|  |  | 

تاريح قازاق شەجىرەسى

قىتاي قازاقتارىنىڭ جاپونيامەن بايلانىسى بولعان با؟

Eldeç Orda سۋرەتى.

“جاپونيادا ءبىلىم العان قىتايلىقتار” اتتى (中国人留学日本史) بۇل كىتاپتا 19-20 ع ارالىعىندا جاپونيادا ءار سالادا ءبىلىم العان قىتايلىق وقۋشىلاردىڭ تاريxىن تۇگەندەپتى. جاپونيا قىتايدىڭ ساياسي مادەنيەتى مەن ساياسي وزگەرىسىنە قوزعاۋشى كۇش بولعان بىردەن ءبىر ىقپالدى مەملەكەت ەكەنىن بۇگىنگى قىتاي بيلىگى اشىپ جارىپ ايتپاسا دا قازاقستاندىق ءتول قىتايتانۋشىلار ءايتابىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن. تسين ۇكىمەتىن اۋدارىپ بيلىككە دەموكراتيالىق قىتاي ەليتاسىنىڭ كەلۋىنە جاپونداردىڭ تىكە ىقپالى بار. جاپون-قىتاي قىرعيقاباقتىعى سەبەبىنەن ەكى ەل اراسىنداعى تاريxي ساياسي ىقپالداستىق تۋرالى بۇگىنگى كومەنەس قىتاي بيلىگى (共产党) كوبىنشە جۋمعان اۋزىن اشپايدى. وسمىنلى ۇكىمەتى ءۇشىن فرانتسسيادان ءبىلىم العاندار قانشالىق ىقپالدى بولسا، تسين مەملەكەتى ءۇشىن دە جاپونيادان ءبىلىم العان قىتايلىقتار دا انە سونداي ىقپالدى بولعان.
تسين-جاپون سوعىسىنان (1894-1895 جج) كەيىن جاپونيا قىتايدىڭ تەرىستىك-شىعىس ولكەلەرى مەن كۇنشىعىس تەڭىز جاعالاۋلارىندا ەركىن ساۋدا ايىرباس زونالارىن قۇرىپ تسين-ءنىڭ ىشكى ەكونوميكالىق نارىعىن قۇرساۋلاپ تاستايدى. سونىمەن قاتار ورتالىق تسين ۇكىمەتىمەن ۇلتارالىق، دىنارالىق قاقتىعىسى بار موڭعول، تيبەت جانە شىعىس تۇركىستان اۋماعىنا استىرتىن شولعىنشى بارلاۋ ۇيىمدارىن جىبەرەدى. تيبەت پەن قاشقاريا اۋماعى انگليانىڭ شىلاۋىندا بولدى. اعىلشىن شارلاۋشىلارى تارىم ويپاتىن ەركىن شارلاپ ەجەلگى وركەنيەت ىزدەرىنە قاتىستى مول دەرەكتى قۇجاتقا ءتۇسىردى. Eldeç Orda سۋرەتى.
قازاقتاردىڭ جاپويامەن بايلانىسى ەكى ءتۇرلى جولمەن جاسالعان: ءبىرى، تىكە جاپون شولعىنشىلارىمەن كەزدەسكەن; ەكىنشىسى، جاپويامەن بايلانىستا بولعاندارمەن بايلانىستا بولعان; جاپون شولعىنشىلارىنىڭ قوبدا ارقىلى التاي بەتىنە ءوتۋى جانە ودان ارى جول تارتىپ شاۋەشەك قالاسىنا ات باسىن تىرەگەنى تۋرالى تاريxي دەرەكتەر بار. ال، قۇلجا قالاسىنا بارعانى تۋرالى ناقتى دەرەك قازىرشە قولىمدا جوق. جاپون شولعىنشىلارى كوبىنشە ساۋداگەر كەيپىنە ەنىپ الاتىندىقتان قايمانا قازاق قىتايى قايسى، جاپونى قايسى اسا اجىراتىپ كەتە بەرمەيتىن بولعان. ءسىز شىڭجاڭداعى ءاربىر ساياسي وقيعانى جاپونياسىز ەلەستەتىپ جۇرسەڭىز مىنا قىزىقتى داتاعا قاراڭىز: 1912-جىلى قۇلجادا تسين ۇكىمەتىن اۋدارىپ دەموكراتيالى ەركىن ۇكىمەت قۇرامىز دەگەن توڭكەرىستى جاپونيادا ءبىلىم العان اسكەري وفيتسەرلەر جاساعان; ولار قۇرعان 白话日报 (1912) گازەتىنە (قازاقشا ىلە ۋالاياتى گازەتى دەيدى، 1912-جىلى جارىق كورگەن تۇڭعىش گازەت، جەكە مۇراعاتىمدا 1912-جىلعى ءتورت پاراعى بار. ) دە جاپونيا قارجىسى كەلگەن; 白话日报 گازەتىندە جاپونشا جاڭا تەرميندەر كوپ قولدانىلعان سونىمەن قاتار گازەت كلاسسيك قىتاي يەروگليفىنەن كورى ىقشام، قىسقا يەروگليفتى قولدانىپ اينالىمعا تۇسىرگەن. ونى 白话 دەپ اتايدى; 1918- جىلى التايدى قوبدامەن بىرگە مونعولياعا قوسپاق بولعان تورعاۋىت پالتا دا جاپونيادان ءبىلىم العان; 1933-جىلى جين ءشۋرىن (金树仁) بيلىگىن توڭكەرىپ جاڭا ۇكىمەت قۇرعان شىڭ دۋبان (盛世才) كومانداسى دا جاپونيادان ءبىلىم العاندار (شىڭ دۋبان جاپونيادا وقىعان ساباقتاستارىن جۇمىسقا شاقىرىپ العان). تاعىسىن تاعىلار…Eldeç Orda سۋرەتى.
1922-1937 جىلدار اراسىندا ديxۋادا ء(ۇرىمجى), نانكيڭدە (كەيىن چۋڭ چينگە كوشكەن南京/重庆) اسكەري ءتالىم-تاربيە العان قازاقتار جاپونيانىڭ اسكەري مەتوديكاسىمەن ءبىلىم العان. ولاي دەيتىنىمىز قىتايدىڭ اسكەري-ساياسي مەكتەبىن قالىپتاستىرۋدا جاپونيانىڭ ىقپالى ۇشان-تەڭىز بولدى. گومينداڭ (国民党) ۇكىمەتى ءار جىلى ارنايى نەشە ءجۇز قىتاي وقۋشىلاردى مەملەكەت گرانتىمەن جاپونياعا وقۋعا جىبەرەتىن ەدى. ولار جاپونيادان ساياسي ساۋات (政治学) پەن زاماناۋي عىلىم تەتىكتەرىن ۇيرەنىپ قانا قويماي مادەني، ادەبي ءام نارىقتىق ەكونوميكاعا قاتىستى نەشە مىڭ جاپون يەروگليفىن (日本术语) قىتاي تىلىنە اكەلىپ عىلمي اينالىمعا ەنگىزەدى. نانكيڭدە زاماناۋي دەڭگەيدەگى اسكەري مەكتەپ اشىلىپ قىتايدىڭ ءار قالاسىندا بولىمشەلەرى قۇرىلعان-دى. سونداي بولىمشە ديxۋادا (ۇرىمجىدە) دا بىرەۋ بولعان. 1922-جىلى ۇرىمجىدەگى ايگىلى مونعول-قازاق مەكتەبىن (مىڭ-حا شۋەتاڭ/蒙哈学堂) بىتىرگەن قازاقتاردىڭ ءبىرازى سول اسكەري مەكتەپكە قابىلدانىپ كەيىن ونى ۇزدىك بىتىرگەن بىقانشاسى نانكيڭگە جوتكەلگە ەدى. نانكيڭنەن (南京) ارى جاپونيا مەن انگلياعا وقۋعا اتتانعالى تۇرعان جەرىنەن 1937-جىلى قىتاي-جاپون سوعىسى بۇرق ەتە ءتۇسىپ بارا الماي قالعان قازاق اسكەري وقۋشىلارىن كوبىمىز بىلە بەرمەيمىز. 1937-1944 اراسى قىتايدا كەڭ كولەمدى “جاپون تازالاۋ” ناۋقانى جۇرگىزىلگەن. ناۋقان كەزىندە جاپونيادا ءبىلىم العاندار مەن جاپونعا ەلىكتەپ، جاپوننان ۇيرەنۋدى ۇگىتتەپ گازەت-جۋرنالدىا ماقالا، ۇندەۋ جاساعانداردىڭ كوبى “جاپون تىڭشىسى” دەگەن اتپەن كوزى جويىلعان. 1937-جىلدان باستاپ شىڭ دۋبان (盛世才) ءوزىنىڭ جاپونيادا بىرگە ءبىلىم العان ساباقتاستارىن شەتىنەن تۇتقىنداپ تۇرمەگە جاپتى. 1938-39 جىلدارى ء“ۇشۇلت قۇرىلتايى” دەگەن اتپەن (قازاق-موڭعول-قىرعىز) نەشە مىڭ قازاقتار ۇرىمجىگە تەرگەۋگە ۇشىراپ اباقتىعا توعىتىلعانىن بىلەمىز.Eldeç Orda سۋرەتى.

1916-1918 جىلدارى قوبدا اسىپ التايعا كەلگەن جاپون شولعىنشىلارى ناقتى كىمدەرمەن كەزدەسىپ كەڭەس وتكىزگەنى تۋرالى انىق دەرەك قولدا جوق. بىراق، 1939-41 جىلدارى ءۇرىمجى اباقتىسىندا بايمولدا قارەكە مەن شارىپقان گوگەدايعا “جاپونمەن قانداي بايلانىس ورناتتىڭ” دەپ 1916-18 جىلداردان باستاپ جاپوننىڭ قوبدا اسىپ التايعا جەتكەن ون بەس شولعىنشىلارىن ءتىزىپ بەرگەن. 1918-جىلدارى شاۋەشەككە جەتكەن جاپون شولعىنشىلارى ونداعى باي تاتار ساۋداگەرلەرى مەن اقتار ارمياسىنا “سىزدەر نەشە مىڭداپ جاپون ازاماتتىعىنا وتسەڭىزدەر، ءبىز ۇرىمجىدەن سىزدەردى قورعاۋعا الاتىن جاپون كونسۋلىن قۇرامىز” دەپ ۇسىنىس جاساعان. سونىمەن قاتار شاۋەشەك پەن قۇلجادا سوۆەت قىزىل ۇكىمەتىنە قارسى ساياسي بلوك قۇرۋعا كومەكتەسىپ قازاقتاردىڭ اقتار اسكەرىمەن بىرگە قىزىلدارعا قايتارما سوققى جاساۋىنا قارجىلاي دەمەۋ بەرەمىز دەگەن. شاۋەشەكتەگى ءتورت ۇكىرداي ەلدىڭ توبە ءبيى قىزىر تورەنىڭ اۋىلىندا ۋاقىتشا جاسىرىنىپ بالا وقىتىپ جۇرگەن رايىمجان مارسەكوۆتىڭ جاپوندارمەن بايلانىسى بولدى ما ول ءالى اشىلماعان دەرەك. بىراق، “جاپون تىڭشىسى” دەپ ەڭ ەرتە ۇستالۋشى مارسەكوۆ ەكەنىن ءبىلۋىمىز كەرەك. بايمولدا مەن شارىپقان تەرگەۋ قۇجاتتارىندا جاپون شولعىنشىلارىمەن قوبدا ارقىلى بايلانىسىپ تۇرعانىن، كەيدە جاپون شولعىنشىلارىن شاۋەشەكتەگى قىزىر تورە اۋىلىنداعى رايىمجان مارسەكوۆكە جانە شاۋەشەككە جول كورسەتىپ جىبەرگەنىن ايتادى. تەرگەۋشىلەر ولاردىڭ وسى سوزىنە بايلانىستى استار ىزدەپ استىرتىن ساياسي ۇيىم قۇرىپ قىتاي ۇكىمەتىن اۋدارماقشى بولعان دەپ زورلىقپەن قول قويدىرىپ الادى.

************************************Eldeç Orda سۋرەتى.

سۋن ياتسەن (孙中山) كوسەمنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا بايلانىستى (نەگىزى الاش كوسەمى ءا.بوكەيxانوۆ ەكەۋى ءبىر جىلدا دۇنيەگە كەلگەن) قىتاي تاريxشىلارى دەرەكتى فيلم جاسايمىز دەپ جاپونياعا دا جول تارتقان كورىنەدى. قىزىق بولعاندا قۇجاتتى فيلىمگە تاريxي دەرەك ىزدەۋگە بارعان تاريxشى توپ وكىلدەرى “قىتايدىڭ تەرىستىك-شىعىس ءۇش پروۆينتسسياسى (مانجۋريا) جاپونعا بەرىلەدى” دەپ جازىلعان بىلدەي سۋن ياتسەن كوسەمنىڭ قولتاڭباسى بار قۇجاتتى تاۋىپ الادى. سونىمەن بۇل ماسەلەنى ولار “جىلى” جاۋىپ قويادى. وسىعان بايلانىستى يۋان شىكايدىڭ (袁世凯) نەمەرەسى “يۋان شىكاي وتان ساتقىنى ما الدە سۋن ياتسەن بە؟” اتتى سىن ماقالا جازعان كورىنەدى. دەمەك، سۋن ياتسەننىڭ مانجۋريانى جاپونعا نە سەبەپتى بەرەدى؟ تسين اۋلەتىن توڭكەرۋدە جاپونيا سۋن ياتسەنگە قانداي ماتەريالدىق ءام مورالدىق كومەك كورسەتتى؟ سۋن ياتسەن تسين ۇكىمەتىن جاپون كۇشىمەن قۇلاتىپ ياجاپون قارىزىن وتەۋ ءۇشىن مانجۋريانى بەرىپ وتىر ما الدە باسقا ما؟ 1912-جىلى پەكيندەگى پرەزيدەنت سايلاۋىندا قازاق دەپۋداتتارى (زاكاريا تورە مەن بايمولدا قارەكە) نەگە سۋن ياتسەنگە داۋىس بەرەمىز دەگەندە يۋان شىكاي (袁世凯) زورلىقپەن وزىنە داۋىس بيلەتىن تاستاتادى؟ سۋن ياتسەن نەگە التاي، بوعدا مەن تارباعاتايدان ءبىرتوپ قازاق جاستارىن شاقىرتىپ جەكە قابىلداۋ جاساپ نانكيڭ اسكەري مەكتە سان اجىراتىپ قازاق وقۋشىلارىن تۇراقتى قابىلدايدى؟ (سۋن ياتسەن قابىلداعان قازاقتاردىڭ اتۆ-ءجونى بار، كەيىن تارقاتىپ ايتارمىز) بۇنداي “ماسقارا” سۇراق كوپ. وسى اتالمىش سۇراقتىڭ جاۋابىن ىزدەۋ بارىسىندا قىتاي قازاقتارى تۋرالى عىلمي زەرتتەۋ كوبەيە بەرسە ەكەن دەپ تىلەيمىن.

Eldeç Orda

Related Articles

  • قادۋان مەن سۋن مەيلين

                  1944-جىلى شىڭ شىسايدىڭ ءونبىر جىلدىق ۋاقىتشا ۇكىمەتى قۇلادى. كوپ ايالداماي شىڭ ىشكى قىتايعا جوتكەلىپ كەتتى. شىعىس قازاقيانىڭ تاريحىندا بۇرىن سوڭدى بولماعان تاريحي وزگەرىس ءدال سول تۇستا بىرىنەن سوڭ ءبىرى ورىن الىپ جاتتى. سۋرەتتەگى اق شىلاۋىشتى كىسى- قادۋان مامىربەكقىزى. كوگەداي حان ورداسىنىڭ سوڭعى حاندارىنىڭ ءبىرى الەن ۋاڭنىڭ زايىبى. قاسىنداعى كىسى اتاقتى ساياساتكەر، ديپلومات سۋن مەيلين. ول قىتاي پرەزيدەنتى جاڭ قايشىنىڭ زايىبى. زامانىندا امەريكادان ءبىلىم العان، وتە ساۋاتتى، مادەنيەتتى تۇلعا. 1944-جىلى نان كيننەن ۇرىمجىگە ۇشىپ كەلىپ تۇرمەدەگى قازاقتاردى بوساتىپ، شەت قيىرعا بوسقان قازاقتاردى ەلگە ورالتۋ ماسەلەسىن قولداپ ارنايى كوميسسيا قۇرعان جانە ونشاقتى قازاققا جوعارى لاۋازىمدى ورىن تاعايىنداپ جۇمىسقا سايلاپ كەتەدى. 1946-جىلى قازاقتار نان كيندەگى ۇلتتىق

  • رۋ سىرىنا ۇڭىلسەك…

    سەرىكبول قوندىباي رۋ – اتادان وربىگەن تۋىستاس ادامداردىڭ جيىنتىعى ەكەندىگى كوپكە ءمالىم. قازاق ءجون سۇراسقاندا «قاي ەلسىڭ، قاي رۋسىڭ» – دەپ سۇرايدى. ويتكەنى قازاق تاريحى – جەكە ادامداردىڭ، رۋلاردىڭ، تايپالاردىڭ تاريحى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇلتتىق سالت-داستۇرلەردى ناسيحاتتاۋعا بايلانىستى رۋىن، تەگىن ءبىلۋ بۇرىنعى كەزدەگىدەي «ايىپ» بولماي وتىر. دەگەنمەن، ءباسپاسوز بەتتەرىندە رۋشىلدىق تۋرالى ماقالالار دا از ەمەس.  تاريحىمىزعا كوز سالىپ وتىرساق، اتالارىمىزدىڭ وسى رۋ تالاسىنان وپىق جەگەن ۋاقىتتارى از بولماعان ەكەن. رۋعا ءبولىنۋ قازاق ەلىن بىرىكتىرمەي، تالاي رەت وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ الدىندا بەدەلىمىزدى دە تۇسىرگەن. سوندا رۋشىلدىق دەگەنىمىز نە؟ ءبىر قىزىعى، كەز-كەلگەن قازاق  ءوز ۇلتىنىڭ بويىندا جىكشىل، بولىنگىش قاسيەتى بارىن تۇسىنەدى جانە سىنايدى دا. سوندا دا وسى بىرلىك، ۇيىمشىلدىق جونىندەگى ۇراندار كوبىنە جەمە-جەمگە

  • شىعىس قازاقياداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن تۋرالى نە بىلەمىز؟  (1937-1939)

    دەربەس ەل، تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە شىعىس قازاقياداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن تۋرالى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن عىلمي ساراپتاما جۇرگىزە الدىق پا؟ نە ءۇشىن قازاق سسر-داعى قازاقتاردىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراۋى شىعىس قازاقيامەن ءبىر ۋاقىتقا سايكەس كەلەدى؟ نە سەبەپتى قازاق سسر-دىڭ نكۆد تەرگەۋشىلەرى ءۇرىمجى، قۇلجا، شاۋەشەك پەن التايدا قۇپيا تەرگەۋ وپەراتسياسىن جۇرگىزەدى؟ ەڭ، وكىنىشتىسى، قازىر قازاقستاندا ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان قازاق قايراتكەرلەرىنىڭ تەرگەۋ قۇجاتتارى نەگىزىنەن اشىلدى، ال، قىتايداعى قازاقتاردىڭ تەرگەۋ قۇجاتتارى اشىلعان جوق… كەلەسى جىلى (2019) قىتاي قازاقتارىنىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانىنا 80 جىل تولادى (1939-2019). بۇل پوستتى سوعان ارنايمىن! ارۋاقتاردىڭ رۋحى ءبىر اۋناعاي! القيسسا… شاعىن ساراپتاما * شىڭ شىسايدىڭ تىڭشىلىق ورگاندارى; * شىعىس قازاقيانىڭ تۇڭعىش ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى- بايمولدا قارەكەۇلى; * “قازاق-قىرعىز-موڭعول” قۇرىلتايى; * ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ

  • قازاق اۆتونومياسى قۇرامىنا كىرمەي قالعان قازاق ۋالاياتتارى تۋرالى

    قىتاي قازاقتارى شۋار-دىڭ بەس ۇلكەن ايماعىنا شوعىرلى قونىستانعان. جالپى، شىڭجاڭدا ون ءىرى ايماق بولسا، سونىڭ بەس ۇلكەن ايماعىندا قازاقتار جيى قونىستانعان. قازاقتار قونىس تەپكەن بەس ۇلكەن ايماق مىنالار: ىلە، تارباعاتاي، التاي، سانجى جانە قۇمىل. بۇل بەس ايماقتىڭ ىشىندە تەك ۇشەۋى (ىلە، تارباعاتاي، التاي) عانا قازاق اۆتونومياسىنىڭ قۇرامىنا كىرىپ وتىر. قالعان ەكى ايماق ءبولىنىپ، بولشەكتەلىپ قازاق قۇرامىنا ەنبەي قالدى. سونىمەن شۋارداعى قازاقتاردىڭ بايىرعى قونىسى اتانعان قازاق ايماقتارىنا جەكە جەكە تالداۋ جاسايمىز. 1. ىلە ۋالاياتى (كارتاداعى 1) جان سانى ەڭ تىعىز ءوڭىر. ورتالىعى بۇرىن كۇرە قالاسى ەدى، كەيىن قۇلجا قالاسى بولدى. 1871-جىلى پاتشالىق رەسەي قۇرامىنا كىرىپ 1881-جىلعا دەيىن ون جىل جەتىسۋ، الماتى وبلىسىنىڭ ءبىر بولشەگى بولعان. 1881′دەن 1914-جىلعا دەيىن شىڭجاڭ ولكەسى قۇرامىنا

  • قىتاي “قازاق قاۋپى” ماسەلەسىنەن ءالى دە الاڭداۋى ما؟

    Eldeç Orda اتقا ءمىنىپ قىلىشىن وڭدى سولدى جالاڭداتىپ “شا شا شالاپ” كەپ (قىتايشا ولتىرىڭدەر دەگەن ءسوز) قازاق اۋىلىن قانعا بوكتىرىپ كەتەتىن قيلى وقيعالاردى بالا كۇنىمىزدەن بەرى كىتاپتان وقىپ ءوسىپ ەدىك. كۇنشىعىس تسينحاي، گانسۋعا اۋىپ تيبەت اسىپ كاشمير، پاكىستانعا ات باسىن تىرەگەن التاي مەن ۇلىق ەرەنقابىرعا قازاقتارىنىڭ قاسىرەتتى تاعدىرى تۋرالى بۇگىنگە شەكىم (دەيىن) از ايتىلمادى. قانشاما كىتاپ، ماقالا جازىلدى… وقىعان سايىن ساي سۇيەگىڭ سىرقىرايدى… اسىرەسە، ابەتاي مۇقاراپۇلى قۇراستىرىپ جيناقتاعان “كيەلى كوش”تى وقىساڭىزدار (الدا كيريليتسسياعا اۋدارىلىپ جاتسا) وندا قاسىرەتتى وقيعالار ءبىرشاما انىق جازىلعان، وقىپ جاتقاندا كوز الدىڭىزعا بەينە كينوداي ەلەستەپ وتىرادى. انا جولى وسى پاراقشامدا “قىتايداعى مۇسىلمان ەليتاسىنىڭ قيلى تاريحى جانە ونىڭ شىعىس تۇركىستانعا ىقپالى” اتتى پوست جازعامىن، سونداعى ۇشتىك ما اۋلەتىنىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: