|  |  |  | 

تۇلعالار قازاق حاندىعىنا 550 جىل قازاق شەجىرەسى

سانكت-پەتەربۋرگتە كەنەسارى حاننىڭ كىسەسى ساقتالعانى انىقتالدى

kenesari qan

الاش اسكەرى تاقىرىبىن زەرتتەپ ءجۇرىپ، سەيىلبەك جانايداروۆتىڭ 1915 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتەگى رەسەي ەتنوگرافيالىق مۋزەيىنە كەنەسارى حاننىڭ كىسەسىن تاپسىرعانى تۋرالى دەرەك كەزدەستىردىم. بۇل جادىگەر «كسە – پوياس كيرگيزسكوگو حانا سرەدنەي وردى» دەگەن اتپەن اتالعان مۋزەيدىڭ قورىندا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ساقتالعان ەكەن. ونى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيستىرى ارىستانبەك مۇحامەديۇلىمەن سانكت-پەتەربۋرگتەگى مۋزەيگە بارعاندا ءوز كوزىمىزبەن كورۋگە مۇمكىنشىلگى تۋدى.Berik  Abdygaliuly سۋرەتى.
سەيىلبەك جانايداروۆ 1918 جىلى اتباسار الاش اسكەري ديۆيزيونىن قۇرعان ءارى الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ كانديدات مۇشەسى بولعان ازامات.
بۇل جادىگەر سەيىلبەك جانايداروۆتىڭ قولىنا قالاي تۇسكەنىن زەرتتەي كەلە انىقتاعانىمىز – ول كىسەنى سەيىلبەكتىڭ اتاسى – كەنەسارى حاننىڭ اسكەري قولباسشىلارىنىڭ ءبىرى جانايدار ورىنبايۇلىنان قالعان مۇرا ەكەن. جانايدار باتىردىڭ ەرلىكتەرى تۋرالى مۇسا شورمانوۆتىڭ، ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ، دوسكەي اقىننىڭ، جامبىلدىڭ، يمانجان جىلقايدارۇلىنىڭ ەستەلىكتەرى مەن جىرلارىندا كەزدەسەدى. سونداي-اق، بۇل تۋرالى ءى.ەسەنبەرليننىڭ «قاھار» رومانىندا دا جازىلعان.

Berik  Abdygaliuly سۋرەتى.
باتىردىڭ ۇرپاقتارىنىڭ ايتۋىنشا، كەنەسارى حان ءوزىن ولىمنەن بىرنەشە رەت قورعاپ قالعانى ءۇشىن ءارى كورسەتكەن ەرلىكتەرى ءۇشىن اتالعان كىسەنى جانايدار ورىنبايۇلىنا تارتۋ ەتكەن. جالپى كەنەسارى ءوز باتىرلارىنا سوعىستا كورسەتكەن ەرلىكتەرى ءۇشىن وردەن-مەدال ورنىنا العىس رەتىندە ۇلكەن سىي-سياپات، ماراپاتتايتىن ءداستۇرى بولعان. سونداي-اق كوكشەتاۋ شايقاسىندا جەڭىسكە جەتكەنى جانە شىنايى ەرجۇرەكتىك كورسەتكەنى ءۇشىن كەنەسارى اعىباي باتىرعا اتاسى ابىلاي حاننان قالعان قانجاردى تارتۋ ەتكەن ەكەن.
بۇل تۋرالى اقپاراتتى جاقىن ارادا تولىعىراق كورسەتەم.

Berik Abdygaliulyنىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • سەپون اعا

    توقسانىنشى جىلداردىڭ باسى ەدى. ءبىز 5-6 وقيتىن وقۋشىمىز. اۋىلدىڭ «سەرىكبولسىن ءابدىلدين كەلەدى ەكەن» دەپ ابىڭ-كۇبىڭ بولىپ جاتقانىنا ون كۇن وتكەن. ول كەزدە سەرىكبولسىن اعا – جوعارعى كەڭەستىڭ توراعاسى. اعامىز كەلەتىن كۇنى ەل مادەنيەت ءۇيىنىڭ الدىنا جينالدى. اۋداننىڭ باسشىلارى قايتا-قايتا دايىندىقتى پىسىقتاپ قويادى. ءبىر ۋاقىتتا الىستان سۇلىكتەي قارا كولىك كورىندى. «ۆرەميادان» اندا ساندا بايقاپ قالاتىن گورباچەۆ مىنەتىن ماشيناعا ۇقسايدى. بالالار «چايكا» دەدى. بىرەۋلەر «ليمۋزين» دەدى. ەل قاق جارىلىپ جول بەردى. قارا سۇر پالتوسىن كيىپ، كولىكتەن تۇسكەن سەرىكبولسىن اعا ءتىپ-تىك قالپىمەن مادەنيەت ۇيىنە قاراي جالعىز بەتتەدى. اۋىلدىڭ انشىلەرى ايتقوجين دۇيسەن مەن قارجاۋباەۆ ساكەن دومبىرالارىن كۇمبىرلەتە جونەلدى. – قاسيەتتى، ارمىسىڭ، تۋعان جەرىم – وۋ! قوناقسىتىپ شىعاردىڭ تورگە مەنى – وۋ، تۋعان جەر!.. ءيا.

  • كۇلتەگىن جىرى

    كۇلتەگىن قۇتلىق (ەلتەرىس) قاعاننىڭ ەكىنشى ۇلى، بىلگە قاعاننىڭ (موگيليان) تۋعان ءىنىسى. شەشەسى ەلبىلگە قاتۇن. جەتى جاسىندا اكەسى قۇتلىق (680-692 جج. بيلىك قۇرعان) قايتىس بولادى. قاعان تاعىنا ونىڭ ءىنىسى قاپاعان (692-716 جج.) وتىرادى. كۇلتەگىن مەن بىلگە، قاپاعاننىڭ ءىنىسى بوگۇنى (716ج.) تاقتان تايدىرىپ، قاعاندىق بيلىكتى بىلگە قولىنا (716-734جج.) الادى. تاريحي دەرەكتەرگە قاراعاندا، كۇلتەگىننىڭ ون جاسىندا ەر اتانىپ، العاش كوزگە تۇسكەن سوعىسى – 694 جىلعى جاۋ جىۋ جانە دين جىۋ ايماقتارىندا بولعان سوعىس. قاپاعان وسى سوعىستا 90 مىڭ تۇتقىندى قولعا تۇسىرگەن. مىنە، وسىدان بىلاي كۇلتەگىننىڭ ەرلىك جولى باستالادى. تاريحي دەرەكتەر سول كەزدەگى ەل تاۋەلسىزدىگىن ساقتاپ قالۋ جولىندا بولعان قىرعىن سوعىستاردىڭ بىردە-بىرەۋىنىڭ كۇلتەگىنسىز وتپەگەنىن اڭعارتادى. باتىر 47 جاسقا جەتىپ، قازا تاپقاندا، تورتكۇل دۇنيەدەن تۇگەل

  • عالىم جايلىباي:سارسۇمبە، قاراكوپىر

    وسى كوپىردىڭ وڭ بوساعاسىنا جاۋىزدار زۋقا باتىردىڭ باسىن بىرنەشە كۇن ءىلىپ قويعان دەسەدى   بوزدايدى بوتاسى ولگەن عاسىر – ىنگەن، سەن مەنىڭ الشى تۇسكەن اسىعىم با ەڭ! سۇلتانىم ۇلتان بولعان سوناۋ جىلى زۋقانىڭ بۇل كوپىرگە باسىن ىلگەن. باس مۇندا… قايدا قالعان جانسىز دەنە؟! اينالسا وپات دەي بەر نار سۇلدەگە. قارتايدىم قارا كوپىر ساعان جەتىپ التايدىڭ القاسىنداي سارسۇمبەدە. سارىسۇمبە، سەن نە دەيسىڭ، قىران وزەن؟ ساۋالعا جاۋاپ تاپپاي جىلادى وزەن. جاسىندا جازمىشىمنىڭ تامشىسى بار – باسىڭدا تۇرسا قانداي مىنا كەزەڭ. سارعايعان ساعىم كۇنگە سانام وكىل، قايىسىپ قايعى ويلاماس قالا ءنوپىر. عالامنىڭ عازاۋاتىن سەنەن كوردىم بابامنىڭ باسى ىلىنگەن، قاراكوپىر! جارتاسى، جاعالاۋى جاسىل ورمان، ءار تاسى ءور التايدىڭ اسىل ارمان. اقىننىڭ وسى ولكەدە شەرلى

  • قىتاي قازاقتارىنىڭ جاپونيامەن بايلانىسى بولعان با؟

    “جاپونيادا ءبىلىم العان قىتايلىقتار” اتتى (中国人留学日本史) بۇل كىتاپتا 19-20 ع ارالىعىندا جاپونيادا ءار سالادا ءبىلىم العان قىتايلىق وقۋشىلاردىڭ تاريxىن تۇگەندەپتى. جاپونيا قىتايدىڭ ساياسي مادەنيەتى مەن ساياسي وزگەرىسىنە قوزعاۋشى كۇش بولعان بىردەن ءبىر ىقپالدى مەملەكەت ەكەنىن بۇگىنگى قىتاي بيلىگى اشىپ جارىپ ايتپاسا دا قازاقستاندىق ءتول قىتايتانۋشىلار ءايتابىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن. تسين ۇكىمەتىن اۋدارىپ بيلىككە دەموكراتيالىق قىتاي ەليتاسىنىڭ كەلۋىنە جاپونداردىڭ تىكە ىقپالى بار. جاپون-قىتاي قىرعيقاباقتىعى سەبەبىنەن ەكى ەل اراسىنداعى تاريxي ساياسي ىقپالداستىق تۋرالى بۇگىنگى كومەنەس قىتاي بيلىگى (共产党) كوبىنشە جۋمعان اۋزىن اشپايدى. وسمىنلى ۇكىمەتى ءۇشىن فرانتسسيادان ءبىلىم العاندار قانشالىق ىقپالدى بولسا، تسين مەملەكەتى ءۇشىن دە جاپونيادان ءبىلىم العان قىتايلىقتار دا انە سونداي ىقپالدى بولعان. تسين-جاپون سوعىسىنان (1894-1895 جج) كەيىن جاپونيا قىتايدىڭ تەرىستىك-شىعىس

  • «وكتيابر توڭكەرىسىنىڭ زۇلماتى مەن شاراپاتى تەڭ»

    نۇرتاي لاحانۇلى تاريحشى قايدار الداجۇمانوۆ. بۇگىن وكتيابر رەۆوليۋتسياسىنا عاسىر تولدى. ازاتتىق ءتىلشىسى تاريحشى قايدار الداجۇمانوۆپەن وكتيابر رەۆوليۋتسياسىنىڭ قازاقستانعا نە بەرگەنى جانە قانداي ناۋبەت اكەلگەنى تۋرالى اڭگىمەلەستى. ازاتتىق: – 1917 جىلى قاراشانىڭ 7-ءسى كۇنگى (ەسكى كالەندارمەن قازان ايىندا بولعان ) رەسەي يمپەرياسىندا بولعان وكتيابر توڭكەرىسىنىڭ ءدۇمپۋى قازاق دالاسىنا قانشا ۋاقىتتان كەيىن جەتتى؟ قازاقستاندا توڭكەرىس بولعانىن ءدال سول كۇنى ءبىلدى مە؟ قايدار الداجۇمانوۆ: – سوۆەت زامانىنىڭ وزىندە «سوۆەت ۇكىمەتى قالاي ورنادى؟» دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە تاريحشىلار اراسىندا ايتىس بولعان. ءتىپتى سول كەزدەگى، ياعني 1920 جىلدارداعى قازاق باسشىلارىنىڭ وزدەرى «وكتيابر رەۆوليۋتسياسى قازاقستانعا تەك تەلەگرافپەن كەلىپ ورناعان» دەگەن پرينتسيپتە بولعان. وعان كەيبىرەۋلەرى قارسى شىعىپ، ءتىپتى كەشەگى 1960 جىلدارعا دەيىن عالىمداردىڭ ءوزى «جوق، قازاقتار بىردەن قولداعان، قازاقتاردىڭ كوزى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: