|  |  |  | 

كوز قاراس مادەنيەت رۋحانيات

قوناەۆ پەن نازارباەۆتىڭ ارۋاق تۋرالى كوزقاراستارى

القيسسا…

بۇل كۇندە ءدىني ۋاعىزشىلارىمىز ءار جەردە «ارۋاققا قۇرمەت ەتۋ،  وعان سيىنۋ – اللاعا سەرىك قوسقاندىق»  دەيتىن،  ءتىپتى  «قابىر تۇرعىزباۋ،  ولىكتى جەرلەگەن سوڭ جەردى تەگىستەپ تاستاۋ»،  «جەتى،  قىرقى،  جىلدىعى دەگەندەر شاريعاتتا جوق»، «قۇران باعىشتاماۋ»، ت.ب ءپاتۋالار كوبەيە باستادى.

مەن ءدىندار ادام بولماسام دا،  يلام دىنىنە سەنەتىن، وزىمە ءتان كوزقاراسىم، ءارى شامالى ءبىلىمىم بار ادام بولعاندىقتان مۇنداي ماسەلەگە  وز ويىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. ويتكەنى،  ماعان تالانتتى جاراتۋشى سىيلاسا،  ءبىلىمدى اتا-انام مەن وسى حالقىم، وسكەن دالام، ورتام بەردى. سوندىقتان جوعارىداعى ماسەلە جونىندە ازداپ تولعانىپ كورەيىن،  ارتىق كەتسەم عاپۋ ەتەرسىزدەر.

ارۋاق بار ما؟

« …تاڭعالاسىڭ،  ولاردىڭ ء‹بىز توپىراق بولعان كەزدە، جاڭادان جاراتىلامىز با؟» دەگەن سوزدەرىنە تاڭىرقاۋ كەرەك،  مىنە، بۇلار راببىلارىنا قارسى بولعاندار ءارى بۇلاردىڭ مويىندارىندا تەمىر شىنجىر بولاتىندار،  سونداي-اق، بۇلار توزاقتىق،  ولار وندا ماڭگى قالادى»  («قۇران كارىم» قازاقشا ماعىنا جانە تۇسىنىگى،  «راحات» سۇرەسى،  13 – ايات،  249 – بەت).

مىنە، وسى سۇرەلەر ارۋاقتىڭ بارلىعىنا، ونىڭ بولاتىنىنا بەرىلگەن شىنايى جاۋاپ ەكەنىن مويىندارسىڭ.

«… بۇل سوندا سەندەردى ءتىرىلتتى،  سوسىن ءولتىردى،  سوسىن كەيىن جانە ءتىرىلتتى،  راسىندا ادام بالاسى ناسۇكىر»  (ساڭىراۋ،  سوقىر دەگەن ماعىنادا) («قۇران كارىم»، قازاقشا ماعىنا جانە تۇسىنىگى،  22 – «حات» سۇرەسى،  66-ايات،  340- بەت).

ەندى كورىڭىز،  ادام ولگەن سوڭ ءولىپ-تىرىلەتىنىنە،  ءبىر ەمەس، نەشە تىرىلەتىنىنە سەنگەن بولارسىز،  ارۋاق دەگەن انە سول.

ءدىن ايتادى «ماعان نان»  دەپ،

اداسقان ءدىن ءپان دەيدى.

ماعىناسىن انىق بىلە الماي،

رۋح دەگەن ءسوزدى جان دەيدى.

وسىدان جامان اۋرە جوق،

رۋح دەگەن ءدىنسىز تازا اقىل،

دىنسىزدىك ءىسى شىن ماقۇل.

ايۋاندىق اقىل ول ەمەس،

از عانا ءسوزىم از تاقىل.

قۇراندى وقى نانباساڭ…

(شاكەرىم قۇدايبەردىۇلى)

ءيا،  حالايىق،  ءبىز شىنىندا قۇران كارىمنەن تولىق رۋحاني قۋات الا الماساق،  ەڭ بولماعاندا شاكەرىم،  ابايلاردىڭ ناسيحاتتارىنا زەر سالا بىلەيىكشى،  ەندى جاراتۋشىنىڭ بەرگەن جانىنىڭ قارا جەرگە جەرلەنۋىنە،  جاراتۋشى جاراتقان پەندەلەردىڭ ادامي تۇرعىسىنداعى تاۋبەلىق،  ءداستۇرلى تۇنىعىنا سوقتىقپاساق ەتتى.

ارۋاقتى قورلامايىق

ەڭ بولماعاندا مىناۋ ادامدى تىك تۇرەگەلتىپ،  ارەكەتتەندىرىپ تۇرعان ءتاننىڭ بۇل دۇنيەدەگى زاتتىق قاۋھارى بىتكەن كەزدە،  ياعني فيزيولوگيالىق وزگەرىستەردىڭ دۇرىس ءجۇرۋ مۇمكىندىگى اياقتالىپ، جان،  رۋح وزدەرىنىڭ نازىك دەنەلەرىمەن بىرگە ءتاندى تاستاپ باقي الەمگە وتەتىنىن ءتۇسىنىپ، ارۋاقتاردىڭ كومۋسىز نەمەسە ەلەۋسىز قالۋىنا جانىن سالعان ورىنسىز،  ءدۇرداراز ءپاتۋانى تىيساق قايتەدى.

ءيا،  سىزشە (سالافيتتەر مەن ۋاحابيستەرشە) بولعاندا «ارۋاق كومىلىپ،  توپىراق بولىپ كەتۋ كەرەك» . ءجون-اق،  الايدا، ونى اۋىزعا دا الماي،  ەلەۋسىز قالدىرۋىمىز،  ءتىپتى ولاردىڭ دۇنيەدەن كوشكەنىنە جىلاماي،  قايعىرماي،  تۇك بولماعانسۋ كەرەك بولعانى ما؟. ەندەشە،  بۇدان نە ادامگەرشىلىك ىزدەيمىز،  مەيىرىمدىلىكتىڭ،  جاراتقاننىڭ ادامي دەڭگەيى وسى سۇيىسپەنشىلىكتە جاتسا،  سەن ونى جوققا شىعارساڭ،  جاراتۋشىنىڭ «مەنى سىيلاپ،  قۇرمەتتەيمىن دەسەڭ،  اۋەلى اتا-اناڭدى ايالاپ،  قۇرمەتتە»  دەۋى قايدا قالادى؟

اقساق تەمىردىڭ ارۋاعى باستاعان سوعىس

ءيا،  ارۋاق دەمەكشى،  1941 جىلى   21 ماۋسىمدا اقساق تەمىردىڭ قابىرىنىڭ اشىلعان كۇنى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسى باستالادى، سول كەزدە ناعىز ارۋاقتى مويىندامايتىن ازۋى كەرە قارىس ءستاليننىڭ ءوزى اقىرى سۇيەكتى ورنىنا قويدىرعان كۇنى سوعىستىڭ اياقتالعانىن كوپ ەل بىلەدى. «ارۋاق»  دەپ بابالارىمىز تالاي جاۋىنىڭ بەتىن قايتارىپ،  سول ارۋاقتى بابالاردىڭ قاسيەتكە يە رۋحىمەن ءوز رۋحتارىن بيىككە كوتەرىپ،  جاندارىنا جىلۋلىق الىپ وتىرعان ەمەس پە ەدى؟

دىنمۇحاممەد اتامىز ارۋاقتى قۇرمەتتەپ ءوتتى

ءوز زامانىندا دىنمۇحاممەد قوناەۆتىڭ اراب ەلىندە ساپاردا بولعاندا تيحرانداعى كەزدەسۋدە ءدىني توپتىڭ وزىنە قۇدايدىڭ قۇلى،  حاق پايعامباردىڭ ۇمبەتى ەكەنى جونىندەگى ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرىپ،  ءوزىنىڭ مۇسىلماندىعىن مويىنداتا وتىرىپ:

– ءسىزدىڭ ەلدە مۇحاممەد پايعامبارعا ساحابا ءارى اقىلشى بولعان،  الدەقايدا جاسى ۇلكەن ءبىر ۇلى ارۋاق جاتىر دەپ ەستيمىز،  ونىڭ مازارىنا ءبىر ادام باسىن سۇقپايتىن كورىنەدى،  تاستاندى بولىپ ايدالادا جاتسا كەرەك،  وسى ءسوز راس پا،  ودان حابارىڭىز بار ما؟ – دەگەن سۇراعىنا. قوناەۆ:

– ءيا،  حابارىم بار،  ارىستان باب دەگەن كىسى ءبىزدىڭ ەلدە جاتقانى راس،  – دەگەندە وتىرعاندار جابال ورىندارىنان تۇرىپ، ەرىندەرىن جىبىرلاتىپ،  كۇبىرلەپ،  بەتتەرىن سيپاپ بارىپ قايتادان ورىندارىنا جايعاسادى.

– وسىعان بايلانىستى مەندە تاعى ءبىر سۇراق بار،  – دەيدى ەندى ءبىر سالدەلى كىسى:

– سۇراڭىز،  قۇلاعىم سىزدە.

– ول كىسى سىزدەردە قالىڭ ەلدىڭ ورتاسىندا جاتىر ما؟

– قالىڭ ەلدىڭ ورتاسىندا ەمەس،  شەتكەرى،  وڭاشا جاتىر،  – دەگەندە وتىرعاندار باستارىن شايقايدى،  ارادا الگى ادام:

– ءبىز قالىڭ ەلدىڭ ورتاسىنا اكەپ قويىپ،  تىرىلەردى تاربيەلەيتىن ارداقتى دا قۇرمەتتى ارۋاق تۇلعاسىنا اينالدىرساق،  بىزگە سۇيەكتى بەرەسىزدەر مە؟

– بۇرىنعى وتكەن اتاقتى ادامداردىڭ بارلىعى دا دۇنيەدەن كەشكەن جەرلەرىنە قويىلعان دەگەن دەرەك بار،  قوزعاماعان دۇرىس شىعار،  ءبىزدىڭ ءبىر ۇلكەن عۇلاما،  وقىمىستى باۋىرىمىز شام شاھاردىڭ ورتاسىنداعى زيراتتا جاتقان ءال-ءفارابيدىڭ سۇيەگىن سۇراعاندا سيريانىڭ عۇلاماسى مەن باسشىلارى دا وسىلاي جاۋاپ بەرسە،  ال پايعامبارىمىز دا سول سياقتى الەمگە تانىلعان كوپتەگەن ادامدار قازا بولعان جەرلەرىندە جاتىر عوي،  بۇل جونىندەگى قۇپتاۋدى پايعامبارىمىز مۇحاممەدتىڭ اۋزىنان ابۋباكىر سىدىق ەستىگەنىن دالەلدەيدى عوي.

(«جاراتۋشىنىڭ قۇدىرەتى — ارۋاقتار قوزعالىسى ءتىلسىم»،  اسەت مۇقاشبەك،  الماتى).

نازارباەۆتىڭ ارۋاق تۋرالى كوزقاراسى

مىنە، كوردىڭىز بە؟ ناعىز يسلام ءدىنىنىڭ ورداسى بولعان اراب ەلدەرىنىڭ ارۋاق جونىندەگى كوزقاراسى مەن ارۋاققا دەگەن قۇرمەتىنىڭ قانداي ەكەنىن؟ سوندىقتان پايعامبارىمىز «قابىرگە (مازارعا) زيارات ەتەتىندەر،  ولار البەتتە سىزدەرگە اقىرەتتى ەستەرىڭىزگە سالادى»  دەۋى ادامداردىڭ ارۋاق ارقىلى ءوز ۇرپاعىنا قانداي دەڭگەيدە ۇلاعات،  پاراسات،  كۇش-قايرات سىيلاپ وتىرعانىن ەسكەرتىپ،  ادامنىڭ تىرلىگىن ءماندى،  ماعىنالى وتكىزۋ ارقىلى ارتىنا وشپەس قاسيەت قالدىرۋدى مۇرات ەتكەن ەدى. بۇل جونىندە بۇگىنگى قازاقستانىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نازارباەۆتىڭ: «مەن ەلباسى بولسام دا  قازاق دەيتىن اتاسىن ارداقتاپ،  اناسىن سىيلاعان،  ارۋاعىن قاستەرلەپ،  اللاسىنا سيىنعان ەلدىڭ پرەزيدەنتىمىن.  ارۋاقتىڭ بار ەكەنى راس بولسا،  اتىراۋ مەن التاي،  الاتاۋ مەن ارقانىڭ اراسىندا تالاي توبە دوڭبەكشىپ،  تالايى ورنىنان اۋناپ ءتۇسىپ،  بۇگىنگى ءبىزدىڭ ىسىمىزگە اق باتاسىن بەرىپ جاتقان بولار دەپ ويلايمىز. يلاھيم،  سول بابالاردىڭ باتاسى قابىل بولسىن دەگىم كەلەدى…

ءبىز ەكى جارىم عاسىردان استام رەسەيدىڭ بودانى بولىپ كەلدىك،  سوندىقتان مەن ساناداعى قۇلدىق پسيحولوگيانى وزگەرتۋ ءۇشىن اتا-بابالار ارۋاعىنا سيىنىپ،  سولاردىڭ قاسيەتتى رۋحىن ءتىرىلتتىم،  بۇكىل قازاققا ساۋىن ايتىپ،  ولارعا اس بەرىپ،  تويلارىن وتكىزدىم،  «ءولى رازى بولماي،  ءتىرى بايىمايدى» دەيدى حالقىمىز، سول ارۋاقتار ريزا بولسىن دەپ جاتقان جەرلەرىن تاۋىپ باسىنا بەلگى ورناتتىق،  ەسىمدەرى ەل  جادىندا ءجۇرسىن دەپ ولاردىڭ اتىن مەكتەپتەرگە،  كوشەلەرگە،  اۋىل-سەلولارعا،  اۋداندارعا بەردىك… ەندەشە سول ارۋاقتار ءبىزدى قولدامايدى دەپ كىم ايتا الادى؟!»  (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ا. نازارباەۆ).

ارابتىڭ ءدىنى مەن مادەنيەتىن شاتاستىرماۋ كەرەك

مىنە ءبىز ايتاتىن ارۋاقتار، اتا-بابالار رۋحى جونىندەگى كوزقاراسىمىزدى بۇگىنگى قازاقستان ەلباسى وسىلاي قورىتادى. شىنىن ايتقاندا ءبىز يسلام ءدىنىنىڭ قاسيەتىن مويىنداي وتىرىپ،  پارىزدار مەن ۋاجىپتەرىمىزگە قاتاڭ بولۋعا حاقىلىمىز. ءدىندى قابىلداۋ استە قازاققا اراب ۇلتىنىڭ تۇتاس مادەنيەتى مەن ءداستۇرىن كوشىرىپ اكەلىپ قابىلداپ،  وزىمىزدەگى ۇلتتى ساقتاپ تۇرعان داستۇردەن ايىرىلىپ،  اراب بولىپ كەتۋ دەگەندىك ەمەس. ءاسىلى ءداستۇر،  سالت-سانا،  عۇرىپ – ادەتىمىزدەن ۇرپاق ءۇشىن،  ءداۋىر ءۇشىن،  ۇلتىمىز ءۇشىن ايرىلماۋىمىز كەرەك. ۇلتتىڭ جانى – داستۇردە جاتقانىن تۇسىنە وتىرىپ،  جوق ءپاتۋالاردى شىعارعاننان كورى پايعامبارىمىزدىڭ: «پەندەنىڭ بۇل دۇنيەدە جاساعان زۇلىمدىعى – ول دۇنيەدە وزىنە جاساعان زۇلىمدىعى»  دەيتىن قاسيەتتى تاعىلىمدارىمەن ۇرپاقتى نارلەندىرىپ،  تىرلىكتە ۇرپاقتىڭ ىزگىلىكتى بولۋىنىڭ ولگەن كەزدە دە ساۋابى بولاتىنىن ءتۇسىندىرۋ ارقىلى پايعامبارىم حازىرەتى مۇحاممەد (س.ا.ۋ)-نىڭ: «ادامدى نيەتىنە قاراي تىرىلتەدى»  دەگەنىندەي،  تازا رۋحتى،  ادال قاسيەتتى پايعامبارىمىزدىڭ،  قانشاما ساحابالارىمىزدىڭ،  ارۋاقتى حاندار مەن باتىر – جىراۋلارىمىزدىڭ،  شەشەن – شەجىرەشىلەرىمىز بەن اۋليە-انبيەلەرىمىزدىڭ قاسيەتى ءالى كۇنگە دەيىن ۇرپاققا ىزگىلىكتى ناسيحاتتاپ تۇرعانىن ۇرپاققا جەتكىزە بىلسەك بولعانى.

باياحمەت جۇمابايۇلى

Related Articles

  • ادۆوكات قۇسپان حالىقارالىق قولداۋدى ماقتادى

    قاسىم امانجول ادۆوكات ابزال قۇسپان (الدىڭعى قاتاردا سول جاقتان ءبىرىنشى) سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ سوتىندا وتىر. جاركەنت، 13 شىلدە 2018 جىل ازاتتىقتىڭ تىكەلەي ترانسلياتسياسىندا كورەرمەندەر سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن ادۆوكات ابزال قۇسپان قازاقستاننان پانا ىزدەۋشى قىتاي قازاعى سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ تامىزدىڭ 1-ىندە سوت زالىنان بوساتىلۋىنا اسەر ەتكەن فاكتورلاردى سيپاتتادى. پانفيلوۆ اۋداندىق سوتى ساۋىتبايدى قازاقستان-قىتاي شەكاراسىن زاڭسىز كەسىپ وتكەنى ءۇشىن التى ايعا شارتتى تۇردە سوتتاپ، شەتكە شىعارۋدان باس تارتقان. ازاتتىق: زاڭدىق تۇرعىدا سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ ءىسى شەشىلدى مە؟ شەشىمىن تاپتى دەپ ايتا الامىز با؟ ابزال قۇسپان: تولىق شەشىلدى دەپ ايتا المايمىز. نازار اۋدارعان بولساڭىزدار، سوت ادەتتە قاراردى عانا وقىپ، تولىعىن كەيىن بەرەتىن ەدى. كەشە سۋديا باسىنان اياعىنا دەيىن سوت ۇكىمىن وقىپ شىقتى. سوت ۇكىمىندە ايتىلعان فاكتىنىڭ ءبارى –

  • قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن”

    سايراگۇل اپايدىڭ جەڭىسىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. سوت شەشىمىنەن كەيىنگى قۋانىشتى بەينەسىن قايتا قايتا كورىپ قاتتى قۋاندىم. قۋانباعان جۇرت جوق ەكەن سول ماڭدا. سايراگۇل اپايدىڭ بەينەسىنە قاراپ سان ويعا باتتىم… قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى تۋرالى وسىعان دەيىن دە ازاماتتىق پىكىرىمدى ايتقامىن، پوست تۇر. مەنىڭ جەكە پىكىرىمشە قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن” دەپ ءداۋىر بولگىشتىك سيپاتقا وزگەرۋى مۇمكىن. قازىر، ءبىزدىڭ جۇرت تەك عانا قۋانىشتى قۇتتىقتاپ تويلاۋمەن ابىگەر بوللىپ جاتىر ەكەن بىراق ماسەلەگە ۇلكەن ماشتابتان قاراپ ستراتەگيالىق تالداۋ ساراپتاۋ جاساۋ جاعى جەتپەي تۇر. قىتايدان زاڭسىز شەكارا بۇزىپ ءوتۋ وقيعاسى سايراگۇلگە دەيىن دە بولعان (مەنىڭشە سايراگۇلدەن كەيىن دە بولادى…), سابەت-قىتاي اراسىنداعى قىرعيقاباق كەزىندە قىتايداعى سابەتشىل قازاق ۇلتشىلدارى مەن جاس زيالىلاردىڭ ءبىرازى زاڭسىز

  • 1912-جىلعا دەيىن قىتاي تەرريتورياسى ەكى ۇلكەن بولىكە بولىنگەن.

    Eldeç Orda 1912-جىلعا دەيىن قىتاي تەرريتورياسى ەكى ۇلكەن بولىكە بولىنگەن. ءبىرى، مانجۋر ۇكىمەتىنە شىن تيەسىلى زاڭدى تەرريتوريا. ەكىنشىسى، جانجۋر ۇكىمەتىنە سىرتتاي تيەسىلى بالامالى تەرريتوريا. زاڭ بويىنشا بۇل بالامالى تەرريتوريا قالاعان ۋاقىتىندا مانجۋر تەرريتورياسىنان شىعىپ كەتە الادى. ءسىز مىنا كارتادان قىتايعا تيەسىلى ياعني تسين مەملەكەتىنە شىن تيەسىلى تەرريتوريانى نوبايلاپ بولسادا انىق كورە الاسىز. بۇل كارتاداعى تيبەت، موڭعول، ۇيعىر جانە قازاق تەرريتورياسىنىڭ تسين-گە كىرمەۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟ سەبەبى مىناۋ: ولار تسين قاعاناتىنا جىلىنا ءبىر رەت سىرتتاي سالىق تولەمىن وتەپ تۇرعان، تسين ۇكىمەتى سىرتتاي سالىق وتەۋشى ەلدىڭ ىشكى ىسىنە كيلىكپەگەن، ىشكى ىستەرى، ىشكى ماسەلەسى ءوز ىرقىندا بولعان، ءبىرىنىڭ سىرتقى-ىشكى ىستەرىن رەسەيدىڭ ورىنبور، قازان، تاشكەن شاھارلارى شەشسە، بىرىنە يندياداعى موعول جانە الىستاعى وسىمانلى بيلىگى ارالاسىپ

  • «وتان – وتتان دا ىستىق» جوباسىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتى

      «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن «ادىرنا» ۇلتتىق-ەتنوگرافيالىق بىرلەستىگى «وتان – وتتان دا ىستىق» جوباسىنىڭ ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزەدى. بۇل جوبا اياسىندا وتانىنا ورالعان قانداستارىمىزعا زاڭنامالىق كومەك رەتىندە «جەدەل جەلى» قىزمەتى ىسكە قوسىلادى. «قانداستار» (http://qandastar.kz/) سايتى ارقىلى دا سۇراق-جاۋاپ رەتىندە زاڭنامالىق كومەك كورسەتىلەتىن بولادى. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنىڭ ماقساتى – «وتان – وتتان دا ىستىق» جوباسىن حالىققا تانىستىرۋ. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قۇقىقتانۋشىلار، باق وكىلدەرى، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ماماندار، قوعام قايراتكەرلەرى مەن عالىمدار جانە تانىمال ۇەۇ وكىلدەرى قاتىسادى. «كەش» قۇقىق قورعاۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى – كامشات ەسمۇحامبەتقىزى; كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى مامان – ءاسيما سۇلتان; ورىس ءتىلىنىڭ مامانى – ءاليا مۇحامەتكارىمقىزى سىندى عالىمدار بايانداما وقيدى.   ۇيىمداستىرۋشىلار:  الماتى قالاسى ىشكى ساياسات باسقارماسى

  • “نازارباەۆ 2020 جىلى سايلاۋعا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن”

    قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىبريتانيالىق ۆۆس تەلەارناسىنىڭ Hard Talk باعدارلاماسىنا سۇحبات بەرىپ، نازارباەۆتىڭ بيلىگى جانە ەلدەگى جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى ايتتى. سۇحبات 20 ماۋسىمدا ۆۆس News تەلەارناسىنا جانە BBC راديوسىنا شىقتى. “نازارباەۆتىڭ بيلىكتە ۇزاق وتىرۋى – تۇراقتىلىقتىڭ بەلگىسى. 2020 جىلعا دەيىن بيلىكتە بولادى. كەيىن سايلاۋعا تۇسەم دەسە وزىنە بايلانىستى” دەدى توقاەۆ سۇحباتىندا. وسى ساتتە حابار جۇرگىزۋشىسى ستيۆەن ساكۋر “ەگەر مەنىڭ ماتەماتيكالىق ەسەبىم دۇرىس بولسا، 2020 جىلى نازارباەۆ 80 جاسقا تولادى عوي؟” دەپ سۇرادى. بۇل سۇراققا توقاەۆ ء“يا، ءيا. مالايزيادا 92 جاسقا تولعان ماحاتحير موحاماد پرەمەر-مينيستر بولدى عوي. اشىعىن ايتقاندا، 2020 جىلى نازارباەۆ پرەزيدەنت سايلاۋىنا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن. ول وتە اقىلدى ادام. مۇمكىن 2020 جىلعى سايلاۋ باسقا كانديداتتارمەن وتەر. سايلاۋعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: