|  | 

ادەبي الەم

تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ…

FB_IMG_1522294551408
ءامينا ادايحان 198­4_جىلى 24_اقپاندا التاي ايماعىن­دا تۋعان .شىنجان
ۆنيۆرەسيتەتى جۋرناليستيكا ماماندىعىن ءبىتى­رگەن .التاي ايماعى جازۋشىلار
وداعىنىڭ مۇشەسى .كازىر تالدىقورعان قالاسىندا جەكە كاسىپكەر .ءبىر نەشە جىر
ءمۇشايرالارىنىڭ جەڭىمپازى .2017_ج “جۇيەكتەگى اعىستار”، “جاستى­ق_جالىن جىر
“_اتتى جىيناقتارعا ولەڭدەرى ەنگەن .جاس اقىن “ادەبيەت الەمى”ورتالىعىنىڭ
مۇشەسى.

“كوكتەم كەلدى “
_دەيدى مەزگىل مەنمەنسىپ،
مەنىڭ جانىم قاراشادا قالعىعان.
جاۋدىرەگەن جانارىمدى كومگەن شىق،
سەنە الماي ءجۇر ءسال بۇعان…
سۋرەتشىعىپ سۋىق تۇندەر سۇڭگىسىن،
تەرەزەمە تەسىرەيىپ قونادى.
ۇشىپ كەتكەن قاراشادا “جىل قۇسىم”،
قايتىپ كەلگەن جوق ءالى…
حات جازبادى تىم قۇرىسا ساعىنىپ،
حال ء_جايىمدى ءبىلىپ ءھام.
ەلەمەيمە جۇرگەنىمدى جابىعىپ؟
مۇمكىن مەنى ۇمىتقان …
كوكتەم كەلدى،
كۇلكى قوسىپ كەشكى ايعا ،
بىلەكتەرى بىلەۋلى .
كۇزدى ۇزاتىپ سالعىم كەلمەي ەشقايدا،
كۇتىپ ءجۇرمىن بىرەۋدى …
 * *
تاعى كەلدىم سەن تۇراتىن شاھارعا،
ساعىنشتىڭ بالىن قۇيىپ بوكالعا .
جاتىرقايدى مەنى تاۋىڭ ، اسپانىڭ،
جاتىرقايدى ادامداردا و، تاۋبا!
سەندە مەنى بۇرىنعىداي كۇتپەدىڭ،
جۇرەگىمنىڭ تاپپاي قالدىم ءتىپتى ەمىن.
سەنسىز سۇركەي سەزىلگەنى بولماسا،
بۇل شاھاردا جوق قوي جانىم
تۇكتە ءمىن .
مۇمكىن بە ەدى ءوزىڭ ءجايلى ويلاماۋ؟
شارپىپ ءوتتى ءبىر بەلگىسىز بويدى الاۋ.
جەتكىزبەيدى كەلگەنىمدى جەل نەگە؟
ايدا ساعان سىبىرلاۋدى قويعان_اۋ ؟
اتپاي مۇلدە باياعىداي تۇنىق تاڭ،
الدە ءبارى ىشتەرىنەن تىنىپ ءھام.
سەن بار شاھار جابىرقاتتى جانىمدى،
سەن سياقتى مەنى تەزدەن ۇمىتقان.
 * *

ءسىز بىلمەيسىز بە؟
ءسىزسىز كۇنىمنىڭ قاران ەكەنىن،
ساعىنىش _دوسىم، نالا _مەكەنىم .
ساعىنبايتىنىڭىزدى ويلاسام بولدى،
جابىرقاپ ىشتەي قالادى ەكەنمىن .
ءسىز بىلمەيسىز _اۋ؟
كەش كىرسە بولدى جانىما يە مۇڭ،
ايمالاسا ايدىڭ جۇلدىزدار جيەگىن.
مەندەگى جۇرەك وزىڭدەي جاندى،
وتىرىك ەمەس ، ورتەنىپ سۇيەرىن.
ءسىز بىلمەگەن شىعارسىز؟
ورتەنسەم مۇلدە باسىلمايتىنىمدى،
بىلسەمدە قالاپ شاقىرمايتىنىڭدى.
ارامىز قانشا الىستاعان سايىن،
سونشالىق سىزگە جاقىندايتىنىمدى.
ءسىز بىلەسىز عوي…
بىلە تۇرا سۋ سەۋىپ جاستىق ورتكە،
ۋ قۇياسىز ونسىز دا اششى دەرتكە.
وپ_وتىرىك اينالا قالاسىز ءسىز،
كەرەڭ ،سوقىر سونانسوڭ
تاسجۇرەككە…

 * *
مەنى قاتتى قۇشاقتاشى يمەك اي،
جالتىلدايسىڭ،
جانىم قاتتى كۇيگەنى _اي.
جالىنىما جالىن قوسشى لاۋلايتىن،
جانارىمنان سۇيمە ءجاي …
نەگە ساعان جاۋدىرەيدى مىڭ جۇلدىز؟
مىڭ جۇلدىزعا،
قۇمار بولعان قۇمبىل قىز .
ماقپال تۇنگە ماڭعازدانا ەركەلەپ،
قۇشاعىنا سۇڭگىرمە ءىز ؟…
سەن اسپاننان، مەن اينەكتەن ءتالمىرىپ،
جاتقانىن _اي،
ارامىزدان سەڭ ءجۇرىپ.
تاۋعا شوككەن بۇلتقا ءمىنىپ شوكىمدەي،
جول تارتادى ەندى ءۇمىت…
مەنى قاتتى قۇشاقتاشى يمەك اي،
ساعان بارار جولدىڭ الىس،
يرەگى _اي.
جۇرەگىمدى جارقىراتىپ اق ساۋلەڭ،
لۇپىلىنەن ءسۇيدى اراي…
* *
بىلەسىز بە؟
مەن بۇگىن ءسىزدى كۇتتىم،
ءسىزدى كۇتتىم،
ولەردەي ۇزدىگىپ تىم.
وكپەلەدىم وزىمە، وزىڭىزگە،
ىزگى قالماي كەۋدەمدە ىزگى ءۇمىتتىڭ.

قيالداعى قالحانىڭ حالىن ءبىلىپ،
كورەيىن دەدىڭىز ااۋ ساعىندىرىپ.
پەرىشتە سەزىمىمنىڭ قاۋىرسىنىن،
حات جازدىم ساعىنشقا مالىندىرىپ.
دەگەن ەم_"تاڭىر بىلەت تاس قاتتىمىن "،
ارمانىڭا اسىلىپ اسقاقتىعىم.
سەرگەلدەڭ سەزىمىمنىڭ سەرى قۇسى،
جىلادى جالعىزدىقتىڭ جاستاپ مۇڭىن.
تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ،
جۇلدىزدار جاتىر وعان كۇي اقتارىپ.
كورىنەسىز و، تاۋبا! قالاي_قالاي،
مەن اداسقان بال باقىت سياقتانىپ.
قۇبالتىپ قۇمبىل زامان شىرايىن كوپ،
تۇرعان شىعار تاعى ءومىر سىنايىن دەپ.

باقىتتىڭ بازارىندا ءجۇرمىن دەسەم،

ءسىز ماعان جابىستىڭىز ۋايىم بوپ.
 * *
كوڭىلدەگى كۇدىگىمدى ۇگىتىپ،

سەزىمىمنىڭ اش ءبورىسىن ۇلىتىپ.
“سالەم “_دەدىم بىلگىم كەلىپ حالىڭدى،
“ۇمىتامىن”_دەگەنىمدى ۇمىتىپ…
سەن جارىق ەتتىڭ…
سوزدەرىڭنەن ەسىپ ءان،
گۇلگە تولدى كوز الدىمدا ەكران.
مەنى شەكسىز كەڭىستىككە باستايتىن،
سەن جۇرەتىن وسى ماڭ…
مانيتوردى جانارىممەن ايمالاپ،
قالعانداي_اق سوندا كۇتىپ اينا باق.
باسقا الەمگە قۇستاي قانات قاعامىن،
لەبىزىڭدى جۇرەگىمە بايلاپ اپ…
اراي توگىپ سوسىن ماعان باسقا كۇن،
سەيىلەدى تۇنەك بۇلتتان اسپانىم.
ءبىر عۇمىردى ساداعا ەتىپ جىبەرەم،
كەرەك بولسا وسى ساتكە قاس_قاعىم…
ءتۇن سۇيەدى شاتتىعىمدى ۇرلانا،
كنوپكا مەن ارپالىسىپ ءبىر نالا.
كوز الدىمدا سۇرلانادى كوك اينەك،
ماعان سوسىن قالاتىنى…
مۇڭ عانا.

kerey.kz

Related Articles

  • گەننا باتىر

    ش.بوكەەۆ (باتىر ۇلىمىز گەننادي گولوۆكينگە )جۇگەرى بيداي بولماس اقتاعانمەن،جابىدان جۇيىرىك شىقپاس باپتاعانمەن.ءبىزدىڭ گەنا جەڭىمپاز ارقاشاندا،جۇرىت جابىلىپ كانەلونى ماقتاعانمەن.كىم ايتات باتىر ۇلدى جەڭىلدى دەپ،(تۇسىرمەن وعان بولا كوڭىلدى كوپ).جەڭۋ مەن جەڭىلىس ەگىز ۇعىم،تۇسىنبەيىك جەڭىس دەپ ءومىردى تەك.سۇرىنەدى تۇلپار دا تۇياعىنان،قىرقىلادى قىران دا قياعىنان.ءومىر جولى تۇرمايىت تەك سىي الۋدان،عالىمدار دا جاڭىلات قيالىنان.بارىن سالدى ايانىپ قالمادى ول،اقىيقتاي الىستى شارلادى ول.تورەشىلەر قايىردى قاناتتارىن،پارامەنەن جابىلىپ الداعى جول.دەمەيمىن باتىر ۇلعا سورىڭ قالىڭ،(كەدەرگىلەر بولىپ جۇر جولىڭدا مىڭ).اققا قۇداي جاق بولار قاشانداعى،تۇبىنداعى جەڭەسىڭ سونىڭ ءبارىن.جاسادىڭ ۇلكەن ايقاس بىلەك سىنار،(ادىلەتسىزدىككە قايتىپ بۇل جۇرەك شىدار).ءبىر ساتسىزدىك ءبىر ساباق،جەڭىس الدا،قولدايتىن قالىڭ ەلىڭ ،تىلەكشىڭ بار.ءبىز ماقتان تۇتاتۇعىن گەننا باتىر ،(قاسقايىپ ،قايىراتتانىپ كەلە جاتىر ).بۇيرسا اللا 3-جەكپە-جەكتە،كانەلوعا ورناتارسىڭ زامان اقىر.16.09.2018 Kerey.kz

  • اقىن عافۋ قايىبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل

    90 جىل اقىن عافۋ قايىبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 90 جىل “مەن دە قايتا تۋىپ كورەيىنشى (وتىزجىلبۇرىنعى مەرەي تويدانەستەلىك)   88-جىل بولاتىن. عافاڭنىڭ 60-جىلدىق مەرەي تويىارقالىقتانباستالدى. ارقالىققالاسىنداوبلىستىقپارتيانىڭبىرىنشىحاتشىسىقاتىسقانششىعارماشىلىق كەش گورنياك مادەنيەتۇيىندەوتتى. ودانكەيىن امانتوعايدا، امانكەلدىاۋدانىندااتالدى. جولداعىسوۆحوزدار اباي، الباربوگەتتەندەكۇتىپقوناعاسىبەرۋشىلەربولدى. تورعايداعافاڭنىڭاتاباباسىنىڭتۋعانجەرىشۇبالاڭ. شۇبالاڭ مەن اۋدانورتالىعىنىڭاراسىندا “ع.قايىربەكوۆايىنداعىوقۋشىلارلاگەرى بار، عافاڭ، بادەشجەڭگەمىز، جازۋشىساكەنجۇنىسوۆ، ونىڭجۇبايىمىنگەنماشينەلەرسولبالالارلاگەرىنەسوقتى. تۇرعانجەرىكەرەمەت، ءسۋىمولدىر، تاماشادەمالىسورنىەكەن. قوناقتارسوعانتامسانىپبىرازجۇردى. ءسسسىنولاربالالاراسحاناسىنانناناۋىزتيدى. سودانشىعىپ، مەرەي تويدىتويلاۋشىلارتورعايعاجاقىن، لاگەردەنبىرشاقىرىمدايجەردەتۇرعان تورعاي وزەننىڭباتپاقسۋات دەپ اتالاتىن جاعاسىناكەلدى. سۋاتدەسەدەگەندەي، سۋعااپاراتىنجالعىزاياقجول بار ەكەن، جانجاعىقوپا. نەگىزىنەنوسىدانالپىسجىلبۇرىنعافاڭنىڭتۋىپ، كىندىگىكەسىلگەنجەرى وسى. سولسۋاتقاكەلىپكوپماشينەلەرۇيىرىلىپتۇراقالدى. عافاڭ ،بادەشماشينەلەرىنەناسىقپايتۇستى. باسقاماشينەلەردەنبىر توپ ايەلدەرتۇسىپ، اقىنعاقارايجامىرايكەلىپ، وزىجەپجەڭىلعافاڭدىقولدارىناكوتەرىپالدى. سويتسە، بۇلارجەڭگەلەرىەكەن، “”قازىرسەنىتۋعانجەرىڭەاۋناتامىز!” دەدى. عافاڭجەڭگەلەرىنىڭايتقانىناكونگەن “ال، اۋناتساڭدار، اۋناتىڭدار، مەن دە تاعىبىرتۋىپكورەيىن” دەگەن. جەڭگەلەرىعافاڭدىسويتىپوزەنجاعاسىنابىربىراۋناتىپالعان. سولجەرگەبادەشجەڭگەمىزبىرۋىسكۇمىستەڭگەشاشقان. “ونى “عافاڭنىڭجاسىن، ابىرويىنبەرسىن” دەپتەرىپالىپجاتقانداربولدى.     جۇماتانەسۇلى عافۋعا (ارناۋ ولەڭ) باتپاقسۋات وزەننىڭ بەرگى بەتى، سۋ الۋعا كەلىنشەك بارعان كەزدە، باتپاعى ءسال توبىقتان اسار

  • بۇل  كۇنى …

    ۋا، استانا،استانام، استانامىز- جاسىل جەلەك، كوكورىم جاس قالامىز قۇت  قونىس قىپ ەسىلدىڭ قوس جاعاسىن، ارقادا بايراق تىككەن باس قالامىز   كوگى –بيىك، جەلى- وتكىر، جەرى- جازىق قويناۋى جانعا مەكەن، مالعا ازىق سارىارقا-قازاق جەرى كىندىگىنەن ەلباسى ەلورداعا  قاققان قازىق                      سودان بەرى جيىرما  جىل ارتقا سالىپ                      استانا  وز تاريحىن قويدى جازىپ   تەڭدەسسىز جاڭا قۇرىلىس باستاعانى ارقادا جايناتپاققا جاس قالانى شىڭىراۋدان ىلعال تارتقان سەكسەۋىلدەي بەرىك بولماق قازاقتىڭ باس قامالى تامىرى تىم تەرەڭدە بۇل شاھاردىڭ- سوناۋ-سوناۋ بوزوقتان* باستالادى ءداشتى قىپشاق-قازاقتىڭ ارعى تەگى بوزوق دەپ سالعان قونىس-باسپانانى   بوزوقتان ۇلى جىبەك جولى وتكەن بوزوقتان شىڭعىس حاننىڭ قولى وتكەن بوزوقتىڭ ءاربىر  ساتىن قۋا اعىپ، ارناسى اق ەسىلدىڭ تولى وتكەن   ەلباسىنىڭ ومىرشەڭ باستاماسى- سول جەردە بۇگىن ەلدىڭ استاناسى بوساعاڭنان اتتادى جاڭا

  • امانات (Əليحاننىڭ مونولوگى)

    بالعا باسقا، وراق ويعا تيگەلى ءبىر الاپات ورتكە وراندى جان ءىشى، كەمەرىنەن دارياداي تولقىعان – قىزىل جالاۋ، جالاۋ ەمەس، قان ءيسى. قىزىل تۇستەن جامىرايدى ەلەس بوپ، قۇبا مەكەن، قۇسني دوس ءتول وسكەن. سول “بەينەلەر” قۇتقار دەيدى قول بۇلعاپ، Əتتەڭ، شىركىن… ەستىمەيدى ونى ەشكىم. ەستىرتپەيدى اۋىزىنان ورت بۇركىپ، تەسىك وكپە، كəرى كرەمل جوتەلىپ. سودان كەيىن… تەمىر توردا ءسوز ءولىپ، كوزدەر قالدى شەل ىشىندە بىتەلىپ. جۋسان كورسەڭ، جۇپارىن جۇت، دۇعا وقىپ، باعزى ءبىر ءيىس بۇرقىراسىن وتكەننەن، Əر تال جۋسان تاعدىرى عوي قازاقتىڭ كولدەي تۇنىق كوز جاسىنا كوكتەگەن. كوكتامىردان سۋ العانشا سوڭعى قان، مەن قازاقتىڭ ازاتتىعىن سۋسادىم. دوڭىز دەمى توپىراعىما تيمەسە، دۇشپان كورمەي وسسە دەدىم ۇرپاعىم. وسى سەرتتىڭ تۇبىندە تۇر شىن بايلام، سول

  • ليديا مونكستىڭ “اقىن قويان” اتتى كىتابى قازاقشاعا اۋدارىلىپ باسىلىپ شىقتى

    Immensely proud to become the first translator of Juliya Donaldson’s books into Kazakh. The Rhyming Rabbit is ready, The Gruffalo is next. I started it as a hobby at my book-loving daughters’ request. Hope Kazakhstani children will enjoy it as well  I am grateful to my wife Aliya, daughters Faiza and Hanifa for their encouragement and support! Many thanks to Julia Donaldson and Lydia Monks for amazing stories and illustrations, Raya Qader, who made this translation possible, and her Steppe&World Publishing House, and Macmillan Publishers! قازىرگى اعىلشىنتىلدى بالالار ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى اقىنى دجۋليا دونالدسون مەن كوركەمدەۋشى ليديا مونكستىڭ “اقىن قويان” اتتى كىتابىن قازاقشاعا اۋدارعان ەدىم. ءاليا ىنتالاندىرىپ، كىتاپقۇمار قىزدارىم فايزا مەن حانيفا قولقالاپ قويماعان

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: