|  |  |  | 

Twlğalar Qazaq handığına 550 jıl Qazaq şejiresi

Sankt-Peterburgte Kenesarı hannıñ kisesi saqtalğanı anıqtaldı

kenesari qan

Alaş äskeri taqırıbın zerttep jürip, Seyilbek Janaydarovtıñ 1915 jılı Sankt-Peterburgtegi Resey etnografiyalıq muzeyine Kenesarı hannıñ kisesin tapsırğanı turalı derek kezdestirdim. Bwl jädiger «Kse – poyas kirgizskogo hana Sredney Ordı» degen atpen atalğan muzeydiñ qorında bügingi künge deyin saqtalğan eken. Onı mädeniet jäne sport ministiri Arıstanbek Mwhamediwlımen Sankt-Peterburgtegi muzeyge barğanda öz közimizben köruge mümkinşilgi tudı.Berik  Abdygaliuly sureti.
Seyilbek Janaydarov 1918 jılı Atbasar Alaş äskeri divizionın qwrğan äri Alaşorda ükimetiniñ kandidat müşesi bolğan azamat.
Bwl jädiger Seyilbek Janaydarovtıñ qolına qalay tüskenin zerttey kele anıqtağanımız – ol kiseni Seyilbektiñ atası – Kenesarı hannıñ äskeri qolbasşılarınıñ biri Janaydar Orınbaywlınan qalğan mwra eken. Janaydar batırdıñ erlikteri turalı Mwsa Şormanovtıñ, Mäşhür Jüsiptiñ, Doskey aqınnıñ, Jambıldıñ, Imanjan Jılqaydarwlınıñ estelikteri men jırlarında kezdesedi. Sonday-aq, bwl turalı İ.Esenberlinniñ «Qahar» romanında da jazılğan.

Berik  Abdygaliuly sureti.
Batırdıñ wrpaqtarınıñ aytuınşa, Kenesarı han özin ölimnen birneşe ret qorğap qalğanı üşin äri körsetken erlikteri üşin atalğan kiseni Janaydar Orınbaywlına tartu etken. Jalpı Kenesarı öz batırlarına soğısta körsetken erlikteri üşin orden-medal' ornına alğıs retinde ülken sıy-siyapat, marapattaytın dästüri bolğan. Sonday-aq Kökşetau şayqasında jeñiske jetkeni jäne şınayı erjürektik körsetkeni üşin Kenesarı Ağıbay batırğa atası Abılay hannan qalğan qanjardı tartu etken eken.
Bwl turalı aqparattı jaqın arada tolığıraq körsetem.

Berik Abdygaliulynıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Bwqara TIŞQANBAEV

    Bwqara TIŞQANBAEV, 1920-şı jılı Almatı oblısında düniege kelgen. 30-şı jıldarı alapat aştıqta Şığıs Türkistandağı qazaqtarğa ötken. 1944-şı jılı Qwljadağı “Azat Şığıs Türkistan” (keyin Töñkeris Tañı bolıp özgertilgen) gazetiniñ qazaq tilindegi nwsqasınıñ jauaptı redaktorı (bas redaktor) bolğan. 1945-şı jılı Qwljada Şığıs Türkistan töñkerisşil jastar wyımınıñ ortalıq komiteti qwrılıp, komitet jağınan şığarılğan “ODAQ” jurnalınıñ bas redaktorı bolğan. 1952-şı jılı Şıñjañ ölkelik mädeniet meñgenmesine auısıp bölim bastığı bolğan. Keyin “ŞWĞILA” jurnalınıñ şığuına jetekşilik etken. 1955-şı jılı “Qasen-Jämila” kinosın jazıp, ekranğa tüsirgen. 1962-şı jılı auğan qalıñ elmen birge Qazaqstanğa ötken. Eldeç Orda

  • SÄTBAEV NEGE QUĞINDALDI?

           Qazaq jerindegi wlttıq Ğılım akademiyasın qwru ideyası Wlı Otan soğısı jürip jatqan uaqıtta payda bolğan edi. Körnekti ğalım soğıstıñ qiınşılığına moyınswnbay, Qazaq KSR Ğılım akademiyasın wyımdastıru isin tabandı türde qolğa aldı. Qazaq KSR Ğılım akademiyasınıñ qwrıluı respublikamızdıñ ğılımi twrğıda däleldi şeşimderin twjırımdauğa, el ekonomikasınıñ, ğılımı men mädenietiniñ örkendeuine ülken mümkindikter aştı. Ğılım akademiyasınıñ qwramına zertteu instituttarı, kitaphanalar men mwrajaylar, laboratoriyalar, sonımen birge bazalar men filialdar qaraydı, sonday-aq, bwl mekemelerdegi tiisti salalardı joğarı bilimdi mamandar jäne qızmetkerlermen qamtamasız etedi.        Qazaq KSR Ğılım akademiyası aşılğannan keyin derbes ğılım salalarında zertteu instituttarınıñ aşıluı etek ala bastaydı. Qoğamdıq jäne jaratılıstanu ğılım salalarında köptegen ğılımi zertteu ortalıqtarınıñ aşıluı, olardıñ damuına

  • Tekes audanınıñ qala qwrlısın “ŞAÑIRAQ” formasında jobalap wsınıs jasağan Älimjan Aqalaqşı.

    Jalpı Şığıs Türkistan qazaqtarınıñ wlt-azattıq köterilisine deyingi (1939-1944jj arası) mädeni, ädebi, ekonomikalıq häm ağartuşılıq tarixı ğılmi twrğıda zerttelmey keledi. Bir xalıq üşin qolına qaru alıp janın şüperekke tüyip, basın qauipke tigu- sol xalıq şıdamınıñ eñ soñğı talğamı dep esepteymin, oğan deyin ol xalıq ruxani, mädeni häm äleumettik jañğırumen tiresip bağadı. Meniñ aytpağım, Şığıs Türkistan qazaqtarınıñ qarulı töñkeris jasağanğa deyingi mädeni, ruxani häm äleumettik-ekonomikalıq jañğıruı turalı bolmaq.  20-jıldardıñ bası ülken ruxani jañğırudıñ bastauı sanaldı. Älemdik deñgeyde jürilip jatqan mädeni tolqulardı küni bwrtın sezinip öz xalqın bayırğınıñ qarañqı qaptalında wyıqtap, wyalap qalmasın dep şamşıraqqa, jarıq kökjiekke süyregen kösemder payda bola bastadı. Sonday jañalıqtıñ şağın mısalına bügin toqtalmaqpın. Altayda, Ürimjide, Qwljada, Şäueşekte qazaqtar

  • Nwr ağa

    Şahidolla Samwratwlı Bökeev Basqalar pälen desin, tügen desin, Tanttiñ bwl qazaqtı älemge şin. Körealmağan dwşpandar däl siz qwsap – Özdırın külli elge däleldesin. At kötermes Atı da, atağın da, Keşegi qwrama ıştat saparında. Bwl qazaqtı päş etti Nwrlı ağam, Twrğandığın qay eldiñ qatarında. Bağı qanday üstem et bwl halıqtıñ, Baytaq elim twrğanday Nwrlanıp tıñ. Qaysarlıqpen özine qağıp tartti, Silkip tartqan qoldarın Tramttıñ. Kimge bolsa bastırmay eş keudesin, Kim bolsada qaymığıp, seskenbesın. Tramp ta şamalap bayqap bilidi-au, Nwrağamnıñ op-oñay des bermesin. Küle berdi ırjıñdap sesi qaşıp, Sesi qaşıp Nwrağamnıñ desi basıp. Aq üyge bastap kirdi aq patşamdı, Iltipatpen qwrmettep, esik aşıp. Qadırın bileyikşi bwl künderdiñ, Bas swğar jeri emes bwl kimderdiñ.

  • Täñir tağalam bar isin sauapqa jazıp, imanın mäñgi joldas qılıp, nwrı peyişte şalqığay!

    Bügin Praga uaqıtımen tañğı sağat tört şamasında janı jaysañ, minezi jaydarı, köñili säuleli, isi mwqiyat Rahat Mamırbek bauırımızdıñ baqilıq bolğanı turalı habar jetti. Jeltoqsannıñ 11-inde kenet auırıp, Almatıdağı törtinşi auruhananıñ jansaqtau bölimine tüsken äziz äriptesimizdiñ tileuin tilep, sır bermey jürgen edik. Tuğan-tuısı men jaqın dos-jaranı nebäri 39 jastağı jigittiñ sauığıp ketetinine senip, derti turalı köpke jariya qılmaudı ötingen. Toğız kün boyı Raqaştıñ beti beri qaraydı dep ümitin üzbegen otbasına, barşa ağayını men joldas-joralarına qayğırıp köñil aytam. Alla aldınan jarılqap, artın qayırlı etip, jasamağan ğwmırın wl-qızdarına näsip qılsın! 2001 jılğı jeltoqsanda, osıdan däl 16 jıl bwrın Rahattıñ jurnalistikağa bet bwruına sebepşi bolıp edim. “Qazaqstan” telearnasına “Mezgil” habarın endi şığarğalı jatqanda bir

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: