|  | 

Sayasat

Sariev: «Jeenbekov Atambaevtıñ köleñkesinde qalmaydı»

Resey prezidenti Vladimir Putin (sol jaqta), Qırğızstan prezidenti Sooronbay Jeenbekov (ekinşi qatarda) jäne Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ WQŞW sammitinde tüsken sureti. Minsk, 30 qaraşa 2017 jıl.

Resey prezidenti Vladimir Putin (sol jaqta), Qırğızstan prezidenti Sooronbay Jeenbekov (ekinşi qatarda) jäne Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ WQŞW sammitinde tüsken sureti. Minsk, 30 

Qırğızstan prezidenti Sooronbay Jeenbekov şetelderge alğaşqı saparın ayaqtadı. Ol Mäskeu men Minskige barıp, qızmetine kirispey twrıp tuındağan key problemalardı şeşti. Azattıqtıñ «Endi äriptes eldermen qatınas rettele me?», «Jaña basşı özin qalay körsetti?» degen swraqtarına sayasattanuşı Mars Sariev jauap beredi.

Azattıq: – Sooronbay Jeenbekov jaña basşı retinde alğaşqı saparın ayaqtadı. Onıñ saparı sarapşılar men jurnalisterdiñ nazarında boldı. Jwrt özge el basşıları janında jaña prezident qalay köriner eken degen oyda boldı. Sizdiñşe, Mäskeu men Minskige saparı kezinde ol qalay körindi?

Mars Sariev: – Ol özin senimdi wstağanday körindi. Euraziya Odağı (EAEO) müşeleriniñ bäri oğan jılı şıray tanıtqanı bayqaldı, ol da jaqsı äser qaldırdı. Äyteuir aqparat qwraldarınıñ habarlarına, fotosuretterge qarağanda, ol Qırğızstandı layıqtı därejede körsetkeni sırt kelbetinen de, özge el basşılarınıñ onımen qalay söyleskeninen de bayqaldı. Onı teñ därejeli twlğa retinde qabıldap, qolpaştağanı bayqaldı. Meniñşe, ol özin senimdi twlğa retinde körsetti.

 

Azattıq: – Minskide Qırğızstannıñ jaña prezidentiniñ qazaqstandıq äriptesimen josparlanbağan kezdesui nätijesinde eki jaqtı key problemalar şeşildi. Tipti alğaşqı talpınıstan şeşildi deuge boladı. Ükimetter deñgeyinde erterekte ötken kezdesulerden twşımdı nätije şıqpağan edi. Sonda qayşılıqtardı şeşu twlğalarğa ğana tirelip twrğan ba?

Mars Sariev: – Men qazaq-qırğız dağdarısı tez arada retteledi dep Jeenbekovtiñ Mäskeu men Minsk saparına deyin bergen swhbatımda aytqan bolatınmın. Bwl – qisındı närse, solay boluı tiis bolğan. Jeenbekov qalasa da, qalamasa da, jağday prezidentter şeşetindey därejege jetui tiis boldı. Älbette, bwl jerde jeke twlğa faktorı şeşuşi röl oynadı. Men Qırğızstannıñ eks-prezidenti Atambaevtı, onıñ poziciyasın aytıp otırmın. Ol älgi qadamdarğa işki sayasi mindetterdi şeşu üşin bardı. Men saylaualdı nauqanın aytıp otırmın. Aziya bolğandıqtan, bizde mwnday kezde jeke twlğa röl atqaradı. Prem'er-ministr kelisim jasasuğa tırıstı, biraq ol -Nwrswltan Nazarbaevtıñ deñgeyi emes. Ol jaña prezidentpen közbe-köz söylesui kerek boldı.

Eki jaqtıñ da abıroyın saqtap qaluğa tırısu elementteri bwl jerde de boldı. Älbette, Minskiniñ aldında Mäskeuge barıp, Putinmen oñaşa söyleskeni de ülken röl atqardı. Ol jaqta qazaq-qırğız qatınası qozğaldı. Meniñşe, problemalardı tez şeşu üşin bwl jerde üş eldiñ de müddesi toğıstı dep oylaymın.

 

Azattıq: – Almazbek Atambaevtıñ twsında Qırğızstan Qazaqstanmen ğana emes, key mäseleler boyınşa Belarus'pen de dürdaraz bolatın. Qırğızstannıñ jaña prezidenti keluine baylanıstı endi qarım-qatınas tüzeledi dep oylaysız ba?

Mars Sariev: – Älbette tüzeledi. Meniñşe, qazir Resey EAEO-nıñ ornıqtıraq jwmıs istep ketuine öte müddeli bolıp otır. Belarus'pen aradağı jäne EAEO-ğa müşe bolmağanımen, Täjikstanmen aradağı eks-prezident qaldırıp ketken problemalar tez arada retteledi dep oylaymın. Öytkeni Qazaqstanmen salıstırğanda, olar onşa qiın tüyinder emes bolatın. Meniñşe, Jeenbekov özdiginen äreket etuge qabiletti ekenin körsetedi. Ol Atambaevtıñ köleñkesi bolmaydı degendi men bwğan deyin de aytqanmın. Öytkeni bwl onı qwrdımğa ketirer edi. Biraq bwl Atambaevtıñ ıqpal ayasınan bütindey şığadı degendi bildirmeydi. Twtastay alğanda, jağdaydı Atambaevtıñ komandası wstap otır, sondıqtan mısalı, Çınıbay Twrsınbekov (Jogorku Keneştiñ bwrınğı törağasınıñ otstavkağa ketuin aytadı – red.) siyaqtı demarştar bolmaytını anıq. Ol osı twjırımdama ayasında jwmıs isteytin boladı.

Azattıq: – Key sarapşılar äri eks-prezidenttiñ özi de wlttıq müddeni janımdı salıp qorğadım, belgili bir nätijelerge qol jetkizdim, qızbalıqqa salınğanımmen, esebim dwrıs deydi. Ol özge eldermen qarım-qatınas jaylı qızbalıqpen talay ret auır sözder ayttı. Atambaev qızmetinen keter aldında EAEO-nı sınadı. Biraq Jeenbekovtiñ bolmısı bölek adam. Ol öz poziciyasın, el poziciyasın ayanbay qorğaydı dep sanaysız ba?

Qırğızstandıq sayasattanuşı Mars Sariev.

Qırğızstandıq sayasattanuşı Mars Sariev.

Mars Sariev: – Eks-prezident Atambaev ädettegi sayasatkerdiñ minez-qwlqı turalı ornıqqan stereotipti bwzdı. Tipti batırsınıp ketti. Ol sayasatkerlerge tän emes qılıq körsetip, äreket etti, onıñ äreketteriniñ erekşeligi men wtımdılığı da osında boldı. Biraq meniñşe, bwl ayaq astı äreket emes, oylastırılğan qadamdar boldı. Ol auır sözderimen memleket basşılarımen kelissöz jürgizu kezinde wstanatın diplomatiyalıq etiketke qatıstı ornıqqan şablondı bwzdı. Ärine, bwdan nätije şıqtı. Biraq bwl sayasi qayratkerlerge tän qılıq emes. Bwl onıñ älsizdigi bolsa kerek. Özge täsilder bolmağandıqtan, Atambaev öz degenine mülde özgeşe amalmen qol jetkizdi.

Jeenbekov Atambaev siyaqtı äreket ete almaydı, körşi el basşılarımen däyekti türde äri diplomatiyalıq twrğıda daulasu üşin Jeenbekovte mıqtı negiz boluı tiis. Ol – wstamdı adam, sondıqtan är iske käsipqoylıqpen qarauı tiis. Ol sayasi sahnada Atambaev siyaqtı ereje bwzıp oynay almaydı. Öytkeni onıñ bolmısı mülde bölek adam. Ol kisige qiındau boladı. Atambaev öziniñ erekşeligine süyendi, onı jaratılısı bölek adam dep tipti Putin de aytqan. Biraq bwl – dästürge säykes kelmeytin äri sayasi arenada köp kedergige tap qılatın minez. Atambaev käsipqoy sayasatker emes qoy, onıñ älgi äreketteriniñ bäri – älsizdiginiñ kesiri. Biraq onıñ sayasi alañda qoldanatın birqilı tosın täsilderi strategiyalıq bolmasa da, taktikalıq nätijelerge jetkizetini anıq.

Bolot Kolbaev pen Mars Sarievtiñ swhbatı orıs tilinen audarıldı.

Related Articles

  • Şarqi Türkistanşıl men Çin Türkistanşıl arasındağı qaqtığıs

    1947-1948 jıldıñ örara kezeñinde Ürimjidegi qazaq igi-jaqsıları men ziyalıları, sayasatkerleri ölkelik ükimettiñ törağa, hatşılarımen birlesip Ürimji qalasına qarastı Qaratau (qıtayşa 南山) baurayında Naurız merekesin toylap şağın qwrıltay jinalısın ötkizedi. Naurız merekesine tigilgen onşaqtı kigiz üydiñ jäne ölkelik ükimet törağaları men äskeri adamdardıñ (qazaq äskeri de bar) suretin anıq köre alasız. 1947-1948 jıldarı Şarqi Türkistanşıl küşter men Çin Türkistanşıl küşter arasındağı qırğiqabaq qaqtığıs qattı uşığıp twrğan kez edi. 1946-1947-1948 jıldarı Manas, Qwtıbi, Böken (Fukañ), Jemsarı, Şonjı, Mori audandarınan qazaq äskeri jasaqtalıp Manas özeniniñ künbatıs betindegi Şarqi Türkistan äskerine arnayı qarulı qorğanısqa ötken kezeñ edi. Sonımen Manastı şekara etken Şarqi Türkistanşıl küşter men Çin Türkistanşıl küşter bolıp eki jaqqa bölingen qazaqtardıñ sayasi

  • Qaraqalpaqtar jappay qazaq bop jazılıp jatır

    Özbekstan Respublikasınıñ qwramına kiretin Qaraqalpaqstan azamattarı jappay qazaq bolıp jazılıp jatır. Bwl turalı  IWPR basılımınıñ tilşisi Ol'ga BORISOVA habarlaydı.. Juırda Qaraqalpaqstan astanası Nükis qalasında bizdiñ tilmen aytqanda HQO siyaqtı mekemeniñ basşısı twtqındalğan. Ol para alıp adamdardıñ wltın özgertip otırıptı. YAğni qaraqalpaqtardı qazaqqa aynaldırğan. Jergilikti policiyanıñ aytuınşa, soñğı kezderi osınday qılmıstar köpten tirkelude. Demografiya jäne migraciya agenttiginiñ aqparatına süyensek 1991 jıldan beri Qaraqalpaqstannan Qazaqstanğa 100 mıñ adam köşip ketken. Halıqaralıq Araldı qwtqaru qorınıñ mälimetinşe soñğı jeti jıldıñ işinde 250 mıñ adam Qazaqstanğa qonıs audarğan eken. 1 mln 842 mıñ halqı bar Qaraqalpaqstan üşin bwl ülken körsetkiş. Sonday-aq, qazir ol jerge özbekter sanınıñ artıp kele jatqanın da eskeru qajet. 2018 jılğı statistikağa süyensek

  • Qoş bol, Sovettik ataular!

    Redakciyadan: Küni büginge deyin Bolat Bakauov basqaratın Pavlodar oblısına, ondağı tildik mäselelerge, jer-su ataularına, äleumettik mäselelerge t.b. qatıstı sıni söz Abai.kz aqparattıq portalında az jazılğan joq. Biz jazsaq ötkir häm ädil sın jazdıq. Bireudi naqaq qaralap, derek bwrmalağan joqpız. Özekti problemalarğa öz oyımızdı qostıq. Sonıñ biri – öñirdegi ögey ataular edi. Eski odaqtıñ kezinde ideologiyalıq mäjbürleu arqılı engen sol bir sayasi häm beysauat ataulardıñ küni büginge deyin saqtalıp kele jatqanın talay ret jazdıq.  Bügin redakciyamızdıñ elektrondı poştasına Pavlodar oblısı Tilderdi damıtu jönindegi basqarmasınıñ onomastika jwmıstarı bölimi öñirdegi jer-su, eldi-meken men köşe, audan atauların qazaqılandıru boyınşa atqarılğan jwmıstar turalı egjey-tegjeyli bayandap, maqala joldaptı. Söytsek, Kereku jwrtı “Qoş bol, sovettik ataular” depti. Naqtılap

  • Qañırağan qala, qirağan ğimarattar häm küşeygen küzet

    Asılhan MAMAŞWLI Arıstağı örtenip jatqan ğimarattıñ biri. 25 mausım 2019 jıl.  Arıstağı jarılıstan keyin qala köşeleri bos qalğan. Jarılıstan qalada biraz üy men ğimarat qirağan. Arıs qalasına barğan Azattıq tilşisiniñ körgenderi. “JARILIS BOLĞANDA BÄRİN TASTAY QAŞTIQ” Arıstıñ kireberisinde küzet küşeygen. Policeyler men qaru wstağan äskeriler qalağa twrğındardı kirgizbey twr. Sol mañda “üyime barsam” degen eki jüzge juıq adam kelgen. Solardıñ biri Sadıq Orazgeldi jarılıs bolğanda “aldı-artına qaramay qaşqandarın” aytadı. – Qwjatımdı aluım kerek. Qorada maldar qalğan, solardı suaru kerek. Jayau bolsa da, kirip şığuım kerek. Keşe jarılıs bolğanda qwjattarımdı, bärin tastay qaştıq ğoy, – dedi Arıs twrğını. Auılğa kireberiste twrğan tağı bir twrğın “jolğa şığuım kerek, üyde qwjatım men poyız

  • Toqaev: Bilik halıqtıñ talabın estidi, jwmıs isteymiz

    Qasım-Jomart Toqaev saylau küni dauıs bergen sät. Nwr-Swltan, 9 mausım 2019 jıl. Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Euronews telearnasına bergen swhbatında eldegi mitingiler men halıqtıñ talabı jaylı ayttı. Onıñ sözinşe, bilik narazılıqqa şıqqandardıñ talabına qatıstı jwmıs jasap jatır. “Narazılar äleumettik mäseleler boyınşa talaptar qoydı. Mäseleler barın joqqa şığarmaymın. Halıq kedeylendi. Olar bilikten äleumettik-ekonomikalıq mäselelerdi şeşudi talap etedi. Bilik estidi. Jwmıs isteymiz” dedi ol. Qasım-Jomart Toqaev eldegi saylau ädil ötti dep sanaydı. “Ärine, olar (saylau ädil emes dep narazılıqqa şıqqandar – red.) bosatıladı. Olar saylau ädil ötpedi dep oylaydı. Al meniñ oyımşa, saylau jalpı ädil ötti” dedi Qazaqstan prezidenti telearnağa. Toqaev Euronews arnasına bergen swhbatında miting kezinde kezdeysoq wstalğandardan keşirim swradı. Qazaqstan basşısı wstalğandar

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: