|  | 

Äleumet

Damığan elderde auır nauqastar men mügedekter erkin ömir sürip jatır

safe_imageÄli sovetşe oylaytın, äskeri medicina mentalitetinen ajıramağan densaulıq saqtau salasınıñ menedjerleri bir jayttı tüsinui tiis: erte zamanda da, orta ğasırlarda da, qazirgi kezde de auır nauqastar men mügedekter sanı jalpı halıq sanına şaqqanda bir mölşerdiñ töñireginde twra beredi. DDW-nıñ mälimetinşe, bwl mölşer – 15 payız. Mwnıñ sebebin eşkim anıq tüsindirip bere almaydı. Keybir gumanist ateister “adam balasınıñ bir-birine degen qamqorlıq sezimin küşeytu üşin tabiği swrıptaludıñ bir şartı” dep qabıldasa, evgenika jaqtastarı (mısalı, nacister) “tabiği swrıptalu kezinde gendi tazartu üşin mwnday älsizderdi qırıp tastau kerek” dep şatıldı. Dindar gumanister “mümkindigi şekteuli jandardı kütu – sauap jinau men Qwdaydıñ raqımına bölenu” dep bilse, ul'tra-konservativtik dinşilder “auır nauqas pen mügedektik – Qwdaydıñ jazası” dep senedi. Eki düniejüzilik soğıstı bastan keşip, ötkennen sabaq alıp, “äleumettik qwqıq” wğımın ornıqtırıp jatqan örkenietti älem elderi mwnday 15 payız mwqtaj jandarğa ölmestiñ jağdayın jasap, negizgi kütim qılu az, olardıñ denesi men oyın sauıqtırıp, bilim berip, mamandıqqa baulıp, şama-şarqınşa qoğamğa häm qızmetke kiriktiru kerek, olardıñ kütuşilerine de järdem beru kerek dep sanaydı. Sol sebepti mügedekterin, auır nauqastarı men qariyaların üyde, ya arnayı internatta qamap wstaytın elderde twratın adamdar Batıs Europağa, ya Soltüstik Amerikağa qıdırıp kelgende “Nege köşede arbağa mingen mügedek pen käri adam köp?” dep tañ qaladı. Oğan tañ qalatın eşteñesi joq. Damığan elderde joğarıda aytqan 15 payız erkin ömir sürip jatır. Mekemeler qwqıqtarın şektemeydi, qoğam sausağın şoşaytıp külmeydi. Adamdardıñ ärtürli bolatınına, auru-sırqatqa, mügedekke jiirkenbey qarau kerektigine, olarğa qamqorlıq qajettigine üyrengen. Mısalı, Wlıbritaniyadağı balalardıñ tanımal telearnalarınıñ birindegi (Milkshake) belgili jürgizuşi qızdıñ bir qolı iığınan joq. Jas auditoriya kişkentay kezinen denesi kemtar adamğa şoşınbay, jiirkenbey, teñ qaraudı üyrenedi.

Damığan elderde mügedek balasına, ya nauqas käri äke-şeşesine qarap üyde otırğan jandarğa memleket jalaqı töleydi. Jeke qaraudağı mwqtajdarğa barlıq jağday jasauğa tırısadı. Eger qarauşı azamattar mügedek balasınan, ya nauqas äke-şeşesinen bas tartıp, arnayı ortalıqtarğa ötkizip tastasa, memleket şığınınıñ da eselep ösetinin biledi. Mwnday äleumettik ortalıqqa ötkiziletin mwqtaj jannıñ işip-jemi, gigienalıq kütimi, baspanası, qauipsizdigi, jürip-twruı men kommunaldıq jäne basqa qızmetteri äldeqayda qımbatqa tüsedi.

Qazaqstandağı mümkindigi şekteuli balaları men basqa da tuıstarına qarap otırğan azamattarğa jeke ömirleri men kar'eraların qwrban etken mwnday erligi üşin jäne adamgerşiligi üşin mıñ da bir alğıs häm tağzım! Eger Qwdayğa senbeytin gumanist bolsañızdar, Jer betindegi jalğız söyley alatın sanalı tirşilik ielerin hayuannan ajıratıp twrğan qasietti jetildirip jatqan jankeştilikteriñizge täntimin. Dindar adam bolsañızdar, jürekteriñizdegi Qwdıret iesiniñ aldında därejesi ösip jatqan sansız sauap ieleri retinde qwrmetteymin. Bilik ökilderi bwl adamdardıñ tek öz bastarına emes, twtas qoğamğa qızmet qılıp otırğandarın, memlekettiñ qomaqtı qarjısın ünemdep otırğandarın tüysinuleri tiis. Mwqtajğa ay sayın töleytin az-maz järdemaqını qiıp tastamaq tügili onıñ qarauşısına jalaqı töleu mäselesin qarastıruları kerek. Eñ bastısı – äleumettik mäni bar auruğa wşırağan sırqattar men mügedekterdiñ qoğamğa kirigip, qızmetke aralasu mäselesine nazar audaratın deñgeyge wmtıluları qajet. Äytpese örkenietti el bolu qiın.

Galym Bokashtıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin”

    Sayragül apaydıñ jeñisin şın jürekten qwttıqtaymın. Sot şeşiminen keyingi quanıştı beynesin qayta qayta körip qattı quandım. Quanbağan jwrt joq eken sol mañda. Sayragül apaydıñ beynesine qarap san oyğa battım… Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi turalı osığan deyin de azamattıq pikirimdi aytqamın, post twr. Meniñ jeke pikirimşe qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin” dep däuir bölgiştik sipatqa özgerui mümkin. Qazir, bizdiñ jwrt tek ğana quanıştı qwttıqtap toylaumen äbiger bollıp jatır eken biraq mäselege ülken maştabtan qarap strategiyalıq taldau saraptau jasau jağı jetpey twr. Qıtaydan zañsız şekara bwzıp ötu oqiğası Sayragülge deyin de bolğan (meniñşe Sayragülden keyin de boladı…), Säbet-Qıtay arasındağı qırğiqabaq kezinde qıtaydağı Säbetşil qazaq wltşıldarı men jas ziyalılardıñ birazı zañsız

  • «Otan – ottan da ıstıq» jobasınıñ baspasöz mäslihatı

      «Ruhani jañğıru» bağdarlamasınıñ ayasında Almatı qalası İşki sayasat basqarmasınıñ qoldauımen «Adırna» wlttıq-etnografiyalıq birlestigi «Otan – ottan da ıstıq» jobasınıñ baspasöz mäslihatın ötkizedi. Bwl joba ayasında otanına oralğan qandastarımızğa zañnamalıq kömek retinde «Jedel jeli» qızmeti iske qosıladı. «Qandastar» (http://qandastar.kz/) saytı arqılı da swraq-jauap retinde zañnamalıq kömek körsetiletin boladı. Baspasöz mäslihatınıñ maqsatı – «Otan – ottan da ıstıq» jobasın halıqqa tanıstıru. Baspasöz mäslihatına qwqıqtanuşılar, BAQ ökilderi, käsipkerlikti damıtu jönindegi mamandar, qoğam qayratkerleri men ğalımdar jäne tanımal ÜEW ökilderi qatısadı. «KEŞ» qwqıq qorğau ortalığınıñ jetekşisi – Kämşät Esmwhambetqızı; Käsipkerlikti damıtu jönindegi maman – Äsima Swltan; Orıs tiliniñ mamanı – Äliya Mwhametkärimqızı sındı ğalımdar bayandama oqidı.   Wyımdastıruşılar:  Almatı qalası İşki sayasat basqarması

  • «Koreya halqınıñ eñbekqqorlığına tañ qaldım»

    Nwrtay LAHANWLI Oñtüstik Koreyanıñ Pusan qalasında twratın qazaqstandıq Orazhan Nwrmahan. (Suret Orazhannıñ rwqsatımen jeke mwrağatınan alındı) Postsovettik kezeñde basqa Ortalıq Aziya elderimen salıstırğanda jaqın jäne alıs şet elderde qazaqstandıq eñbek migranttarı azıraq közge şalınadı. Biraq köbirek tabısqa wmtılğan mıñdağan qazaqstandıq üşin Oñtüstik Koreya tartımdı eñbek narığına aynalıp twr. Oñtüstik Qazaqstan oblısındağı Kentau qalasınıñ 27 jastağı tuması Orazhan Nwrmahan 2017 jılı jeltoqsan ayında Oñtüstik Koreyağa turistik saparmen barıp, qalıp qoyğan. Qazir Pusandağı kompaniyalardıñ birinde künnen quat öndiretin qwrılğılardı ornatuşı bolıp jwmıs isteydi. – Koreyadağı jwmıs turalı barıp-qaytqandardan estip jürdik. Öytkeni ol jaqqa ketken tanıstarım da, dostarım da boldı. Osıdan eki jıl bwrın ketudi oylastırğan edim. Biraq säti ötken jıldıñ soñında keldi,

  • Semeyden hat Bauırlar, kömektesiñizder!

    Meniñ wlım – Erswltan 7 jasta. Wlım sirek kezdesetin Spina bifida auruına şaldıqqan. Osı derttiñ saldarınan wlımnıñ uaqıt ötken sayın qimıl-qozğalısı qiındap, jan şıdatpaytın auırsınudı tuğızıp otır.Bauırlar, biz kömekke mwqtajbız! Medicina ortalıqtarında ota jasatıp balamdı dertten sauıqtıruğa boladı. Alayda onıñ qwnı biz üşin tım qımbat. Ota jasatuğa 54 000 $ qajet. Qarajattıñ jetispeuimen qatar, bizde uaqıtta şekteuli. Mausım ayında ota jasaluı tiis.Ağayın, bauırlar, Qasietti Ramazan ayında bizge kömek körsetuiñizdi swraymın. Allahtıñ qalauımen bäri jaqsı bolarına ümit etemin. Bauırlar, kömektesiñizder!Kenjebek Aqtaylaqov

  • Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau joldarı wsınıldı

    Qarağandı qalasındağı «Jaña ekologiyalıq qauipsiz tehnologiyalardı engizu ortalığı» qoğamdıq qorı Germaniyanıñ NABU tabiğattı qorğau jäne bioaluantürlilikti saqtau odağınıñ qarjılay qoldauımen «Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau boyınşa jergilikti qoğamdastıqtardı jwmıldıru» jobasın jüzege asırudı bastadı. Al wyımdastıruşılıq jäne sarapşılıq qoldaudı «Qarağandı oblısınıñ ekologiyalıq mwrajayı» qoğamdıq birlestigi jäne «Qoldau- Qazaqstan» kommerciyalıq emes holdingi öz moynına alıp otır. Bwl turalı joba üylestiruşisi Ädilbek Qozıbaqov aytıp berdi. Elimizde aqbökenniñ üş türi mekendeydi, atap aytqanda – betpaqdala, oral jäne üstirt populyaciyaları. Osıdan üş jıl bwrın betpaqdalada mekendeytin aqbökender jappay qırılğandığı belgili. Ol kezde mamandardıñ esebi boyınşa 90 payızı qırılğan desedi. Bwl rette qoğam endigi jerde eñ aldımen aqbökenniñ osı populyaciyasın saqtap qalu üşin jauaptı organdar barın saladı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: