|  | 

Köz qaras

Qıtaydağı qazaq mäselesi jäne Jarqın7

 

Qıtaydağı qazaq mäselesi büginde uşığıp twr. Biraq, ol örtti ürlep otırğandar da bar. Iä, maqsattarı ottı ürlep öşiru, biraq, ol ürlegenge öşetin emes, asqına janatın ört. Sol örtke örtenetin mına jaqta otırğan ürleuşiler emes, ana jaqta jatqan qarapayım qazağımız. Sol üşin ottı ürlemeyik, ürlep, asqındıruşılarğa (özderin el üşin eñirep jürgender dep ataydı tağı) toqtau aytpasaq erteñ sol eki million qazaqtıñ bügin 200-i, dep otırğanda bärinen ayırlamız. Eki jaqta äkeli balalı, er äyel bölinedi. Jautañdap tiri jetimder qaladı.
Qıtaydıñ şetelmen qarım qatınasında işki mäselege aralaspau degen öte qattı wstanatın zañı bar. Qazaq mäselesin memlekettik diplomatiya arqılı ğana şeşe alamız, äytpese, bes qazaq emes bes mıñ qazaq şulağannan Qıtaydıñ tas kereñ qwlağı, «tastay işki sayasatı» eş özgermeydi.
Kezinde Qıtaydağı wyğwr mäselesi däl osılay uşıqqanda Türkiya prezidenti ayğay saldı, qızdı qızdımen äsker kirgizemin, – dedi. Biraq, onı Qıtay elegende joq… Al, sonda, biz şulasaq qıtay imenedi dep wrandap jürgen ağayınnıñ qay sasqanı…. (eki jıl ötpey Qıtay men Türkiya işiki isterimizge qol swqpaymız dep, Qıtaydağı wyğwr mäselesine Türkiya, Türkiyadağı kurd mäselesine Qıtay aralaspaydı,- dep qol qoyısıp tındı Beyjiñde.)
Qıtaydağı qazaqtar mäselesi nege uşıqtı? Qıtayda türmege jabılğandarğa qıtaydıñ bastı ayıptarı qalay? Biz şulağan sayın olardı ne kütip twr? Däl osı swraqtarğa biıl eki märte Qıtayğa barıp körip kelgen adam retinde jauap qaytarayın… (bir ret barıp kelgende jazğan öleñ paraqşamda twr.)
Qıtaydağı eñ bastı sottau dinge, sosın viçat äleumettik jelisindegi jazba, pikirler, suretterge baylanıstı. Telefondağı äñgimelerge baylanıstı, Qazaqstanğa ügitteu mäselesi bar. (Bwl mäsele biz üşin adamnıñ öz qwqı, biraq, Qıtay zañımen basqa mäsele.)
Endi osı rette bir mäselege nazar audarğan dwrıs, bwrın viçat äleumettik jelisinde, qazir vatcap äleumettik jelisinde är türli lekciya toptarı bar. Ol toptardıñ negizgi lektorı Jarqın7 attı qwpiya adam. Qıtayda sottı bolğan, biraz adam kiminiñ kesirinen osı küyge tüstiñ dese meñzep beredi. Esteriñizde bolsa osı fb äleumettik jelisinde Anar Atabay attı feyk barın bilesizder, Jarqın7, Anar Atabay ekeui sol bir adam Serikjan Bilaş degen ülken kisi, ol kisini de biraz adam tanidı. Ğwlama köredi biraz kisi…
Qıtaydağı «kültegin», «Senqazaq» bastağan bükil qazaq sayttarınıñ jabıluına da osı Jarqın7 degen adam tikeley sebepker ekenin arğı jaqtağı ağayın tolıq biledi. Qazir türmedegilerdiñ deni sonıñ lekciyasın tıñdaymın dep qwrban bolğandar… Jäne sol jartı7-niñ, “bügin Qıtaydağı qazaqtar turalı jazbağandar, aytpağandar teksiz, şatadan, oynastan tuğan oñbağandar”, – dep bastalatın lekciyası bar, biraq, “sol oñbağandardıñ” 200 emes, eki mıñ emes, eki million qazaqtıñ tağdırın oylap otırğanın qaydan bilsin!
Eñ ülken qatelikteri “Halıqaralıq wyımdarğa, Türkiyağa aytıp, jazıp, Qıtaydağı qazaqtardıñ statusın sondağı wyğwrlarmen teñestiru” – mindetin özderiniñ bastı maqsatı etip alıptı. Sonda Qıtay qazaqtarın Qıtaydağı teror wlt tizimine qosu bastı armanı ma? Onıñ zardabı qanşalıq ülken bolatının köz qaraqtı jwrt biler, uaqıt körseter.
Jä, birdi aytıp birge ketpeyik, keşe Mwrathan Şoqan, Twrdıbek Qwrmethan, Serik Kerey, Make Kemel ağa, Erbol Beyilhan bastağan birazı dwrıs äñgime aytıp jatır. Sol şulaudıñ aqırı jaqsılıqqa aparmaytının aytamız dep bizde tömendegidey satqınğa aynalıp şığa keldik. Ünsiz qala salayın dep aq oylap em, biraq, jwrttıñ tragediyasınan batır atanıp jürgender arğı jaqtağı qazaqtı otqa tastap jatqanın oylanbağan soñ söyleuge tura keldi. Oyları dwrıs şığar, biraq, täsili halaralıq sayasat tügili otbasınıñ kikiljiñin de rettemeytin äperbaqandıq. Sol Jarqın7 niñ kezekti tapsırması.
Ağayın, säl sabır, meni esekke teris mingizseñizder de, özderiñiz bilesizder, biraq, özi dirildep, qaltırap otırğan qazaqtı otqa tastamayıqşı.
Köş elbası sayasatı, osı täuelsizdik arqasında, elbası arqasında elge keldik, alamız dep emes, beremiz dep keldik. Älimiz kelgenşe barımızdı berip jürmiz. Elbası şeteldegi qazaqtı ottan araşalap alatınına eş kümänsiz senemin. Elbası aralaspadı, – dep aytu artıq, elbası aralaspağanın siz ben biz qaydan bilemiz, künde qasında jürmegen soñ…
Halıqaralıq sayasat, onıñ üstine alpauıt elder sayasatı emociyamen, otbasındağı ösekpen şeşiletin närse emes. Ol diplomatiyamen ğana şeşiledi. Otqa may qwyğandı toqtatayıq. Osı barısta Bizdiñ bilikte bwlarğa eskertu jasasa jəne bwqaralıq aqparat qwraldarı aqparat taratuda abaylasa degen ötiniş.
Ayatjan AHMETJAN. (qalay ataudı ärkimniñ öz ıqtiyarlarına qaldırdım)

facebook paraqşasınan alındı24862580_1231294806972184_9027028112206890374_n 24910119_1231294843638847_4728140014207455481_n 24991213_1231294713638860_4358608206297594733_n 24991609_1231294776972187_574378618520797590_n 24993266_1231294706972194_4236766709201117400_n

 

 

facebook paraqşasınan alın

Related Articles

  • Qıtaylar Ğwndarğa 80 jıl bağınğan

    Ğwndardıñ äskeri memileketiniñ qwrıluıBizdiñ zamanımızdan bwrınğı 215 jılı Ğwndardıñ koşpendi-äskeri memleketi qwrıldı. Wlıstıñ qağanı Tümen boldı. Tümenniñ Baqtwğ( Modon) attı tah mwrageri boldı, Tümen onı tah mwragerliginen qağıp körşiles Nüküz(月氏)derge amanatqa jiberdi, artınan eki el jaulasqanda Nüküz hanı Modondı öltirmek boldı, Modon Nüküzderdiñ bir jüyirik atın qolğa tüsirdide wstatpay Ğwndarğa qaşıp keldi. Tümen täñirqwt oğan tümen(10000) jasaqtı basqarttı, Modon ısqırma jebeni jasap şığıp jasaqtarına: «Men jebeni qalay atsam senderde solay atasıñdar atpağandardıñ bası kesiledi !» dep ämir etti. Bir jolı öziniñ saygüligine qarata oq attı, özimen qosıla atpağandardı sol maydanda şauıp öltirdi. Tağı bir jolı tipti öz bäybişesine qaratıp oq attı, qosıla atpağandardı tağı da öltirdi. Tümen täñirqwtpen birge añğa

  • Imanipedagogikanıñ qajettiligi jäne alğışartı

    Pedagogika ərbir adamnıñ bükil ömir boyı damuınıñ kepili jəne qwralı bolğan pedagogikalıq procestiñ məni men mazmwnın, zañdarı men zañdılıqtarın jəne onıñ bügingi bağıt-bağdarı men bolaşaq örkendeu jolın zertteuşi ğılım jüyesi. Osı negizde pedagogika təlim-tərbie procesiniñ wyımdasu teoriyası men tehnologiyasın, pedagog is-əreketin (pedagogikalıq qızmetti) jəne oquşılardıñ ərqilı oqu jwmıstarın jetildirudiñ formaları men ədisterin əri olar arasındağı oqu isteri töñireginde tuındap otıratın qarım-qatınas, ıqpaldastıq strategiyaları men təsilderin naqtılap, aşıp otıradı. Adam biologiyalıq tirşilik iesi retinde düniege keledi. Onıñ twlğa bolıp jetilui üşin — tärbieleu qajet. Däl osı tärbie adamdı izgilendirip, oğan qajet qasiet sapalardı qalıptastıradı. Qazirgi qoğamda tärbie jwmıstarın jürgizu üşin arnayı mekemeler tüzilgen. Bwl üderisti käsibi bilimdi adamdar basqaradı. Tärbie jöninde

  • Boyıña oyıñ say bolğır, däudiñ atı däu ğoy qaşanda 

    Batyrkhan Kurmanseit Argentinanıñ Buenos-Ayresında ötken “Ülken jiırmalıq” (G20) elderi basşılarınıñ sammiti nätijelerine qatıstı qabıldanğan ortaq mälimdemede bügingi tañdağı eñ mañızdı älemdik mäselelerdiñ biri bolıp otırğan AQŞ-tıñ protekcionizm sayasatı jayında eşteñe aytılmadı. Onıñ ornına taraptar “Eñ aldımen Amerika” degeninen qaytpay otırğan prezident Tramptıñ talabımen Düniejüzilik sauda wyımın reformalauğa qatıstı kelisimge qol jetkizdi. “Birjaqtı sayasattı qoldauğa emes, köpjaqtı äriptestik jüyesin küşeytuge küş salu kerek” degendi büginge deyin qaytalap kelgen G20 elderi basşıları osı jolı öz poziciyaların qorğap qala almadı” dep jatır köp ekspertter. Sammittiñ jabılu räsiminen keyin ötken press-konferenciyada “Erkin sauda qağidasın saqtap, protekcionizm sayasatın jürgizbeudiñ mañızdı ekeni turalı birlesken mälimdemede nege eşteñe aytılmadı” degen swraqqa wyımdastıruşı el Argentinanıñ prezidenti Maurisio Makri

  • Qıtay turalı bir jwtım oy

    Eldes Orda Aqş-Qıtay teketiresi qıtay qoğamın eki jikke bölui bek mümkin. Jalpı bwl qıtay xalqınıñ Aqş-qa qarsı piğılı ma älde bilik basındağı qıtay kommunisteriniñ Aqş-qa qarsı teketiresi me? Meniñşe bwnıñ arasında ayırmaşılıq bar. Onday bolsa mınaday boljau jasauğa boladı: Birinşisi, Aqş-qa qıtay kompartiyası baqtalas bolsa, Aqş mindetti türde qıtay kompartiyasına sayasi balama bola alatın kez-kelgen anti-kompartiyaşıl qıtay toptarmen jaña sayasi maqsattar qoya bastaydı. Bwnıñ soñı qıtay qoğamındağı kommunist partiyağa qarsı iştey tisin qayrap jürgen toptardıñ küşin biriktiredi. Sonday-aq, qıtay kommunistik partiyasınıñ sayasi oqşaulanuın jıl sayın asqındıra beredi. Tipti, eñ soñında kompartiya sayasi qajetinen ayrıla bastaydı; Ekinşisi, Aqş-Qıtay sayasi ham ekonomikalıq dağdarısı qıtay oligarxına nemese klandıq toptarına kürdeli tañdau jasauğa jäjbürleydi.

  • Şarqi Türkistan men Şıñjañ qazaqtarı turalı

    Bwl 1933-jılı qwrılğan Şarqi Türkistan ükimetiniñ Angliya elinen sayasi, äsker kömek swrap joldağan xat-dwr. Esteriñizde bolsa birer aydıñ aldında osında Şarqi Türkistan ükimetiniñ Türkiyadan äskeri kömek swrap joldağan xatın salğamın. Nebäri birer ay ömir sürgen Şarqi Türkistan respubilikasınıñ qilı tarixı qazaq qoğamınıñ basa nazarında bolu kerek dep oylaymın. Däl qazirgi künde Qazaqstan nemese twtas ortalıq Aziya üşin eki strategiyalıq öñir bar. Olar: Auğanıstan jäne Şıñjañ (Sin'cyan/ŞUAR). Auğanıstan turalı aytıp jürmin. Osı eki öñirdegi strategiyalıq tarixtı jaqsı bilsek ortalıq aziya elderiniñ jarqın keleşegin küni bwrtın oylay alğan bolamız. Ne üşin Şarqi Türkistan uaqıtşa respubilikası Angliya, Türkiyadan äskeri kömek swraydı? 30-jj Türkiya-Qıtay qatınastarı; Angliya-Qıtay qatınastarı qalay bolğan? Bwl mäselege sovet pen germaniya,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: