|  | 

Köz qaras

Qıtaydağı qazaq mäselesi jäne Jarqın7

 

Qıtaydağı qazaq mäselesi büginde uşığıp twr. Biraq, ol örtti ürlep otırğandar da bar. Iä, maqsattarı ottı ürlep öşiru, biraq, ol ürlegenge öşetin emes, asqına janatın ört. Sol örtke örtenetin mına jaqta otırğan ürleuşiler emes, ana jaqta jatqan qarapayım qazağımız. Sol üşin ottı ürlemeyik, ürlep, asqındıruşılarğa (özderin el üşin eñirep jürgender dep ataydı tağı) toqtau aytpasaq erteñ sol eki million qazaqtıñ bügin 200-i, dep otırğanda bärinen ayırlamız. Eki jaqta äkeli balalı, er äyel bölinedi. Jautañdap tiri jetimder qaladı.
Qıtaydıñ şetelmen qarım qatınasında işki mäselege aralaspau degen öte qattı wstanatın zañı bar. Qazaq mäselesin memlekettik diplomatiya arqılı ğana şeşe alamız, äytpese, bes qazaq emes bes mıñ qazaq şulağannan Qıtaydıñ tas kereñ qwlağı, «tastay işki sayasatı» eş özgermeydi.
Kezinde Qıtaydağı wyğwr mäselesi däl osılay uşıqqanda Türkiya prezidenti ayğay saldı, qızdı qızdımen äsker kirgizemin, – dedi. Biraq, onı Qıtay elegende joq… Al, sonda, biz şulasaq qıtay imenedi dep wrandap jürgen ağayınnıñ qay sasqanı…. (eki jıl ötpey Qıtay men Türkiya işiki isterimizge qol swqpaymız dep, Qıtaydağı wyğwr mäselesine Türkiya, Türkiyadağı kurd mäselesine Qıtay aralaspaydı,- dep qol qoyısıp tındı Beyjiñde.)
Qıtaydağı qazaqtar mäselesi nege uşıqtı? Qıtayda türmege jabılğandarğa qıtaydıñ bastı ayıptarı qalay? Biz şulağan sayın olardı ne kütip twr? Däl osı swraqtarğa biıl eki märte Qıtayğa barıp körip kelgen adam retinde jauap qaytarayın… (bir ret barıp kelgende jazğan öleñ paraqşamda twr.)
Qıtaydağı eñ bastı sottau dinge, sosın viçat äleumettik jelisindegi jazba, pikirler, suretterge baylanıstı. Telefondağı äñgimelerge baylanıstı, Qazaqstanğa ügitteu mäselesi bar. (Bwl mäsele biz üşin adamnıñ öz qwqı, biraq, Qıtay zañımen basqa mäsele.)
Endi osı rette bir mäselege nazar audarğan dwrıs, bwrın viçat äleumettik jelisinde, qazir vatcap äleumettik jelisinde är türli lekciya toptarı bar. Ol toptardıñ negizgi lektorı Jarqın7 attı qwpiya adam. Qıtayda sottı bolğan, biraz adam kiminiñ kesirinen osı küyge tüstiñ dese meñzep beredi. Esteriñizde bolsa osı fb äleumettik jelisinde Anar Atabay attı feyk barın bilesizder, Jarqın7, Anar Atabay ekeui sol bir adam Serikjan Bilaş degen ülken kisi, ol kisini de biraz adam tanidı. Ğwlama köredi biraz kisi…
Qıtaydağı «kültegin», «Senqazaq» bastağan bükil qazaq sayttarınıñ jabıluına da osı Jarqın7 degen adam tikeley sebepker ekenin arğı jaqtağı ağayın tolıq biledi. Qazir türmedegilerdiñ deni sonıñ lekciyasın tıñdaymın dep qwrban bolğandar… Jäne sol jartı7-niñ, “bügin Qıtaydağı qazaqtar turalı jazbağandar, aytpağandar teksiz, şatadan, oynastan tuğan oñbağandar”, – dep bastalatın lekciyası bar, biraq, “sol oñbağandardıñ” 200 emes, eki mıñ emes, eki million qazaqtıñ tağdırın oylap otırğanın qaydan bilsin!
Eñ ülken qatelikteri “Halıqaralıq wyımdarğa, Türkiyağa aytıp, jazıp, Qıtaydağı qazaqtardıñ statusın sondağı wyğwrlarmen teñestiru” – mindetin özderiniñ bastı maqsatı etip alıptı. Sonda Qıtay qazaqtarın Qıtaydağı teror wlt tizimine qosu bastı armanı ma? Onıñ zardabı qanşalıq ülken bolatının köz qaraqtı jwrt biler, uaqıt körseter.
Jä, birdi aytıp birge ketpeyik, keşe Mwrathan Şoqan, Twrdıbek Qwrmethan, Serik Kerey, Make Kemel ağa, Erbol Beyilhan bastağan birazı dwrıs äñgime aytıp jatır. Sol şulaudıñ aqırı jaqsılıqqa aparmaytının aytamız dep bizde tömendegidey satqınğa aynalıp şığa keldik. Ünsiz qala salayın dep aq oylap em, biraq, jwrttıñ tragediyasınan batır atanıp jürgender arğı jaqtağı qazaqtı otqa tastap jatqanın oylanbağan soñ söyleuge tura keldi. Oyları dwrıs şığar, biraq, täsili halaralıq sayasat tügili otbasınıñ kikiljiñin de rettemeytin äperbaqandıq. Sol Jarqın7 niñ kezekti tapsırması.
Ağayın, säl sabır, meni esekke teris mingizseñizder de, özderiñiz bilesizder, biraq, özi dirildep, qaltırap otırğan qazaqtı otqa tastamayıqşı.
Köş elbası sayasatı, osı täuelsizdik arqasında, elbası arqasında elge keldik, alamız dep emes, beremiz dep keldik. Älimiz kelgenşe barımızdı berip jürmiz. Elbası şeteldegi qazaqtı ottan araşalap alatınına eş kümänsiz senemin. Elbası aralaspadı, – dep aytu artıq, elbası aralaspağanın siz ben biz qaydan bilemiz, künde qasında jürmegen soñ…
Halıqaralıq sayasat, onıñ üstine alpauıt elder sayasatı emociyamen, otbasındağı ösekpen şeşiletin närse emes. Ol diplomatiyamen ğana şeşiledi. Otqa may qwyğandı toqtatayıq. Osı barısta Bizdiñ bilikte bwlarğa eskertu jasasa jəne bwqaralıq aqparat qwraldarı aqparat taratuda abaylasa degen ötiniş.
Ayatjan AHMETJAN. (qalay ataudı ärkimniñ öz ıqtiyarlarına qaldırdım)

facebook paraqşasınan alındı24862580_1231294806972184_9027028112206890374_n 24910119_1231294843638847_4728140014207455481_n 24991213_1231294713638860_4358608206297594733_n 24991609_1231294776972187_574378618520797590_n 24993266_1231294706972194_4236766709201117400_n

 

 

facebook paraqşasınan alın

Related Articles

  • Zayırlı qoğamdağı dindar äyeldiñ orını

    QMDB-nıñ Öskemen aymaqtıq ökildigi «Halifa -Altay» meşitiniñ wstazı, teolog, ŞQ oblıstıq «Äyel -qızdar» sektorınıñ jetekşisi Talşın Qojahmetovanıñ qatısuımen Kürşim audandıq ortalıq meşitte «Zayırlı qoğamdağı dindar äyel twlğası» attı audandıq seminar ötti. Atalmış şarağa, Kürşim audandıq işki sayasat böliminiñ bastığı Aray Qasımbaeva, Kürşim audandıq Jastar resrustıq ortalığınıñ jetekşisi Şıraq Dabırbaeva, meşit wstazı Aygül Qanseyitova qatıstı. Esteriñizge salatın bolsaq, seminardıñ ötuine ortalıq meşittiñ bas imamı Tileybek qajı Soyanwlınıñ tapsırmasına säykes naib imamdarı Ajı Şämerhan jäne Jänibek Aydarhan wytqı bolıp otır. Ökildikten arnayı kelgen teolog maman, dindar äyeldiñ zayırlı qoğamdağı orını men otbasındağı atqaratın mindeti, tuısqandarımen qarım-qatınası, ata-enesin sıylauı qatarlı taqırıptarğa toqtalıp, asıl dinimizdiñ qwndılığı, Hanafi mazhabınıñ artıqşılığı, payğambarımızdıñ (oğan Allanıñ igiligi men

  • Soğıs kezindegi ökilettikti “anıqtaytın” twjırımdama 

    Qazis TOĞIZBAEV Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımı elderiniñ birlesken äskeri jattığuı. Almatı oblısı, 22 mamır 2018 jıl. Eki apta bwrın qoğamdıq talqılauğa wsınılğan “soğıs jağdayı mäseleleri jönindegi” zañnamağa tüzetu engizu turalı joba twjırımdamasına (onda Qazaqstanda twraqsızdıq bolsa, onımen küresu üşin “gibridtik” ädis qoldanu mümkindigi turalı jazılğan) eşbir pikir aytılmadı. Key sarapşılar prezidentke qosımşa ökilettik beru qarastırılğan qwjatta sayasi kontekst bar deydi. ÖKİLETTİKTİ “ANIQTAU” “Qazaqstan Respublikasınıñ soğıs jağdayı mäseleleri jönindegi keybir zañnamalıq aktilerine özgerister men tolıqtırular engizu turalı” zañ jobasınıñ twjırımdaması soğıs bola qalğan jağdayda prezidenttiñ, ükimet pen bilik organdarınıñ ökilettigin “naqtılaudı” wsınadı. Qwjat tamızdıñ 22-si küni normativtik-qwqıqtıq aktiler saytına şıqtı – qoğamdıq talqılauğa bölingen eki aptada (qırküyektiñ 5-inde ayaqtalğan) ol boyınşa

  • Qıtaydan 500 mıñdayı ğana Qazaq eline oraladı.

    Qazir qıtayda 1.5 million da 2 million aynalasında Qazaq bar desek, aldağı uaqıtta sonıñ wzasa şamamen 500 mıñdayı ğana Qazaq eline oraladı. Jäne men bwl 500 mıñdayı dep wyalğanımnan, memleketşil jandardıñ köñiline su seppeyin dep oylağanımnan köbeytip aytıp otırmın. Al, qalğan 1 million nemese odan da köp Qazaq äli de bolsa qıtayda twrmıs-tirşiligin jalğastıra beredi. 1991-jıldan soñ Qazaqstanğa oralğan qıtay Qazaqtarınıñ wzın sanı wzasa 200 mıñnıñ aynalası ğana eken. Olar kimder: * Wltşıl Jastar; * Wltşıl Ziyalılar; * Tuısşıldar (1955-1962jj Säbetke qaşqandardıñ tuıstarı); * Studentter (oquğa tüskender); *Qarapayım jandar (malşı, eginşi); tb Qıtaydan osınday bir buın wrpaq iriktelip ketip qalğandıqtan olardıñ qıtaydağı ornın qıtay men wyğır jastarı, ziyalıları basıp ketti.

  • Advokat Qwspan halıqaralıq qoldaudı maqtadı

    Qasım AMANJOL Advokat Abzal Qwspan (aldıñğı qatarda sol jaqtan birinşi) Sayragül Sauıtbaydıñ sotında otır. Jarkent, 13 şilde 2018 jıl Azattıqtıñ tikeley translyaciyasında körermender swraqtarına jauap bergen advokat Abzal Qwspan Qazaqstannan pana izdeuşi Qıtay qazağı Sayragül Sauıtbaydıñ tamızdıñ 1-inde sot zalınan bosatıluına äser etken faktorlardı sipattadı. Panfilov audandıq sotı Sauıtbaydı Qazaqstan-Qıtay şekarasın zañsız kesip ötkeni üşin altı ayğa şarttı türde sottap, şetke şığarudan bas tartqan. Azattıq: Zañdıq twrğıda Sayragül Sauıtbaydıñ isi şeşildi me? Şeşimin taptı dep ayta alamız ba? Abzal Qwspan: Tolıq şeşildi dep ayta almaymız. Nazar audarğan bolsañızdar, sot ädette qarardı ğana oqıp, tolığın keyin beretin edi. Keşe sud'ya basınan ayağına deyin sot ükimin oqıp şıqtı. Sot ükiminde aytılğan faktiniñ bäri –

  • Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin”

    Sayragül apaydıñ jeñisin şın jürekten qwttıqtaymın. Sot şeşiminen keyingi quanıştı beynesin qayta qayta körip qattı quandım. Quanbağan jwrt joq eken sol mañda. Sayragül apaydıñ beynesine qarap san oyğa battım… Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi turalı osığan deyin de azamattıq pikirimdi aytqamın, post twr. Meniñ jeke pikirimşe qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin” dep däuir bölgiştik sipatqa özgerui mümkin. Qazir, bizdiñ jwrt tek ğana quanıştı qwttıqtap toylaumen äbiger bollıp jatır eken biraq mäselege ülken maştabtan qarap strategiyalıq taldau saraptau jasau jağı jetpey twr. Qıtaydan zañsız şekara bwzıp ötu oqiğası Sayragülge deyin de bolğan (meniñşe Sayragülden keyin de boladı…), Säbet-Qıtay arasındağı qırğiqabaq kezinde qıtaydağı Säbetşil qazaq wltşıldarı men jas ziyalılardıñ birazı zañsız

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: