|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

قىتايدىڭ اكىمشىلىك تەرريتوريا رەفورماسى

34928563_1095544197275833_6825171584211222528_nالداعى ۋاقىتتا قىتايدى وتە كۇردەلى رەفورمالار كۇتىپ تۇر. سونىڭ ءبىرى، قىتايدىڭ اكىمشىلىك تەرريتوريا (قۇرىلىم) رەفورماسى. ياعني، كەلەشەكتە قىتايدىڭ ىشكى اكىمشىلىك اۋماعىندا زور وزگەرىستەر بولادى. بۇل قىتايدا 40 جىلدان بەرى تالقىعا ءتۇسىپ جاۋىر بولعان تاقىرىپ. ەستەرىڭىزدە بولسا بۇل تەمەنى (تەاما) ەكى ءۇش جىلدىڭ الدىندا وسى پاراقشامدا كوتەرگەمىن.

قىتاي ۇلتشىلدارى مەن دەموكراتتارىنىڭ اكىمشىلىك قۇرلىمعا تۇبەگەيلى رەفورما جاساپ بىرقانشا جوبا، ۇسىنىس تاستاعانىن قاراپايىم جۇرت بىلمەيدى. سول سىبىستىڭ نەگىزىندە قىتاي الەمى بىرقانشا ۇلگى-جوباسىن ينتەرنەت پاراقشالارىنا شىعارىپ اشىق قوعامدىق تالقىعا سالعان.
ءسىز، ولاردىڭ اكىمشىلىك قۇرلىم رەفورماسىنا قاراپ وتىرساڭىز قازىرگى شىڭجاڭ رەگيونىن ۇشكە نەمەسە ەكى بولەككە ءبولىپ تاستاعانىن كورەسىز. ەندى وسى تۋرالى ايتايىق.34919451_1095544240609162_6711588562728386560_n

وسىندان شاماسى ون جىل بۇرىن قىتايدىڭ ۇلتشىل زيالىلارى ۇلتتىق كونگرەس پەن ورتالىق پارتيا كوميتەتىنە 50 مىڭ كىسىنىڭ قولى قويىلعان ء(بارى پروفەسسور، دوكتورلار) اشىق حاتتى جولداعان ەدى. ءبىز ول كەزدە پەكيندە جۇردىك، بۇل وقيعانى ەمىس-ەمىس ەستيتىنبىز. اشىق حات مازمۇنىندا قىتاي ەمەستەردىڭ ورداسىنا اينالعان ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كافەدرالاردى جابۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىلىپتى جانە قىتايدىڭ ۇلتتىق تەرريتوريالى اۆتونوميالارىن كۇشىنەن قالدىرىپ، ۇلكەن تەرريتوريالى اۆتونوميالى رەگيونداردى ءۇش، تورتكە ءبولۋ جوباسى جولدانعان ەكەن. مىنا كارتا سول جوبانىڭ اۋانى نەگىزىندە جاسالسا كەرەك.34877807_1095544277275825_518580518892077056_n

شىڭجاڭ رەگيونىن 2 نەمەسە 3 بولىككە ءبولىپ جەكەلەگەن پروۆينتسسيالار قۇرۋ قازاقستانعا ءتيىمدى مە؟ مەنىڭشە ءتيىمدى. قىتاي ۇلتشىلدارىنىڭ جەر اۋماعى وتە ۇلكەن اۆتونرميالى رەگيونداردى ءبولىپ ۇساق پروۆينتسسيالارعا تاراتۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟ مەنىڭشە، وڭىردەگى تەرريتوريالى ايىرماشىلىقتى رەتتەۋ; ۇلتتىق اۆتونرميانى بولدىرماۋ; تب

قىتاي قازاقتارى ءبىرشاما شوعىرلى قونىستانعان شىڭجاڭنىڭ سولتۇستىك ءوڭىرى ءبولىنىپ جەكە پروۆينتسسياعا اينالىپ جاتسا قازاقستاننىڭ بۇعان قانداي ىقپالى بولۋى مۇمكىن نەمەسە قازاقستاننىڭ رەاكتسياسى قالاي بولادى؟ مەنىڭشە قازاقستان الدا ءىرى رەفورمالاردى شىنايى جۇزەگە اسىرىپ، جاڭا بۋىن ينتەللەكتۋالدى جاستارىن بيزنەس پەن بيلىككە كوپتەپ ارالاستىرىپ قىتايدىڭ كەلەشەكتەگى اكىمشىلىك قۇرلىم رەفورماسىنا زور دايىندىق كورۋ كەرەك. بۇل ءتۇپتىڭ تۇبىندە ىسكە اساتىن رەفورما.

(جالعاسى بار…)

Eldeç Orda

Related Articles

  • توقاەۆتىڭ “ساياسي بومباسىنىڭ” استارىندا نە جاتىر؟

    اننا كلەۆتسوۆا قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بولعان كەزدە سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونى قۇرباندارىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىش الدىندا سويلەپ تۇر. سەمەي، 8 قىركۇيەك 2006 جىل. باتىس باسپاسوزىندە قازاقستان سەناتىنىڭ باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پرەزيدەنت سايلاۋى قازىرگى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆسىز ءوتۋى مۇمكىن دەپ مالىمدەگەن سۇحباتىنا قاتىستى كوممەنتاريلەر بەرىلگەن. بۇعان قوسا، كوررۋپتسيالىق قىلمىس جاسادى دەگەن كۇدىككە ىلىنگەن مالايزيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى نادجيب رازاكقا ىشىندە قازاقستاندىق كۇيەۋبالاسى دا تارتۋ ەتكەن قىمبات “سىيلىقتار” تۋرالى جازعان. “ساياسي بومبا” اعىلشىن تىلىندە شىعاتىن Eurasianet.org جاڭالىقتار سايتى “قازاقستان: سەنات سپيكەرى 2020 جىلعى سايلاۋعا نازارباەۆتىڭ تۇسپەيتىنىنەن بەلگى بەردى” دەگەن ماقالاسىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلىبريتانيالىق ۆۆس مەدياكورپوراتسياسىنا 2020 جىلعى پرەزيدەنت سايلاۋىنا نۇرسۇلتان نازارباەۆ كانديدات رەتىندە تۇسپەۋى مۇمكىن دەگەن “جەكە پىكىرىن” ايتقان

  • قازاقستان تەڭىزگە شىعار جولى جوق دامۋشى ەلدەردىڭ حالىقارالىق اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ اشىلۋىنا قاتىستى

    قازاقستان تەڭىزگە شىعار جولى جوق دامۋشى ەلدەردىڭ حالىقارالىق اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ اشىلۋىنا قاتىستى-دەپ حابارلايدى ءسىم 11-12 ماۋسىمدا ۇلان-باتىردا قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ تەڭىزگە شىعار جولى جوق دامۋشى ەلدەردىڭ حالىقارالىق اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ (International Think Tank for Landlocked Developing Countries) اشىلۋىنا وراي وتكەن يناۋگۋراتسيالىق كونفەرەنتسياعا قاتىستى. ءىس-شارانىڭ اشىلۋى بارىسىندا ديپلومات قازاقستان ءۇشىن تەڭىزگە شىعار جولى جوق دامۋشى ەلدەر ماسەلەلەرى سىرتقى ساياساتتىڭ ماڭىزدى باعىتى بولىپ تابىلاتىنىدىعىن مالىمدەي وتىرىپ، 2003 جىلى الماتىدا وتكەن LLDC مينيسترلىك كونفەرەنتسياسى بارىسىندا تاريحي 2004-2014 جج. ارنالعان الماتى باعدارلاماسى قابىلدانعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ە.اشىقباەۆ قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن LLDC ەلدەرىنىڭ 2014-2024 جج. ارنالعان ۆەنا باعدارلاماسى جانە 2030 جىلعا دەيىنگى تۇراقتى دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا اتالعان ەلدەر الدىندا تۇرعان ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋىندا

  • “نازارباەۆ 2020 جىلى سايلاۋعا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن”

    قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىبريتانيالىق ۆۆس تەلەارناسىنىڭ Hard Talk باعدارلاماسىنا سۇحبات بەرىپ، نازارباەۆتىڭ بيلىگى جانە ەلدەگى جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى ايتتى. سۇحبات 20 ماۋسىمدا ۆۆس News تەلەارناسىنا جانە BBC راديوسىنا شىقتى. “نازارباەۆتىڭ بيلىكتە ۇزاق وتىرۋى – تۇراقتىلىقتىڭ بەلگىسى. 2020 جىلعا دەيىن بيلىكتە بولادى. كەيىن سايلاۋعا تۇسەم دەسە وزىنە بايلانىستى” دەدى توقاەۆ سۇحباتىندا. وسى ساتتە حابار جۇرگىزۋشىسى ستيۆەن ساكۋر “ەگەر مەنىڭ ماتەماتيكالىق ەسەبىم دۇرىس بولسا، 2020 جىلى نازارباەۆ 80 جاسقا تولادى عوي؟” دەپ سۇرادى. بۇل سۇراققا توقاەۆ ء“يا، ءيا. مالايزيادا 92 جاسقا تولعان ماحاتحير موحاماد پرەمەر-مينيستر بولدى عوي. اشىعىن ايتقاندا، 2020 جىلى نازارباەۆ پرەزيدەنت سايلاۋىنا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن. ول وتە اقىلدى ادام. مۇمكىن 2020 جىلعى سايلاۋ باسقا كانديداتتارمەن وتەر. سايلاۋعا

  • جۇرەگىڭىزدەن اينالدىم، يمانعالي اعا!

    قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى وكىلەتتى ەلشىسى، الاشتىڭ جۇرەكتى ۇلى يمانعالي نۇرعاليۇلى تاسماعامبەتوۆ رەسەيدە ءوتىپ جاتقان فۋتبول چەمپيوناتىنداعى رەسەي مەن ەگيپەت اراسىنداعى كەزدەسۋدە قاي ەلگە جانكۇيەر بولاتىنىن ايتتى، – دەپ حابارلايدى اباي-اقپارات.  يمەكەڭ – ءوزى ەلشى بولىپ جۇرگەن ءھام الەمدىك دودانى دۇركىرەتىپ وتكىزىپ جاتقان رەسەيگە جانكۇيەر بولمايدى. سەنسەڭىز دە، سەنبەسەڭىز دە يمەكەڭ – ەگيپەتتىڭ ۇلتتىق فۋتبول قۇراماسىنىڭ فاناتى. قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىسى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ “فۋتبولدان الەم چەمپيوناتىندا كىمنىڭ جانكۇيەرى بولاسىز؟” دەگەن سۇراققا جارىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ بارىنە قۇرمەتپەن قاراي وتىرىپ، ەگيپەتتىكتەردىڭ جانكۇيەرى بولاتىنىن، ويتكەنى بۇل چەمپياناتتاعى ەگيپەت قاندىق تۇرعىدان، تاريحى مەن رۋحى ءھام ءدىنى جاعىنان بىزگە جاقىن ەل ەكەنىن ايتىپ، مىسىر حاليفاتتىعىن ۇزاق جىل ۋىسىندا ۇستاپ گۇلدەندىرىپ، “جۇرەكتەردىڭ ءامىرشىسى” اتانعان سۇلتان بەيبارىستىڭ ءبىزدىڭ بابامىز ەكەنىن ەسكە

  • اقىش بىزگە ۇلگى ەمەس…

    اقىش بىزگە ۇلگى ەمەس، وندا قارۋ-جاراق ساتاتىن 65,000 دۇكەن بار، وسىسىن دا ۇلگى الۋىمىز كەرەك پە؟!؟ اقىش ستاندارد ەمەس، ول ءوزىنىڭ پارادوكستارى مەن الەۋمەتتىك اپاتتارىن وزىنە ساقتاپ قالسىن. حالقىنىڭ 10%-ساۋاتسىز، بۇل 30 ملن ادام دەگەن ءسوز. اقىش تۇرمەلەرىندە 3 ملن قىلمىسكەر جاتىر، بۇل الەمدەگى ەڭ ۇلكەن كورسەتكىش، فەدەرالدى بيۋدجەتتەن جىلىنا 80 ملرد دوللار وسى تۇرمەلەردى ۇستاۋعا جۇمسالادى ەكەن. جىلىنا 17,000 اقىش ازاماتى بەيتانىس ادامداردىڭ اتقان وعىنان ءولىپ جاتىر. 70 ملن اقىش ازاماتى əلەۋمەتتىك ارناۋلى جəردەماقىمەن ولمەستىڭ كۇنىن كەشىپ جاتىر. 24 ملن ادام ناركومان! اقىشتىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسى الەم بويىنشا 37-ءشى ورىندا، ايتا بەرسەك كوپ نارسە بار. ال وسىنداي ەلدە وتىرىك شىركەۋ مەن جالعان ءدىننىڭ كوپ بولۋى ەش تاڭعالارلىق نارسە

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: