|  | 

Tarih

Qıtay Qazaqtarınıñ eñ alğaşqı gazeti

25550354_988529891310598_1754811626833841256_n

Qıtay Qazaqtarınıñ eñ alğaşqı aqparat baspasöz tarixı osı gazetten bastau aladı. Gazettiñ atı- İle Bayxua gazeti (伊犁白话报). Gazet 1910-jıldıñ säuir ayınan 1911-jıldıñ jeltoqsan ayına deyin bir jıl segiz ay damılsız şığıp twrğan. Gazetti İledegi töñkerisşil alğabasar ziyalılar şığarğan. Gazet- qıtay jaña jazba (白话) tiliniñ ädebi norması boyınşa jarıq körgen. Wmıtıp baramın, gazet qıtay jäne Şağatay ädebi jazba tilmen şıqqan (eki tilde). Gazettiñ şağatayşa nwsqası- İLE UALAYATI GAZETİ dep atalğan. Jeke qorımda gazettiñ 1910-11 jj aralığındağı tört-bes parağı saqtaulı twr(Şağatayşa). Onda İle ualayatı qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik tüytkilderi söz bolğan. İLE UALAYATI GAZETin- qıtay Qazaqtarınıñ eñ alğaşqı baspasöz tarixınıñ bastauı dep kämil ayta alamız. Gazet 1912-jıldıñ basında Qwlja-Ürimji arasındağı azamattıq soğısqa baylanıstı jabılğan. Aytpaqşı, bastapqı suret- İledegi Cin ükimetin audarıp äskeri töñkeris jasağan alğabasarlar. Köbi Japoniya men işki qıtayda oqığan.Eldeç Orda sureti.

Eldeç Orda

Related Articles

  • Ospan batırğa soğıs önerin üyretken Zuqa batır

    Godfrey Lias attı ağılşın diplomatı jäne jurnalisti 1956 jılı Londonda basılıp şıqqan “Kazakh Exodus” yağnıy “Qazaq bosuı” attı kitabında Ospan batırdı jastayınan soğıs öneri men taktikasına Böke batırdıñ baulığanın keltiredi.   Kitapta Ospan batır turalı jan jaqtı mälimet beriledi. Bwl kitaptı Ospan batır turalı şetelderde kölemdi mälimet bergen alğaşqı eñbek dep aytuğa boladı. Onda sonımen qatar Türkiyalıq köş jetekşileri Qalibek äkim, Hamza Şömişbaywlı, Swltan Şärip Täyji, Qwsayın Täyji turalı köptegen mälimetter keltiriledi. Ospan batırdı esimin alğaş ret Türkiya qazaqtarınan estip bilgenin ayta kelip Godfrey Lias Ospan batırdıñ Türkiyanıñ Qaysarı qalasına ornalasqan Qwsayın Täyji aulına barğanda aqın Qaramolla Seyithanwlınıñ äñgimelep bergenin mälimdeydi. Qaramollanıñ osı kezdesuden az aldın ğana Ospan batır jayında

  • Altaydağı qazaqtar Alaş Orda ükimetine joldağan TİLEULESTİK xatı

    Osıdan bir ğasır bwrın Qazaq-Qırğız jwrtı birlesip Alaş Orda ükimetin qwrğan kezde oğan qoldauşı bolıp, tileulestik bildirgen şetjwrt qazaqtarınıñ biri- Qıtay Qazaqtarı edi. Altay, Şäueşek jäne Qwljadan art-artınan tileulestik qwttıqtau xattarı men Qazaq töl baspasına kömek somaların joldanğan. Bir ğasır bwrın Altaydağı qazaqtar Alaş Orda ükimetine joldağan TİLEULESTİK xatınan üzindi. Hat Semeyden şığatın “Sarıarqa” gazetinde 1918-jılı basılğan. Tileulestik Qıtay jwrtına qarağan Alaş wrandı Abaq Kereyinen. Gazetten köruimiz boyınşa Rosiyağa qarağan Qazaq-Qırğız birigip, öz aldına jwrt bolıp, Alaş ordasın tigip, Alaş tuın köterdi degendi estip, patşamız basqa bolsa da, wranımız Alaş, näsilimiz Qazaq bolğandıqtan Alaş balasınıñ bası qosılıp jwrt qatarına kiruine tilektestigimizdi bildiremiz. Oylağan oy ornınan şığıp iske sät bersin. Wlt

  • “NAMISQA” — 25 JIL! Biıl elimizde WLTTIQ KÄSİPQOY “NAMIS”

    FUTBOL KLUBINIÑ qwrılğanına tura 25 jıl toldı! Sonau Keñes Odağınıñ kezinde futbol sekildi milliondar oyınında qazaqtıñ kegi ketti degen patriottıq oymen,namıspen qolğa alğan bwl Qozğalıs,bwl Joba jariyalanğan jıldar bar qazaqtıñ armanı orındalğanday kezeñ bolğanı jasırın emes. …Tabiğatımızda da bar bolar,degenmen,Qazaq universitetin bitirgen jılı qızmetke kelgen respublikalıq “LENINŞİL JAS” gazetiniñ bas redaktorı,ğwmırı jüzine şañ tüsirmes wstazım SEYDAHMET BERDİQWLOVTIÑ Wltjandılıq tärbiesinen wlı sabaq alğan basım, 1991 jıldıñ qañtar ayında elimizdegi twñğış äri jalğız “SPORT” gazetine bas redaktor bolıp tağayındalğannan keyin wzamay,1 tamız küni gazettiñ birinşi betinde WLTTIQ KÄSİPQOY “NAMIS” FUTBOL KLUBINIÑ qwrılatındığı jaylı respublika jwrtına ÜNDEU jariyaladım! Onan arğı oqiğalar körgen tüstey… Bükil respublika bolıp bwl IDEYANI tik köterip äketti. Äsirese qazaq

  • Kültegin jırı

    Kültegin Qwtlıq (Elteris) qağannıñ ekinşi wlı, Bilge qağannıñ (Mogilyan) tuğan inisi. Şeşesi Elbilge qatwn. Jeti jasında äkesi Qwtlıq (680-692 jj. bilik qwrğan) qaytıs boladı. Qağan tağına onıñ inisi Qapağan (692-716 jj.) otıradı. Kültegin men Bilge, Qapağannıñ inisi Bögüni (716j.) taqtan taydırıp, qağandıq bilikti Bilge qolına (716-734jj.) aladı. Tarihi derekterge qarağanda, Külteginniñ on jasında er atanıp, alğaş közge tüsken soğısı – 694 jılğı Jau jıu jäne Din jıu aymaqtarında bolğan soğıs. Qapağan osı soğısta 90 mıñ twtqındı qolğa tüsirgen. Mine, osıdan bılay Külteginniñ erlik jolı bastaladı. Tarihi derekter sol kezdegi el täuelsizdigin saqtap qalu jolında bolğan qırğın soğıstardıñ birde-bireuiniñ Külteginsiz ötpegenin añğartadı. Batır 47 jasqa jetip, qaza tapqanda, törtkül dünieden tügel

  • Uahabizm ideyasın taratamın dep, Ürimşide wstalıp, Pekin türmesine tüsken Livandıq Şami damolla

    Sanjar Kerimbay facebook paraqşasınan 1924 jılı Lenin öldi. Bilik Stalinniñ qolına ötti. Osıdan soñ biz ğana emes jalpı Sovet jwrtınıñ işkeni iriñ, jegeni jelim boldı. Orta Aziya halqı da GULAG-tarğa tob-tobımen ketip jattı. Artınşa aşarşılıq ta bastaldı. Atajwrttan jappay bezu beleñ aldı. Biraq el qwlağdar bolğan aqparattı indetip jazbaymız. Bwl jolı mäselege basqa qırınan kelemiz. İlim şe, ilim? Onıñ jayı ne boldı? Eldi wyıstırıp wstap twratın, kisiniñ kökirek közin aşatın, qarapayım pendeden arına ğana qwlaq türetin ruhani twlğanı jasap şığatın ilim ieleriniñ tağdırı ne boldı? Qazaqtıñ ruhani platforması qalay qiradı? Endi sol jaylı tarata ketelik. Qwday qalasa, osılayşa ruhani jañğırıp ta qaluımız mümkin. Al, Täñirim, öziñ jar bola kör! Bol'şevikter

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: