|  |  | 

ساياسات سۇحباتتار

“ەشكىم مۇنداي ناتيجە شىعادى دەپ ويلاماعان”


"امەريكا داۋىسىنىڭ" شتاتتان تىس ءتىلشىسى گرەتا ۆان ساستەرن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتان سۇحبات الىپ تۇر. سينگاپۋر، 12 ماۋسىم 2018 جىل

“امەريكا داۋىسىنىڭ” شتاتتان تىس ءتىلشىسى گرەتا ۆان ساستەرن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتان سۇحبات الىپ تۇر. سينگاپۋر، 12 ماۋسىم 2018 جىل

پرەزيدەنت دونالد ترامپ سولتۇستىك كورەيا جەتەكشىسى كيم چەن ىنمەن سينگاپۋردا كەزدەسكەن سوڭ “امەريكا داۋىسىنىڭ” شتاتتان تىس ءتىلشىسى گرەتا ۆان ساستەرنمەن سۇحباتتاسىپ، كەلىسسوزدىڭ قالاي وتكەنىن، ەندى نە بولاتىنىن ايتتى.

اقش پەن سولتۇستىك كورەيا تاريحىندا ءبىرىنشى رەت ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى جۇزبە-ءجۇز كەزدەسىپ، كەلىسسوز قىلدى. ماۋسىمنىڭ 12-سىندە سينگاپۋردا وتكەن كەزدەسۋدەن سوڭ دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن تۇسىنىستىك مالىمدەمەسىنە قول قويىپ، يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ مەن اسكەري جاتتىعۋدان تارتىنۋ نيەتتەرىن جاريالادى.

گرەتا ۆان ساستەرن: - كيم چەن ىننىڭ بويىنان تاڭ قالارلىق نە كوردىڭىز؟

دونالد ترامپ: - شىنىندا دا جايساڭ ادام ەكەن. قۋاقى، وتە اقىلدى، كەلىسسوزگە شەبەر. حالقىن جاقسى كورەدى، وعان تاڭ قالعان جوقپىن، ەلىن سۇيەدى ەكەن. ءبىر تاماشا كەلىسىم باستادىق دەپ ويلايمىن. سولتۇستىك كورەيانى اتوم قارۋىنان ارىلتپاقپىز. بۇل ءىس بىردەن باستالادى جانە باسقا دا جايتتار بولىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە [كورەي سوعىسىنىڭ امەريكالىق تۇتقىندارىنىڭ] سۇيەكتەرىن الدىرتۋ بار. بىلەسىز بە، گرەتا، سولتۇستىك كورەيادان حاباردارسىز عوي، تۇتقىنداردىڭ سۇيەكتەرىن قايتارۋدىڭ كوپ ادام ءۇشىن ءمانى زور. ماعان حابارلاسقاندارى بار، “قولىڭىزدان كەلە مە؟” دەپ حات جازعاندارى بار. ول (كيم چەن ىن) وسىعان كەلىستى، سوعىستا مىڭداعان ادام ولگەن. سوندىقتان بۇل – ۇلكەن شارۋا.

گرەتا ۆان ساستەرن: - سونىمەن بۇگىن ادام قۇقىقتارى ماسەلەسىن كوتەردىڭىز عوي؟ ونىڭ رەاكتسياسى قالاي بولدى؟

دونالد ترامپ: - وتە جاقسى بولدى. ۋاقىتتىڭ 90 پايىزىن يادرولىق قارۋسىزدانۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋعا جۇمسادىق. بىراق باسقا دا كوپ جايتتى العا شىعاردىق، ىشىندە ادام قۇقىقتارى دا بار. [ولگەن تۇتقىنداردىڭ] سۇيەكتەرىن قايتارۋ – ۇلكەن فاكتور، قۇجاتقا ونى دا كىرگىزدىك… كۇتكەننەن الدەقايدا كوپ ناتيجە شىقتى.
گرەتا ۆان ساستەرن: - كوپ كوزىنەن تاسا جەردە نە بولعانىن ايتىڭىزشى. وعان ۋلتيماتۋم قويدىڭىز با؟ ول سىزگە ۋلتيماتۋم قويدى ما؟ كەلىسسوز قالاي ءوتتى؟

دونالد ترامپ: - جو-جوق، ۋلتيماتۋم بولعان جوق. ءۇش اي بويى وكىلدەرىمىز ارقىلى، عاجاپ جۇمىس بىتىرگەن مەملەكەت حاتشىسى مايك پومپەو ارقىلى قاراستىرىپ كەلگەن ماسەلە عوي. بۇگىن كەزدەسكەنشە ءبىراز ۋاقىت كەلىسسوز جاساپ ۇلگەرگەنبىز. بىردەن ءتىل تابىستىق. 25 ساعات بويى ۇيىقتاماي ءجۇرمىن. بۇل ءبىر ۇزاق كەلىسسوز بولدى، بىراق رازىمىن. پروتسەسس باستالدى. مۇنىڭ سوڭى سوعىسقا ۇلاسىپ كەتۋى مۇمكىن ەدى. سولتۇستىك كورەيانى جاقسى بىلەسىز. ءبىر سەۋلدە (قالا ماڭىنداعى ايماقتى قوسقاندا – رەد.) 28 ميلليون ادام تۇرادى.ميلليونداعان ادامنىڭ وپات بولۋى مۇمكىن ەدى. بىراق ءبىتىم قىلۋعا قول جەتكىزبەكپىز.

گرەتا ۆان ساستەرن: - اسكەرىمىزدىڭ جايى نە بولماق؟ وڭتۇستىك كورەيادا قالا بەرە مە؟

دونالد ترامپ: - ءيا، قالا بەرەدى. ونى تالقىلاعان دا جوقپىز. كوپ شىعىنعا ۇشىراتقان سوعىس ويىندارىنان باس تارتپاقشىمىز. ولار ارانداتىپ كەلدى، مەنىڭ سونى توقتاتقىم كەلەدى. [سولتۇستىك كورەيا] بۇعان رازى. ويتكەنى قيتىعىنا ءتيىپ كەلدى. بۇل [اسكەري جاتتىعۋلار] ءبىز ءۇشىن قىمباتقا ءتۇسىپ تۇر. سەنىمدى تۇردە كەلىسسوز جۇرگىزسەك، [جاتتىعۋلار] وتكىزبەيمىز.

گرەتا ۆان ساستەرن: - جىلدار بويعى قىر كورسەتۋدەن سوڭ كيمدى كەلىسسوزگە كوندىرگەن جايت نە؟

دونالد ترامپ: - كەرەمەت ءبىر قىر كورسەتۋ بولدى دەپ ويلامايمىن. ماعان دەيىنگىلەر ءۇنسىز عانا قاراپ وتىردى. بۇل تۋرالى سويلەگىلەرى كەلمەدى. ولاي بولمايدى. باستاپقى ريتوريكا وتە ماڭىزدى بولدى دەپ ويلايمىن. كەزىندە ايتقاندارىم وزىمە دە ۇنامادى، كەيبىر جۇرت قاتەلەستى دەپ ويلادى. بىراق ونسىز مىنا جەرگە جەتپەس ەدىك. سونىمەن قاتار ول دا كەلىسىم جاساعىسى كەلەدى، بىردەڭە قىلعىسى كەلەدى دەپ ويلايمىن.

گرەتا ۆان ساستەرن: - نەگە؟

دونالد ترامپ: - ويتكەنى ول ءىستىڭ ادامى ەكەنىمىزدى بىلەدى. بۇرىن مۇنداي سەنىمى بولماعان دەپ ويلايمىن. ادامدار باسقا ەدى. ءىس العا باسپاعان. بىراق قازىر ىسكە كوشكەنىمىزدى بىلەدى. كەلىسكىمىز كەلەدى، سوعان كۇش سالامىز. قازىر قولىمىزداعى نارسە – كوپ ۋاقىت تا وتكەن جوق، ءبىرىنشى كۇننەن باستاپ سولتۇستىك كورەيا تۋرالى قاتتى سويلەپ كەلدىك قوي – بۇگىن كوپ جۇرت ويلاعاننان الدەقايدا ماڭىزدى ءارى جان-جاقتى قۇجاتقا قول قويدىق. ەشكىم مۇنداي ناتيجەگە قول جەتەدى دەپ ويلاماعان.

گرەتا ۆان ساستەرن: - كەلىسسوز بىتكەن سوڭ ول ءوزىڭىز تۋرالى قانداي وي ءتۇيدى دەپ تۇسپالدايسىز؟

دونالد ترامپ: - كوڭىلىنەن شىقتىم دەپ ويلايمىن، ول دا ماعان ۇنادى. وتكەننەن حابارىم بار، ايتا بەرۋدىڭ قاجەتى جوق، بەتى قاتتى جىگىت ەكەنىن بىلەم. نە قاتتى بولۋىنا تۋرا كەلگەن، نە تابيعاتىنان قاتتى. بىراق جاقسى تۇسىنىستىك. اقىلدى ادام، حالقىن جاقسى كورەدى، ەلىن سۇيەدى. كوپ يگىلىككە قول جەتكىزگىسى كەلەدى، سول ءۇشىن تىرىسىپ جاتىر.

گرەتا ۆان ساستەرن: - بىراق حالقىن اش ۇستاپ وتىر عوي. قاتىگەزدىك قىلىپ وتىر. ەلىن ءسويتىپ سۇيە مە؟

دونالد ترامپ: - ول كورگەنىن ىستەپ وتىر. بۇعان وسى جاعىنان قارار ەدىم. بۇگىن، كەشە جانە بىرنەشە اپتا بۇرىنعى جايتقا نازار اۋدارار ەدىم. ەڭ ماڭىزدىسى سول كەزدە باستالدى. الگى ريتوريكاسىز، ماڭىزى زور سانكتسيالارسىز [بۇل كۇن تۋماس ەدى]. سانكتسيالار كەلىسىمنىڭ جۇزەگە اساتىنىنا كوزىمىز جەتكەنشە قالا بەرەدى. يادرولىق قارۋلاردى جويۋ انىق باستالعانشا سانكتسيالار الىنبايدى.
گرەتا ۆان ساستەرن: - “امەريكا داۋىسىن” سولتۇستىك كورەيا حالقى دا تىڭدايدى. ەل تۇرعىندارىنا نە ايتار ەدىڭىز؟

دونالد ترامپ: - ولاردىڭ قامقور جەتەكشىسى بار دەپ ويلايمىن. حالقى ءۇشىن دۇرىس نارسە جاساعىسى كەلەدى، جاقسى ءتۇسىنىسىپ جاتىرمىز. قارىم-قاتىناسىمىز ءاۋ باستان جاقسى باستالدى، بۇل جايتقا قانداي ءمان بەرەتىنىمدى بىلەسىز. بۇل – وتە ماڭىزدى. كەيبىر ادامدارمەن قالاي تىرىسساڭ دا، ءسوزىڭ جاراسپايدى، ءىسىڭ جۇعىسپايدى. ءبىز باسىنان ۇعىنىستىق. ول تۋرالى ايتتىم دا، سولتۇستىك كورەيانىڭ كورەر جاقسىلىعى كوپ بولادى.

گرەتا ۆان ساستەرن: - پرەزيدەنت مىرزا، ۆاشينگتوننان الىس ءبىر قيىردا سۇحباتتاسقانىما قۋانىشتىمىن.

دونالد ترامپ: - ونىڭىز راس. الىس جول. قايتاردا كوز ءىلىپ الام دەپ ۇمىتتەنەم. ايتپاقشى، ءوزىڭىز دە دەمالىپ الىڭىز.

گرەتا ۆان ساستەرن: - البەتتە. جولىڭىز بولسىن!

دونالد ترامپ: - راقمەت، گرەتا! سىزبەن اڭگىمەلەسۋ – زور مارتەبە.

Related Articles

  • “ساياسي ۇپاي جيناۋعا تىرىسىپ جاتىر”. ساراپشى توقاەۆتىڭ ەاەو جيىنىندا ايتقانى جايلى

    ايان قالمۇرات قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن ەاەو جيىنىنا قاتىسىپ وتىر. 19 مامىر 2020 جىل. مامىردىڭ 19-ىندا ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنا (ەاەو) مۇشە ەلدەردىڭ پرەزيدەنتتەرى ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن جيىندا ۇيىمنىڭ الداعى بەس جىلعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسىن قابىلداعان جوق. جيىن كەزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ستراتەگيا جوباسىن «ەل ۇكىمەتتەرى مەن پارلامەنتىنىڭ دەربەستىگىن شەكتەيدى» دەپ، كەيبىر تۇسىن قايتا قاراۋ قاجەت دەگەن ۇسىنىس ايتتى. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ ديرەكتورى، ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىنداعى توقاەۆ ءسوزىنىڭ استارى جايلى، نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقىرى تاياعان ءداۋىرى، ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعى ىشىندەگى قوردالانىپ قالعان قايشىلىقتار جايلى ايتتى.  ەاەو ىشىندەگى جوعارعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جوبانىڭ ىشىندە “ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ 2025

  • ماۋلەن اشىمباەۆ پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى

    مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى. بۇل تۋرالى 4 مامىردا ءتۇس كەزىندە اقوردا سايتى حابارلادى. ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ (28 قاڭتار 1971 جىل، الماتى) – ەكونوميست، قوعام قايراتكەرى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ حالىقارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولعان، “نۇر وتان” پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.  ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا جانە سوتسيولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن (1993), ەكونوميست، پوليتەكونوميا وقىتۋشىسى. ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى(ديسسەرتاتسيا تاقىرىبى “پوليتيچەسكي ترانزيت ۆ كازاحستانە ۆ كونتەكستە پروتسەسسوۆ گلوبالنوي دەموكراتيزاتسي”، 2001). «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.  ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن سوڭ 1993-1994 جىلدارى باسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات مينيسترلىگىنىڭ جۇيەسىندە جۇمىس ىستەدى. 1994-1995 جىلدارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەس دەپۋتاتىنىڭ كومەكشىسى. 1995 جىلعى ماۋسىم - قاراشا ارالىعىندا – قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اپپاراتىنىڭ كونسۋلتانتى. 1995-1999 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى

  • توقاەۆ داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن نەگە توقتاتتى؟

    اسىلحان ماماشۇلى ايان قالمۇرات ماسكا تاققان داريعا نازارباەۆا سەنات وتىرىسىندا. 9 ءساۋىر 2020 جىل. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت سپيكەرى داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن توقتاتقانىن ساياساتتانۋشىلار «بيلىك ترانزيتىنە اسەرى بار قادام» دەپ سانايدى. بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر اكەجان قاجىگەلدين «ساياسي داعدارىس» دەپ ەسەپتەيدى. “بيلىكتەگى بەلگىسىزدىك” قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سەنات ءتورايىمى داريعا نازارباەۆانىڭ دەپۋتاتتىق وكىلەتىن توقتاتقانى جايلى بۇگىن، 2 مامىردا تۇستە جاريالاعان جارلىعى الۋان ءتۇرلى پىكىر تۋدىردى. بيلىكتىڭ ءوزى بۇل شەشىمگە بايلانىستى ەشقانداي تۇسىنىكتەمە نەمەسە اقپارات تاراتقان جوق. جارلىقتى الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاعان پرەزيدەنت ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى بەرىك ءۋالي ارادا ءبىر ساعات وتكەن سوڭ توقاەۆتىڭ داريعا نازارباەۆاعا العىس ايتقانى تۋرالى تۆيتتەر پاراقشاسىنا جازعانىن بولىسۋمەن شەكتەلدى. ساياسي ساراپشىلار قاسىم-جومارت توقاەۆ داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەلىسىمىمەن توقتاتتى

  • شىنايى تاريح قايدا؟

    قازاق تاريحى بۇرىنعى كوممۋنيستىك يدەولوگيا سالقىنىنان ارىلدى ما؟ “التىن وردانىڭ” قۇرىلعانىنا 750 جىل ما؟ تاريح فاكۋلتەتتەرى نەنى وقىتادى ؟ ۇلتتىق كوزقاراستاعى قازاق تاريحى جازىلا ما ؟ ======================= ۇنەمى كوكەيدەن كەتپەيتىن تاريحىمىزعا بايلانىستى باستى سۇراقتار وسى. وسىدان شامالى ۋاقىت بۇرىن “التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن” اتاپ وتەمىز دەگەن ءسوز ەستىلگەن. سوعان مەن تاڭعالدىم. جوشىنىڭ ۇلكەنى باتىي 1239- جىلى بۇكىل رۋس كنيازدىكتەرىن، كيەۆتى، شىعىس ەۋروپانى جاۋلاپ العاننان كەيىن 1240-جىلى سارايشىقتا التىن وردا مەملەكەتىن قۇرعان. بۇل ورىس تاريحىندا دا، باسقا ەلدەردىڭ تاريحىندا دا جازىلعان، وشپەيتىن، وزگەرمەيتىن تاريح. ياعني، التىن وردانىڭ قۇرىلعانىنا 750 جىل ەمەس، 780 جىل. ال، جوشى حانعا كەلەتىن بولساق، ول قازاق تاريحىنىڭ باسىندا تۇرعان ءۇلى حان. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز 1219-1220- جىلى سىرداريادان

  • اقش-سوۆەت قاتىناستارىنداعى شىڭجاڭ ولكەسى

    سۇگىرەتتەرگە قىسقاشا تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۇگىرەتتە، اقش-تىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى تۇڭعىش وكىلەتتى باس ەلشىسى ەدموند كلاب جانە ديحۋا قالاسىنداعى ء(ۇرىمجى) اقش كونسۋلىنىڭ الدى تۇسىرىلگەن. ۋاقتى، 1943- جىلدىڭ ءساۋىر ايى.  ەكىنشى سۇگىرەت، اقش ۇكىمەتىنىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى وكىلەتتى ەلشىسى جون حالل پاكستون مىرزا(1946′دان سوڭ ەلشى بولدى).  ءۇشىنشى سۇگىرەت، شىڭجاڭ ولكەسىنىڭ ساياسي، اكىمشىلىك ورتالىعى ديحۋا قالاسىندا ء(ۇرىمجى) ورنالاسقان اقش كونسۋلدىعى. كونسۋل الدىندا تۇرعاندار ج. پاكستون جانە زايىبى.  ءتورتىنشى سۇگىرەت، 1946-جىلدىڭ قاراشا ايىندا ديحۋاداعى اقش كونسۋلى الدىندا تۇسىرىلگەن. ارتقى قاتار وڭنان ءتورتىنشى ادام جون حالل پاكستون. پاكستون اقشتىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى وكىلەتتى ەلشىسى بولىپ تاعايىندالعان كەزى. 1941-42 جىلدان كەيىن شىڭجاڭ ولكەسىندە كىلت وزگەرىستەر باستالدى. ولكەنىڭ سىرتقى ساياسي ديپلوماتياداعى باعىتى وزگەرىپ جاتتى. سوۆەت-شىڭجاڭ قاتىناستارى جول ايرىققا كەلىپ ءتۇيلىستى.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: