|  | 

ادەبي الەم

تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ…

FB_IMG_1522294551408
ءامينا ادايحان 198­4_جىلى 24_اقپاندا التاي ايماعىن­دا تۋعان .شىنجان
ۆنيۆرەسيتەتى جۋرناليستيكا ماماندىعىن ءبىتى­رگەن .التاي ايماعى جازۋشىلار
وداعىنىڭ مۇشەسى .كازىر تالدىقورعان قالاسىندا جەكە كاسىپكەر .ءبىر نەشە جىر
ءمۇشايرالارىنىڭ جەڭىمپازى .2017_ج “جۇيەكتەگى اعىستار”، “جاستى­ق_جالىن جىر
“_اتتى جىيناقتارعا ولەڭدەرى ەنگەن .جاس اقىن “ادەبيەت الەمى”ورتالىعىنىڭ
مۇشەسى.

“كوكتەم كەلدى “
_دەيدى مەزگىل مەنمەنسىپ،
مەنىڭ جانىم قاراشادا قالعىعان.
جاۋدىرەگەن جانارىمدى كومگەن شىق،
سەنە الماي ءجۇر ءسال بۇعان…
سۋرەتشىعىپ سۋىق تۇندەر سۇڭگىسىن،
تەرەزەمە تەسىرەيىپ قونادى.
ۇشىپ كەتكەن قاراشادا “جىل قۇسىم”،
قايتىپ كەلگەن جوق ءالى…
حات جازبادى تىم قۇرىسا ساعىنىپ،
حال ء_جايىمدى ءبىلىپ ءھام.
ەلەمەيمە جۇرگەنىمدى جابىعىپ؟
مۇمكىن مەنى ۇمىتقان …
كوكتەم كەلدى،
كۇلكى قوسىپ كەشكى ايعا ،
بىلەكتەرى بىلەۋلى .
كۇزدى ۇزاتىپ سالعىم كەلمەي ەشقايدا،
كۇتىپ ءجۇرمىن بىرەۋدى …
 * *
تاعى كەلدىم سەن تۇراتىن شاھارعا،
ساعىنشتىڭ بالىن قۇيىپ بوكالعا .
جاتىرقايدى مەنى تاۋىڭ ، اسپانىڭ،
جاتىرقايدى ادامداردا و، تاۋبا!
سەندە مەنى بۇرىنعىداي كۇتپەدىڭ،
جۇرەگىمنىڭ تاپپاي قالدىم ءتىپتى ەمىن.
سەنسىز سۇركەي سەزىلگەنى بولماسا،
بۇل شاھاردا جوق قوي جانىم
تۇكتە ءمىن .
مۇمكىن بە ەدى ءوزىڭ ءجايلى ويلاماۋ؟
شارپىپ ءوتتى ءبىر بەلگىسىز بويدى الاۋ.
جەتكىزبەيدى كەلگەنىمدى جەل نەگە؟
ايدا ساعان سىبىرلاۋدى قويعان_اۋ ؟
اتپاي مۇلدە باياعىداي تۇنىق تاڭ،
الدە ءبارى ىشتەرىنەن تىنىپ ءھام.
سەن بار شاھار جابىرقاتتى جانىمدى،
سەن سياقتى مەنى تەزدەن ۇمىتقان.
 * *

ءسىز بىلمەيسىز بە؟
ءسىزسىز كۇنىمنىڭ قاران ەكەنىن،
ساعىنىش _دوسىم، نالا _مەكەنىم .
ساعىنبايتىنىڭىزدى ويلاسام بولدى،
جابىرقاپ ىشتەي قالادى ەكەنمىن .
ءسىز بىلمەيسىز _اۋ؟
كەش كىرسە بولدى جانىما يە مۇڭ،
ايمالاسا ايدىڭ جۇلدىزدار جيەگىن.
مەندەگى جۇرەك وزىڭدەي جاندى،
وتىرىك ەمەس ، ورتەنىپ سۇيەرىن.
ءسىز بىلمەگەن شىعارسىز؟
ورتەنسەم مۇلدە باسىلمايتىنىمدى،
بىلسەمدە قالاپ شاقىرمايتىنىڭدى.
ارامىز قانشا الىستاعان سايىن،
سونشالىق سىزگە جاقىندايتىنىمدى.
ءسىز بىلەسىز عوي…
بىلە تۇرا سۋ سەۋىپ جاستىق ورتكە،
ۋ قۇياسىز ونسىز دا اششى دەرتكە.
وپ_وتىرىك اينالا قالاسىز ءسىز،
كەرەڭ ،سوقىر سونانسوڭ
تاسجۇرەككە…

 * *
مەنى قاتتى قۇشاقتاشى يمەك اي،
جالتىلدايسىڭ،
جانىم قاتتى كۇيگەنى _اي.
جالىنىما جالىن قوسشى لاۋلايتىن،
جانارىمنان سۇيمە ءجاي …
نەگە ساعان جاۋدىرەيدى مىڭ جۇلدىز؟
مىڭ جۇلدىزعا،
قۇمار بولعان قۇمبىل قىز .
ماقپال تۇنگە ماڭعازدانا ەركەلەپ،
قۇشاعىنا سۇڭگىرمە ءىز ؟…
سەن اسپاننان، مەن اينەكتەن ءتالمىرىپ،
جاتقانىن _اي،
ارامىزدان سەڭ ءجۇرىپ.
تاۋعا شوككەن بۇلتقا ءمىنىپ شوكىمدەي،
جول تارتادى ەندى ءۇمىت…
مەنى قاتتى قۇشاقتاشى يمەك اي،
ساعان بارار جولدىڭ الىس،
يرەگى _اي.
جۇرەگىمدى جارقىراتىپ اق ساۋلەڭ،
لۇپىلىنەن ءسۇيدى اراي…
* *
بىلەسىز بە؟
مەن بۇگىن ءسىزدى كۇتتىم،
ءسىزدى كۇتتىم،
ولەردەي ۇزدىگىپ تىم.
وكپەلەدىم وزىمە، وزىڭىزگە،
ىزگى قالماي كەۋدەمدە ىزگى ءۇمىتتىڭ.

قيالداعى قالحانىڭ حالىن ءبىلىپ،
كورەيىن دەدىڭىز ااۋ ساعىندىرىپ.
پەرىشتە سەزىمىمنىڭ قاۋىرسىنىن،
حات جازدىم ساعىنشقا مالىندىرىپ.
دەگەن ەم_"تاڭىر بىلەت تاس قاتتىمىن "،
ارمانىڭا اسىلىپ اسقاقتىعىم.
سەرگەلدەڭ سەزىمىمنىڭ سەرى قۇسى،
جىلادى جالعىزدىقتىڭ جاستاپ مۇڭىن.
تاعى ءبىر اي كەلەدى قياقتانىپ،
جۇلدىزدار جاتىر وعان كۇي اقتارىپ.
كورىنەسىز و، تاۋبا! قالاي_قالاي،
مەن اداسقان بال باقىت سياقتانىپ.
قۇبالتىپ قۇمبىل زامان شىرايىن كوپ،
تۇرعان شىعار تاعى ءومىر سىنايىن دەپ.

باقىتتىڭ بازارىندا ءجۇرمىن دەسەم،

ءسىز ماعان جابىستىڭىز ۋايىم بوپ.
 * *
كوڭىلدەگى كۇدىگىمدى ۇگىتىپ،

سەزىمىمنىڭ اش ءبورىسىن ۇلىتىپ.
“سالەم “_دەدىم بىلگىم كەلىپ حالىڭدى،
“ۇمىتامىن”_دەگەنىمدى ۇمىتىپ…
سەن جارىق ەتتىڭ…
سوزدەرىڭنەن ەسىپ ءان،
گۇلگە تولدى كوز الدىمدا ەكران.
مەنى شەكسىز كەڭىستىككە باستايتىن،
سەن جۇرەتىن وسى ماڭ…
مانيتوردى جانارىممەن ايمالاپ،
قالعانداي_اق سوندا كۇتىپ اينا باق.
باسقا الەمگە قۇستاي قانات قاعامىن،
لەبىزىڭدى جۇرەگىمە بايلاپ اپ…
اراي توگىپ سوسىن ماعان باسقا كۇن،
سەيىلەدى تۇنەك بۇلتتان اسپانىم.
ءبىر عۇمىردى ساداعا ەتىپ جىبەرەم،
كەرەك بولسا وسى ساتكە قاس_قاعىم…
ءتۇن سۇيەدى شاتتىعىمدى ۇرلانا،
كنوپكا مەن ارپالىسىپ ءبىر نالا.
كوز الدىمدا سۇرلانادى كوك اينەك،
ماعان سوسىن قالاتىنى…
مۇڭ عانا.

kerey.kz

Related Articles

  • تىنەيدىڭ سارى قۇسى

    نىعىمەت مىڭجاني (ەل اۋزىنان) ەرتەدە التاي تاۋىن مەكەن ەتكەن تىنەي اتتى اتاق­تى ساياتشى بولىپتى. جازعىتۇرىم جالعىز قۇلا بيەسى بوشالاپ كەتكەن تىنەي، اتىراپتى ارىلتىپ ىزدەپ كەلە جاتىپ، ءالى تولىق ەرىمەگەن وزەننىڭ مۇزى ۇستىندە قۇلىنداپ، قارا قۇيرىق، قارا جال، ەركەك قۇلىن تۋعان بيەسىن تابادى.  قاسىنا جەتىپ كەلسە، جا­رىق­تىق قۇلا بيە قامىس قۇلا­عىن قايشىلاپ، وزەننىڭ جاعا­سىنا جالتاق-جالتاق ەلەڭدەيدى. بۇعان نە بولدى دەپ قاراسا: جاعا­دا قۇلا بيەنىڭ شۋىن جەپ تويات­تاپ، قاناتى سۋعا مالىنىپ ساۋىس-ساۋىس بوپ قاتقان سارى بۇركىت وتىر. تىنەي ءبۇر­كىتتى ۇستاپ كۇپىسىنە وراپ الا­دى دا، جاڭا قۇلىنداعان بيە­سىن ايداپ ۇيىنە كەلەدى. بۇل ءبۇر­كىتتىڭ ءبىتىمى بولەك، تەگەۋرىن تۇياعىنىڭ جەبەسى جارتى قارىس ەكەن. قۇستى كورگەندەردىڭ ءبارى: «اقيىق، قاندىبالاق قىران­نىڭ ءوزى» دەپ ماقتاسادى. عايىپتان قولىنا تۇسكەن

  • ەسەنقۇل جاقىپبەكوۆ. ولار جايلى ايتىلمايدى بيىك-بيىك مىنبەدەن…

    ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ تورەسى ولار جايلى اعايىن-جۇرت نە بىلەسىڭ سەن وسى ولار جايلى ايتىلمايدى بيىك-بيىك مىنبەدەن ويتكەنى ولار اقيقات پەن شىندىق ءسوزدىڭ جەبەسى.   ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ تورەسى ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى ۇلى مۇحيت كەمەسى وسى ەلدەن باق پەن قىزىر قاشپاسا ەكەن دەپ تىلەپ وسال جەرىن تۇزەپ جۇرگەن ءبىزدىڭ ەلدىڭ شەگەسى.   ولار جايلى بىلگىڭ كەلسە، ورتاسىنا كىرىپ كور سولار جۇرگەن جولدارمەنەن ءداتىڭ بارسا ءجۇرىپ كور ەرتە تۋىپ ەش زاماننىڭ ماڭدايىنا سىيماعان قايران ءبىزدىڭ قاسيەتتى قارا نارداي جىگىتتەر.   ءبىزدىڭ ەلدىڭ جىگىتتەرى جىگىتتەردىڭ سىرتتانى كەشەگى وتكەن اقىندار مەن باتىرلاردىڭ ۇرپاعى ەرتە تۋىپ ەش زاماننىڭ ماڭدايىنا سىيماعان ءوز ەلىنىڭ ۇلتانى مەن ءوز ەلىنىڭ سۇلتانى.   سۇر بولتىرىك

  • گيمالاي اسقان كوش كۋاگەرى ارىستان قاجىنىڭ ءومىرى جايلى كىتاپ جارىق كوردى

    كەشە، 17 ناۋرىز الماتىداعى Manar Palace-تا ارىستان قاجى شادەتۇلىنىڭ (زۋقا باتىردىڭ نەمەرەسى) 80 جاس مەرەي تويىنا وراي، توي يەسىنىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن، جازۋشى باياحمەت جۇمابايۇلىنىڭ «اڭساعان ارمان» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ارىستان قاجى تۋرالى دەرەكتى فيلىم كورسەتىلدى. مەرەي توي مەن عۇمىرنامالىق ەڭبەكتىڭ تۇساۋكەسەرىنە الىس-جۋىق شەتەلدەردەن جانە ەلىمىزدىڭ ءار جەرىنەن ەل اعالارى، ادەبيەت پەن ونەر وكىلدەرى، وزگە دە سىيلى قوناقتار كەلىپ قاتىستى. الىس-جۋقتان جەتكەن اعايىن. اتالعان كىتاپتىڭ تۇساۋىن مەرەي توي يەسىمەن بىرگە زيابەك قابدىلدينوۆ، دوسان بايمولدا، ءامىرحان مەڭدەكە جانە ءنابيجان مۇحاممەدحانۇلى قاتارلى تاريحشى، قالامگەرلەر كەستى. «اڭساعان ارمان» كىتابى بۇلانايدى (گيمالاي) اسىپ، ءۇندىستان مەن پاكىستاندى باسىپ التايدان انادولىعا جەتىپ، ەۋروپانى اينالىپ تاۋەلسىز قازاق ەلىنە كەلگەن ارىستان شادەتۇلىنىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن.   قازاقتىڭ

  • حاياو ميادزاكيدىڭ ەلەستەر الەمىنە رەتروسپەكتيۆا

    الەم انيماتسياسى سان الۋاندىقتىڭ ورتاسىندا اداسىپ، تاقىرىپ ىزدەۋدە تىعىرىققا تىرەلگەن تۇستا، بىرەسە وڭ جاقتاعى – كلاسسيكالىق ەرتەگىلەرگە، بىرەسە سول جاقتاعى – سونى تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەرگە باسىن ۇرىپ، داۋرىعىپ جاتقاندا جاپون انيمەسى ءوزىنىڭ “ديسنەيلىك-ەمەس” الەمىن قۇراستىرىپ ۇلگەردى. ال حاياو اقساقالدىڭ بۇل الەمدى قۇرۋداعى قالامىنىڭ قارقىنى ەشكىمگە ۇقساماس پىشىنمەن ورنەكتەلدى. ميادزاكيدىڭ ءاربىر تۋىندىسى ەلەستەردىڭ، جىن-پەرىلەردىڭ تىلىمەن سويلەپ تۇرعانداي اسەر قالدىرادى، قالدىرىپ قانا قويمايدى – ول اسەردەن ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن ارىلتپايدى، بويدى بيلەپ الادى. حاياو ميادزاكيدىڭ الەمىندە اركىمنىڭ ىشكى قورقىنىشتارى، بەيتانىس قاراڭعىلىققا اياق باسارداعى ساناداعى جىلت ەتەتىن ءبىر ساتتىك سەزىمدەر ەشبىر وزگەرىسكە ۇشىراماي قاعاز بەتىنە بەدەرلەنگەندەي-اق. ول الەمنىڭ ەسىگىن ايقارا اشىپ كىرگەن ادام، ءوزىنىڭ دورەكىلىگىنەن شوشىپ، ءتىپتى ورنىنان ىرشىپ تۇرىپ، بەزىپ كەتۋىنە ءسال-اق قالادى.

  • «ءوش الۋ» فەنومەنى

    بۇل شاعىن عانا جازبام جاسى بارشىن تارتقان قاريانىڭ اۆتوبۋستىڭ ورىندىعىندا وتىرىپ قالعىپ كەتكەن جاس جىگىتكە «نەگە عانا ورىن بەرمەيسىڭ، قازىرگى جاستاردىڭ ەش ۇياتى جوق» دەپ قۇلاق تۇندىرا ايقايلاعان وقيعاسىنىڭ نەگىزىندە جازىلدى. سول كەزدە مەنىڭ ساناما باسقا ءبىر سەبەپتىڭ ساۋلەسى جارق ەتىپ، «شىنتۋايتىنا كەلگەندە كىمدەردىڭ ءوزى ۇياتى جوق» دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە ويعا قالدىم (بۇل الەۋمەتتىك سۇراقتىڭ جاۋابى ماعان الدە قايدا ارىدە جاتقانداي سەزىلەدى). ايگىلى دانىشپان سەنەكا «…بولىپ جاتقان وقيعانىڭ بارلىعى ءسوزسىز، بولۋى ءتيىس نارسەنىڭ بەلگىسى» دەيدى. راس، سەبەپسىز ەش نارسە جوق. مۇنى دارمەنسىز جاستاردىڭ الدە ءبىر ادىلەتسىزدىككە ىشتەي قارسىلىعى مەن بۇلقىنىسى، دالىرەك ايتساق «ءوش الۋ» ارەكەتى دەسەك تە بولاتىنداي. الەۋمەنتتانۋ عىلىمى قوعامدا ادىلەتسىزدىك بەلەڭ العاندا قورعانسىز توپتىڭ قولىنان كەلەرى تەك كىجىنۋ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: