|  | 

ساياسات

ساريەۆ: «جەەنبەكوۆ اتامباەۆتىڭ كولەڭكەسىندە قالمايدى»

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (سول جاقتا), قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ (ەكىنشى قاتاردا) جانە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇقشۇ سامميتىندە تۇسكەن سۋرەتى. مينسك، 30 قاراشا 2017 جىل.

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (سول جاقتا), قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ (ەكىنشى قاتاردا) جانە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇقشۇ سامميتىندە تۇسكەن سۋرەتى. مينسك، 30 

قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ شەتەلدەرگە العاشقى ساپارىن اياقتادى. ول ماسكەۋ مەن مينسكىگە بارىپ، قىزمەتىنە كىرىسپەي تۇرىپ تۋىنداعان كەي پروبلەمالاردى شەشتى. ازاتتىقتىڭ «ەندى ارىپتەس ەلدەرمەن قاتىناس رەتتەلە مە؟»، «جاڭا باسشى ءوزىن قالاي كورسەتتى؟» دەگەن سۇراقتارىنا ساياساتتانۋشى مارس ساريەۆ جاۋاپ بەرەدى.

ازاتتىق: – سوورونباي جەەنبەكوۆ جاڭا باسشى رەتىندە العاشقى ساپارىن اياقتادى. ونىڭ ساپارى ساراپشىلار مەن جۋرناليستەردىڭ نازارىندا بولدى. جۇرت وزگە ەل باسشىلارى جانىندا جاڭا پرەزيدەنت قالاي كورىنەر ەكەن دەگەن ويدا بولدى. سىزدىڭشە، ماسكەۋ مەن مينسكىگە ساپارى كەزىندە ول قالاي كورىندى؟

مارس ساريەۆ: – ول ءوزىن سەنىمدى ۇستاعانداي كورىندى. ەۋرازيا وداعى (ەاەو) مۇشەلەرىنىڭ ءبارى وعان جىلى شىراي تانىتقانى بايقالدى، ول دا جاقسى اسەر قالدىردى. ايتەۋىر اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلارىنا، فوتوسۋرەتتەرگە قاراعاندا، ول قىرعىزستاندى لايىقتى دارەجەدە كورسەتكەنى سىرت كەلبەتىنەن دە، وزگە ەل باسشىلارىنىڭ ونىمەن قالاي سويلەسكەنىنەن دە بايقالدى. ونى تەڭ دارەجەلى تۇلعا رەتىندە قابىلداپ، قولپاشتاعانى بايقالدى. مەنىڭشە، ول ءوزىن سەنىمدى تۇلعا رەتىندە كورسەتتى.

 

ازاتتىق: – مينسكىدە قىرعىزستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستاندىق ارىپتەسىمەن جوسپارلانباعان كەزدەسۋى ناتيجەسىندە ەكى جاقتى كەي پروبلەمالار شەشىلدى. ءتىپتى العاشقى تالپىنىستان شەشىلدى دەۋگە بولادى. ۇكىمەتتەر دەڭگەيىندە ەرتەرەكتە وتكەن كەزدەسۋلەردەن تۇشىمدى ناتيجە شىقپاعان ەدى. سوندا قايشىلىقتاردى شەشۋ تۇلعالارعا عانا تىرەلىپ تۇرعان با؟

مارس ساريەۆ: – مەن قازاق-قىرعىز داعدارىسى تەز ارادا رەتتەلەدى دەپ جەەنبەكوۆتىڭ ماسكەۋ مەن مينسك ساپارىنا دەيىن بەرگەن سۇحباتىمدا ايتقان بولاتىنمىن. بۇل – قيسىندى نارسە، سولاي بولۋى ءتيىس بولعان. جەەنبەكوۆ قالاسا دا، قالاماسا دا، جاعداي پرەزيدەنتتەر شەشەتىندەي دارەجەگە جەتۋى ءتيىس بولدى. البەتتە، بۇل جەردە جەكە تۇلعا فاكتورى شەشۋشى ءرول وينادى. مەن قىرعىزستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى اتامباەۆتى، ونىڭ پوزيتسياسىن ايتىپ وتىرمىن. ول الگى قادامدارعا ىشكى ساياسي مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن باردى. مەن سايلاۋالدى ناۋقانىن ايتىپ وتىرمىن. ازيا بولعاندىقتان، بىزدە مۇنداي كەزدە جەكە تۇلعا ءرول اتقارادى. پرەمەر-مينيستر كەلىسىم جاساسۋعا تىرىستى، بىراق ول -نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ دەڭگەيى ەمەس. ول جاڭا پرەزيدەنتپەن كوزبە-كوز سويلەسۋى كەرەك بولدى.

ەكى جاقتىڭ دا ابىرويىن ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋ ەلەمەنتتەرى بۇل جەردە دە بولدى. البەتتە، مينسكىنىڭ الدىندا ماسكەۋگە بارىپ، پۋتينمەن وڭاشا سويلەسكەنى دە ۇلكەن ءرول اتقاردى. ول جاقتا قازاق-قىرعىز قاتىناسى قوزعالدى. مەنىڭشە، پروبلەمالاردى تەز شەشۋ ءۇشىن بۇل جەردە ءۇش ەلدىڭ دە مۇددەسى توعىستى دەپ ويلايمىن.

 

ازاتتىق: – المازبەك اتامباەۆتىڭ تۇسىندا قىرعىزستان قازاقستانمەن عانا ەمەس، كەي ماسەلەلەر بويىنشا بەلارۋسپەن دە ءدۇرداراز بولاتىن. قىرعىزستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى كەلۋىنە بايلانىستى ەندى قارىم-قاتىناس تۇزەلەدى دەپ ويلايسىز با؟

مارس ساريەۆ: – البەتتە تۇزەلەدى. مەنىڭشە، قازىر رەسەي ەاەو-نىڭ ورنىقتىراق جۇمىس ىستەپ كەتۋىنە وتە مۇددەلى بولىپ وتىر. بەلارۋسپەن اراداعى جانە ەاەو-عا مۇشە بولماعانىمەن، تاجىكستانمەن اراداعى ەكس-پرەزيدەنت قالدىرىپ كەتكەن پروبلەمالار تەز ارادا رەتتەلەدى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى قازاقستانمەن سالىستىرعاندا، ولار ونشا قيىن تۇيىندەر ەمەس بولاتىن. مەنىڭشە، جەەنبەكوۆ وزدىگىنەن ارەكەت ەتۋگە قابىلەتتى ەكەنىن كورسەتەدى. ول اتامباەۆتىڭ كولەڭكەسى بولمايدى دەگەندى مەن بۇعان دەيىن دە ايتقانمىن. ويتكەنى بۇل ونى قۇردىمعا كەتىرەر ەدى. بىراق بۇل اتامباەۆتىڭ ىقپال اياسىنان بۇتىندەي شىعادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. تۇتاستاي العاندا، جاعدايدى اتامباەۆتىڭ كومانداسى ۇستاپ وتىر، سوندىقتان مىسالى، چىنىباي تۇرسىنبەكوۆ (جوگوركۋ كەنەشتىڭ بۇرىنعى توراعاسىنىڭ وتستاۆكاعا كەتۋىن ايتادى – رەد.) سياقتى دەمارشتار بولمايتىنى انىق. ول وسى تۇجىرىمداما اياسىندا جۇمىس ىستەيتىن بولادى.

ازاتتىق: – كەي ساراپشىلار ءارى ەكس-پرەزيدەنتتىڭ ءوزى دە ۇلتتىق مۇددەنى جانىمدى سالىپ قورعادىم، بەلگىلى ءبىر ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىم، قىزبالىققا سالىنعانىممەن، ەسەبىم دۇرىس دەيدى. ول وزگە ەلدەرمەن قارىم-قاتىناس جايلى قىزبالىقپەن تالاي رەت اۋىر سوزدەر ايتتى. اتامباەۆ قىزمەتىنەن كەتەر الدىندا ەاەو-نى سىنادى. بىراق جەەنبەكوۆتىڭ بولمىسى بولەك ادام. ول ءوز پوزيتسياسىن، ەل پوزيتسياسىن ايانباي قورعايدى دەپ سانايسىز با؟

قىرعىزستاندىق ساياساتتانۋشى مارس ساريەۆ.

قىرعىزستاندىق ساياساتتانۋشى مارس ساريەۆ.

مارس ساريەۆ: – ەكس-پرەزيدەنت اتامباەۆ ادەتتەگى ساياساتكەردىڭ مىنەز-قۇلقى تۋرالى ورنىققان ستەرەوتيپتى بۇزدى. ءتىپتى باتىرسىنىپ كەتتى. ول ساياساتكەرلەرگە ءتان ەمەس قىلىق كورسەتىپ، ارەكەت ەتتى، ونىڭ ارەكەتتەرىنىڭ ەرەكشەلىگى مەن ۇتىمدىلىعى دا وسىندا بولدى. بىراق مەنىڭشە، بۇل اياق استى ارەكەت ەمەس، ويلاستىرىلعان قادامدار بولدى. ول اۋىر سوزدەرىمەن مەملەكەت باسشىلارىمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋ كەزىندە ۇستاناتىن ديپلوماتيالىق ەتيكەتكە قاتىستى ورنىققان شابلوندى بۇزدى. ارينە، بۇدان ناتيجە شىقتى. بىراق بۇل ساياسي قايراتكەرلەرگە ءتان قىلىق ەمەس. بۇل ونىڭ السىزدىگى بولسا كەرەك. وزگە تاسىلدەر بولماعاندىقتان، اتامباەۆ ءوز دەگەنىنە مۇلدە وزگەشە امالمەن قول جەتكىزدى.

جەەنبەكوۆ اتامباەۆ سياقتى ارەكەت ەتە المايدى، كورشى ەل باسشىلارىمەن دايەكتى تۇردە ءارى ديپلوماتيالىق تۇرعىدا داۋلاسۋ ءۇشىن جەەنبەكوۆتە مىقتى نەگىز بولۋى ءتيىس. ول – ۇستامدى ادام، سوندىقتان ءار ىسكە كاسىپقويلىقپەن قاراۋى ءتيىس. ول ساياسي ساحنادا اتامباەۆ سياقتى ەرەجە بۇزىپ ويناي المايدى. ويتكەنى ونىڭ بولمىسى مۇلدە بولەك ادام. ول كىسىگە قيىنداۋ بولادى. اتامباەۆ ءوزىنىڭ ەرەكشەلىگىنە سۇيەندى، ونى جاراتىلىسى بولەك ادام دەپ ءتىپتى پۋتين دە ايتقان. بىراق بۇل – داستۇرگە سايكەس كەلمەيتىن ءارى ساياسي ارەنادا كوپ كەدەرگىگە تاپ قىلاتىن مىنەز. اتامباەۆ كاسىپقوي ساياساتكەر ەمەس قوي، ونىڭ الگى ارەكەتتەرىنىڭ ءبارى – السىزدىگىنىڭ كەسىرى. بىراق ونىڭ ساياسي الاڭدا قولداناتىن بىرقيلى توسىن تاسىلدەرى ستراتەگيالىق بولماسا دا، تاكتيكالىق ناتيجەلەرگە جەتكىزەتىنى انىق.

بولوت كولباەۆ پەن مارس ساريەۆتىڭ سۇحباتى ورىس تىلىنەن اۋدارىلدى.

Related Articles

  • توقاەۆ: بيلىك حالىقتىڭ تالابىن ەستىدى، جۇمىس ىستەيمىز

    قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋ كۇنى داۋىس بەرگەن ءسات. نۇر-سۇلتان، 9 ماۋسىم 2019 جىل. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ Euronews تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ەلدەگى ميتينگىلەر مەن حالىقتىڭ تالابى جايلى ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، بيلىك نارازىلىققا شىققانداردىڭ تالابىنا قاتىستى جۇمىس جاساپ جاتىر. “نارازىلار الەۋمەتتىك ماسەلەلەر بويىنشا تالاپتار قويدى. ماسەلەلەر بارىن جوققا شىعارمايمىن. حالىق كەدەيلەندى. ولار بيلىكتەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋدى تالاپ ەتەدى. بيلىك ەستىدى. جۇمىس ىستەيمىز” دەدى ول. قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدەگى سايلاۋ ءادىل ءوتتى دەپ سانايدى. “ارينە، ولار (سايلاۋ ءادىل ەمەس دەپ نارازىلىققا شىققاندار – رەد.) بوساتىلادى. ولار سايلاۋ ءادىل وتپەدى دەپ ويلايدى. ال مەنىڭ ويىمشا، سايلاۋ جالپى ءادىل ءوتتى” دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى تەلەارناعا. توقاەۆ Euronews ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ميتينگ كەزىندە كەزدەيسوق ۇستالعانداردان كەشىرىم سۇرادى. قازاقستان باسشىسى ۇستالعاندار

  • دوسىم ساتپاەۆ: “ەسكى كادرلارمەن جۇيەنى جاڭارتۋ مۇمكىن ەمەس”

    پيوتر تروتسەنكو ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ. الماتى، 5 ماۋسىم 2019 جىل. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا قازاقستاندا سايلاۋالدى ناسيحاتتىڭ قالاي وتكەنى جانە جاڭا پرەزيدەنتتى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا قانداي سىناق كۇتىپ تۇرعانى تۋرالى ايتتى. ازاتتىق: قازاقستانداعى سايلاۋالدى ناسيحاتى تۇرلىشە باعالانىپ جاتىر. ءبىر جاق باسەكە مەن ساياسي بالاما بار دەيدى. ەقىۇ ميسسياسى باستاعان ەكىنشى جاق سايلاۋالدى ناسيحاتىن سۇرەڭسىز، ازىن-اۋلاق ۇران مەن بيلبوردتان اسپايتىن ناۋقان دەپ سيپاتتايدى. بۇل سايلاۋالدى ناسيحاتىن تارتىستى باسەكە دەۋگە كەلە مە؟ دوسىم ساتپاەۆ: بۇل سايلاۋ باقىلاۋ تىزگىنىن ۋىسىنان شىعارماعان ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىڭ (نۇرسۇلتان نازارباەۆ – رەد.) بيلىكتى مۇراگەرگە تاپسىرۋ پروتسەسىن زاڭداستىرۋ ارەكەتى ەكەنىن نەگىزگە الۋ كەرەك. سوندىقتان سايلاۋ ويىنشىلاردىڭ ءبارى وزدەرىنە بەرىلگەن ءرولى مەن ورنىن جاقسى بىلەتىن سپەكتاكلگە

  • قاستاندىقپەن ولتىرىلگەن بەلسەندى عالى باقتىباەۆتىڭ اۋىلى

    ەلەنا ۆەبەر عالى باقتىباەۆتىڭ تۋىستارى بەلسەندى اتىپ ولتىرىلگەن ءۇيدىڭ الدىندا وتىر. قاراعاندى وبلىسى، اتاسۋ اۋىلى، 1 ماۋسىم 2019 جىل. اتاسۋ اۋىلى تۇرعىندارىن قوعام بەلسەندىسى عالى باقتىباەۆتىڭ قاتىگەزدىكپەن ءولتىرىلۋى شوشىتتى. جەرگىلىكتى جۇرت مارقۇمدى “باتىل، شىنشىل” ءارى “اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ماسەلەسى جايلى ءجيى شاعىم جازاتىن ادام ەدى” دەپ ەسكە الادى. ازاتتىق ءتىلشىسى اتاسۋدا بولىپ، بەلسەندىنىڭ تۋىستارى جانە اۋىلداستارىمەن سويلەسىپ قايتتى. اتاسۋ تۇرعىندارىن دۇرلىكتىرگەن وقيعا قاراعاندىدان ەكى ءجۇز شاقىرىم جەردە ورنالاسقان اتاسۋ اۋىلىندا 14 مىڭنان استام ادام تۇرادى. ازاتتىق تىلشىسىنە مامىردىڭ 28-ىنە قاراعان ءتۇنى وسى اۋىلدا اتىپ ولتىرىلگەن جەرگىلىكتى بەلسەندى عالى باقتىباەۆ تۇرعان ءۇيدى بىردەن تابۋ مۇمكىن بولمادى. كوشەدە كەزدەسكەن ادامدار بەلسەندىنىڭ ۇيىنە قالاي بارۋعا بولاتىنىن تۇسىندىرە الماعانىمەن، عالى باقتىباەۆتى جاقسى بىلەتىنىن، ونىڭ اۋىلداستارىنا

  • توقاەۆ: “جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى”

    قوستاناي وبلىسى  جەر تۋرالى ويىن قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەرمەن كەزدەسۋىندە ايتتى. – باسقا وبلىستارداعىداي مۇندا دا بەلگىلى ءبىر ماسەلەلەر بار. بىراق، ۇكىمەتتىڭ كومەگىمەن بۇل پروبلەمالاردى شەشۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلەدى. ال، جەر ماسەلەسىنە كەلەر بولساق، كىم جۇمىس ىستەيدى، جەر سوعان تيەسىلى. ەكىنشىدەن، جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى. بۇل مەنىڭ پرەزيدەنت رەتىندە تۇبەگەيلى ۇستانىمىم، – دەدى مەملەكەت باسشىسى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنە مەملەكەتتىك تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋ ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتتى.

  • مارعۇلان سەيسەمباەۆ: سايلاۋدى بايكوتتاۋ ارقىلى سىزدەر ەشتەڭە دالەلدەي المايسىزدار

      تانىمال بيزنەسمەن، ازاماتتىق بەلسەندى مارعۇلان سەيسەمباەۆ الدا كەلە جاتقان كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءوزىنىڭ «Instagram» پاراقشاسىندا تالداۋ جاسادى. كوپتەگەن ادامداردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن جانە كوپتەگەن بوس ءسوز بەن وتىرىكتەن تازالاۋ ءۇشىن مەن مىنا سايلاۋ ناۋقانى جونىندە كىشىگىرىم تالداۋ جاسادىم. سونىمەن، بىزدە ءتورت جول بار: 1. داۋىستى توقاەۆقا بەرۋ. وندا سىزدەر بارلىعى قالىپتاسقان كۇيدە قالا بەرگەندى تاڭدايسىڭدار. ويتكەنى توقاەۆ ءوزىن ەلباسىنىڭ ساياساتىن جالعاستىرۋشى رەتىندە كورەدى. توقاەۆ پەن قوسانوۆتان باسقا ۇمىتكەرلەر ءجاي قىدىرىپ جۇرگەن جاندار، سوندىقتان ولاردى مۇلدەم قاراستىرمايمىن. 2. داۋىستى قوسانوۆقا بەرۋ. ول كىسى تۋرالى بيلىك پەن راديكالدى وپپوزيتسيا ءارتۇرلى ءسوز ايتۋدا. بىرەۋلەر ونى اقوردانىكى دەيدى، بىرەۋلەر وپپوزيتسيا دەيدى. ءسىزدىڭ بۇل جونىندە ءبىلۋ كەرەك نارسەڭىز، ول قوسانوۆتىڭ تۇلعاسى ەمەس،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: