوندا بالكوندى قىلتيما، كلاۆياتۋرانى پەرنەتاقتا، روبوتتى قۇلتەمىر دەپ تۇرساق، كىم تۇسىنەدى؟ سوۆەت وداعى كەزىندە كينو تۇسىرۋدەن «قىرعىزفيلم» وداقتاس رەسپۋبليكالاردى تاڭعالدىرسا، دۋبلياجدان «قازاقفيلم» الدىنا جان سالماعان. سول اتى اڭىزعا اينالعان «قازاقفيلمنىڭ» دۋبلياجى بۇگىندە بار-جوعىن ەشكىم بىلمەيدى. بىلەتىنىمىز – دۋبلياجبەن ءار تەلەارنا ءوزى اينالىسادى. ناتيجەسىندە دۋبلياجدالعان فيلمدەر قازاق تىلىنەن بەزدىرەرلىك دارەجەگە جەتتى. قازاق ءتىلى دەسە توبە شاشى تىك تۇراتىن كينوتەاترلار جەلىسىنىڭ باسشىلارى مۇنى تاماشا پايدالانىپ وتىر. ءسويتىپ، «قازاق تىلىندەگى كينولارعا ادام كەلمەيدى» دەگەن سىلتاۋمەن قازاقشا كينولاردى تۇنگى ساعات 12-گە قويىپ كورسەتەتىندى شىعاردى. ۇشىنشىدەن… «نە دەۋگە بولادى؟» دەپ كۇبىرلەپ جۇرگەن ساتىمدە «قازاقفيلم» اۋلاسىنداعى جۇلدىزدار پاۆيلونىنان سۇلتان احمەت قوجىقوۆ دەگەن جازۋدى كورىپ قالدىم. سۇلتان قوجىقوۆ. ايگىلى «قىز جىبەكتىڭ» رەجيسسەرى. ءيا، ءدال وسى «قىز جىبەك» ءفيلمى قازاق ءتىلىنىڭ قۋاتتىلىعى جونىندەگى بۇگىنگى اڭگىمەنىڭ نۇكتەسىن قويماق.
اڭگىمەنى ارىدان باستايىن. بەلگىلى ءبىر رەجيسسەر اعامىزدان «قىز جىبەك» تۋرالى پىكىرىن سۇراعانىمدا: «كەرەمەت فيلم. بىراق كينونىڭ ءتىلى جوق. سپەكتاكلدەردىڭ قويىلىمى سياقتى»، – دەگەنى بار. ءوزىن «مىقتىمىن» دەپ سانايتىن كەز كەلگەن رەجيسسەردىڭ پىكىرى وسىنداي. «كينونىڭ ءتىلى جوق»! «نە ول – كينونىڭ ءتىلى دەگەن؟» – دەپ سۇرايمىز ءبىز. اعامىز تەمەكىسىن بۇرق ەتكىزىپ تۇسىندىرەدى: «ادەبيەت پەن تەاتر. ولار – مىڭداعان جىلدىق تاريحى بار ونەر سالالارى. ادەبيەت ادامزاتپەن بىرگە پايدا بولدى. تەاتر ونەرى پايدا بولعالى 5000 جىل ءوتتى. ولاردىڭ وزىندىك ءتىلى الدەقاشان قالىپتاسقان. ال كينو شە؟ كينو پايدا بولعالى 100-اق جىل ءوتتى. باسقا ونەرلەرمەن سالىستىرساڭ، اياعىنان ءالى تۇرماعان جاس بالا سياقتى. سوندىقتان بىرەسە ادەبيەتكە سۇيەنەدى، بىرەسە تەاترعا سۇيەنەدى. ءوز جولىن تاپقانىمەن، ءوز ءتىلىن ءالى دە تاپپاي كەلەدى. ءبىز، كينورەجيسسەرلەر، سونىڭ ءتىلىن ءالى دە بولسا ىزدەۋمەن سەندەلىپ كەلەمىز. بۇكىل الەمدىك رەجيسسەرلەردىڭ پروبلەماسى – سول. ال «قىز جىبەك» تە، باسقا دا كوپتەگەن بۇرىنعى قازاق كينولارى تولىقتاي تەاترلاندىرىلعان قويىلىم». «ممم»، – دەيمىز ءبىز بىردەڭە تۇسىنگەندەي بولىپ. ايتىپ وتىرعانى قۇلاققا كىرەتىن سياقتى. بىراق نەگە ءبىز ءالى كۇنگە «قىز جىبەكتى» كورەمىز؟ نەگە ءالى كۇنگە «قىز جىبەكپەن» ماقتانامىز؟ جارىققا شىققانىنا 50 جىل وتسە دە، كورەرمەندى جالىقتىرمايتىنداي نە سيقىرى بار ونىڭ؟! مەنىڭشە، بۇل فيلمدە قازاقتىڭ رۋحى بار جانە قازاقتىڭ قۇدىرەتتى ءتىلى بار. مەيلى كينو ءتىلى بولماي-اق قويسىن، بىراق بۇل فيلمدە قازاقتىڭ ءتىلى بار. تىڭداڭىزشى:
– جەلبىرەپ بارىپ، جەلكىلدەپ قايتتىق، الديار! جايىقتىڭ جاعاسى قانعا بويالدى. كۇندىز كۇن تۇتىلدى، تۇندە اي تۇتىلدى. نايزا قىسقارىپ تاياق بوپ قالدى، قىلىش قىسقارىپ پىشاق بوپ قالدى. سايلانىپ كەلگەن جاۋ قويشا قىرىلدى! شاڭعا اۋناتىپ ۇردىق، قانعا اۋناتىپ قىردىق!
رۋحىڭدى اسپانداتاتىن نە دەگەن اسقاق سوزدەر! بولماسا مىنانى قاراڭىز:
– قان كەشۋ قاساپ زاماندا
قايعىنى جەڭگەن
بار ما ەكەن؟!
قولىنان ولمەي دۇشپاننىڭ
قارتايىپ ولگەن
بار ما ەكەن؟!
قىمباتتى اتا-انانىڭ
قاسىندا سونگەن بار ما ەكەن؟!
اجالى جەتكەن ارداعىن
ارۋلاپ كومگەن بار ما ەكەن؟!
جەتىم قالعان بالانى،
جەسىر قالعان انانى،
قان سوقتا بولعان دالانى
ويلاعان ادام بار ما ەكەن؟!
الەمدىك كينو تاريحىندا ءدال وسىلاي قۇيىلىپ تۇسكەن ادۋىندى مونولوگتار بار ما ەكەن؟ مىنە، قازاقتىڭ ءتىلى قانداي!.. ماعان كينونىڭ ءتىلى ەمەس، وسى ءتىل كەرەك. بارىمىزگە وسى ءتىل كەرەك. سوندىقتان دا ءبىز ءالى كۇنگە «قىز جىبەك» دەسە ىشكەن اسىمىزدى جەرگە قويۋعا بارمىز.
زامان وزگەرىپ، ۋاقىت جىلجىپ، قازاق كينوسىنىڭ كوكجيەگىنە كينونىڭ ءتىلىن ىزدەگەن جاڭا تولقىن كەلىپ قوسىلدى. ەسكى كينونىڭ بارىنە مىسقىلداي قاراعان جاس اۆانگاردشىلار كينو ءتىلىن ىزدەگەن كۇيى ءوز فيلمدەرىن ءتۇسىرىپ، كورەرمەندەرگە ۇسىنا باستادى. كينونىڭ ءتىلىن تاپقان بولار، س.اپىرىموۆ، ا.امىرقۇلوۆ، ر.نۇعمانوۆ، ا.قارپىقوۆ، ت.تەمەنوۆ، ا.امىرقۇلوۆ دەگەن سول كەزدەگى جاس پەرىلەر حالىقارالىق كونكۋرستاردان جۇلدەسىز قايتقان كۇندەرى بولمادى. الايدا وسى اتالعان جاس تولقىن حالىقارالىق كينوسىنشىلاردىڭ كوڭىلىن تاپقانىمەن، حالقىنىڭ كوڭىلىن تابا المادى-اۋ، بىلەم. حالقى ءالى كۇنگە دەيىن «قىز جىبەكتى» كورىپ ءجۇر.
كينونىڭ ءتىلىن تابامىز دەگەن جاس تولقىن العاشقى جۇمىسىن قازاق كينولارىنداعى قازاق ءتىلىن اسپاننان جەرگە تۇسىرۋدەن باستادى. ەندىگى جەردە «قىز جىبەكتەگى» پافوستىق سوزدەر كۇندەلىكتى تۇرمىستىق سوزدەرمەن اۋىسا باستادى. سول كەزدەگى فيلمدەردىڭ اراسىندا، اسىرەسە سەرىك اپىرىموۆتىڭ كينولارى («قيان»، «سوڭعى ايالداما»، «اقسۋات») قازاق ءتىلىن جەرگە تۇسىرگەنىمەن قويماي، ءبىرجولا جەر استىنا تىققانداي بولدى.
ۋاقىت جىلجىپ، ەلىمىز نارىقتىق ەكونوميكاعا وتكەندە حالقىمىز كينو تۇرماق، قارا ناندى ارەڭ تاۋىپ جەپ بارىپ ەس جيىپ، ەڭسەسىن تىكتەگەنشە جاڭاعى جاس تولقىن الدىڭعى تولقىن اعالارعا اينالىپ ۇلگەردى. كينودان قازاقتىڭ ءتىلىنىڭ مايەگى جوعالدى. ەلىمىزدەگى ورىسشا تۇسىرىلگەن كينولاردىڭ دا شەكەسى قىزىپ جاتقانى شامالى، ارينە. بىراق تارازىنىڭ ءبىر باسىنا وسى زامانعى قازاق كينولارىن قويىڭىز دا، ەكىنشى باسىنا ورىس تىلىندەگى گولليۆۋدتىق كينولاردى قويىڭىز. ال گولليۆۋد كينونىڭ ءتىلىن ىزدەپ اۋرە بولعان جوق. ولار ءۇشىن كينو دەگەنىمىز – ەكران جانە سونى كورىپ وتىرعان كورەرمەندەر. بولدى. «التىن شىققان جەردى بەلدەن قازادى». باستىسى، كينو ءوزىن-ءوزى اقتاسا ماقسات ورىندالعانى. قالعانى ماڭىزدى ەمەس. تەاترلاندىرىلعان كورىنىستىڭ كوكەلەرى وسىلاردا. ادەبي پافوستىق سوزدەر تاريحي كينولارىنىڭ بارىندە ءورىپ ءجۇر. وسىلاردىڭ ءبارى ورىسشاعا اۋدارىلىپ الدىڭا كەلگەندە ءبىزدىڭ ءدۇدامال كينولاردىڭ سويلەسۋ قۇرالى بولىپ جۇرگەن قازاق تىلىندەگى ءماتىننىڭ ءمانى كەتپەگەندە قايتسىن!..

جانىبەك ساۋدانبەكۇلى
الماتى

zhasalash.kz

Related Articles

  • «سەندەر سەمىرە تۇرىڭدار» (مىسال)

    جۇمات انەسۇلى (كۇلدىر- ءدۇلدىر ، جۇماتتىڭ ءازىل قالجىڭدارى، مىسالدار) «سەندەر سەمىرە تۇرىڭدار» (مىسال) ىمىرت تۇسە باستاعان كەز. ءبىر جەرگە سارى شەگىرتكە، دالاشەگىرتكە، قوڭىرشەگىرتكە، قالاشەگىرتكە، بيدايشەگىرتكە، شوپشەگىرتكە باس قوسىپ، اڭگىمە شەرتىسىپ وتىرىپتى. سول كەزدە قاستارىنا قاراتورعاي كەلىپ قونادى. سول كەزدە شەگىرتكەلەر قورقىپ كەتىپ، ۇشىپ كەتەيىن دەپ جاتقاندا قاراتورعاي “قورىقپاڭدار! مەن سەندەرگە جاقسى پيعىلمەن كەلدىم. ارالارىڭدا دومبىرا تارتاتىن، ۇيقاس قۇراي الاتىندارىڭ بار ما؟” -دەپ سۇرايدى. شەگىرتكەلەردىڭ كوڭىلدەرى ورنىنا ءتۇسىپ، اراسىنان ءبىر ەرەسەگى: “ەندى كەرەمەت بولماعانمەن قامىستى شەرتىپ، ءان ايتامىز، سوسىن ۇيقاس قۇرۋدەگەندە بىزگە جات ەمەس”- دەپتى.قاراتورعاي: “وندا تاماشا! سەندەردىڭ ارالارىڭدا ايتىس ۇيىمداستىرامىز! ءبىرىنشى ورىنعا10-مىڭ بيتكوين!ەكىنشى، ءۇشىنشى ورىندارعا دا بايگەمىز جامان ەمەس! شەگىرتكەلەر شەكسىز قۋانىپ:، ء“بىز بۇرىن ايتىسىپ كورگەن جوقپىز، سول جاعى قالاي

  • ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ەسكىردى دەپ كىم ايتتى؟

    الماتى قالاسى ءدىن ىستەرى جونىندەگى باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ء"دىن مەن ءداستۇر" جوباسى اياسىندا "ادىرنا" ۇلتتىق-ەتنوگرافيالىق بىرلەستىگى حالقىمىزدىڭ رۋحاني  قۇندىلىقتارىن ناسيxاتتاۋدا ءبىرشاما ءىس شارالار وتكىزدى. جاقىندا ءانشى-كۇيشى، كومپوزيتور، تاريxشى-ەتنوگراف، ونەرتانۋشى، جازۋشى، كينوگەر ستسەناريست ەرلان تولەۋتايمەن ساپارعالي بەگالين اتىنداعى مەملەكەتتىك بالالار كىتاپحاناسىندا تاماشا ءبىر كەزدەسۋ وتكەن ەدى. ۇلتىمىزدىڭ ماقتانارلىق رۋحاني قۇندىلىقتارى كوپ. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرى. بۇل كەزدەسۋ قازاق ۇلتىنىڭ سالتتارى تۋرالى تاقىرىپ اياسىندا ءوربىدى. قازاقتا سالت-داستۇرلەر كوپتەپ سانالادى. ارقايسىسىنىڭ ماڭىزى مەن ورنى دا ەرەكشە. مىسالى: «شىلدەحانا»، «تۇساۋ كەسۋ»، «ارىزداسۋ»، «اساتۋ»، «اشامايعا وتىرعىزۋ»، «ات-تون ايىپ تولەۋ»، «اۋليە ارالاۋ»، «بەسىككە سالۋ»، «بەسىكتى الاستاۋ»، «جەتى اتانى ءبىلۋ»، «مويىنعا بۇرشاق سالۋ»، «مۇشەل جاس»، «ساۋىن ايتۋ»، «سۇيەك جاڭعىرتۋ»، «جىلۋ جيناۋ»، «سىڭسۋ»، «بالاعا ەسىم بەرۋ»، «يتكويلەك كيگىزۋ»،

  • نۇر اعا

    اسسالاۋماعالەيكۋم قالىڭ ەلىم قازاعىم مەنىڭ ،تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى قۇتتى بولسىن ! ەلمىز امان ،جۇرتىمىز تىنىش بولسىن ،تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگىلىك بولسىن ، ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنى ەلباسىمىز نۇرسولتان نازارباەۆ اعامىزعا زور دەنساۋلىق ،ۇزاق عۇمىر تىلەيمىز! ەل تۇتقاسى مەنىڭ نۇرلى اعام -اي،قاتە دەمەن حالىق ايتقان باعانى-اي.ءوز اعامدى الا الماسام اعالاي-باسقا اعانى الا الماسپىن جاعالاي.اتبەگىلەر جاقسى بىلسە ات سىنىن،حالىق بىلەر ءار قادامىن باسشىنىڭ.مەنىڭ داعى ازاماتتىق پارىزىم،جاقسىلىعىن بەتىنە ايتۋ جاقسىنىڭ.قاس قىرانداي بيىك قۇزعا ورلەپ تىڭ،تەبىنگىڭدى ەلىڭ ءۇشىن تەرلەتتىڭ.دانا بولىپ ءجۇز وتىز التى ءۇلىتتى،بەيبىت ءومىر بەسىگىندە تەربەتتىڭ.ەل ءومىرىن بولجاپ قاراپ الىس تىم،جولىن جاساپ الس،كەلىس ،بارىستىڭ.ەكى الىپتىڭ ورتاسىندا تۇرىپ -اق، تىلىن تاپتىڭ رەسەي،قىتاي،اقش-تىڭ .كەيبىر ەلدەر كۇنىن كورىپ ارەڭگە-جاتقان كەزدە، ءبىزدىڭ حالىق ءار ەلدە-قدىرىپ جۇر سايران قۇرىپ سالدارداي،قازاق اتىن

  • يمانيپەداگوگيكانىڭ قاجەتتىلىگى جانە العىشارتى

    پەداگوگيكا ءəربىر ادامنىڭ بۇكىل ءومىر بويى دامۋىنىڭ كەپىلى جəنە قۇرالى بولعان پەداگوگيكالىق پروتسەستىڭ ءمəنى مەن مازمۇنىن، زاڭدارى مەن زاڭدىلىقتارىن جəنە ونىڭ بۇگىنگى باعىت-باعدارى مەن بولاشاق وركەندەۋ جولىن زەرتتەۋشى عىلىم جۇيەسى. وسى نەگىزدە پەداگوگيكا ءتəلىم-تəربيە پروتسەسىنىڭ ۇيىمداسۋ تەورياسى مەن تەحنولوگياسىن، پەداگوگ ءىس-əرەكەتىن (پەداگوگيكالىق قىزمەتتى) جəنە وقۋشىلاردىڭ əرقيلى وقۋ جۇمىستارىن جەتىلدىرۋدىڭ فورمالارى مەن əدىستەرىن ءəرى ولار اراسىنداعى وقۋ ىستەرى توڭىرەگىندە تۋىنداپ وتىراتىن قارىم-قاتىناس، ىقپالداستىق ستراتەگيالارى مەن تəسىلدەرىن ناقتىلاپ، اشىپ وتىرادى. ادام بيولوگيالىق تىرشىلىك يەسى رەتىندە دۇنيەگە كەلەدى. ونىڭ تۇلعا بولىپ جەتىلۋى ءۇشىن — تاربيەلەۋ قاجەت. ءدال وسى تاربيە ادامدى ىزگىلەندىرىپ، وعان قاجەت قاسيەت ساپالاردى قالىپتاستىرادى. قازىرگى قوعامدا تاربيە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى مەكەمەلەر تۇزىلگەن. بۇل ۇدەرىستى كاسىبي ءبىلىمدى ادامدار باسقارادى. تاربيە جونىندە

  • باقىتقا بولەگەن بەسىك

      باقىتقا بولەگەن بەسىك (ەرتەگى) كونە زاماندا ءبىر قازاق ۇستاسى بەسىك ويلاپ تاۋىپتى. بەسىك جاسايمىن دەگەن وي وعان قاجەتتىلىكتەن تۋىپتى. قازاقتار مال باعىپ، كوشپەلى حالىق اتانىپتى. ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز كوكتەمدە – كوكتەۋگە، جازدا – جايلاۋعا، كۇزدە – كۇزەۋگە، ال قىستا قىستاۋدا قىستايدى ەكەن. كەيىن اعاش شەبەرلەرى بەسىكتى قاراعاي، قايىڭ، تالدان ءيىپ جاساپتى. نارەستەنى بولەۋگە ارنالعان بۇل توسەك جەڭىل، ىقشامدى، كوشىپ- قونۋعا ىڭعايلى بولىپتى. ءسابي بەسىكتە جاتقاندا تازا جاتىپ، الاڭسىز ۇيىقتايدى ەكەن. بەسىك نارەستەنى ماسا، شىبىن-شىركەي، جەل، شاڭ-توزاڭ، كۇننىڭ كوزى مەن سۋىقتان قورعاپتى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە قازاق جەرىندە اسپانمەن تىلدەسكەن، باستارى بۇلتقا تيگەن ۇلكەن قالالار پايدا بولىپتى. بۇل كەزدە ادامدار بەسىكتى قولدانباي، بالالارعا جەكە بولمەگە توسەك سالىپ بەرىپتى. ولار بەسىكتى ەسكىنىڭ كوزى،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: