|  |  | 

رۋحانيات تاريح

ۋاحابيزم يدەياسىن تاراتامىن دەپ، ۇرىمشىدە ۇستالىپ، پەكين تۇرمەسىنە تۇسكەن ليۆاندىق شامي داموللا

Sanjar Kerimbay سۋرەتى.

Sanjar Kerimbay

facebook پاراقشاسىنان

1924 جىلى لەنين ءولدى. بيلىك ءستاليننىڭ قولىنا ءوتتى. وسىدان سوڭ ءبىز عانا ەمەس جالپى سوۆەت جۇرتىنىڭ ىشكەنى ءىرىڭ، جەگەنى جەلىم بولدى. ورتا ازيا حالقى دا گۋلاگ-تارعا توب-توبىمەن كەتىپ جاتتى. ارتىنشا اشارشىلىق تا باستالدى. اتاجۇرتتان جاپپاي بەزۋ بەلەڭ الدى. بىراق ەل قۇلاعدار بولعان اقپاراتتى ىندەتىپ جازبايمىز. بۇل جولى ماسەلەگە باسقا قىرىنان كەلەمىز. ءىلىم شە، ءىلىم؟ ونىڭ جايى نە بولدى؟ ەلدى ۇيىستىرىپ ۇستاپ تۇراتىن، كىسىنىڭ كوكىرەك كوزىن اشاتىن، قاراپايىم پەندەدەن ارىنا عانا قۇلاق تۇرەتىن رۋحاني تۇلعانى جاساپ شىعاتىن ءىلىم يەلەرىنىڭ تاعدىرى نە بولدى؟ قازاقتىڭ رۋحاني پلاتفورماسى قالاي قيرادى؟ ەندى سول جايلى تاراتا كەتەلىك. قۇداي قالاسا، وسىلايشا رۋحاني جاڭعىرىپ تا قالۋىمىز مۇمكىن. ال، ءتاڭىرىم، ءوزىڭ جار بولا كور!Sanjar Kerimbay سۋرەتى.

بولشەۆيكتەر قازاق جۇرتىن جاپپاي قىرىپ جاتتى. ءىلىم يەلەرىن سوزگە كەلمەي سىبىرگە جونەلتىپ، ارلى ادامدى سوتسىز-اق اتىپ تاستاپ، ويىنا كەلگەندى ىستەدى. بىراق سونىڭ وزىندە ياسساۋي مادەنيەتىنىڭ ءمانى ءتىرى قالعان كەز كەلگەن قازاقتىڭ مەنتاليتەتىندە ساقتالىپ قالدى. مىسالى، اۋليەگە ءتىل تيگىزبەۋ، ارۋاقتارعا قۇران باعىشتاۋ، جۇما سايىن جەتى شەلپەك ءپىسىرىپ ءيىس شىعارۋ، قۇران، حاديس مازمۇنىن قازاقشا ماقال-ماتەلمەن جەتكىزۋ، استان سوڭ باتا قايىرۋ، كەلىن تۇسىرسە بەتاشار جاساۋ، مارقۇمداردى ەسكە الىپ قۇدايى تاماق بەرۋ، كەز كەلگەن دىنگە تولەرانتتى بولۋ، ءمان-ماعىناسى ترانستسەندەنتتى الەممەن بىتە قايناسىپ كەتكەن ىرىم-تىيىمداردى كۇندەلىكتى تۇرمىستا تۇتىنۋ. وسى فەنومەندەر بارشا قازاقتىڭ ياسساۋي مادەنيەتىنىڭ وكىلى ەكەنىن ايگىلەپ تۇردى. تۇتاس ءبىر ءناسىلدىڭ ءومىر ءسۇرۋ فورماسىنا اينالىپ، تامىرى تىم تەرەڭدەپ كەتكەن مۇنداي ساپالى مادەنيەتتى قۇرتىپ جىبەرۋ كوممۋنيستەرگە كادىمگىدەي اۋىر جۇمىس بولدى. ءتىپتى بۇل سسسر-ءدىڭ ىشكى ساياساتىندا ەڭ اۋىر مىندەتتىڭ ءبىرى سانالدى. ازىرەت سۇلتاننىڭ سالعان جولىن قۇرتۋ ءۇشىن بولشەۆيكتەر سايتانمەن دە اۋىز جالاسۋعا دايىن ەدى. سونىڭ ايقىن بەلگىسى مىنا وقيعا: ۋاحابيزم يدەياسىن تاراتامىن دەپ، ۇرىمشىدە ۇستالىپ، پەكين تۇرمەسىنە تۇسكەن ليۆاندىق شامي داموللانى كوممۋنيستەر 1919 جىلى تاشكەنتكە الدىرىپ، مەدرەسە اشىپ بەردى. سوۆەت بيلىگى ونى «پروگرەسسيۆتى» (تاراككي ءپارۋار) عۇلاما رەتىندە شەبەر قولداندى. شامي داموللا ورتاعاسىرلىق عۇلامالاردىڭ مۇراسىن تۇتاستاي جوققا شىعاراتىن ناعىز فۋندامەنتاليست بولاتىن. سوۆەتتىك زاڭنان گورى شاريعاتقا كوبىرەك قۇلاق تۇرەتىن مۇسىلمان ۇمبەتىن شامي داموللانىڭ قولىمەن اداستىردى. سول كەزدىڭ وزىندە-اق ول قۇران مەن حاديسكە سۇيەنىپ، ءپاتۋالار شىعاراتىن. كەرەك دەسەڭىز، ونى حالىقتىق سوتتاردى (شاريعات، قازىلار سوتى) قايتا قۇرۋ جۇمىستارىنا ارالاستىردى. 1922 جىلى شىلدەدە ونىڭ دەگرەز كۆارتالىنداعى مەدرەسەسىندە زاڭ مەكەمەلەرى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇرىلتايى ۇيىمداستىرىلدى. سول جيىندا شامي داموللا «يسلام ءسوتسياليزمى» رۋحىندا بايانداما جاساپ، بايلاردىڭ دۇنيە-مۇلكىن كەدەيلەرگە تەڭدەي تاراتۋ تۋرالى ۋاعىز ايتادى. نكۆد جەندەتتەرى وزدەرىنە كەرەكتى ءدىني كادرلاردى دايىنداپ العان سوڭ، شامي داموللانى اتىپ تاستادى. سوۆەتتىك يسلامدا تاربيەلەنگەن يمامداردى كەيىن اكادەميالىق عىلىمدا «قىزىل مولدالار» دەپ اتاپ كەتتى. (تومەندى سۋرەتى بار. سالدە كيگەن، ءتۇسى سۋىق، اسا ۇستاعان جالعىز سول)Sanjar Kerimbay سۋرەتى.

انتيسوپىلىق ناۋقان ساتىمەن جۇزەگە اسقان سوڭ، قازاق جۇرتىنىڭ ەپيكالىق كودىن وياتاتىن ياسساۋيمەن بايلانىستى بارلىق كيەلى فەنومەن تۇگەلدەي پروفانيزاتسياعا ۇشىرادى. ونىڭ ايقىن دالەلى مىناۋ. ياسساۋي حيكمەتىندە كوپ ايتىلاتىن كىلت ءسوزدىڭ ءبىرى – زىكىر عيباداتى. ازىرەت سۇلتان زىكىردى «حاق سىپىراسى» دەپ اتاعان. ماعىناسى «قۇدايدىڭ داستارقانى» دەگەن ءسوز. زىكىر القاسى قۇرىلعاندا ول جەرگە پەرىشتەلەر جينالىپ، ءتاڭىردىڭ بەرەكەتى مەن شاراپاتى، تىنىشتىعى مەن قۇت-كيەسى ەنەدى دەپ سەنگەن. ءتارتىپ بويىنشا زىكىردەن سوڭ دارۋىشتەر داستارقان باسىندا رۋحاني سۇحبات قۇراتىن. وسىلايشا جۇرەك كوزىن اشىپ، حيكمەت كەۋدەسىن حاق ساۋلەسىمەن بايىتۋدى مۇرات تۇتقان. «ونەر الدى – قىزىل ءتىل» قاعيداسى ومىرلىك كرەدوسىنا اينالدى. سوپىلىق جولدى تاڭداعان دارۋىشتەر ءبىرىنشى بوس ءسوز، ماعىناسىز اڭگىمەدەن تىيىلاتىن. ادامنىڭ جۇرەگىن تاستاي قاتايتىپ، بەزبۇيرەك زۇلىمعا اينالدىراتىن قاۋىپتى فاكتور اللانى ەسكە سالمايتىن بوس ءسوز، بوس اڭگىمە، بوس كۇلكى دەپ بىلەتىن. سسسر-ءدىڭ جالدامالى عالىمدارى ۇلكەن سوققىنى زىكىر قۇلشىلىعىنا بەرگەن. مىنا قىزىققا نازار اۋدارىڭىز. نكۆد وكىلدەرى ءياسساۋيدىڭ كلاسسيكالىق زىكىرلەرىن سالۋعا تۇبەگەيلى تىيىم سالدى. جاسىرىن جينالىپ، القا قۇرعان سوپىلاردى سوتسىز اتىپ تاستايتىن. ەسەسىنە شامانيزم قالدىعى سانالاتىن باقسى-بالگەرلەردىڭ جىن-ويناعىنا زىكىر دەگەن جاڭا اتاۋ بەرىلدى. دەميدوۆ بۇل تۋرالى: «نەكوتورىە يسسلەدوۆاتەلي نە بەز وسنوۆانيا سچيتايۋت، چتو پرونيكنوۆەنيە شامانيستسكيح ەلەمەنتوۆ ۆ سۋفيزم ناچالوس يمەننو س وردەنا ياساۆييا» دەپ جازادى. بۇدان سوڭ باقسى-بالگەردىڭ ەل اراسىندا شوق جالاپ، قازىق تىستەيتىن ەسالاڭ ارەكەتتەرىنە بارىنشا جاعداي جاسالدى. ءدىندى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاسا دا، باقسىلاردىڭ زىكىرىنە كەدەرگى بولعان ەمەس. ولاردىڭ ەل اراسىندا ەمىن-ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋىن كگب وكىلدەرى جاسىرىن قامتاماسىز ەتتى. 1960 جىلدان باستاپ ەل-جۇرت ءياسساۋيدىڭ زىكىرى دەگەندى ۇمىتا باستادى. قۇران اياتتارىمەن، ءياسساۋيدىڭ حيكمەتتەرىمەن ساناعا سىڭگەن قاسيەتتى زىكىر ءسوزى باقسى-قۇشناشتىڭ ريتۋالىمەن اسسوتساتسيالانىپ كەتتى. وسى قاۋىپتى تەندەنتسيانى 1930 جىلدارى-اق ساۋاتتى قازاقتار بايقاعان. مىسالى، احمەت جۇبانوۆتىڭ تۋعان اعاسى پروفەسسور قۇدايبەرگەن جۇبانوۆ ءبۇي دەپ جازادى. «سوپىلاردىڭ القاسىنىڭ كۇنى كەشەگە دەيىن قازاق، قاراقالپاق حالىقتارى اراسىندا كەڭ تاراعان باقسىلاردىڭ القاسىنان ايىرماسى بولدى.باقسىلار جىن شاقىرادى، əرۋاق شاقىرادى. ولار القادا اۋرۋ ادامدى ەمدەپ، مال تابۋ ماقساتىن كوزدەيتىن ەدى. ال قوجا احمەتتىڭ تولعاۋلارىنا جينالاتىن القادا قۇدايعا عاشىقتىق سەزىمىن ءبىلدىرۋ، ءدىني تəربيە ارقىلى قوعام اراسىنداعى əلەۋمەتتىك قاتىناستاردى تəرتىپتەۋ، ادامداردىڭ مىنەز-قۇلقىن جونگە سالۋ نيەتتەرى ءسوز بولىپ وتىرادى».23622108_2068453746774121_9088948320075482788_n
سوۆەتتەر بۇل ناۋقاندا ايتارلىقتاي جەڭىسكە جەتتى. 1970 جىلدان بىلاي قاراي قازاقتارعا ءتول مادەنيەتىن يسلام وركەنيەتىنەن ەمەس، شاماندىقپەن بايلانىستىراتىن نادان كوزقاراس ءسىڭدى. ساۋاتتى قازاقتاردىڭ ءوزى كرەملدىڭ تسەنزۋراسىنان ءسۇزىلىپ شىققان ادەبيەتتەردى تالعاماي وقۋعا باۋىر باسىپ الدى. شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ «قازاقتارداعى شاماندىقتىڭ قالدىعى» دەگەن 20 بەتتىك ماقالاسى سسسر كەزىندە كيەلى كىتاپتاي ناسيحاتتالدى. قازاقتىڭ ءدىنى ءسوز بولعاندا عالىمدار تۇگەلدەي شوقانعا سىلتەمە جاسايتىن اۋرۋعا شالدىقتى. «قازاق مۇسىلماندىقتى تولىق قابىلداماعان»، «ءبىز جارتىلاي شامان، جارتىلاي جابايى تايپا بولدىق»، «سوۆەت وكىمەتىنىڭ، ۇلى ورىس حالقىنىڭ ارقاسىندا كوزىمىز اشىلىپ، ادام بولدىق» دەپ كەز كەلگەن مىنبەردە بايانداما جاسادى. وسى ويعا قوسىمشا تاعى ءبىر فاكتى. قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن العان سوڭ، ياسساۋي فەنومەنىن العاش اكادەميالىق تۇرعىدا زەرتتەگەن عالىمنىڭ ءبىرى امەريكالىق بريۋس پريۆراتسكي. 1992 جىلى تۇركىستانعا كەلىپ، قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ، جەتى جىل ياسساۋي مادەنيەتىن تىڭعىلىقتى زەرتتەگەن. ول دا قازاق عالىمدار اراسىنان شوقان ءۋاليحانوۆ «سيندرومىن» انىق بايقاعان. سوۆەتتىك يدەولوگيا سۇيەگىنەن ءوتىپ، كەمىگىنە ءسىڭىپ كەتكەن قازاق عالىمدارى اتا-باباسى يسلام شارتتارى مەن پارىزىن وتەپ كەلسە دە، شوقان ۋاليحانوۆقا سىلتەمە جاساپ، ءتۇپ-توركىنىن، يدەنتيفيكاتسياسىن شاماندىقتان تارقاتتى. وسى كوزقاراستى سوۆەت ەتنوگرافتارى قازاق جۇرتىنا زورلاپ تاڭدى. ايتپەسە سوۆەت وكىمەتى ورناعانعا دەيىن شاماندىق قالدىعى تام-تۇمداپ ءار جەردە قالعانى بولماسا، قازاق اراسىندا مادەنيەت رەتىندە ءولىپ بىتكەن ەدى. ءتىپتى باقسى-قۇشىناشتار الاش جۇرتىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن دە ەمەس. حالىق باقسىنىڭ باسىنا مازار تۇرعىزىپ، ارنايى قۇران وقىمايدى. كەرەك دەسەڭ، مۇردەسىن قورىمعا قوسپاي بولەك جەرلەيتىن. ابايدىڭ «مولاسىنداي باقسىنىڭ، جالعىز قالدىم تاپ شىنىم» دەيتىنى سول. قازىردىڭ وزىندە كوپ قازاق سوۆەت كەزىندە اتاسى نە اجەسىنىڭ تىعىلىپ ناماز وقىپ، جاسىرىن ورازا ۇستاپ، ساندىعىندا قۇراندى قۇپيا ساقتاعانى جايلى ەستەلىكتى كوپ ايتادى. سىرەسكەن ستەرەوتيپتىڭ سىنۋى قيىن ەكەن. اتا-باباسىنىڭ عۇمىر بايانىندا يسلام وركەنيەتى ايقىن كورىنىپ تۇرسا دا، تالاي قازاق ءوزىن جارتىلاي جابايى سەزىنەتىن كومپلەكستەن اقىرى ارىلا المادى. بۇرىن ورىس بولىپ تۋماعانىنا قورلاناتىن ماڭگۇرتتەر قازىر اراب بولىپ تۋماعانىنا قايعىراتىن كۇنگە جەتتى. وسىنىڭ ءبارى 1925 جىلعى ناۋقاننان باستالعان ناۋبەت ەدى. سسسر كوسەمدەرى تۇركى حالىقتارىنا سوپىلىق ادەبيەت وقۋىنا تيتتەي دە مۇمكىندىك بەرگەن جوق. رەسەيدىڭ ءىرى قالالارىندا ءبىلىم العان، رۋحاني تانىمى تەرەڭ ساناۋلى تۇلعالار بولماسا، بىلايعى جۇرت سوپى دەگەن ءسوزدى ۇمىتىپ تا قالدى.

“ياسساۋي فەنومەنى” كىتابىنان الىندى. جالعاسى كىتاپتا.Sanjar Kerimbay سۋرەتى.

Related Articles

  • تاربيە باعىتى يماني قۇندىلىق

      بۇگىنگى تاڭدا، شاكىرتكە جان – جاقتى تەرەڭ ءبىلىم بەرىپ، ونىڭ جۇرەگىنە كىسىلىكتىڭ اسىل قاسيەتتەرىن ۇزدىكسىز ۇيالاتا بىلسەك، ەرتەڭگى ازامات جەكە تۇلعانىڭ وزىندىك كوزقاراسىنىڭ قالىپتاسۋىنا، اينالاسىمەن ساناسۋىنا ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. يماني تاربيە  بەرۋ – جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ءومىردىڭ ءمانى، سۇيىسپەنشىلىك، باقىت، سىيلاستىق، تاتۋلىق، بىرلىك، توزىمدىلىك سىندى قۇندىلىقتاردى دارىتۋ ارقىلى ادامنىڭ قوعامدا ءوز ورنىن تابۋىنا، قابىلەت – دارىنىنىڭ اشىلا تۇسۋىنە، اقىل – پاراساتىن دامىتۋىنا، ياعني ءساندى دە ءماندى ءومىر سۇرۋىنە قىزمەت ەتەدى،جان-جاقتى مۇمكىندكك تۋعىزادى. بۇگىنگى جاڭا قوعام مۇددەسىنە لايىقتى، ءار جاقتى جەتىلگەن، بويىندا ۇلتتىق سانا، ۇلتتىق پسيحولوگيا قالىپتاسقان ەرتەڭگى قوعام يەگەرى بولارلىق پاراساتتى ازامات تاربيە-لەپ ءوسىرۋ – وتباسىنىڭ، بالاباقشانىڭ،مەكتەپتىڭ، بارشا حالىقتىڭ مىندەتى. ءدىن – يلاھي امىرلەر ارقىلى ادامزات بالاسىن كەمەلدىككە باستاپ،

  • قىتاي قازاقتارىنىڭ ەڭ العاشقى گازەتى

    قىتاي قازاقتارىنىڭ ەڭ العاشقى اقپارات ءباسپاسوز تاريxى وسى گازەتتەن باستاۋ الادى. گازەتتىڭ اتى- ىلە بايxۋا گازەتى (伊犁白话报). گازەت 1910-جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان 1911-جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا دەيىن ءبىر جىل سەگىز اي دامىلسىز شىعىپ تۇرعان. گازەتتى ىلەدەگى توڭكەرىسشىل العاباسار زيالىلار شىعارعان. گازەت- قىتاي جاڭا جازبا (白话) ءتىلىنىڭ ادەبي نورماسى بويىنشا جارىق كورگەن. ۇمىتىپ بارامىن، گازەت قىتاي جانە شاعاتاي ادەبي جازبا تىلمەن شىققان (ەكى تىلدە). گازەتتىڭ شاعاتايشا نۇسقاسى- ىلە ۋالاياتى گازەتى دەپ اتالعان. جەكە قورىمدا گازەتتىڭ 1910-11 جج ارالىعىنداعى ءتورت-بەس پاراعى ساقتاۋلى تۇر(شاعاتايشا). وندا ىلە ۋالاياتى قازاقتارىنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك تۇيتكىلدەرى ءسوز بولعان. ىلە ۋالاياتى گازەتىن- قىتاي قازاقتارىنىڭ ەڭ العاشقى ءباسپاسوز تاريxىنىڭ باستاۋى دەپ كامىل ايتا الامىز. گازەت 1912-جىلدىڭ باسىندا قۇلجا-ءۇرىمجى اراسىنداعى ازاماتتىق سوعىسقا بايلانىستى

  • وسپان باتىرعا سوعىس ونەرىن ۇيرەتكەن زۋقا باتىر

    گودفرەي لياس اتتى اعىلشىن ديپلوماتى جانە ءجۋرناليستى 1956 جىلى لوندوندا باسىلىپ شىققان “Kazakh Exodus” ياعنىي “قازاق بوسۋى” اتتى كىتابىندا وسپان باتىردى جاستايىنان سوعىس ونەرى مەن تاكتيكاسىنا بوكە باتىردىڭ باۋلىعانىن كەلتىرەدى.   كىتاپتا وسپان باتىر تۋرالى جان جاقتى مالىمەت بەرىلەدى. بۇل كىتاپتى وسپان باتىر تۋرالى شەتەلدەردە كولەمدى مالىمەت بەرگەن العاشقى ەڭبەك دەپ ايتۋعا بولادى. وندا سونىمەن قاتار تۇركيالىق كوش جەتەكشىلەرى قاليبەك اكىم، حامزا ءشومىشبايۇلى، سۇلتان ءشارىپ ءتايجى، قۇسايىن ءتايجى تۋرالى كوپتەگەن مالىمەتتەر كەلتىرىلەدى. وسپان باتىردى ەسىمىن العاش رەت تۇركيا قازاقتارىنان ەستىپ بىلگەنىن ايتا كەلىپ گودفرەي لياس وسپان باتىردىڭ تۇركيانىڭ قايسارى قالاسىنا ورنالاسقان قۇسايىن ءتايجى اۋلىنا بارعاندا اقىن قاراموللا سەيىتحانۇلىنىڭ اڭگىمەلەپ بەرگەنىن مالىمدەيدى. قاراموللانىڭ وسى كەزدەسۋدەن از الدىن عانا وسپان باتىر جايىندا

  • التايداعى قازاقتار الاش وردا ۇكىمەتىنە جولداعان تىلەۋلەستىك xاتى

    وسىدان ءبىر عاسىر بۇرىن قازاق-قىرعىز جۇرتى بىرلەسىپ الاش وردا ۇكىمەتىن قۇرعان كەزدە وعان قولداۋشى بولىپ، تىلەۋلەستىك بىلدىرگەن شەتجۇرت قازاقتارىنىڭ ءبىرى- قىتاي قازاقتارى ەدى. التاي، شاۋەشەك جانە قۇلجادان ارت-ارتىنان تىلەۋلەستىك قۇتتىقتاۋ xاتتارى مەن قازاق ءتول باسپاسىنا كومەك سومالارىن جولدانعان. ءبىر عاسىر بۇرىن التايداعى قازاقتار الاش وردا ۇكىمەتىنە جولداعان تىلەۋلەستىك xاتىنان ءۇزىندى. حات سەمەيدەن شىعاتىن “سارىارقا” گازەتىندە 1918-جىلى باسىلعان. تىلەۋلەستىك قىتاي جۇرتىنا قاراعان الاش ۇراندى اباق كەرەيىنەن. گازەتتەن كورۋىمىز بويىنشا روسياعا قاراعان قازاق-قىرعىز بىرىگىپ، ءوز الدىنا جۇرت بولىپ، الاش ورداسىن تىگىپ، الاش تۋىن كوتەردى دەگەندى ەستىپ، پاتشامىز باسقا بولسا دا، ۇرانىمىز الاش، ءناسىلىمىز قازاق بولعاندىقتان الاش بالاسىنىڭ باسى قوسىلىپ جۇرت قاتارىنا كىرۋىنە تىلەكتەستىگىمىزدى بىلدىرەمىز. ويلاعان وي ورنىنان شىعىپ ىسكە ءسات بەرسىن. ۇلت

  • قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى كۇنىنە ارنالعان «جىر ارقاۋى-جاڭعىرۋ» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى ۇيىمداستىرادى.

              2017 جىلعى 14 جەلتوقساندا ساعات 15.00-دە  اقتوبە قالاسى «ونەر ورتالىعىنداعىنىڭ» كونتسەرت زالىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيستىرلىگى اقتوبە وبلىسى اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان «جىر ارقاۋى-جاڭعىرۋ» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسىن ۇيىمداستىرادى. «جىر ارقاۋى- جاڭعىرۋ» اتتى ونەر دوداسى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى كۇنىنە ارنالىپ ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. ايتىستى وتكىزۋدىڭ ماقساتى اقىنداردىڭ ورەلى ونەرى، ورنەكتى سوزدەرى ارقىلى تاۋەلسىزدىك مۇراتتارى مەن قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ، «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن پاش ەتۋ، وسكەلەڭ ۇرپاقتى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەپ، ولاردىڭ تانىم-تالعامىن ۇلت رۋحانياتىنا باعىتتاۋ، قازاقتىڭ ءتول ونەرى، قۇدىرەتتى ءسوزى ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مەرەيىن ارتتىرۋ، قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ بولىپ تابىلادى. ساحنا تورىندە وسى كەزگە دەيىن تالاي ايتىستاردا توپ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: