|  |  | 

كوز قاراس تاريح

بۇل داتادا كيە دە، قاسيەت تە جوق.

0539A5AA-2880-4039-820E-4E21D52AA062_w650_r1_s100 جىل بۇرىن ەۋروپاداعى كلاسسيكالىق ماركسشىل سوتسياليزمنەن اۋىتقىپ، لەنينشىل بولشەۆيزم مەن جاپپاي تەررور جولىنا تۇسكەن ءبىر توپ ەكسترەميست ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ سالماعى مەن كەدەيلىكتىڭ زارىنان قاجىعان رەسەي يمپەرياسىندا الەۋمەتتىك جەككورۋشىلىكتى ابدەن قوزداتتى. ات ۇستىندەگى كوشپەندىسى مودەرنيزاتسيا، اۋىلشارۋاشىلىعىنا تاۋەلدىسى يندۋسترياليزاتسيا كوشىنە ىلەسە الماي القىنعان قوعامداعى اش-جالاڭاش اشۋلى توبىردى مال بىتكەن داۋلەتتى ادامدارعا، جەر يەلەنۋشىلەر مەن ونەركاسىپ قوجايىندارىنا ايداپ سالدى. جەكەمەنشىك مۇلىكتى ەڭبەكسىز تارتىپ الۋ ەرلىككە، ىسكەر توپتى ىستىككە شانشىپ ءولتىرۋ ۇلاعاتتى ىسكە، ەركىن ويلى ادامدى ەسسىز، يا تىڭشى دەپ جاريالاۋ نورماعا اينالدى. ەۋرازيادا دۇنيە توڭكەرىلىپ ءتۇستى. 1991 جىلدان بەرى ەسىن جيناعىسى كەلىپ قايتا ىرعالىپ جاتىر. ءالى ورنىنا كەلەر ەمەس. بۇل داتادا كيە دە، قاسيەت تە جوق. ادامزات تاريحىندا وقتىن-وقتىن پايدا بولاتىن قان تىلەۋشى، ديكتاتۋرا دامەتۋشى قاسكوي، قاتىگەز كوپ رەجيمنىڭ ءبىرىن ەسكە سالىپ تۇرادى. بار بولعانى – وسى.

عالىم بوقاشتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قىتايداعى ەكونوميكالىق كرەزيس

      قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ تاريحى ءبىزدىڭ ەرامىزدىڭ 138جىلى قىتاي ەلشىسى جاڭ تسيان باتىستا فەرعاناعا دەيىن كەلىپ قايتادى.بۇل كەزدە قىتايدىڭ حان يمپەرياسىمەن كوشپەندى عۇن يمپەرياسىنىڭ اراسىندا بىتپەس سوعىستار ەتەك العان بولاتىن.بۇل سوعىستا تەك قانا جەر تەريتوريا تالاسى عانا ەمەس ۇلكەن ەكونوميكالىق مۇددەلەردە جاتقانى انىق،ولاي دەيتىنىمىز ول زاماندا قىتاي حالقى نەگىزى ەگىنشىلىكپەن قوسىمشا توقىماشىلىق،ازداپ قولونەركاسىپپەن اينالىستى.باستى ءوندىرىس ءونىمى سانالاتىن فارفور مەن جىبەكتى ساتۋ ءۇشىن ۇلكەن بازار كەرەك ەدى.حان ۋدي پاتشانىڭ تۇسىنا دەيىنگى يمپەرياتورلار تۇسىنا دەيىن حالىقتان تەك1/30 سالىق جينالىپ تۇردىدا حالىقتىڭ ءال -اۋحاتى جاقساردى،بۇنى سول كەزدەگى دەرەكتەردە:«دالا مىڭعىرعان مالعا ،قامبالار استىققا تولىپ،قازىنا التىن،كۇمىس اقشالارعا تولىپ كەتتى،ءتىپتى سانىن الۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەس ەدى»دەگەن دەرەكتەن كورۋگە بولادى.حان پاتشالىعى العاش قۇرىلعان كەزدەرى عۇنداردان ويسىراي جەڭىلىپ جىلىنا

  • الاش استاناسىنىڭ ۇكىمەت عيماراتتارى

    ورىنبوردا 1917 جىلى جەلتوقساننىڭ 5-ءى مەن 13-ءىنىڭ ارالىعىندا وتكەن ەكىنشى جالپىقازاق قۇرىلتايىنىڭ قاۋلىسىندا سەمەي قالاسى الاش اۋتونومياسىنىڭ استاناسى، الاش وردا حالىق كەڭەسىنىڭ ورناتىلاتىن جەرى بولىپ جاريالاندى. ناقتى ايتقاندا، الاش ۇكىمەتىنىڭ عيماراتتارى ەرتىستىڭ سول جاعاسىنداعى جاڭا سەمەيدە ورنالاسقان. جاڭا سەمەيدى ول كەزدە ورىسشا زارەچنايا سلوبودا دەپ اتاعان، ال قازاقشا حالىق ونى اتالمىش تاريحي وقيعالارىنا بايلانىستى الاش قالاسى دەپ جۇرگەن. سول كەزدەگى جاڭا سەمەي ءتىنىباي، تاراقتى جانە جولامان قالاشىقتارىنان قۇراستىرىلعان ەدى. ال مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىنىڭ ەكىنشى تومىندا بەر جاق، باس جاتاق دەگەن اتاۋلارى دا كەزدەسەدى.         رەسەي يمپەرياسىنىڭ زامانىندا سەمەي ءىرى ءبىر ايماقتىڭ اكىمشىلىك ورتالىعىەدى، سەمەي قالاسىنا قازىرگى شىعىس قازاقستان، پاۆلودار وبلىستارى، قاراعاندى وبلىسىنىڭ ءبىر شەتى قاراعان. سونىمەن قاتار، قالا ءىرى

  • شاكەرىم قاجىنىڭ اتىنا قاتىستى

    شاكەرىمدى “شاكارىم” دەپ اتاۋ قالىپتاسىپ كەتتى. ءوزىم دە وسىلاي ايتىپ جۇرگەم. مۇحتار ماعاۋين اقساقالدىڭ ەكى ۋاجىنەن سوڭ پىكىرىمدى وزگەرتتىم. اقساقالدىڭ سوزىنشە، بىرىنشىدەن، شىڭعىستاۋ، باقاناس پەن شۇبارتاۋداعى اعايىنى كوزى تىرىسىندە ءھام كەيىن شايىردى “شاكەرىم” دەپ اتاعان. ەكىنشىدەن، ءتىپتى زامانداستارىنىڭ كوزىن كورىپ، ءسوزىن ەستىگەندەرگە سەنبەگەن جاعدايدا، مىناداي قيسىنعا توقتاۋعا بولادى: قازاق تىلىندە “اكا” دەگەن بۋىن مۇلدەم جوق، ءسوز ىشىندە كەزدەسپەيدى، فونەتيكالىق زاڭدىلىققا قايشى. “اكە”، “داكە” (مارليا), “ساكە” دەگەن سياقتى اتاۋلار سونىڭ ايعاعى. اقساقالدىڭ وسى ءبىرىنشى ءۋاجى-اق ءوز باسىما جەتكىلىكتى ەدى، ەكىنشىسى مۇنىڭ دۇرىستىعىن ابدەن ۇعىندىرىپ تۇر. عالىم بوقاشتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى باس تاۋەلسىزدىگى ادامنىڭ شىن مىنەزى، وي-پىكىرى ءھام قابىلەتى جەكە باسى ءۇشىن ساياسي-ەكونوميكالىق تاۋەلسىزدىك تۋعاندا عانا بىلىنەدى (سالىستىرمالى تۇردە ايتىپ وتىرمىن، ابسوليۋت

  • ايدوس سارىم: ەسەيگەن قوعامنىڭ بۇتىنا  كولگوتكي كيگىزۋ – اقىماقتىق

    دات!  • ءوتىپ بارا جاتقان جىلدىڭ قوعامدىق قورىتىندىسىن جانە بولاشاققا ساياسي جورالعى جاساۋدى بەلگىلى ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم مىرزادان سۇراعان ەدىك. سونداعى وي-تارازى توپشىلاۋدىڭ توقەتەرى تومەندەگىدەي بولدى. – ايدوس مىرزا، سونىمەن تاعى دا ءبىر جىلدى تۇگەسەتىن كەز كەلىپ قالدى: الەۋمەتتىك جەلىدە ءازىل-بىرقاقپايلار جازىپ قوياتىن ادەتىڭىز بار ەدى – بيىلعى ەڭ ءبىر قىزعىلىقتى جازباڭىزدى ەسكە الايىقشى؟ – شىنىن ايتايىن، ءدال قازىر ناقتى ءبىر سەبەپتى، نە وقيعانى ايتۋدىڭ ءوزى قيىن بولىپ كەتتى. سەبەبى، اشىعىن ايتايىق، جىلدان-جىلعا، كۇننەن-كۇنگە بۇگىنگى بيلىك ءوزىن-ءوزى كۇلكىگە اينالدىرىپ كەلەدى. بيلىكتىڭ ەڭ مىقتى، ەڭ كەرەمەت دەگەن يدەيالارىنىڭ ءوزى اياق استىنان كۇلكىگە، سايقىمازاققا اينالىپ كەتىپ جاتقان ۋاقىتتا ءومىر كەشىپ جاتقان ءتۇرىمىز بار. بۇنىڭ بارلىعىن شەندىلەرىمىز ادەيى ىستەپ جاتىر دەپ تە ايتا

  • ساتباەۆ نەگە قۋعىندالدى؟

           قازاق جەرىندەگى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىن قۇرۋ يدەياسى ۇلى وتان سوعىسى ءجۇرىپ جاتقان ۋاقىتتا پايدا بولعان ەدى. كورنەكتى عالىم سوعىستىڭ قيىنشىلىعىنا مويىنسۇنباي، قازاق كسر عىلىم اكادەمياسىن ۇيىمداستىرۋ ءىسىن تاباندى تۇردە قولعا الدى. قازاق كسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرىلۋى رەسپۋبليكامىزدىڭ عىلىمي تۇرعىدا دالەلدى شەشىمدەرىن تۇجىرىمداۋعا، ەل ەكونوميكاسىنىڭ، عىلىمى مەن مادەنيەتىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشتى. عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرامىنا زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى، كىتاپحانالار مەن مۇراجايلار، لابوراتوريالار، سونىمەن بىرگە بازالار مەن فيليالدار قارايدى، سونداي-اق، بۇل مەكەمەلەردەگى ءتيىستى سالالاردى جوعارى ءبىلىمدى ماماندار جانە قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتەدى.        قازاق كسر عىلىم اكادەمياسى اشىلعاننان كەيىن دەربەس عىلىم سالالارىندا زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ اشىلۋى ەتەك الا باستايدى. قوعامدىق جانە جاراتىلىستانۋ عىلىم سالالارىندا كوپتەگەن عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ اشىلۋى، ولاردىڭ دامۋىنا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: