|  |  | 

مادەنيەت رۋحانيات

الەمنىڭ ەڭ قۇندى سيرەك كىتاپتارى استانادا

  21 مامىر، 2018. 14:00. استانا.تاۋەلسىزدىك سارايى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قر ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى استاناسىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي «ەل جۇرەگى – استانا» اتتى مەرەكەلەۋ قارساڭىندا «الەم استانالارىنىڭ شەجىرەسى» اتتى حالىقارالىق كىتاپ كورمەسىن وتكىزەدى.          حالىقارالىق كورمەگە الەمنىڭ ەڭ قۇندى سيرەك كىتاپتارى قويىلادى. وسىعان وراي ءىس-شاراعا قاتىساتىن شەت ەلدىك قوناقتارمەن بىرىگىپ ءباسپاسوز-كونفەرەنتسياسى وتەدى. ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىنا قر مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەديۇلى,  يتاليا ەلىنىڭ عىلىمي حاتشىسى ەدۋاردوكانەتتا, يران يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى ادام رەسۋرستارىن باسقارۋ جانە دامىتۋ جونىندەگى باسقارما ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىمەحديمۋساۆي, رەسەي ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ مادەني باعدارلامالار دەپارتامەنتىنىڭ كىتاپحانالىق-كورمە جۇمىسى بويىنشا باس مامانىگوز الەكساندر، گەرمانيا رەسپۋبليكاسىنان يرانتانۋ جانە ورتالىق ازيا زەرتتەۋلەرىنىڭ جەتەكشى مامانىتۋلياشەۆا روزا قاتىسادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن. نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار:رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلاتىن كورمە – تاريحي مۇرانى ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان جانە قازاقستاننىڭ مادەني جانە تاريحي قۇندىلىقتارىنىڭ حالىقارالىق ماڭىزىن ارتتىراتىن ءىرى مادەني-يميدجدىك جوبا بولماق. استانانىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان «الەم استانالارىنىڭ حرونيكاسى» اتتى حالىقارالىق كورمە اياسىندا قر ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالار قىزمەتى «قازاقستان استانالارىنىڭ تاريحى تۋرالى سيرەك كىتاپتار» كورمەسىن دايىندايدى. كورمەدە 1920 جىلدان 1950 جىلعا دەيىن ورىنبور، قىزىلوردا، اقمولا، الماتى، ماسكەۋ قالالارىندا جارىق كورگەن 100-دەن استام ەرەكشە كىتاپتار، مەرزىمدى باسىلىمدار، قازاقستان استانالارى تاريحىنىڭ جەكەلەگەن كەزەڭدەرى كورسەتىلەدى. ال قر ۇلتتىق مۇراعاتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۇراعاتى 1 ستەللاج ماتەريالدارىن دايىندادى (ەلوردانى استاناعا اۋىستىرۋ تۋرالى 30-دان استام مەملەكەتتىك قۇجاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى).77 سيرەك كىتاپتار ورنالاسقان. قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كىتاپحاناسى (الماتى ق.) جانە ءا.تاجىباەۆ اتىنداعى قىزىلوردا وبلىستىق عىلىمي-امبەباپ كىتاپحاناسى قالانىڭ تاريحى تۋرالى 200-دەن استام دەرەك كوزدەرىن (سيرەك جانە باعالى كىتاپتار) اكەلەدى.     كورمەدە امبروزيانا كىتاپحاناسىنىڭ (يتاليا) قۇندى ءۇش قولجازبالارىنىڭ   كوشىرمەلەرى ۇسىنىلادى: • لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ باستى كومەكشىلەرى – رەنەسسانس ءداۋىرىنىڭ ۇلى ماتەماتيگى لۋكا ءپاچوليدىڭ «DeDivinaProportione»; • سيمون ءمارتينيدىڭ مينياتيۋرالارى بار 4-5 عاسىرداعى ەجەلگى گرەك كودەكسى «يلياس-پيكتا»; • فرانچەسكو پەتراركانىڭۆەرگيليا جۇمىستارى بار قولجازباسى. ءىس-شارانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا الەمنىڭ ءىرى كىتاپحانالارى استانا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ارناپ استانالاردى كوشىرۋدىڭ الەمدىك حرونيكاسى تۋرالى، الەم ەلدەرىنىڭ تاريحىن انىقتاۋعا ۇلەس قوسقان شىعارمالار مەن ەلىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنە قاتىسى بار جازبا مۇرالار تۋرالى مول ماعلۇمات بەرەتىن سيرەك باسىلىمدار مەن فوتوكوللەكتسيالاردان قۇرالاتىن  دەرەكتى كورمەلەر ۇيىمداستىرىلادى. حالىقارالىق كورمەنى وتكىزۋ حالىقارالىق مادەني الماسۋ مەن مادەنيەتتەر ديالوگىن ودان ءارى دامىتۋ جانە كىتاپحاناارالىق ىنتىماقتاستىقتى جەدەلدەتۋ ءۇشىن اقپاراتتىق رەسۋرستاردى جيناقتاۋعا جانە كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. حالىقارالىق كورمە اياسىندا مىناداي نوميناتسيالار بويىنشا بايقاۋ ۇيىمداستىرىلادى:

  • استانا تۋرالى ەڭ جاقسى سۋرەت;
  • استانا تۋرالى ەڭ ۇزدىك كوركەم كىتاپ.

حالىقارالىق كورمەنىڭ ناتيجەلەرى اقپاراتتىق-ساراپتامالىق، عىلىمي-تانىمدىق «بيبليوتەچنىيۆەستنيك» – «كىتاپحانا حابارشىسى» جانە باسقا رەسەيلىك جانە شەتەلدىك جۋرنالداردا جاريالانادى. اتالمىش ءىس-شارا كىتاپحانالار اراسىنداعى مادەني، عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ بايلانىستارىن نىعايتا وتىرىپ، سونداي-اق كاسىبي دامۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولىپ تابىلادى. ءىس-شاراعا قر مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەديۇلى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ، امبروزيانا كىتاپحاناسىنىڭ عىلىمي حاتشىسى ەدۋاردوكانەتتا (ميلان قالاسى، يتاليا), رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بوروداۆكين الەكسەي نيكولاەۆيچ، وزبەكستان مەملەكەتىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى سايديكرامنيازحودجاەۆ، گەرمانيا مەملەكەتىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى رولف مافاەل، قر ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ جەتەكشىسى، پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا، تۇركىسوي حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى  دۇيسەن قاسەيىنوۆ (ستامبۋل قالاسى، تۇركيا), «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى، حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى  قاتىسادى. حالىقارالىق كورمەنىڭ جۇمىسىندا پلەنارلىق وتىرىستار مەن كىتاپحانا بيزنەسى تۋرالى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا سەكتسيالار جۇمىسى، سونداي-اق، عالىمدارمەن، اقىندارمەن جانە جازۋشىلارمەن شىعارماشىلىق كەزدەسۋلەر وتكىزىلەدى. سونداي-اق، ءىس-شاراعا تمد جانە الەم ەلدەرى ۇلتتىق كىتاپحانالارىنىڭ جەتەكشىلەرى، قازاقستاننىڭ ۇلتتىق جانە ايماقتىق كىتاپحانالارى، عىلىمي جانە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيا وكىلدەرى، باسپاگەرلەر، مەملەكەتتىك مادەنيەت، ءبىلىم جانە عىلىم ينستيتۋتتارىنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى، كىتاپحاناشىلار جانە ت.ب. شاقىرىلىپ وتىر.     قر مسم ءباسپاسوز قىزمەتى

Related Articles

  • تاڭىرشىلدىك — قازاقتىڭ كونەرمەيتىن كونە دۇنيە تانىمى

    تاڭىرشىلدىك — قازاقتىڭ كونەرمەيتىن كونە دۇنيە تانىمى. تاڭىرشىلدىك ۇعىمىندا كوپ دىندەر قاتارلى جاراتۋشىنى بار دەپ ەسەپتەيدى، بىراق ول ادامدارعا ەلشى جىبەرمەيدى، كوكتەن كىتاپ تۇسىرمەيدى، جاراتىلىسقا ء(سىز بەن بىزگە) “سالەم” جولدامايدى — دەگەن نانىم-سەنىم بار. جاراتۋشى بارلىعىن جەرگە قالدىرعان، ءبارى اينالىپ تۇراتىن مەحانيزم. سوندىقتان جاقسىلىق جاساساڭ دا، جاماندىق جاساساڭ دا وزىڭە اينالىپ كەلەدى. سول سەبەپتى تاڭىرشىلدىك ۇعىمىنداعى ەڭ نەگىزگى عيبادات — شىن كوڭىلدەن جاقسىلىق جاساۋ، بارىڭدى ءبولىپ بەرۋ. ونى رەپرەسسيا جىلدارىندا قازاق دالاسىنا ايدالىپ كەلگەن وزگە ۇلتتار جاقسى بىلەدى. ال قازاق نەگە قىرعىنعا ۇشىرادى..؟ وعان يسلام جاۋاپ بەرە المايدى، وعان تاڭىرشىلدىك جاۋاپ بەرەدى: قازاق قاشان دا جاۋىنگەر حالىق بولعان، كەشە عۇندار قىتايلارعا قاۋىپ توندىرسە، بۇگىن سول قىتايلاردىڭ ۇرپاقتارى بىزگە قاۋىپ ءتوندىرىپ

  • اقسەلەۋ سەيدىمبەك سىناعان فيلم

    اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ كۇندەلىگىنەن: “قۇلاگەر” ءفيلمى جايىندا كينو ۇيىنەن «قۇلاگەر» ءفيلمىن كورىپ قايتتىم. ءى.جانسۇگىروۆتىڭ ايگىلى «قۇلاگەر» پوەماسىنىڭ ىزىمەن دەپتى. ونەر اتاۋلى، ونىڭ ىشىندە كينو ونەرىنە نە ءۇشىن كەرەك؟ كىم ءۇشىن كەرەك؟ اسىرەسە بەلگىلى ءبىر ۇلت ونەرى الدىمەن سول ۇلتتىڭ وزىنە كەرەك پە، جوق الدە وزگە ۇلتقا كەرەك پە؟ بەلگىلى ءبىر ۇلتتىڭ ونەرى الدىمەن ءوز بولمىسىن كورسەتۋى كەرەك پە، جوق الدە ءوز بولمىسىنان كىندىك ءۇزىپ، جالپىادامزاتتىق ءوز بولمىسىن كورسەتۋى كەرەك پە، جوق الدە ءوز بولمىسىنان كىندىك ءۇزىپ، جالپىادامزاتتىق دەيتىن اسىرە پاتەتيكاعا بوي الدىرعانى ءجون بە؟ ونەردىڭ پارقى مەن نارقى ۇلتتىق تالعام تارازىسىنا تۇسكەنى ءجون بە، جوق الدە سىرت كوز سىنشىنىڭ ايتقانىنا كونىپ، ايداۋىنا جۇرگەنى دۇرىس پا؟ تاريحي تۇلعالاردىڭ ءومىربايانى قاي شەك-شەكاراعا دەيىن

  • كيىز ءۇيدىڭ جابدىقتارىنىڭ اتاۋلارى

    بولات بوپايۇلى قازاق كيىز ءۇيى- 7-8 عاسىرلاردا كەڭىنەن قولدانىلعان. وسىناۋ ۇلى دالانى قونىس ەتكەن اتا – بابالارىمىز وسىدان ءۇش مىڭ جىل ءبۇرىن دا كيىز مادەنيەتىن جارىققا شىعارعانىن كۇللى الەم كوزىندەگى عىلىمي دەرەكتەر دالەلدەيدى. قازاق حالقىنىڭ ارعى اتا- بابالارى سانالاتىن ساح، عۇن، قاڭلى، ءۇيسىن، الاندار زامانىندا-اق كيىز ءۇي مادەنيەتىن تولىق قالىپتاستىرعانى شىندىق. مەن بۇل جەردە كيىز ءۇي تاريحىن ايتقالى وتىرعام جوق. جاقىننان بەرى وقۋشىلاردان ماعان كيىز ءۇيدىڭ جابدىق اتاۋلارى تۋرالى وتە كوپ سۇراقتار كەلىپ ءتۇستى. جەكە- جەكە جاۋاپ تا بەردىم. بىراق سۇراقتار كوبەيە بەردى. اقىرى فب جەلىسىندە ورتاق جاۋاپ بەرۋدى ءجون كوردىم. قازاق كيىز ءۇيىنىڭ سىرتقى جابدىقتارىنا قاراي : 1. ۇزىكتى كيىز ءۇي، 2. كوتەرمە تۋردىقتى كيىز ءۇي، 3. بىتەۋ تۋردىقتى

  • ميفولوگياداعى «يت-قۇس» پەن «يتەلى» اتانعان رۋ اتتارى

    «عىلىم ينەمەن قۇدىق قازعانداي» دەپ بەكەر ايتىلماعان. ويتكەنى، شۇيلىككەن تاقىرىبىڭنىڭ ءتۇپ نەگىزىن انىقتاۋ ءۇشىن ءۇن، اۋەن، دىبىس، ءىز، ارىپتەرمەن ءسوز-سويلەمدەردىڭ اۋىسپالىعىن، قۇبىلمالىعىن ونىڭ ءتۇبىرى مەن تۇركىلىك نەگىزىن، ءتىپتى بەينەلەردىڭ بەيىمدىلىگىنە دەيىن انىقتاۋ ارقىلى قورىتىندى جاساۋعا تۋرا كەلەدى. مۇنداي جىڭىشكەلىككە قاراعاندا ءوزى «مەن مۇندالاپ» ايعالاپ تۇرعان انىقتامالىقتان جالتاقتاۋ عىلىم – ءبىلىم، تاريحقا دەگەن جاۋاپسىزدىق ەكەنىن ەسكەرىپ، ەجەلدەن تاريح بەتىنە قاتپارلى تۇسكەن «يتەلى» اتاۋى مەن بۇگىنگى اباق كەرەيدىڭ ءبىر تابى بولعان «يتەلى» رۋى اتىنىڭ قالايشا ۇقساستىعىن ءوز الىمىزشە دالەلدەي كەتۋدى ءجون كوردىم. ارينە، قازاق ۇلتى رۋدان قۇرالعاندىعى شىندىق. ەندەشە، رۋدى زەرتتەۋ ارقىلى ۇلتتى، ءتىپتى دۇنيە تاريحىنا ۇڭىلۋگە بولاتىن سياقتى. الدىمەن وقىرماننىڭ ەسىنە سالارىم، حالقىمىزدىڭ ەجەلدەن بۇگىنگە دەيىن «يت»، «ءبورى»، «قاسقىر»، «كوكبورى»، «قۇرتقا»،

  • ەلوردالىق فيلارمونيانىڭ ارتىستەرى اق حالاتى ابزال جاندارعا ءان ارنادى.

    https://youtu.be/scqqgINrA6U   ەلوردالىق فيلارمونيانىڭ ارتىستەرى قازاقستاننىڭ جانە تاتارستاننىڭ حالىق ءارتىسى، قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى نۇرجامال ۇسەنباەۆا، قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى التىناي جوراباەۆا، مادەنيەت قايراتكەرلەرى ەستاي مۇقاشەۆ، حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى اقبوتا قۇسنادين اق حالاتى ابزال جاندارعا ءان ارنادى.  ​ كورونوۆيرۋسپەن الدىڭعى قاتاردا كۇرەسۋدە ءوز ۋاقىتىن ءوز-وزىنە نەمەسە جاقىندارى مەن تۋىستارىنا ەمەس، ناۋقاستارعا ارناي وتىرىپ،  ۇلكەن ەرلىك پەن باتىلدىق تانىتقان  قازاقستاندىق دارىگەرلەر دە بولدى. نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ    ارتىستەرى اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ەرلىگىن جىرلاپ “دارىگەرلەر” ءانىن جازدى جانە ونى دارىگەرلەرگە ارنادى. جاڭا ءاننىڭ ءماتىنىن قۋات ەجەمبەك، مۋزىكاسىن مادەنيەت قايراتكەرى، “قورقىت” ەتنو ءانسامبلىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى شولپان قورعانبەك جازدى. قۋات ەجەمبەك وسى شىعارماشىلىعى ارقىلى ناۋقاستار پالاتاسىندا ۇيقىسىز تۇندەر وتكىزىپ، اۋىر اۋىرتپالىقتى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: