|  |  | 

ساياسات سۇحباتتار

“ەشكىم مۇنداي ناتيجە شىعادى دەپ ويلاماعان”


"امەريكا داۋىسىنىڭ" شتاتتان تىس ءتىلشىسى گرەتا ۆان ساستەرن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتان سۇحبات الىپ تۇر. سينگاپۋر، 12 ماۋسىم 2018 جىل

“امەريكا داۋىسىنىڭ” شتاتتان تىس ءتىلشىسى گرەتا ۆان ساستەرن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتان سۇحبات الىپ تۇر. سينگاپۋر، 12 ماۋسىم 2018 جىل

پرەزيدەنت دونالد ترامپ سولتۇستىك كورەيا جەتەكشىسى كيم چەن ىنمەن سينگاپۋردا كەزدەسكەن سوڭ “امەريكا داۋىسىنىڭ” شتاتتان تىس ءتىلشىسى گرەتا ۆان ساستەرنمەن سۇحباتتاسىپ، كەلىسسوزدىڭ قالاي وتكەنىن، ەندى نە بولاتىنىن ايتتى.

اقش پەن سولتۇستىك كورەيا تاريحىندا ءبىرىنشى رەت ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى جۇزبە-ءجۇز كەزدەسىپ، كەلىسسوز قىلدى. ماۋسىمنىڭ 12-سىندە سينگاپۋردا وتكەن كەزدەسۋدەن سوڭ دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن تۇسىنىستىك مالىمدەمەسىنە قول قويىپ، يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ مەن اسكەري جاتتىعۋدان تارتىنۋ نيەتتەرىن جاريالادى.

گرەتا ۆان ساستەرن: - كيم چەن ىننىڭ بويىنان تاڭ قالارلىق نە كوردىڭىز؟

دونالد ترامپ: - شىنىندا دا جايساڭ ادام ەكەن. قۋاقى، وتە اقىلدى، كەلىسسوزگە شەبەر. حالقىن جاقسى كورەدى، وعان تاڭ قالعان جوقپىن، ەلىن سۇيەدى ەكەن. ءبىر تاماشا كەلىسىم باستادىق دەپ ويلايمىن. سولتۇستىك كورەيانى اتوم قارۋىنان ارىلتپاقپىز. بۇل ءىس بىردەن باستالادى جانە باسقا دا جايتتار بولىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە [كورەي سوعىسىنىڭ امەريكالىق تۇتقىندارىنىڭ] سۇيەكتەرىن الدىرتۋ بار. بىلەسىز بە، گرەتا، سولتۇستىك كورەيادان حاباردارسىز عوي، تۇتقىنداردىڭ سۇيەكتەرىن قايتارۋدىڭ كوپ ادام ءۇشىن ءمانى زور. ماعان حابارلاسقاندارى بار، “قولىڭىزدان كەلە مە؟” دەپ حات جازعاندارى بار. ول (كيم چەن ىن) وسىعان كەلىستى، سوعىستا مىڭداعان ادام ولگەن. سوندىقتان بۇل – ۇلكەن شارۋا.

گرەتا ۆان ساستەرن: - سونىمەن بۇگىن ادام قۇقىقتارى ماسەلەسىن كوتەردىڭىز عوي؟ ونىڭ رەاكتسياسى قالاي بولدى؟

دونالد ترامپ: - وتە جاقسى بولدى. ۋاقىتتىڭ 90 پايىزىن يادرولىق قارۋسىزدانۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋعا جۇمسادىق. بىراق باسقا دا كوپ جايتتى العا شىعاردىق، ىشىندە ادام قۇقىقتارى دا بار. [ولگەن تۇتقىنداردىڭ] سۇيەكتەرىن قايتارۋ – ۇلكەن فاكتور، قۇجاتقا ونى دا كىرگىزدىك… كۇتكەننەن الدەقايدا كوپ ناتيجە شىقتى.
گرەتا ۆان ساستەرن: - كوپ كوزىنەن تاسا جەردە نە بولعانىن ايتىڭىزشى. وعان ۋلتيماتۋم قويدىڭىز با؟ ول سىزگە ۋلتيماتۋم قويدى ما؟ كەلىسسوز قالاي ءوتتى؟

دونالد ترامپ: - جو-جوق، ۋلتيماتۋم بولعان جوق. ءۇش اي بويى وكىلدەرىمىز ارقىلى، عاجاپ جۇمىس بىتىرگەن مەملەكەت حاتشىسى مايك پومپەو ارقىلى قاراستىرىپ كەلگەن ماسەلە عوي. بۇگىن كەزدەسكەنشە ءبىراز ۋاقىت كەلىسسوز جاساپ ۇلگەرگەنبىز. بىردەن ءتىل تابىستىق. 25 ساعات بويى ۇيىقتاماي ءجۇرمىن. بۇل ءبىر ۇزاق كەلىسسوز بولدى، بىراق رازىمىن. پروتسەسس باستالدى. مۇنىڭ سوڭى سوعىسقا ۇلاسىپ كەتۋى مۇمكىن ەدى. سولتۇستىك كورەيانى جاقسى بىلەسىز. ءبىر سەۋلدە (قالا ماڭىنداعى ايماقتى قوسقاندا – رەد.) 28 ميلليون ادام تۇرادى.ميلليونداعان ادامنىڭ وپات بولۋى مۇمكىن ەدى. بىراق ءبىتىم قىلۋعا قول جەتكىزبەكپىز.

گرەتا ۆان ساستەرن: - اسكەرىمىزدىڭ جايى نە بولماق؟ وڭتۇستىك كورەيادا قالا بەرە مە؟

دونالد ترامپ: - ءيا، قالا بەرەدى. ونى تالقىلاعان دا جوقپىز. كوپ شىعىنعا ۇشىراتقان سوعىس ويىندارىنان باس تارتپاقشىمىز. ولار ارانداتىپ كەلدى، مەنىڭ سونى توقتاتقىم كەلەدى. [سولتۇستىك كورەيا] بۇعان رازى. ويتكەنى قيتىعىنا ءتيىپ كەلدى. بۇل [اسكەري جاتتىعۋلار] ءبىز ءۇشىن قىمباتقا ءتۇسىپ تۇر. سەنىمدى تۇردە كەلىسسوز جۇرگىزسەك، [جاتتىعۋلار] وتكىزبەيمىز.

گرەتا ۆان ساستەرن: - جىلدار بويعى قىر كورسەتۋدەن سوڭ كيمدى كەلىسسوزگە كوندىرگەن جايت نە؟

دونالد ترامپ: - كەرەمەت ءبىر قىر كورسەتۋ بولدى دەپ ويلامايمىن. ماعان دەيىنگىلەر ءۇنسىز عانا قاراپ وتىردى. بۇل تۋرالى سويلەگىلەرى كەلمەدى. ولاي بولمايدى. باستاپقى ريتوريكا وتە ماڭىزدى بولدى دەپ ويلايمىن. كەزىندە ايتقاندارىم وزىمە دە ۇنامادى، كەيبىر جۇرت قاتەلەستى دەپ ويلادى. بىراق ونسىز مىنا جەرگە جەتپەس ەدىك. سونىمەن قاتار ول دا كەلىسىم جاساعىسى كەلەدى، بىردەڭە قىلعىسى كەلەدى دەپ ويلايمىن.

گرەتا ۆان ساستەرن: - نەگە؟

دونالد ترامپ: - ويتكەنى ول ءىستىڭ ادامى ەكەنىمىزدى بىلەدى. بۇرىن مۇنداي سەنىمى بولماعان دەپ ويلايمىن. ادامدار باسقا ەدى. ءىس العا باسپاعان. بىراق قازىر ىسكە كوشكەنىمىزدى بىلەدى. كەلىسكىمىز كەلەدى، سوعان كۇش سالامىز. قازىر قولىمىزداعى نارسە – كوپ ۋاقىت تا وتكەن جوق، ءبىرىنشى كۇننەن باستاپ سولتۇستىك كورەيا تۋرالى قاتتى سويلەپ كەلدىك قوي – بۇگىن كوپ جۇرت ويلاعاننان الدەقايدا ماڭىزدى ءارى جان-جاقتى قۇجاتقا قول قويدىق. ەشكىم مۇنداي ناتيجەگە قول جەتەدى دەپ ويلاماعان.

گرەتا ۆان ساستەرن: - كەلىسسوز بىتكەن سوڭ ول ءوزىڭىز تۋرالى قانداي وي ءتۇيدى دەپ تۇسپالدايسىز؟

دونالد ترامپ: - كوڭىلىنەن شىقتىم دەپ ويلايمىن، ول دا ماعان ۇنادى. وتكەننەن حابارىم بار، ايتا بەرۋدىڭ قاجەتى جوق، بەتى قاتتى جىگىت ەكەنىن بىلەم. نە قاتتى بولۋىنا تۋرا كەلگەن، نە تابيعاتىنان قاتتى. بىراق جاقسى تۇسىنىستىك. اقىلدى ادام، حالقىن جاقسى كورەدى، ەلىن سۇيەدى. كوپ يگىلىككە قول جەتكىزگىسى كەلەدى، سول ءۇشىن تىرىسىپ جاتىر.

گرەتا ۆان ساستەرن: - بىراق حالقىن اش ۇستاپ وتىر عوي. قاتىگەزدىك قىلىپ وتىر. ەلىن ءسويتىپ سۇيە مە؟

دونالد ترامپ: - ول كورگەنىن ىستەپ وتىر. بۇعان وسى جاعىنان قارار ەدىم. بۇگىن، كەشە جانە بىرنەشە اپتا بۇرىنعى جايتقا نازار اۋدارار ەدىم. ەڭ ماڭىزدىسى سول كەزدە باستالدى. الگى ريتوريكاسىز، ماڭىزى زور سانكتسيالارسىز [بۇل كۇن تۋماس ەدى]. سانكتسيالار كەلىسىمنىڭ جۇزەگە اساتىنىنا كوزىمىز جەتكەنشە قالا بەرەدى. يادرولىق قارۋلاردى جويۋ انىق باستالعانشا سانكتسيالار الىنبايدى.
گرەتا ۆان ساستەرن: - “امەريكا داۋىسىن” سولتۇستىك كورەيا حالقى دا تىڭدايدى. ەل تۇرعىندارىنا نە ايتار ەدىڭىز؟

دونالد ترامپ: - ولاردىڭ قامقور جەتەكشىسى بار دەپ ويلايمىن. حالقى ءۇشىن دۇرىس نارسە جاساعىسى كەلەدى، جاقسى ءتۇسىنىسىپ جاتىرمىز. قارىم-قاتىناسىمىز ءاۋ باستان جاقسى باستالدى، بۇل جايتقا قانداي ءمان بەرەتىنىمدى بىلەسىز. بۇل – وتە ماڭىزدى. كەيبىر ادامدارمەن قالاي تىرىسساڭ دا، ءسوزىڭ جاراسپايدى، ءىسىڭ جۇعىسپايدى. ءبىز باسىنان ۇعىنىستىق. ول تۋرالى ايتتىم دا، سولتۇستىك كورەيانىڭ كورەر جاقسىلىعى كوپ بولادى.

گرەتا ۆان ساستەرن: - پرەزيدەنت مىرزا، ۆاشينگتوننان الىس ءبىر قيىردا سۇحباتتاسقانىما قۋانىشتىمىن.

دونالد ترامپ: - ونىڭىز راس. الىس جول. قايتاردا كوز ءىلىپ الام دەپ ۇمىتتەنەم. ايتپاقشى، ءوزىڭىز دە دەمالىپ الىڭىز.

گرەتا ۆان ساستەرن: - البەتتە. جولىڭىز بولسىن!

دونالد ترامپ: - راقمەت، گرەتا! سىزبەن اڭگىمەلەسۋ – زور مارتەبە.

Related Articles

  • نازارباەۆتان كەيىنگى قازاقستان نە بولماق؟

    2018 جىلى ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى كەي وقيعالار بيلىك ترانزيتىنە جان-جاقتى دايىندىق ءجۇرىپ جاتقانىن ايگىلەدى. ساياساتتانۋشى، تاۋەكەلدەردى باعالاۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى دوسىم ساتباەۆ قازىرگى ترانزيت مەحانيزمى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ كوزى ءتىرى كەزدە عانا جۇمىس ىستەيدى، سوندىقتان بيلىكتىڭ قانداي جولمەن جانە كىمگە اۋىساتىنى بەلگىسىز دەپ ەسەپتەيدى. 2018 جىل اياقتالار تۇستا دوسىم ساتباەۆپەن باستى ساياسي وقيعالارعا تالداۋ جاساپ، نازارباەۆسىز قازاقستان تاپ بولاتىن ماسەلەلەرگە ءۇڭىلىپ كوردىك. ساياساتتانۋشى د.ساتباەۆ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ۇجىمدىق مۇراگەر بولا المايدى – دوسىم، بيىلعى ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى ­– «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭنىڭ قابىلدانۋى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسى كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشىلىك ورگاننان كونستيتۋتسيالىق ورگانعا اينالدى، ال ءبىرىنشى پرەزيدەنتكە ونى ءومىر بويى باسقارۋ قۇقى بەرىلدى. كەيبىر ساراپشىلار بۇدان بيلىك ترانزيتىنە دايىندىقتىڭ نىشانىن بايقادى. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، بۇل

  • ماۋلەن اشىمباەۆ: قازاق حالقىنىڭ مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت ەكەنىن اشىق ايتۋىمىز كەرەك

    قاراعاندى – تالاي تالانت پەن دارىنداردىڭ كىندىگىن كەسىپ، توماعاسىن سىپىرعان، قازاق ءۇشىن قۇت دارىپ، باق قونعان قاستەرلى مەكەن. سوڭعى اپتادا وسى ءبىر ولكەگە ەلدىڭ نازارى ەرەكشە اۋدى. ماسەلەنىڭ ءمانىسى دە بارشاعا ءمالىم. بۇگىن ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جانات سۇلەيمەنوۆ ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ، ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. اتالعان ءىس بويىنشا ناقتى شارالار قولعا الىنىپ، تەرگەۋ امالدارىنىڭ جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن دا ايتتى. قازىردىڭ وزىندە وسى ىسكە قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن 8 ادامنىڭ ۇستالعانى، تاعى بىرەۋىنە ىزدەۋ جاريالانعانى بەلگىلى بولىپ وتىر. بۇل كەشەندى جۇمىستار ناقتى ناتيجەسىن بەرىپ، جاۋاپتى ادامدار زاڭعا سايكەس جازالارىن الادى. وسى رەتتە، ورىن العان جايتقا قاتىستى از-كەم ءوز ويىمىزدى ءبىلدىرىپ، ءۇن قوسقاندى ءجون كورىپ وتىرمىن. بۇعان دەيىن

  • بويىڭا ويىڭ ساي بولعىر، ءداۋدىڭ اتى ءداۋ عوي قاشاندا 

    Batyrkhan Kurmanseit ارگەنتينانىڭ بۋەنوس-ايرەسىندا وتكەن “ۇلكەن جيىرمالىق” (G20) ەلدەرى باسشىلارىنىڭ ءسامميتى ناتيجەلەرىنە قاتىستى قابىلدانعان ورتاق مالىمدەمەدە بۇگىنگى تاڭداعى ەڭ ماڭىزدى الەمدىك ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعان اقش-تىڭ پروتەكتسيونيزم ساياساتى جايىندا ەشتەڭە ايتىلمادى. ونىڭ ورنىنا تاراپتار “ەڭ الدىمەن امەريكا” دەگەنىنەن قايتپاي وتىرعان پرەزيدەنت ترامپتىڭ تالابىمەن دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىن رەفورمالاۋعا قاتىستى كەلىسىمگە قول جەتكىزدى. “بىرجاقتى ساياساتتى قولداۋعا ەمەس، كوپجاقتى ارىپتەستىك جۇيەسىن كۇشەيتۋگە كۇش سالۋ كەرەك” دەگەندى بۇگىنگە دەيىن قايتالاپ كەلگەن G20 ەلدەرى باسشىلارى وسى جولى ءوز پوزيتسيالارىن قورعاپ قالا المادى” دەپ جاتىر كوپ ەكسپەرتتەر. ءسامميتتىڭ جابىلۋ راسىمىنەن كەيىن وتكەن پرەسس-كونفەرەنتسيادا “ەركىن ساۋدا قاعيداسىن ساقتاپ، پروتەكتسيونيزم ساياساتىن جۇرگىزبەۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنى تۋرالى بىرلەسكەن مالىمدەمەدە نەگە ەشتەڭە ايتىلمادى” دەگەن سۇراققا ۇيىمداستىرۋشى ەل ارگەنتينانىڭ پرەزيدەنتى ماۋريسيو ماكري

  • قىتاي تۋرالى ءبىر جۇتىم وي

    Eldes Orda اقش-قىتاي تەكەتىرەسى قىتاي قوعامىن ەكى جىككە ءبولۋى بەك مۇمكىن. جالپى بۇل قىتاي xالقىنىڭ اقش-قا قارسى پيعىلى ما الدە بيلىك باسىنداعى قىتاي كوممۋنيستەرىنىڭ اقش-قا قارسى تەكەتىرەسى مە؟ مەنىڭشە بۇنىڭ اراسىندا ايىرماشىلىق بار. ونداي بولسا مىناداي بولجاۋ جاساۋعا بولادى: ءبىرىنشىسى، اقش-قا قىتاي كومپارتياسى باقتالاس بولسا، اقش مىندەتتى تۇردە قىتاي كومپارتياسىنا ساياسي بالاما بولا الاتىن كەز-كەلگەن انتي-كومپارتياشىل قىتاي توپتارمەن جاڭا ساياسي ماقساتتار قويا باستايدى. بۇنىڭ سوڭى قىتاي قوعامىنداعى كوممۋنيست پارتياعا قارسى ىشتەي ءتىسىن قايراپ جۇرگەن توپتاردىڭ كۇشىن بىرىكتىرەدى. سونداي-اق، قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ساياسي وقشاۋلانۋىن جىل سايىن اسقىندىرا بەرەدى. ءتىپتى، ەڭ سوڭىندا كومپارتيا ساياسي قاجەتىنەن ايرىلا باستايدى; ەكىنشىسى، اقش-قىتاي ساياسي ھام ەكونوميكالىق داعدارىسى قىتاي وليگارxىنا نەمەسە كلاندىق توپتارىنا كۇردەلى تاڭداۋ جاساۋعا جاجبۇرلەيدى.

  • العاشقى تەڭگەگە نازارباەۆ بەينەسى قالاي تۇسپەي قالدى؟

    اسىلحان ماماشۇلى سەرىكبولسىن ءابدىلدين.  1993 جىلى قاراشانىڭ 15-ىندە قازاقستان ءوزىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى – تەڭگەنى اينالىمعا شىعاردى. سول كەزدە ەلدىڭ جوعارعى كەڭەسىن باسقارعان سەرىكبولسىن ءابدىلدين تەڭگەنىڭ قالاي باسىلعانى جايلى، ديزاينى قالاي دايىندالعانى تۋرالى ايتىپ بەردى. تەڭگە اينالىمعا شىقپاس بۇرىن قازاقستان سوڭعى ساتكە دەيىن رەسەيدىڭ رۋبل ايماعىندا قالۋعا تىرىستى. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ “عاسىرلار توعىسىندا” اتتى كىتابىندا ءرۋبلدى ساقتاپ قالۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن “رۋبل ايماعىنىڭ بۇزىلۋى (ورتاق ۆاليۋتا – رەد.) تمد ەلدەرىنەن الشاقتاۋدى تەزدەتەر ەدى. ال قازاقستان بۇعان دايىن ەمەس ەدى” دەپ تۇسىندىرەدى. كىتاپتا نازارباەۆ “1992 جىلى رەسەيدە بارلىق باعا بوساتىلدى. سول كەزدە ىسكە كىرىستىك. مەن قازاقستان ۆاليۋتاسىن شىعارۋدى باستاۋ تۋرالى قۇپيا جارلىققا قول قويدىم” دەپ جازدى. الايدا ازاتتىق تىلشىسىمەن سۇقباتتاسقان جوعارعى كەڭەستىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: