|  |  | 

كوز قاراس مادەنيەت

كەلەسى ايدى «كوكەك» دەيىك

قازاقشا اي اتتارىندا «اپرەل» ايىن «كوكەك» دەيدى. ال «ءساۋىر» قايدان پايدا بولدى؟ ونىڭ تاريحى مىنانداي: 1990 جىلى 24 «اپرەلدە» ارنايى زاڭمەن قازاقستاندا پرەزيدەنتتىك بيلىك ەنگىزىلدى. تۋرا سول كۇنگە قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ ورگانى «حالىق كەڭەسى» گازەتىنىڭ العاشقى سانى جارىق كوردى. بۇرىن «اپرەل» ءسوزى قولدانىلا بەرەتىن.
كومپارتيانىڭ قىلىشىنان قام تامىپ تۇرسا دا جاڭا باسىلىمدا اي اتتارىنىڭ قازاقشا بەرىلگەنىن كوڭىلىمىز قالاپ تۇر. الايدا ءبىر اپتاداي عانا بۇرىن ورتالىق كوميتەتتىڭ اپرەل پلەنۋمى وتكەن. ونى قالاي جازامىز؟ «كپسس ورتالىق كوميتەتىنىڭ كوكەك پلەنۋمى» دەسەڭ باس كەتەدى. سودان گازەتتىڭ باس رەداكتورى سارباساقتاەۆ جول تاپتى: «ءساۋىر پلەنۋمى» دەيىك دەپ.
وسى تىركەستەگى «ءساۋىر» ءسوزى بىرتىندەپ بارشا باسىلىمدارعا اۋىستى. ودان كەيىن «ورتالىق كوميتەت» تە، «پلەنۋم» دا جويىلدى. بىراق قازاقشا اي اتتارىنىڭ ىشىندە كوزگە شىققان سۇيەلدەي بوپ ارابشا «ءساۋىر» ءسوزى قالىپ قويدى. ەندى سونى نەگە تۇزەتپەسكە؟!

سوندىقتان ەلىمىزدەگى 2018 جىلعى ءتورتىنشى ايدى «ءساۋىر» دەپ ەمەس، «كوكەك» دەپ جازايىق! كۇللى قازاق ءتىلدى باسىلىمداردى وسىعان شاقىرامىن.

Marat Baidildauly نىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قىتايلار عۇندارعا 80 جىل باعىنعان

    عۇنداردىڭ اسكەري مەمىلەكەتىنىڭ قۇرىلۋىبىزدىڭ زامانىمىزدان بۇرىنعى 215 جىلى عۇنداردىڭ كوشپەندى-اسكەري مەملەكەتى قۇرىلدى. ۇلىستىڭ قاعانى تۇمەن بولدى. تۇمەننىڭ باقتۇع( مودون) اتتى تاح مۇراگەرى بولدى، تۇمەن ونى تاح مۇراگەرلىگىنەن قاعىپ كورشىلەس نۇكۇز(月氏)دەرگە اماناتقا جىبەردى، ارتىنان ەكى ەل جاۋلاسقاندا نۇكۇز حانى مودوندى ولتىرمەك بولدى، مودون نۇكۇزدەردىڭ ءبىر جۇيىرىك اتىن قولعا تۇسىردىدە ۇستاتپاي عۇندارعا قاشىپ كەلدى. تۇمەن تاڭىرقۇت وعان تۇمەن(10000) جاساقتى باسقارتتى، مودون ىسقىرما جەبەنى جاساپ شىعىپ جاساقتارىنا: «مەن جەبەنى قالاي اتسام سەندەردە سولاي اتاسىڭدار اتپاعانداردىڭ باسى كەسىلەدى !» دەپ ءامىر ەتتى. ءبىر جولى ءوزىنىڭ سايگۇلىگىنە قاراتا وق اتتى، وزىمەن قوسىلا اتپاعانداردى سول مايداندا شاۋىپ ءولتىردى. تاعى ءبىر جولى ءتىپتى ءوز بايبىشەسىنە قاراتىپ وق اتتى، قوسىلا اتپاعانداردى تاعى دا ءولتىردى. تۇمەن تاڭىرقۇتپەن بىرگە اڭعا

  • يمانيپەداگوگيكانىڭ قاجەتتىلىگى جانە العىشارتى

    پەداگوگيكا ءəربىر ادامنىڭ بۇكىل ءومىر بويى دامۋىنىڭ كەپىلى جəنە قۇرالى بولعان پەداگوگيكالىق پروتسەستىڭ ءمəنى مەن مازمۇنىن، زاڭدارى مەن زاڭدىلىقتارىن جəنە ونىڭ بۇگىنگى باعىت-باعدارى مەن بولاشاق وركەندەۋ جولىن زەرتتەۋشى عىلىم جۇيەسى. وسى نەگىزدە پەداگوگيكا ءتəلىم-تəربيە پروتسەسىنىڭ ۇيىمداسۋ تەورياسى مەن تەحنولوگياسىن، پەداگوگ ءىس-əرەكەتىن (پەداگوگيكالىق قىزمەتتى) جəنە وقۋشىلاردىڭ əرقيلى وقۋ جۇمىستارىن جەتىلدىرۋدىڭ فورمالارى مەن əدىستەرىن ءəرى ولار اراسىنداعى وقۋ ىستەرى توڭىرەگىندە تۋىنداپ وتىراتىن قارىم-قاتىناس، ىقپالداستىق ستراتەگيالارى مەن تəسىلدەرىن ناقتىلاپ، اشىپ وتىرادى. ادام بيولوگيالىق تىرشىلىك يەسى رەتىندە دۇنيەگە كەلەدى. ونىڭ تۇلعا بولىپ جەتىلۋى ءۇشىن — تاربيەلەۋ قاجەت. ءدال وسى تاربيە ادامدى ىزگىلەندىرىپ، وعان قاجەت قاسيەت ساپالاردى قالىپتاستىرادى. قازىرگى قوعامدا تاربيە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى مەكەمەلەر تۇزىلگەن. بۇل ۇدەرىستى كاسىبي ءبىلىمدى ادامدار باسقارادى. تاربيە جونىندە

  • بويىڭا ويىڭ ساي بولعىر، ءداۋدىڭ اتى ءداۋ عوي قاشاندا 

    Batyrkhan Kurmanseit ارگەنتينانىڭ بۋەنوس-ايرەسىندا وتكەن “ۇلكەن جيىرمالىق” (G20) ەلدەرى باسشىلارىنىڭ ءسامميتى ناتيجەلەرىنە قاتىستى قابىلدانعان ورتاق مالىمدەمەدە بۇگىنگى تاڭداعى ەڭ ماڭىزدى الەمدىك ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعان اقش-تىڭ پروتەكتسيونيزم ساياساتى جايىندا ەشتەڭە ايتىلمادى. ونىڭ ورنىنا تاراپتار “ەڭ الدىمەن امەريكا” دەگەنىنەن قايتپاي وتىرعان پرەزيدەنت ترامپتىڭ تالابىمەن دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىن رەفورمالاۋعا قاتىستى كەلىسىمگە قول جەتكىزدى. “بىرجاقتى ساياساتتى قولداۋعا ەمەس، كوپجاقتى ارىپتەستىك جۇيەسىن كۇشەيتۋگە كۇش سالۋ كەرەك” دەگەندى بۇگىنگە دەيىن قايتالاپ كەلگەن G20 ەلدەرى باسشىلارى وسى جولى ءوز پوزيتسيالارىن قورعاپ قالا المادى” دەپ جاتىر كوپ ەكسپەرتتەر. ءسامميتتىڭ جابىلۋ راسىمىنەن كەيىن وتكەن پرەسس-كونفەرەنتسيادا “ەركىن ساۋدا قاعيداسىن ساقتاپ، پروتەكتسيونيزم ساياساتىن جۇرگىزبەۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنى تۋرالى بىرلەسكەن مالىمدەمەدە نەگە ەشتەڭە ايتىلمادى” دەگەن سۇراققا ۇيىمداستىرۋشى ەل ارگەنتينانىڭ پرەزيدەنتى ماۋريسيو ماكري

  • قىتاي تۋرالى ءبىر جۇتىم وي

    Eldes Orda اقش-قىتاي تەكەتىرەسى قىتاي قوعامىن ەكى جىككە ءبولۋى بەك مۇمكىن. جالپى بۇل قىتاي xالقىنىڭ اقش-قا قارسى پيعىلى ما الدە بيلىك باسىنداعى قىتاي كوممۋنيستەرىنىڭ اقش-قا قارسى تەكەتىرەسى مە؟ مەنىڭشە بۇنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىق بار. ونداي بولسا مىناداي بولجاۋ جاساۋعا بولادى: ءبىرىنشىسى، اقش-قا قىتاي كومپارتياسى باقتالاس بولسا، اقش مىندەتتى تۇردە قىتاي كومپارتياسىنا ساياسي بالاما بولا الاتىن كەز-كەلگەن انتي-كومپارتياشىل قىتاي توپتارمەن جاڭا ساياسي ماقساتتار قويا باستايدى. بۇنىڭ سوڭى قىتاي قوعامىنداعى كوممۋنيست پارتياعا قارسى ىشتەي ءتىسىن قايراپ جۇرگەن توپتاردىڭ كۇشىن بىرىكتىرەدى. سونداي-اق، قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ساياسي وقشاۋلانۋىن جىل سايىن اسقىندىرا بەرەدى. ءتىپتى، ەڭ سوڭىندا كومپارتيا ساياسي قاجەتىنەن ايرىلا باستايدى; ەكىنشىسى، اقش-قىتاي ساياسي ھام ەكونوميكالىق داعدارىسى قىتاي وليگارxىنا نەمەسە كلاندىق توپتارىنا كۇردەلى تاڭداۋ جاساۋعا جاجبۇرلەيدى.

  • شارقي تۇركىستان مەن شىڭجاڭ قازاقتارى تۋرالى

    بۇل 1933-جىلى قۇرىلعان شارقي تۇركىستان ۇكىمەتىنىڭ انگليا ەلىنەن ساياسي، اسكەر كومەك سۇراپ جولداعان xات-دۇر. ەستەرىڭىزدە بولسا بىرەر ايدىڭ الدىندا وسىندا شارقي تۇركىستان ۇكىمەتىنىڭ تۇركيادان اسكەري كومەك سۇراپ جولداعان xاتىن سالعامىن. نەبارى بىرەر اي ءومىر سۇرگەن شارقي تۇركىستان رەسپۋبيليكاسىنىڭ قيلى تاريxى قازاق قوعامىنىڭ باسا نازارىندا بولۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ءدال قازىرگى كۇندە قازاقستان نەمەسە تۇتاس ورتالىق ازيا ءۇشىن ەكى ستراتەگيالىق ءوڭىر بار. ولار: اۋعانىستان جانە شىڭجاڭ (سينتسيان/شۋار). اۋعانىستان تۋرالى ايتىپ ءجۇرمىن. وسى ەكى وڭىردەگى ستراتەگيالىق تاريxتى جاقسى بىلسەك ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جارقىن كەلەشەگىن كۇنى بۇرتىن ويلاي العان بولامىز. نە ءۇشىن شارقي تۇركىستان ۋاقىتشا رەسپۋبيليكاسى انگليا، تۇركيادان اسكەري كومەك سۇرايدى؟ 30-جج تۇركيا-قىتاي قاتىناستارى; انگليا-قىتاي قاتىناستارى قالاي بولعان؟ بۇل ماسەلەگە سوۆەت پەن گەرمانيا،

1 پىكىر

  1. انساردىن ماماسى

    نە كەرەگى بار قايتا-قايتا بىرەسە سوزدەردى، بىرەسە ءالفاۆيتتى، كوشە اتتارىن، بىرەسە قالا نە اي اتتارىن وزگەرتىپ؟ ءساۋىر كوپشىلىككە كوكەكتەن دە جاقىنىراق، ايتۋعا دا جەڭىل، رەسمي تۇردە دە الدەقاشان قابىلدانىپ كەتكەن. رەسمي قۇجاتتاردا ەشكىم كوكەك دەپ جازبايدى، ءارى بۇل قۇس اتاۋى. ارتىق رەت ادامدى شاتاستىرىپ قاجەتى جوق. ونداي لوگيكامەن وندا ەسكى قالا اتتارىن دا قايتارايىق، ەسىمدەردى دە، ت.ب. ءبىز، قازاق، وسىلاي بولمايتىن نارسەلەردى ءسوز قىلىپ كوتەرە بەرەمىز، ودان دا تەحنولوگيالاردى دامىتۋ كەرەك، ەسكىلىككە بۇرىلا بەرمەي. قايداعى ءبىر سوزدەرگە جابىسپاي. ءتىل دەگەن ول وزگەرمەلى دۇنيە، ءبىر ءسوز كەلەدى، ەكىنشىسى كەتەدى، جاڭادان پايدا بولادى. ادامىنا، ۋاقىتىنا قاراي تولىسىپ نە ازايىپ وتىرادى. وعان سىرتتان كۇشتەپ ەشنارسە ىستەي المايسىڭ. ادامنىڭ ەسەيگەنى سياقتى. ودان دا ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋ كەرەك، ءوزىمىز پايدالاناتىن، ۇرپاققا قالدىراتىن، تاريحتا اتىڭدى جازدىراتىن ۇلتىڭدى تانىتىپ. ال قازاق ءتىلى قازاقتان باسقا ەشكىمگە كەرەك ەمەس الەمدە. قازاقتىڭ ىشىندە ءتىپتى كەيبىر قازاقتارعا قاجەتى جوق.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: