|  | 

ادەبي الەم

تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ…

FB_IMG_1522294551408
ءامينا ادايحان 198­4_جىلى 24_اقپاندا التاي ايماعىن­دا تۋعان .شىنجان
ۆنيۆرەسيتەتى جۋرناليستيكا ماماندىعىن ءبىتى­رگەن .التاي ايماعى جازۋشىلار
وداعىنىڭ مۇشەسى .كازىر تالدىقورعان قالاسىندا جەكە كاسىپكەر .ءبىر نەشە جىر
ءمۇشايرالارىنىڭ جەڭىمپازى .2017_ج “جۇيەكتەگى اعىستار”، “جاستى­ق_جالىن جىر
“_اتتى جىيناقتارعا ولەڭدەرى ەنگەن .جاس اقىن “ادەبيەت الەمى”ورتالىعىنىڭ
مۇشەسى.

“كوكتەم كەلدى “
_دەيدى مەزگىل مەنمەنسىپ،
مەنىڭ جانىم قاراشادا قالعىعان.
جاۋدىرەگەن جانارىمدى كومگەن شىق،
سەنە الماي ءجۇر ءسال بۇعان…
سۋرەتشىعىپ سۋىق تۇندەر سۇڭگىسىن،
تەرەزەمە تەسىرەيىپ قونادى.
ۇشىپ كەتكەن قاراشادا “جىل قۇسىم”،
قايتىپ كەلگەن جوق ءالى…
حات جازبادى تىم قۇرىسا ساعىنىپ،
حال ء_جايىمدى ءبىلىپ ءھام.
ەلەمەيمە جۇرگەنىمدى جابىعىپ؟
مۇمكىن مەنى ۇمىتقان …
كوكتەم كەلدى،
كۇلكى قوسىپ كەشكى ايعا ،
بىلەكتەرى بىلەۋلى .
كۇزدى ۇزاتىپ سالعىم كەلمەي ەشقايدا،
كۇتىپ ءجۇرمىن بىرەۋدى …
 * *
تاعى كەلدىم سەن تۇراتىن شاھارعا،
ساعىنشتىڭ بالىن قۇيىپ بوكالعا .
جاتىرقايدى مەنى تاۋىڭ ، اسپانىڭ،
جاتىرقايدى ادامداردا و، تاۋبا!
سەندە مەنى بۇرىنعىداي كۇتپەدىڭ،
جۇرەگىمنىڭ تاپپاي قالدىم ءتىپتى ەمىن.
سەنسىز سۇركەي سەزىلگەنى بولماسا،
بۇل شاھاردا جوق قوي جانىم
تۇكتە ءمىن .
مۇمكىن بە ەدى ءوزىڭ ءجايلى ويلاماۋ؟
شارپىپ ءوتتى ءبىر بەلگىسىز بويدى الاۋ.
جەتكىزبەيدى كەلگەنىمدى جەل نەگە؟
ايدا ساعان سىبىرلاۋدى قويعان_اۋ ؟
اتپاي مۇلدە باياعىداي تۇنىق تاڭ،
الدە ءبارى ىشتەرىنەن تىنىپ ءھام.
سەن بار شاھار جابىرقاتتى جانىمدى،
سەن سياقتى مەنى تەزدەن ۇمىتقان.
 * *

ءسىز بىلمەيسىز بە؟
ءسىزسىز كۇنىمنىڭ قاران ەكەنىن،
ساعىنىش _دوسىم، نالا _مەكەنىم .
ساعىنبايتىنىڭىزدى ويلاسام بولدى،
جابىرقاپ ىشتەي قالادى ەكەنمىن .
ءسىز بىلمەيسىز _اۋ؟
كەش كىرسە بولدى جانىما يە مۇڭ،
ايمالاسا ايدىڭ جۇلدىزدار جيەگىن.
مەندەگى جۇرەك وزىڭدەي جاندى،
وتىرىك ەمەس ، ورتەنىپ سۇيەرىن.
ءسىز بىلمەگەن شىعارسىز؟
ورتەنسەم مۇلدە باسىلمايتىنىمدى،
بىلسەمدە قالاپ شاقىرمايتىنىڭدى.
ارامىز قانشا الىستاعان سايىن،
سونشالىق سىزگە جاقىندايتىنىمدى.
ءسىز بىلەسىز عوي…
بىلە تۇرا سۋ سەۋىپ جاستىق ورتكە،
ۋ قۇياسىز ونسىز دا اششى دەرتكە.
وپ_وتىرىك اينالا قالاسىز ءسىز،
كەرەڭ ،سوقىر سونانسوڭ
تاسجۇرەككە…

 * *
مەنى قاتتى قۇشاقتاشى يمەك اي،
جالتىلدايسىڭ،
جانىم قاتتى كۇيگەنى _اي.
جالىنىما جالىن قوسشى لاۋلايتىن،
جانارىمنان سۇيمە ءجاي …
نەگە ساعان جاۋدىرەيدى مىڭ جۇلدىز؟
مىڭ جۇلدىزعا،
قۇمار بولعان قۇمبىل قىز .
ماقپال تۇنگە ماڭعازدانا ەركەلەپ،
قۇشاعىنا سۇڭگىرمە ءىز ؟…
سەن اسپاننان، مەن اينەكتەن ءتالمىرىپ،
جاتقانىن _اي،
ارامىزدان سەڭ ءجۇرىپ.
تاۋعا شوككەن بۇلتقا ءمىنىپ شوكىمدەي،
جول تارتادى ەندى ءۇمىت…
مەنى قاتتى قۇشاقتاشى يمەك اي،
ساعان بارار جولدىڭ الىس،
يرەگى _اي.
جۇرەگىمدى جارقىراتىپ اق ساۋلەڭ،
لۇپىلىنەن ءسۇيدى اراي…
* *
بىلەسىز بە؟
مەن بۇگىن ءسىزدى كۇتتىم،
ءسىزدى كۇتتىم،
ولەردەي ۇزدىگىپ تىم.
وكپەلەدىم وزىمە، وزىڭىزگە،
ىزگى قالماي كەۋدەمدە ىزگى ءۇمىتتىڭ.

قيالداعى قالحانىڭ حالىن ءبىلىپ،
كورەيىن دەدىڭىز ااۋ ساعىندىرىپ.
پەرىشتە سەزىمىمنىڭ قاۋىرسىنىن،
حات جازدىم ساعىنشقا مالىندىرىپ.
دەگەن ەم_"تاڭىر بىلەت تاس قاتتىمىن "،
ارمانىڭا اسىلىپ اسقاقتىعىم.
سەرگەلدەڭ سەزىمىمنىڭ سەرى قۇسى،
جىلادى جالعىزدىقتىڭ جاستاپ مۇڭىن.
تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ،
جۇلدىزدار جاتىر وعان كۇي اقتارىپ.
كورىنەسىز و، تاۋبا! قالاي_قالاي،
مەن اداسقان بال باقىت سياقتانىپ.
قۇبالتىپ قۇمبىل زامان شىرايىن كوپ،
تۇرعان شىعار تاعى ءومىر سىنايىن دەپ.

باقىتتىڭ بازارىندا ءجۇرمىن دەسەم،

ءسىز ماعان جابىستىڭىز ۋايىم بوپ.
 * *
كوڭىلدەگى كۇدىگىمدى ۇگىتىپ،

سەزىمىمنىڭ اش ءبورىسىن ۇلىتىپ.
“سالەم “_دەدىم بىلگىم كەلىپ حالىڭدى،
“ۇمىتامىن”_دەگەنىمدى ۇمىتىپ…
سەن جارىق ەتتىڭ…
سوزدەرىڭنەن ەسىپ ءان،
گۇلگە تولدى كوز الدىمدا ەكران.
مەنى شەكسىز كەڭىستىككە باستايتىن،
سەن جۇرەتىن وسى ماڭ…
مانيتوردى جانارىممەن ايمالاپ،
قالعانداي_اق سوندا كۇتىپ اينا باق.
باسقا الەمگە قۇستاي قانات قاعامىن،
لەبىزىڭدى جۇرەگىمە بايلاپ اپ…
اراي توگىپ سوسىن ماعان باسقا كۇن،
سەيىلەدى تۇنەك بۇلتتان اسپانىم.
ءبىر عۇمىردى ساداعا ەتىپ جىبەرەم،
كەرەك بولسا وسى ساتكە قاس_قاعىم…
ءتۇن سۇيەدى شاتتىعىمدى ۇرلانا،
كنوپكا مەن ارپالىسىپ ءبىر نالا.
كوز الدىمدا سۇرلانادى كوك اينەك،
ماعان سوسىن قالاتىنى…
مۇڭ عانا.

kerey.kz

Related Articles

  • «سەندەر سەمىرە تۇرىڭدار» (مىسال)

    جۇمات انەسۇلى (كۇلدىر- ءدۇلدىر ، جۇماتتىڭ ءازىل قالجىڭدارى، مىسالدار) «سەندەر سەمىرە تۇرىڭدار» (مىسال) ىمىرت تۇسە باستاعان كەز. ءبىر جەرگە سارى شەگىرتكە، دالاشەگىرتكە، قوڭىرشەگىرتكە، قالاشەگىرتكە، بيدايشەگىرتكە، شوپشەگىرتكە باس قوسىپ، اڭگىمە شەرتىسىپ وتىرىپتى. سول كەزدە قاستارىنا قاراتورعاي كەلىپ قونادى. سول كەزدە شەگىرتكەلەر قورقىپ كەتىپ، ۇشىپ كەتەيىن دەپ جاتقاندا قاراتورعاي “قورىقپاڭدار! مەن سەندەرگە جاقسى پيعىلمەن كەلدىم. ارالارىڭدا دومبىرا تارتاتىن، ۇيقاس قۇراي الاتىندارىڭ بار ما؟” -دەپ سۇرايدى. شەگىرتكەلەردىڭ كوڭىلدەرى ورنىنا ءتۇسىپ، اراسىنان ءبىر ەرەسەگى: “ەندى كەرەمەت بولماعانمەن قامىستى شەرتىپ، ءان ايتامىز، سوسىن ۇيقاس قۇرۋدەگەندە بىزگە جات ەمەس”- دەپتى.قاراتورعاي: “وندا تاماشا! سەندەردىڭ ارالارىڭدا ايتىس ۇيىمداستىرامىز! ءبىرىنشى ورىنعا10-مىڭ بيتكوين!ەكىنشى، ءۇشىنشى ورىندارعا دا بايگەمىز جامان ەمەس! شەگىرتكەلەر شەكسىز قۋانىپ:، ء“بىز بۇرىن ايتىسىپ كورگەن جوقپىز، سول جاعى قالاي

  • نۇر اعا

    اسسالاۋماعالەيكۋم قالىڭ ەلىم قازاعىم مەنىڭ ،تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنى قۇتتى بولسىن ! ەلمىز امان ،جۇرتىمىز تىنىش بولسىن ،تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگىلىك بولسىن ، ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنى ەلباسىمىز نۇرسولتان نازارباەۆ اعامىزعا زور دەنساۋلىق ،ۇزاق عۇمىر تىلەيمىز! ەل تۇتقاسى مەنىڭ نۇرلى اعام -اي،قاتە دەمەن حالىق ايتقان باعانى-اي.ءوز اعامدى الا الماسام اعالاي-باسقا اعانى الا الماسپىن جاعالاي.اتبەگىلەر جاقسى بىلسە ات سىنىن،حالىق بىلەر ءار قادامىن باسشىنىڭ.مەنىڭ داعى ازاماتتىق پارىزىم،جاقسىلىعىن بەتىنە ايتۋ جاقسىنىڭ.قاس قىرانداي بيىك قۇزعا ورلەپ تىڭ،تەبىنگىڭدى ەلىڭ ءۇشىن تەرلەتتىڭ.دانا بولىپ ءجۇز وتىز التى ءۇلىتتى،بەيبىت ءومىر بەسىگىندە تەربەتتىڭ.ەل ءومىرىن بولجاپ قاراپ الىس تىم،جولىن جاساپ الس،كەلىس ،بارىستىڭ.ەكى الىپتىڭ ورتاسىندا تۇرىپ -اق، تىلىن تاپتىڭ رەسەي،قىتاي،اقش-تىڭ .كەيبىر ەلدەر كۇنىن كورىپ ارەڭگە-جاتقان كەزدە، ءبىزدىڭ حالىق ءار ەلدە-قدىرىپ جۇر سايران قۇرىپ سالدارداي،قازاق اتىن

  • باقىتقا بولەگەن بەسىك

      باقىتقا بولەگەن بەسىك (ەرتەگى) كونە زاماندا ءبىر قازاق ۇستاسى بەسىك ويلاپ تاۋىپتى. بەسىك جاسايمىن دەگەن وي وعان قاجەتتىلىكتەن تۋىپتى. قازاقتار مال باعىپ، كوشپەلى حالىق اتانىپتى. ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز كوكتەمدە – كوكتەۋگە، جازدا – جايلاۋعا، كۇزدە – كۇزەۋگە، ال قىستا قىستاۋدا قىستايدى ەكەن. كەيىن اعاش شەبەرلەرى بەسىكتى قاراعاي، قايىڭ، تالدان ءيىپ جاساپتى. نارەستەنى بولەۋگە ارنالعان بۇل توسەك جەڭىل، ىقشامدى، كوشىپ- قونۋعا ىڭعايلى بولىپتى. ءسابي بەسىكتە جاتقاندا تازا جاتىپ، الاڭسىز ۇيىقتايدى ەكەن. بەسىك نارەستەنى ماسا، شىبىن-شىركەي، جەل، شاڭ-توزاڭ، كۇننىڭ كوزى مەن سۋىقتان قورعاپتى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە قازاق جەرىندە اسپانمەن تىلدەسكەن، باستارى بۇلتقا تيگەن ۇلكەن قالالار پايدا بولىپتى. بۇل كەزدە ادامدار بەسىكتى قولدانباي، بالالارعا جەكە بولمەگە توسەك سالىپ بەرىپتى. ولار بەسىكتى ەسكىنىڭ كوزى،

  • ۇركىن

    ءسوز باسى. قارتتاردى اڭساۋ كوزىنىڭ قۇيرىعىندا ءاجىم كۇلىپ، سايراتقان قىزىل ءتىلدى بابىن ءبىلىپ. جينالىپ كەشكىعۇرىم توبەشىككە، قاريالار قىلاتىن ءازىلدى ىلىك. اسا ءزىلسىز… تەك قۋىپ، «الالاعان» بولماسا دا كىنامسىز دارا باباڭ. ەبىن تاۋىپ قۇرداسىن ەڭبەكتەتسە، قىبى قانىپ ساقالىن سالاعان. ۇرپاق ءۇشىن قاراكەت قام باعارى، وعان ۋايىم جاڭبىردىڭ تامباعانى. كۇرەڭ شايدى سوراپتاپ ءسوز قوزعاسا، كوكىرەگىڭنىڭ كوزىنە شام جانادى. ازاماتتى ارداقتار ارىس اتىن، قاريالار – «قارا ورمان»، توعىس اقىل. قالت-قۇلت ەتىپ سۇيەنىپ اساسىنا، جيىن-تويدا شۇرقىراپ تابىساتىن. بۇرىنعىنىڭ قارتتارى-اي سىرما شاپان، ساڭى اۋسا ساياقسىپ قىرعا تارتار. باسىندا تاقياسى، تۇماعى جوق بۇگىنگىنىڭ شالدارى قىرما ساقال. سامايىنان سۋىرتپاق قىلاۋ ۇرلاپ، سايقال زامان تۇمانىت، تۇماۋ ۇرعان. كەرەگەنىڭ باسىندا «كۇنى وتكەن»، اينالىپ كەتپەيمىن بە، تۇماعىڭنان؟ وتقا قاقتاپ، ءداۋىردىڭ

  • گەننا باتىر

    ش.بوكەەۆ (باتىر ۇلىمىز گەننادي گولوۆكينگە )جۇگەرى بيداي بولماس اقتاعانمەن،جابىدان جۇيىرىك شىقپاس باپتاعانمەن.ءبىزدىڭ گەنا جەڭىمپاز ارقاشاندا،جۇرىت جابىلىپ كانەلونى ماقتاعانمەن.كىم ايتات باتىر ۇلدى جەڭىلدى دەپ،(تۇسىرمەن وعان بولا كوڭىلدى كوپ).جەڭۋ مەن جەڭىلىس ەگىز ۇعىم،تۇسىنبەيىك جەڭىس دەپ ءومىردى تەك.سۇرىنەدى تۇلپار دا تۇياعىنان،قىرقىلادى قىران دا قياعىنان.ءومىر جولى تۇرمايىت تەك سىي الۋدان،عالىمدار دا جاڭىلات قيالىنان.بارىن سالدى ايانىپ قالمادى ول،اقىيقتاي الىستى شارلادى ول.تورەشىلەر قايىردى قاناتتارىن،پارامەنەن جابىلىپ الداعى جول.دەمەيمىن باتىر ۇلعا سورىڭ قالىڭ،(كەدەرگىلەر بولىپ جۇر جولىڭدا مىڭ).اققا قۇداي جاق بولار قاشانداعى،تۇبىنداعى جەڭەسىڭ سونىڭ ءبارىن.جاسادىڭ ۇلكەن ايقاس بىلەك سىنار،(ادىلەتسىزدىككە قايتىپ بۇل جۇرەك شىدار).ءبىر ساتسىزدىك ءبىر ساباق،جەڭىس الدا،قولدايتىن قالىڭ ەلىڭ ،تىلەكشىڭ بار.ءبىز ماقتان تۇتاتۇعىن گەننا باتىر ،(قاسقايىپ ،قايىراتتانىپ كەلە جاتىر ).بۇيرسا اللا 3-جەكپە-جەكتە،كانەلوعا ورناتارسىڭ زامان اقىر.16.09.2018 Kerey.kz

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: