|  |  |  | 

Twlğalar Qazaq handığına 550 jıl Qazaq şejiresi

Sankt-Peterburgte Kenesarı hannıñ kisesi saqtalğanı anıqtaldı

kenesari qan

Alaş äskeri taqırıbın zerttep jürip, Seyilbek Janaydarovtıñ 1915 jılı Sankt-Peterburgtegi Resey etnografiyalıq muzeyine Kenesarı hannıñ kisesin tapsırğanı turalı derek kezdestirdim. Bwl jädiger «Kse – poyas kirgizskogo hana Sredney Ordı» degen atpen atalğan muzeydiñ qorında bügingi künge deyin saqtalğan eken. Onı mädeniet jäne sport ministiri Arıstanbek Mwhamediwlımen Sankt-Peterburgtegi muzeyge barğanda öz közimizben köruge mümkinşilgi tudı.Berik  Abdygaliuly sureti.
Seyilbek Janaydarov 1918 jılı Atbasar Alaş äskeri divizionın qwrğan äri Alaşorda ükimetiniñ kandidat müşesi bolğan azamat.
Bwl jädiger Seyilbek Janaydarovtıñ qolına qalay tüskenin zerttey kele anıqtağanımız – ol kiseni Seyilbektiñ atası – Kenesarı hannıñ äskeri qolbasşılarınıñ biri Janaydar Orınbaywlınan qalğan mwra eken. Janaydar batırdıñ erlikteri turalı Mwsa Şormanovtıñ, Mäşhür Jüsiptiñ, Doskey aqınnıñ, Jambıldıñ, Imanjan Jılqaydarwlınıñ estelikteri men jırlarında kezdesedi. Sonday-aq, bwl turalı İ.Esenberlinniñ «Qahar» romanında da jazılğan.

Berik  Abdygaliuly sureti.
Batırdıñ wrpaqtarınıñ aytuınşa, Kenesarı han özin ölimnen birneşe ret qorğap qalğanı üşin äri körsetken erlikteri üşin atalğan kiseni Janaydar Orınbaywlına tartu etken. Jalpı Kenesarı öz batırlarına soğısta körsetken erlikteri üşin orden-medal' ornına alğıs retinde ülken sıy-siyapat, marapattaytın dästüri bolğan. Sonday-aq Kökşetau şayqasında jeñiske jetkeni jäne şınayı erjürektik körsetkeni üşin Kenesarı Ağıbay batırğa atası Abılay hannan qalğan qanjardı tartu etken eken.
Bwl turalı aqparattı jaqın arada tolığıraq körsetem.

Berik Abdygaliulynıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • SEPON AĞA

    Toqsanınşı jıldardıñ bası edi. Biz 5-6 oqitın oquşımız. Auıldıñ «Serikbolsın Äbdildin keledi eken» dep abıñ-kübiñ bolıp jatqanına on kün ötken. Ol kezde Serikbolsın ağa – Joğarğı Keñestiñ törağası. Ağamız keletin küni el mädeniet üyiniñ aldına jinaldı. Audannıñ basşıları qayta-qayta dayındıqtı pısıqtap qoyadı. Bir uaqıtta alıstan süliktey qara kölik körindi. «Vremyadan» anda sanda bayqap qalatın Gorbaçev minetin maşinağa wqsaydı. Balalar «Çayka» dedi. Bireuler «Limuzin» dedi. El qaq jarılıp jol berdi. Qara swr pal'tosın kiip, kölikten tüsken Serikbolsın ağa tip-tik qalpımen Mädeniet üyine qaray jalğız bettedi. Auıldıñ änşileri Aytqojin Düysen men Qarjaubaev Säken dombıraların kümbirlete jöneldi. – Qasietti, armısıñ, tuğan jerim – ou! Qonaqsıtıp şığardıñ törge meni – ou, tuğan jer!.. Iä.

  • Kültegin jırı

    Kültegin Qwtlıq (Elteris) qağannıñ ekinşi wlı, Bilge qağannıñ (Mogilyan) tuğan inisi. Şeşesi Elbilge qatwn. Jeti jasında äkesi Qwtlıq (680-692 jj. bilik qwrğan) qaytıs boladı. Qağan tağına onıñ inisi Qapağan (692-716 jj.) otıradı. Kültegin men Bilge, Qapağannıñ inisi Bögüni (716j.) taqtan taydırıp, qağandıq bilikti Bilge qolına (716-734jj.) aladı. Tarihi derekterge qarağanda, Külteginniñ on jasında er atanıp, alğaş közge tüsken soğısı – 694 jılğı Jau jıu jäne Din jıu aymaqtarında bolğan soğıs. Qapağan osı soğısta 90 mıñ twtqındı qolğa tüsirgen. Mine, osıdan bılay Külteginniñ erlik jolı bastaladı. Tarihi derekter sol kezdegi el täuelsizdigin saqtap qalu jolında bolğan qırğın soğıstardıñ birde-bireuiniñ Külteginsiz ötpegenin añğartadı. Batır 47 jasqa jetip, qaza tapqanda, törtkül dünieden tügel

  • Ğalım Jaylıbay:Sarsümbe, Qaraköpir

    Osı köpirdiñ oñ bosağasına jauızdar Zuqa batırdıñ basın birneşe kün ilip qoyğan desedi   Bozdaydı botası ölgen ğasır – ingen, Sen meniñ alşı tüsken asığım ba eñ! Swltanım wltan bolğan sonau jılı Zuqanıñ bwl köpirge basın ilgen. Bas mwnda… qayda qalğan jansız dene?! aynalsa opat dey ber nar süldege. Qartaydım qara köpir sağan jetip Altaydıñ alqasınday Sarsümbede. Sarısümbe, Sen ne deysiñ, Qıran özen? Saualğa jauap tappay jıladı özen. Jasında jazmışımnıñ tamşısı bar – basıñda twrsa qanday mına kezeñ. Sarğayğan sağım künge sanam ökil, Qayısıp qayğı oylamas qala nöpir. Ğalamnıñ ğazauatın senen kördim Babamnıñ bası ilingen, Qaraköpir! Jartası, jağalauı jasıl orman, Är tası ör Altaydıñ asıl arman. Aqınnıñ osı ölkede şerli

  • QITAY QAZAQTARINIÑ JAPONIYAMEN BAYLANISI BOLĞAN BA?

    “Japoniyada bilim alğan Qıtaylıqtar” attı (中国人留学日本史) bwl kitapta 19-20 ğ aralığında Japoniyada är salada bilim alğan qıtaylıq oquşılardıñ tarixın tügendepti. Japoniya qıtaydıñ sayasi mädenieti men sayasi özgerisine qozğauşı küş bolğan birden bir ıqpaldı memleket ekenin bügingi qıtay biligi aşıp jarıp aytpasa da Qazaqstandıq töl qıtaytanuşılar aytabilui tiis dep esepteymin. Cin ükimetin audarıp bilikke demokratiyalıq qıtay elitasınıñ keluine Japondardıñ tike ıqpalı bar. Japon-qıtay qırğiqabaqtığı sebebinen eki el arasındağı tarixi sayasi ıqpaldastıq turalı bügingi kömenes qıtay biligi (共产党) köbinşe jumğan auzın aşpaydı. Osmınlı ükimeti üşin Francsiyadan bilim alğandar qanşalıq ıqpaldı bolsa, Cin memleketi üşin de Japoniyadan bilim alğan qıtaylıqtar da äne sonday ıqpaldı bolğan. Cin-Japon soğısınan (1894-1895 jj) keyin Japoniya qıtaydıñ teristik-şığıs

  • «Oktyabr' töñkerisiniñ zwlmatı men şarapatı teñ»

    Nwrtay LAHANWLI Tarihşı Qaydar Aldajwmanov. Bügin Oktyabr' revolyuciyasına ğasır toldı. Azattıq tilşisi tarihşı Qaydar Aldajwmanovpen Oktyabr' revolyuciyasınıñ Qazaqstanğa ne bergeni jäne qanday näubet äkelgeni turalı äñgimelesti. Azattıq: – 1917 jılı qaraşanıñ 7-si küngi (eski kalendar'men qazan ayında bolğan ) Resey imperiyasında bolğan Oktyabr' töñkerisiniñ dümpui qazaq dalasına qanşa uaqıttan keyin jetti? Qazaqstanda töñkeris bolğanın däl sol küni bildi me? Qaydar Aldajwmanov: – Sovet zamanınıñ özinde «Sovet ükimeti qalay ornadı?» degen saual töñireginde tarihşılar arasında aytıs bolğan. Tipti sol kezdegi, yağni 1920 jıldardağı qazaq basşılarınıñ özderi «Oktyabr' revolyuciyası Qazaqstanğa tek telegrafpen kelip ornağan» degen principte bolğan. Oğan keybireuleri qarsı şığıp, tipti keşegi 1960 jıldarğa deyin ğalımdardıñ özi «joq, qazaqtar birden qoldağan, qazaqtardıñ közi

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: