|  | 

جاھان جاڭالىقتارى

نازارباەۆتى ماقتاعانى ءۇشىن ترامپ سىنعا ۇشىرادى


نۇرسۇلتان نازارباەۆ (سول جاقتا) پەن دونالد ترامپ. ۆاشينگتون، 16 قاڭتار 2018 جىل.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ (سول جاقتا) پەن دونالد ترامپ. ۆاشينگتون، 16 قاڭتار 2018 جىل.

ترامپتى سىناۋ

امەريكالىق Washington Post گازەتى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ اقش استاناسىندا اسكەري پاراد وتكىزۋ ۇسىنىسىن سىناۋ كۇشەيىپ بارا جاتقانى تۋرالى جازعان ساياسي شولۋشى ماكس بۋتتىڭ “امەريكا ترامپتىڭ تەگەۋىرىنىنە قارسىلىق ءبىلدىرىپ جاتىر. تەك ۇرىنىپ قالماڭدار” ماقالاسىن جاريالادى. “ترامپ “اۆتوريتارلى تۇلعا» دەگەن ۇعىمعا ساي” دەپ سانايدى ماكس بۋت.

شولۋشى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا جۋىرداعى ساپارى كەزىندە ونى دونالد ترامپتىڭ ماقتاعانىن ەسكە سالعان. “ۆلاديمير پۋتين، سي تسزينپين، ابدەل فاتتاح ءال-سيسي جانە رەجەپ تايىپ ەردوعان سياقتى ديكتاتورلارعا ترامپتىڭ ءتانتى ەكەنى قايران قالدىرمايدى. ول ءتىپتى “ۇلكەن، تاماشا جۇمىس اتقارعانى” ءۇشىن 97,7 پايىز داۋىسپەن “قايتا سايلانعان” كاريكاتۋرالىق كەيىپكەر – قازاقستاندىق نۇرسۇلتان نازارباەۆتى دا ماقتاعان” دەپ جازعان ماكس بۋت.

وقي وتىرىڭىز: نازارباەۆتىڭ ساپارىن جازعان باسىلىمدار “كلەپتوكراتيانى” ايتتى

كورە وتىرىڭىز: نازارباەۆ پەن ترامپتىڭ كەزدەسۋى

​ماقالا اۆتورىنىڭ سوزىنشە، ترامپ گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل، ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى تەرەزا مەي سياقتى دەموكراتيالىق جولمەن سايلانعان وداقتاستارىن مەنسىنبەيتىنىن كورسەتىپ ءجۇر ءارى اقش باسشىسى جۋىردا مەيمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى تاعى دا داۋلاسىپ قالعان. “ترامپتىڭ ديكتاتورلاردى جاقسى كورەتىن سەبەبى ءوزى دە سولار سياقتى بولعىسى كەلەتىنىنە بايلانىستى ەمەس پە دەپ كۇماندانامىن. ول دا 97,7 پايىز داۋىسپەن “جەڭگىسى” كەلەدى. مۇنىڭ رەتىن كەلتىرە الماعان كەزدە ول يناۋگۋراتسياسىندا ءوزىنىڭ جەڭىسى مەن قىرۋار جاقتاسى جايلى وتىرىك ايتادى” دەپ جازعان ماكس بۋت.

اقش-تى “ارزان ۋرانعا” بوكتىرىپ جاتقان ەلدەر

امەريكالىق Wall Street Journal گازەتىندە اقش-تىڭ ۆايومينگ شتاتىنان سايلانعان رەسپۋبليكاشىل سەناتور دجون بارراسسونىڭ “امەريكا ۋران تاپشىلىعىن ءوزى قولدان جاساپ وتىر” دەگەن ماقالاسى شىقتى. ول اق ءۇيدى اقش-قا ارزان ۋران ساتىپ جاتقان وندىرۋشىلەرگە قارسى شارا قولدانۋعا شاقىرعان. ولاردىڭ ىشىندە قازاقستان دا اتالعان.

“اقش-تىڭ جىلىنا ونداعان ميلليون [ۋران] وندىرۋگە شاماسى جەتەر ەدى، ال قالعان قاجەت بولىگىن كانادا يا اۆستراليا سياقتى دوس ەلدەردەن الىپ تۇرار ەدى. بىراق بۇل ەلەمەنت كوبىنەسە رەسەي، قازاقستان جانە وزبەكستان سياقتى ەلدەردەن تۇسەدى. امەريكا كوممەرتسيالىق يادرولىق وتىننىڭ 40 پايىزعا جۋىعىن وسى ءۇش ەلدەن يمپورتتايدى” دەپ جازعان دجون بارراسسو.​

امەريكالىق سەناتورلار (سولدان وڭعا قاراي): ليندسي گرەم، دجون بارراسسو جانە دجون ماككەين. يەرۋساليم، قاڭتار 2014 جىل

امەريكالىق سەناتورلار (سولدان وڭعا قاراي): ليندسي گرەم، دجون بارراسسو جانە دجون ماككەين. يەرۋساليم، قاڭتار 2014 جىل

سەناتور اقش بيلىگىنە “رەسەي، قازاقستان جانە وزبەكستانداعى مەملەكەتتىك جانە مەمەلەكەت قارجىلاي دەمەيتىن وندىرۋشىلەرگە قارسى شارا قولدانۋدى” ۇسىنادى. “بۇل ەلدەر اقش-تى ارزان ۋرانعا ادىلەتسىز بوكتىرىپ جاتىر، ويتكەنى ولار اقش-قا ساياسي ىقپال ەتۋ تەتىگىن الۋعا مۇددەلى” دەپ سانايدى دجون بارراسسو.

بەرلين قابىرعاسى

امەريكالىق Bloomberg اقپارات اگەنتتىگىنىڭ سايتى پوستكوممۋنيستىك ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق احۋالىن تالداعان “بەرلين قابىرعاسى ءالى قۇلاعان جوق” دەگەن ماقالاسىندا قازاقستان مەن رەسەيدى “اۆتوريتارلى رەجيمدەر” دەپ اتاعان.

“Economist Intelligence Unit زەرتتەۋ توبىنىڭ الەمدەگى دەموكراتيا كورسەتكىشىنە قاتىستى سوڭعى رەيتينگىنە سايكەس، پوستكوممۋنيستىك ەلدەر اراسىندا ءبىر دە “تولىق دەموكراتيالى” ەل جوق، ال ەۋروپا وداعىنا كىرمەيتىن ەلدەردىڭ كوبىن ءتىپتى “دەموكراتيا ءالسىز” ەلدەر دەپ تە اتاۋعا بولمايدى. ولاردىڭ ءبارى – “گيبريد رەجيم ورنىققان” (مىسالى، ۋكراينا، مولدوۆا، گرۋزيا نەمەسە چەرنوگوريا) ەلدەر يا بولماسا اۆتوريتارلى رەجيمدەر (مىسالى، رەسەي مەن قازاقستان). بۇل ەلدەردى باتىستان ءبولىپ تۇرعان دۋال كوررۋپتسيا مەن ناشار ۇكىمەت ارقىلى تۇرعىزىلعان جانە باتىسقا دەگەن ابدەن ورنىعىپ العان سەنىمسىزدىككە سۇيەنەدى، بۇل ۆيزالىق جانە ساۋدا ساياساتىنداعى شەكتەۋگە اسەر ەتەدى. الەمنىڭ بۇل بولىگىندە باتىس ەۋروپا دەڭگەيىندەگى ەكونوميكالىق كونۆەرگەنتسيا (جاقىنداسۋ) ناقتى ىسكە اساتىن ماقسات رەتىندە سانالمايدى. ارى كەتسە، شيكىزات تاۋارلارىنىڭ باعاسىن وزگەرتۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋدان اسپايدى” دەپ جازعان Bloomberg.

ء“السىز” تەڭگە

ۇلىبريتانيالىق Telegraph گازەتى “الدىڭعى وليمپيادادان بەرگى كەزەڭدەگى ەڭ مىقتى جانە ەڭ ءالسىز ۆاليۋتالار” دەگەن ماقالاسىندا الەم ەلدەرى ۆاليۋتالارىنىڭ باعامى سوچيدە وتكەن وليمپيادادان كەيىنگى ءتورت جىلدا قالاي وزگەرگەنىن كورسەتەتىن دەرەكتەر كەلتىرگەن. قازاقستان تەڭگەسىن الەمدەگى ەڭ كوپ قۇلدىراعان ۆاليۋتالاردىڭ بىرىنە جاتقىزعان. “2014 جىلى قازاقستان [وليمپيادادا] مەدال الدى، بىراق 50 پايىزدان كوپكە قۇلدىراعاندىقتان، تەڭگە باسىن بۇلاي اسقاق ۇستاي الماي تۇر” دەپ جازعان باسىلىم.

وقي وتىرىڭىز: تەڭگەنىڭ ءبىر جىلدا «جەتكەن جەرى»
ۇكىمەت تەڭگەنىڭ "ەركىنە جىبەرىلگەنىن" حابارلاعاننان كەيىن ۆاليۋتا ايىرباستاۋ ورنىندا پايدا بولعان كەزەك. الماتى، 20 تامىز 2015 جىل.

ۇكىمەت تەڭگەنىڭ “ەركىنە جىبەرىلگەنىن” حابارلاعاننان كەيىن ۆاليۋتا ايىرباستاۋ ورنىندا پايدا بولعان كەزەك. الماتى، 20 تامىز 2015 جىل.

​Telegraph بولجامىنشا، دوللارعا شاققانداعى باعامى جاعىنان ەڭ ۇلكەن ءوسىمدى بۇل كەزەڭدە 14 پايىزعا نىعايعان يسلانديا كروناسى كورسەتكەن. بريتاندىق گازەتتىڭ التىن مەدالى يسلانديانىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنا “بۇيىرعان”. باسىلىم رەداكتسياسى كۇمىس جۇلدەنى تايلاند باتىنا، ال قولا مەدالدى يزرايل شەكەلىنە “بەرگەن”. Telegraph قازاقستاندىق تەڭگەنى قوسقان ءالسىز ۆاليۋتالار تىزىمىندە ارگەنتينانىڭ پەسوسى، تۇركيانىڭ ليراسى، برازيليانىڭ رەالى دا بار.

كونكۋرستان شەتتەتىلگەن “ارۋ”

Miss Virtual Kazakhstan ۆيرتۋالدى ايەلدەر كونكۋرسىندا فينالعا شىققان “ارينا اليەۆا” شىن مانىندە، ەر ادام – 22 جاستاعى يلاي دياگيلەۆ بولىپ شىعىپ، قازاقستاندا كوپ شۋعا ۇلساقان وقيعا جايلى باتىستىڭ بىرنەشە باسىلىمى جازعان.

 

ۇلىبريتانيالىق Mirror گازەتى «ادام سەنگىسىز جايتتى جاريا ەتكەننەن كەيىن سۇلۋلىق كونكۋرسىنا قاتىسۋشى بايقاۋدان شەتتەتىلدى» دەگەن ماقالاسىندا «ۇلتتىق سۇلۋلىق بايقاۋىنىڭ ءفيناليسى ءوزىنىڭ شىن مانىندە ەر ادام ەكەنىن جاريا ەتكەننەن كەيىن كونكۋرستان شەتتەتىلدى» دەپ جازعان. ماقالادا بىلتىر رەسەيدە دە وسىنداي جاعداي بولعانىن ەسكە سالعان – ول كەزدە 20 جاستاعى اندرەي ناگورنىي ءىش كيىم مودەلى رەتىندە شىعىپ، كونكۋرستا جەڭىپ شىققان (ەر ادام ەكەنى اشكەرەلەنگەننەن كەيىن جۇلدە وزگە قاتىسۋشىعا تابىستالعان) .

بۇل وقيعانى “بريتاندىق ءباسپاسوزدىڭ جازۋىنشا، قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى ءوزىنىڭ شىن مانىندە ەر ادام ەكەنىن جاريا ەتكەننەن كەيىن قازاقستانداعى سۇلۋلىق كونكۋرسىنان بەرەكە قاشتى” دەگەن ماقالاسىندا مالتالىق Independent گازەتى دە سيپاتتاعان.

ۇلىبريتانيالىق BBC جاڭالىقتار سايتى جۇرتتىڭ دياگيلەۆتىڭ مالىمدەمەسىنە قاتىستى رەاكتسياسى تۋرالى «Miss Virtual Kazakhstan فينالىنا جەتكەن سۇلۋ ەر ادام بولىپ شىقتى» دەگەن ماقالاسىندا “Instagram جەلىسىندەگى كوممەنتاريلەردە جۇرت دياگيلەۆتى “بىرتەكتەس قىزداردىڭ” ورتاسىندا ەرەكشە كورىنگەن قاتىسۋشى دەپ اتاپ ءارى “وزگە قىزداردىڭ بارىنەن گورى ادەمىرەك” دەپ جازىپ، بۇل وقيعانى نەگىزىنەن جىلى قابىلداعان”. بىراق دياگيلەۆتىڭ ارەكەتىن سىناعاندار دا بولدى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى 

Related Articles

  • ۆەنگريا كوپ بالا تۋعان ايەلدەرگە جەڭىلدىك جاساماق

    ازاتتىق راديولى ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان جولداۋى اياقتالعان سوڭ جۇزدەگەن ادام نارازىلىققا شىقتى. بۋداپەشت، 11 اقپان 2019 جىل.  ۆەنگريا ۇكىمەتى حالىق سانىن كوبەيتۋ ماقساتىندا بالا تۋدى قارجىلاي ىنتالاندىرۋدى قولعا الماقشى. اقپاننىڭ 10-ى كۇنى ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان حالىققا جولداۋى كەزىندە ۇكىمەت ەكى بالاسى بار وتباسىلارعا “سالىقتى ازايتىپ، تومەنگى پايىزبەن يپوتەكا ۇسىنۋدى، اۆتوكولىك الۋعا سۋبسيديا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن” ايتتى. ورباننىڭ سوزىنشە، ۇكىمەت ءتورت جانە ودان كوپ بالا تۋعان ايەلدەردى جەكە تابىس سالىعىنان بوساتادى. “40 جاسقا تولماعان ايەل ءبىرىنشى رەت تۇرمىسقا شىقسا 10 ميلليون فورينت (36 مىڭ دوللار) سۋبسيديالىق نەسيە بەرەمىز. نەسيە العان وتباسىنىڭ ەكىنشى بالاسى تۋعاندا قارىزدىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى كەشىرىلەدى. ال ەگەر ءۇشىنشى بالا دۇنيەگە كەلسە، نەسيە تولىعىمەن كەشىرىلەدى” دەدى

  • ورىستاردى رەسەيگە شاقىرۋ جانە ولاردىڭ رەاكتسياسى

    سانات ورىن ءالي «روسسيا» اۋە كومپانياسى ۇشاعى جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان اۆتوبۋستاعى جولاۋشىلار. كورنەكى سۋرەت. قازاننىڭ سوڭىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان ميگراتسيالىق ساياساتتىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن بەكىتىپ، شەتەلدە تۇراتىن ورىستاردى «ورىس الەمىن» نىعايتۋعا شاقىردى، «كوشىپ كەلسە جاعدايلارىن جاقسارتامىز» دەپ ۋادە بەردى. بۇل تۋرالى قازاقستاندا تۇراتىن ورىستار مەن ساراپشىلار نە ويلايدى؟ جاڭا تۇجىرىمداما تۋرالى پۋتين قازاننىڭ 31-ءى كۇنى ماسكەۋدە وتكەن وتانداستاردىڭ 6-دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسىندە مالىمدەدى. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، بۇل تۇجىرىمداما «جۇيەدەگى بيۋروكراتيانى جويۋعا» ارنالعان، قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ، ەلگە كەلۋ، جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە رەسەي ازاماتتىعىن الۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرىن ۇسىنادى. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، وزگە ەلدەردە (مىسال رەتىندە ۋكراينا مەن بالتىق ەلدەرىن كەلتىردى) ورىستارعا قاتىستى «رۋسوفوبيا، ۇلتشىلدىق، ەسكەرتكىشتەرمەن جانە ورىس تىلىمەن كۇرەس، سەپاراتيزم

  • 100 جىل بۇرىن چەحيا مەن سلوۆاكيا زاماناۋي تاۋەلسىز مەملەكەت قۇردى.

    100 جىل بۇرىن چەحيا مەن سلوۆاكيا زاماناۋي تاۋەلسىز مەملەكەت قۇردى. پراگا بۇل مەرەيتويدى لايىقتى تۇردە اتاپ ءوتىپ جاتىر. سەگىز جىل جوندەلگەن ۇلتتىق مۋزەي اشىلدى. 1945 جانە 1968 جىلدارى شەتەلدىك باسقىنشىلار بۇلدىرگەن كونە عيمارات بۇگىن كوزدىڭ جاۋىن الادى. شەبەرلەر رەستاۆراتسياسىن قاتىرىپتى. پراگاعا كەلگەن دوس-جار بىلەدى، ۆاتسلاۆ الاڭىنداعى اۋليە ۆاتسلاۆ كنياز ەسكەرتكىشىنىڭ ارقاسىنداعى الىپ عيمارات قوي. بۇگىن كۇن سۋىتىپ، جاڭبىر جاۋعانىنا قاراماستان پراگا تۇرعىندارى بەتتەرىنە تۋدىڭ سۋرەتىن سالىپ الىپ، بالالارىن جەتەلەپ، ۇزىن-سونار كەزەكتە تۇرىپ، قايتا اشىلعان مۇراجايداعى چەحيا مەن سلوۆاكيا تاۋەلسىزدىگىنە ارنالعان ارنايى كورمەلەردى تەگىن كورىپ شىقتى. ءبىر عاسىر ىشىندە چەحيا تاۋەلسىزدىگىن نىعايتا ءتۇستى. قازىر ەۋروپا وداعىنىڭ بەدەلدى مۇشەسى. 2009 جىلى ەۋروپا كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ ۇلگەرگەن، 2022 جىلى تاعى دا كەزەگى كەلەدى.

  • ەنەرگەتيكانىڭ بولاشاق جولدارى

    ۋكراينا استاناسى كيەۆ قالاسىندا، 2018 جىلدىڭ 16-19 قازانىنىڭ ارالىعىندا «ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپانىڭ تۇراقتى ەنەرگەتيكاسى» اتتى 10-شى حالىقارالىق فورۋمى مەن كورمەسى (Sustainable Energy Forum and Trade Show, SEF 2018 Kyiv) وتۋدە. وسى جيىنعا 35 استام ەلدەردىڭ شامامەن 500 وكىلدەرى قاتىسۋدا. 80 استام ماماندار باياندامالارىن وقيدى، 100-گە جۋىق كومپانيالار ءوز جەتىستىكتەرىن كورسەتۋدە. بۇنداي شارانىڭ شەڭبەرىندە، «الەم جەل ەنەرگەتيكاسى قاۋىمداستىعى»-نىڭ باس حاتشىسى ستەفان كسانگەر (Stefan Gsänger) بىزگە سۇحبات بەردى. نەمىس قايراتكەرىنىڭ جاۋاپتارىنا نازار اۋدارايىق. تۇراقتى ەنەرگەتيكادا قازاقستاننىڭ مۇمكىنشىلىكتەرى تۋرالى: كۇن، جەل ەنەرگەتيكاسىندا. مىسالى، ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىندا تاۋلى ايماعى جوڭعار قاقپاسى جەل ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن وتە ءتيىمدى. وسى تاقىرىپ جايىندا ءسىزدىڭ پىكىرلەرىڭىز قانداي؟ قازاقستان جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعى – زور! تەوريالىق تۇردە، ەلىڭىز بۇتكىل الەمدى جەل

  • كوكاين، “نوۆيچوك”، قۇپيا قۇتى جانە گرۋ “تورپەداسى”

    ازاتتىق راديولى سەرگەي سكريپالدى نە ءۇشىن ولتىرمەك بولدى جانە رەسەيلىك ارنايى قىزمەت وكىلدەرى ەۋروپادا قالايشا جۇگەنسىز تايراڭداپ ءجۇر؟ تىڭشىلىق قىزمەت پەن رەسەيلىك مافيا مۇددەسى اراسىندا قانداي بايلانىس بار؟ “پۋتينيزم” رەسۋرسىن قۇرۋشى ارتەم كرۋگلوۆ سولسبەري ءىسىن زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى. “تۋريست بوشيروۆتى” 2001-2003 جىلعى اسكەري ۋچيليششە تۇلەكتەرى اراسىنان ىزدەۋدى دە سول ۇسىنعان، سونىڭ ارقاسىندا پولكوۆنيك چەپيگا انىقتالدى. ازاتتىق راديوسى ارتەم كرۋگلوۆتان سۇحبات الدى. – ءسىز “پەتروۆ” پەن “بوشيروۆ” جانە ولاردىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ارەكەتىن زەرتتەۋگە قاتىسىپ جاتىرسىز. اقپارات جەتەرلىك، بىراق ءبىر-بىرىنە قايشى جايتتار دا بار. انىقتالعان دۇنيەنى جيناقتاپ ءبىر ءتۇيىن جاساۋعا بولا ما؟ قانداي كۇمانىڭىز بار؟ – قىسقاشا ايتار بولساق: ەكى ادام انگلياعا بارعان، ەكى كۇن سولسبەريدە ارى-بەرى ءجۇرىپ، كۇنىنە 300 شاقىرىم جول جۇرگەن. قىلمىس

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: