|  |  | 

كوز قاراس تۇلعالار

ءتاڭىر تاعالام بار ءىسىن ساۋاپقا جازىپ، يمانىن ماڭگى جولداس قىلىپ، نۇرى پەيىشتە شالقىعاي!

10169365_505988192863628_369645183055370180_nبۇگىن پراگا ۋاقىتىمەن تاڭعى ساعات ءتورت شاماسىندا جانى جايساڭ، مىنەزى جايدارى، كوڭىلى ساۋلەلى، ءىسى مۇقيات راحات مامىربەك باۋىرىمىزدىڭ باقيلىق بولعانى تۋرالى حابار جەتتى. جەلتوقساننىڭ 11-ىندە كەنەت اۋىرىپ، الماتىداعى ءتورتىنشى اۋرۋحانانىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە تۇسكەن ءازيز ارىپتەسىمىزدىڭ تىلەۋىن تىلەپ، سىر بەرمەي جۇرگەن ەدىك. تۋعان-تۋىسى مەن جاقىن دوس-جارانى نەبارى 39 جاستاعى جىگىتتىڭ ساۋىعىپ كەتەتىنىنە سەنىپ، دەرتى تۋرالى كوپكە جاريا قىلماۋدى وتىنگەن. توعىز كۇن بويى راقاشتىڭ بەتى بەرى قارايدى دەپ ءۇمىتىن ۇزبەگەن وتباسىنا، بارشا اعايىنى مەن جولداس-جورالارىنا قايعىرىپ كوڭىل ايتام. اللا الدىنان جارىلقاپ، ارتىن قايىرلى ەتىپ، جاساماعان عۇمىرىن ۇل-قىزدارىنا ءناسىپ قىلسىن!

2001 جىلعى جەلتوقساندا، وسىدان ءدال 16 جىل بۇرىن راحاتتىڭ جۋرناليستيكاعا بەت بۇرۋىنا سەبەپشى بولىپ ەدىم. “قازاقستان” تەلەارناسىنا “مەزگىل” حابارىن ەندى شىعارعالى جاتقاندا ءبىر ارىپتەسىم كەزىندە قازۇپۋ-دىڭ “ەليتا” ستۋدەنتتەر كلۋبىندا ەرەكشە كوزگە تۇسكەن ءبىر ساياساتتانۋشى جىگىت بار ەكەنىن، قازىر جولداما بويىنشا سەمەيدەگى شاكەرىم اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتە ءدارىس وقىپ جۇرگەنىن ايتىپ، الماتىعا الدىرتىپ، تانىستىرعان. قاراتورى ءوڭدى، دومالاق كوزدى، تۇنىق جانارلى جىگىت ەرەكشە العىر، الىمدى ءارى شاپشاڭ بولىپ شىقتى. تەلەجۋرناليستيكاعا تەز بەيىمدەلدى. اقكوڭىل تابيعاتىمەن جاڭا ورتانى باۋراپ اكەتتى. اراسى اشىق قاسقا تىستەرىن كورسەتىپ، رياسىز جارقىراي كۇلگەندە جەر-جيھان نۇرلانىپ كەتەتىن. ءبىر جىلدان سوڭ جاس ارىپتەسىمدى الماتىدا قالدىرىپ، استاناعا كەتە باردىم. ارى قارايعى راحاتتىڭ جەكە ءجۇرىپ شىنىققان كەزى، كاسىبي ەۆوليۋتسياسى كوز الدارىڭىزدا شىعار. “كۇلتوبەدە” كەلەلى كەڭەستەر قۇرىپ، كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. “الماتى” تەلەارناسىنىڭ جاڭالىقتار قىزمەتىن جانداندىرىپ، “قىزىلاعاش وقيعاسى” كەزىندە شەبەر رەپورتاجدارىمەن كورەرمەندى ءتانتى ەتتى. كتك مەن 31-ارنادا جۇمىس ىستەگەن كەزدەرى قولتاڭباسى ايقىندالا ءتۇستى. سوڭعى جىلدارى “ازاتتىقتىڭ” اعا ۆەب-رەداكتورى رەتىندە حالىقارالىق ستاندارتتاردى مەڭگەرگەن جەرگىلىكتى از ماماننىڭ بىرىنە اينالدى. راحاتتىڭ ءماتىندى رەداكتسيالاۋ ءتاسىلى مەن ۆەبيفيكاتسيالاۋ ءستيلى ءدال قازىر وقۋلىق ەتىپ شىعارۋعا دايىن.

سوڭعى جىلدارى بەس پەرزەنتىنىڭ وقۋداعى جەتىستىكتەرىنە ءسۇيسىنىپ، ولاردى ۇنەمى قاناتتاندىرىپ، ساباقتارىن بىرگە قاراپ، سىرقاتتانىپ قالسا، دەر كەزىندە ەمدەتۋ ءۇشىن شەتكە دە شىعىپ، اكەلىك پارىزىن وتەۋ جاعىنان دا زامانداستارىنا ۇلگى بولارلىق ءىس قىلىپ ءجۇر ەدى. ءوز دەنساۋلىعىن دا بارىنشا كۇتىپ، از ۋاقىتتا اجەپتاۋىر ارتىق سالماقتان ارىلىپ، سپورتپەن شۇعىلدانىپ، بۇل تاراپتا دا قۇرداستارىنان قارا ءۇزىپ كەتكەن بولاتىن.

پراگاعا ءۇش اي بىلىكتىلىك ارتتىرۋعا كەلىپ جاتقان قاسەكەڭدى (قاسىم امانجولدى) بۇگىن تاڭعى ءتورت جارىمدا پاتەرىنەن الا سالىپ، ەكەۋمىز ەرەكەڭنىڭ (ەرمەك تىلەگەننىڭ) ۇيىنە تارتتىق. ۇزەڭگىلەس، ايىرىلماس دوس بولعان ادامعا جاقىن جاننىڭ قازاسىن ەستىرتۋدەن قيىن جاعداي جوق-اۋ. كوز الدىمىزدان جوعارىداعى ءومىر سۋرەتتەرى ءتىزىلىپ ءوتتى. راقابايدىڭ جاقسىلىق ءۇشىن جانىن ايامايتىن ادامي قاسيەتتەرىن ءبىر تۇگەندەپ، “ادام ولەدى، ارۋاق ماڭگى” دەستىك. جۋرناليست رەتىندە جالپى جۇرت جازباي تانيتىن ارىپتەسىمىز رەسمي سىيلىق ءھام اتاق بۇيىرماعان كۇيى دۇنيەدەن ءوتىپتى. مەنىڭشە، ەڭ زور اتاق – راحاتتىڭ از عۇمىرىندا ومىردە دە، كاسىپتە دە كوپ تاجىريبە جيناي بىلگەن قابىلەتىنە سۇيسىنگەن حالىقتىڭ ىقىلاسى. زاماناۋي قازاقتىلدى، ليبەرالدىق تانىمدى حاس زيالىنىڭ ءبىرى، ساناسى سەرگەك جۋرناليست، ويى تەرەڭ پۋبليتسيست بىزدەي پاقىردى بەرگى بەتتەگى تۇمان ىشىندە قالدىرىپ، تىلسىمى ءتۇپسىز ارعى بەتكە كەتە باردى. ءتاڭىر تاعالام بار ءىسىن ساۋاپقا جازىپ، يمانىن ماڭگى جولداس قىلىپ، نۇرى پەيىشتە شالقىعاي!

عالىم بوقاشتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

 

Related Articles

  • وسپان باتىرعا سوعىس ونەرىن ۇيرەتكەن زۋقا باتىر

    گودفرەي لياس اتتى اعىلشىن ديپلوماتى جانە ءجۋرناليستى 1956 جىلى لوندوندا باسىلىپ شىققان “Kazakh Exodus” ياعنىي “قازاق بوسۋى” اتتى كىتابىندا وسپان باتىردى جاستايىنان سوعىس ونەرى مەن تاكتيكاسىنا بوكە باتىردىڭ باۋلىعانىن كەلتىرەدى.   كىتاپتا وسپان باتىر تۋرالى جان جاقتى مالىمەت بەرىلەدى. بۇل كىتاپتى وسپان باتىر تۋرالى شەتەلدەردە كولەمدى مالىمەت بەرگەن العاشقى ەڭبەك دەپ ايتۋعا بولادى. وندا سونىمەن قاتار تۇركيالىق كوش جەتەكشىلەرى قاليبەك اكىم، حامزا ءشومىشبايۇلى، سۇلتان ءشارىپ ءتايجى، قۇسايىن ءتايجى تۋرالى كوپتەگەن مالىمەتتەر كەلتىرىلەدى. وسپان باتىردى ەسىمىن العاش رەت تۇركيا قازاقتارىنان ەستىپ بىلگەنىن ايتا كەلىپ گودفرەي لياس وسپان باتىردىڭ تۇركيانىڭ قايسارى قالاسىنا ورنالاسقان قۇسايىن ءتايجى اۋلىنا بارعاندا اقىن قاراموللا سەيىتحانۇلىنىڭ اڭگىمەلەپ بەرگەنىن مالىمدەيدى. قاراموللانىڭ وسى كەزدەسۋدەن از الدىن عانا وسپان باتىر جايىندا

  • قىتايداعى قازاق ماسەلەسى جانە جارقىن7

      قىتايداعى قازاق ماسەلەسى بۇگىندە ۋشىعىپ تۇر. بىراق، ول ءورتتى ۇرلەپ وتىرعاندار دا بار. ءيا، ماقساتتارى وتتى ۇرلەپ ءوشىرۋ، بىراق، ول ۇرلەگەنگە وشەتىن ەمەس، اسقىنا جاناتىن ءورت. سول ورتكە ورتەنەتىن مىنا جاقتا وتىرعان ۇرلەۋشىلەر ەمەس، انا جاقتا جاتقان قاراپايىم قازاعىمىز. سول ءۇشىن وتتى ۇرلەمەيىك، ۇرلەپ، اسقىندىرۋشىلارعا (وزدەرىن ەل ءۇشىن ەڭىرەپ جۇرگەندەر دەپ اتايدى تاعى) توقتاۋ ايتپاساق ەرتەڭ سول ەكى ميلليون قازاقتىڭ بۇگىن 200-ءى، دەپ وتىرعاندا بارىنەن ايىرلامىز. ەكى جاقتا اكەلى بالالى، ەر ايەل بولىنەدى. جاۋتاڭداپ ءتىرى جەتىمدەر قالادى. قىتايدىڭ شەتەلمەن قارىم قاتىناسىندا ىشكى ماسەلەگە ارالاسپاۋ دەگەن وتە قاتتى ۇستاناتىن زاڭى بار. قازاق ماسەلەسىن مەملەكەتتىك ديپلوماتيا ارقىلى عانا شەشە الامىز، ايتپەسە، بەس قازاق ەمەس بەس مىڭ قازاق شۋلاعاننان قىتايدىڭ تاس كەرەڭ

  • سانكت-پەتەربۋرگتە كەنەسارى حاننىڭ كىسەسى ساقتالعانى انىقتالدى

    الاش اسكەرى تاقىرىبىن زەرتتەپ ءجۇرىپ، سەيىلبەك جانايداروۆتىڭ 1915 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتەگى رەسەي ەتنوگرافيالىق مۋزەيىنە كەنەسارى حاننىڭ كىسەسىن تاپسىرعانى تۋرالى دەرەك كەزدەستىردىم. بۇل جادىگەر «كسە – پوياس كيرگيزسكوگو حانا سرەدنەي وردى» دەگەن اتپەن اتالعان مۋزەيدىڭ قورىندا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ساقتالعان ەكەن. ونى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيستىرى ارىستانبەك مۇحامەديۇلىمەن سانكت-پەتەربۋرگتەگى مۋزەيگە بارعاندا ءوز كوزىمىزبەن كورۋگە مۇمكىنشىلگى تۋدى. سەيىلبەك جانايداروۆ 1918 جىلى اتباسار الاش اسكەري ديۆيزيونىن قۇرعان ءارى الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ كانديدات مۇشەسى بولعان ازامات. بۇل جادىگەر سەيىلبەك جانايداروۆتىڭ قولىنا قالاي تۇسكەنىن زەرتتەي كەلە انىقتاعانىمىز – ول كىسەنى سەيىلبەكتىڭ اتاسى – كەنەسارى حاننىڭ اسكەري قولباسشىلارىنىڭ ءبىرى جانايدار ورىنبايۇلىنان قالعان مۇرا ەكەن. جانايدار باتىردىڭ ەرلىكتەرى تۋرالى مۇسا شورمانوۆتىڭ، ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ، دوسكەي اقىننىڭ، جامبىلدىڭ، يمانجان جىلقايدارۇلىنىڭ ەستەلىكتەرى

  • سەپون اعا

    توقسانىنشى جىلداردىڭ باسى ەدى. ءبىز 5-6 وقيتىن وقۋشىمىز. اۋىلدىڭ «سەرىكبولسىن ءابدىلدين كەلەدى ەكەن» دەپ ابىڭ-كۇبىڭ بولىپ جاتقانىنا ون كۇن وتكەن. ول كەزدە سەرىكبولسىن اعا – جوعارعى كەڭەستىڭ توراعاسى. اعامىز كەلەتىن كۇنى ەل مادەنيەت ءۇيىنىڭ الدىنا جينالدى. اۋداننىڭ باسشىلارى قايتا-قايتا دايىندىقتى پىسىقتاپ قويادى. ءبىر ۋاقىتتا الىستان سۇلىكتەي قارا كولىك كورىندى. «ۆرەميادان» اندا ساندا بايقاپ قالاتىن گورباچەۆ مىنەتىن ماشيناعا ۇقسايدى. بالالار «چايكا» دەدى. بىرەۋلەر «ليمۋزين» دەدى. ەل قاق جارىلىپ جول بەردى. قارا سۇر پالتوسىن كيىپ، كولىكتەن تۇسكەن سەرىكبولسىن اعا ءتىپ-تىك قالپىمەن مادەنيەت ۇيىنە قاراي جالعىز بەتتەدى. اۋىلدىڭ انشىلەرى ايتقوجين دۇيسەن مەن قارجاۋباەۆ ساكەن دومبىرالارىن كۇمبىرلەتە جونەلدى. – قاسيەتتى، ارمىسىڭ، تۋعان جەرىم – وۋ! قوناقسىتىپ شىعاردىڭ تورگە مەنى – وۋ، تۋعان جەر!.. ءيا.

  • “استانا” – “ۆيلياررەال” 2:3

    ستويلوۆ وزىمەن بىرگە قارتايىپ بارا جاتقان كومانداسىنا ەكى نارسەنى ءالى ۇيرەتە الماي كەلەدى. ءبىرىنشى، دوپتان ايىرىلماي قاتارىنان ءتورت مارتە پاستاسۋ (ەڭ قۇرىعاندا الاڭنىڭ ءوز جارتىسىندا). ەكىنشى، كومانداداعى ەۋروپالىق دەڭگەيدە وينايتىن ەكى شەبەر – تۆۋماسي مەن كابانانگاعا دەر كەزىندە دوپ اسىرۋ. يسپانيانىڭ ءتاۋىر كومانداسىمەن تارتىستى ماتچ وتكىزدى دەپ ماقتاۋعا، توقمەيىلسىپ وتىرا بەرۋگە بولار ەدى. بىراق الداعى ترانسفەر ماۋسىمىندا قوس مەرگەندى ەۋروپا كلۋبتارى قاعىپ اكەتكەسىن نە بولماق؟ ولاردىڭ دا زامانى ءوتىپ بارادى، دۇرىسىراق الاڭدا دوپ تەپكىلەرى كەلەدى. ال قالعان وكپەسى وشكەن، فيزيكاسى وتىرعان، تەك تورەشىمەن تاجىكەلەسۋدى قاتىراتىن، دەنى بالقان تۇبەگىنەن جينالعان “استانالىقتار” جاساندى الاڭدارىندا نە ناتيجەگە قول جەتكىزبەك؟ ىشكى چەمپيوناتتى كۇشەيتپەي تۇرىپ، بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبولىنا جاعداي جاساماي جاتىپ، بيۋدجەتتىڭ اقشاسىن شاشىپ،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: