|  | 

ادەبي الەم

امانات (Əليحاننىڭ مونولوگى)

بالعا باسقا،
وراق ويعا تيگەلى
ءبىر الاپات ورتكە وراندى جان ءىشى،
كەمەرىنەن دارياداي تولقىعان -
قىزىل جالاۋ،
جالاۋ ەمەس، قان ءيسى.

قىزىل تۇستەن جامىرايدى ەلەس بوپ،
قۇبا مەكەن،
قۇسني دوس ءتول وسكەن.
سول “بەينەلەر” قۇتقار دەيدى قول بۇلعاپ،
Əتتەڭ، شىركىن…
ەستىمەيدى ونى ەشكىم.

ەستىرتپەيدى
اۋىزىنان ورت بۇركىپ،
تەسىك وكپە،
كəرى كرەمل جوتەلىپ.
سودان كەيىن…
تەمىر توردا ءسوز ءولىپ،
كوزدەر قالدى شەل ىشىندە بىتەلىپ.

جۋسان كورسەڭ،
جۇپارىن جۇت، دۇعا وقىپ،
باعزى ءبىر ءيىس بۇرقىراسىن وتكەننەن،
Əر تال جۋسان تاعدىرى عوي قازاقتىڭ
كولدەي تۇنىق
كوز جاسىنا كوكتەگەن.

كوكتامىردان سۋ العانشا سوڭعى قان،
مەن قازاقتىڭ ازاتتىعىن سۋسادىم.
دوڭىز دەمى توپىراعىما تيمەسە،
دۇشپان كورمەي وسسە دەدىم ۇرپاعىم.

وسى سەرتتىڭ تۇبىندە تۇر شىن بايلام،
سول ءۇشىن دە
جولعا ءتۇستىم كوك تايعاق
ازات تاڭنىڭ شاپاعىنا بويالعان،
ارماندادىم…
اسپان ءتۇستى كوك بايراق.

قيامەتكە جەتەر ءبىزدىڭ ەركىندىك،
وعان كۋə قىزىل قانىم توگىلگەن.
بۇل قازاققا ەندى ەشقانداي ءولىم جوق،
سەرت ەتەمىن
ماحشار تاڭنىڭ مورىمەن.

ەزدەن الاس،
اسقاق بولسىن عۇمىرىڭ،
ەل دەپ وتكەن ەردىڭ سويى بولەك قوي.
قۇدايعا دا قارايتىنداي قاسقايىپ،
ءبىر ءولىمىڭ
سۇلۋ بولۋ كەرەك قوي.

(قۇبىلاعا قاراتپاڭدار ءجۇزىمدى),
ايتارىم سول،
ءبىر جۇك ءتۇسسىن ارقاڭنان.
ازات ەلدىڭ كوك اسپانىن كۇزەتىپ،
مەن جاتايىن…
جاتقىزىڭدار شالقامنان.

ىقىلاس وجايۇلى

Related Articles

  • «ءوش الۋ» فەنومەنى

    بۇل شاعىن عانا جازبام جاسى بارشىن تارتقان قاريانىڭ اۆتوبۋستىڭ ورىندىعىندا وتىرىپ قالعىپ كەتكەن جاس جىگىتكە «نەگە عانا ورىن بەرمەيسىڭ، قازىرگى جاستاردىڭ ەش ۇياتى جوق» دەپ قۇلاق تۇندىرا ايقايلاعان وقيعاسىنىڭ نەگىزىندە جازىلدى. سول كەزدە مەنىڭ ساناما باسقا ءبىر سەبەپتىڭ ساۋلەسى جارق ەتىپ، «شىنتۋايتىنا كەلگەندە كىمدەردىڭ ءوزى ۇياتى جوق» دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە ويعا قالدىم (بۇل الەۋمەتتىك سۇراقتىڭ جاۋابى ماعان الدە قايدا ارىدە جاتقانداي سەزىلەدى). ايگىلى دانىشپان سەنەكا «…بولىپ جاتقان وقيعانىڭ بارلىعى ءسوزسىز، بولۋى ءتيىس نارسەنىڭ بەلگىسى» دەيدى. راس، سەبەپسىز ەش نارسە جوق. مۇنى دارمەنسىز جاستاردىڭ الدە ءبىر ادىلەتسىزدىككە ىشتەي قارسىلىعى مەن بۇلقىنىسى، دالىرەك ايتساق «ءوش الۋ» ارەكەتى دەسەك تە بولاتىنداي. الەۋمەنتتانۋ عىلىمى قوعامدا ادىلەتسىزدىك بەلەڭ العاندا قورعانسىز توپتىڭ قولىنان كەلەرى تەك كىجىنۋ

  • شولپىداي كۇمىس ءبىر سىڭعىر

    بۇگىن قر جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى، الەم حالىقتارى جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى جۇمات انەسۇلى 72 جاسقا تولىپ وتىر. جۇمات انەسۇلى تاريحي زەردەلەۋ ماقالالارىمەن، ءازىل قالجىڭدارىمەن وقىرماندارعا ەسىمى كەڭىنەن تانىس.ج. انەسۇلىنىڭ ولەڭ جىرلارى «جۇماتتىڭ عازەلدەرى مەن ازىلدەرى»، «عازەلدەرىم مەن ازىلدەرىم» اتتى كىتاپتارىنان ءمالىم. اۆتوردى تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتاپ، شىعارماشىلىعىنا داڭعىل جول تىلەيمىز! جۇمات انەسۇلى، جازۋشى، اقىن شولپىداي كۇمىس ءبىر سىڭعىر ايدىن كول جاتىر جارقىراپ، كوكتە تۇر اي سىعالاپ. اينالا كوكتەم جاڭارعان، توبىلعى تولعان ساي الاپ. كول جاعاسى تىرشىلىك، اينالا قونعان كيگىز ءۇي. جانىپ جاتىر كوپ وشاق، ماۋجىراعان كوڭىل كۇي. توبىلعى اراسى ءبىر سىبدىر، ەكەۋدەن عانا ءبىر قىبدىر، سونبەدى اناۋ ءبىر وشاق، ەستىلەدى كومەسكى، شولپىداي كۇمىس ءبىر سىڭعىر. ونەر مەن ساۋدا ونەر مەن ساۋدا ءبىر

  • ءۇش ليتر سۋ

    كەشە بولەمنىڭ ۇيىنەن بەسىك توي ما… بىردەڭەدەن كەلگەن، ايەلىم ازانىمەن «كەتتىك» دەيدى ماعان. – كەتتىگى نەس… – كەشە مەن ءبىر تاۋىپپەن جولىقتىم. سراز سەنى ايتتى، اپ كەل دەدى، ايتپەسە جامان بولاسىڭ سەن… – دەنىڭ ساۋ ما؟ ايدالادا ناعىلعان ءتاۋىپ ول، باس اياعى جوق مەندە نەسى بار؟- دەپ جاتىرمىن دا ەندى. سۇيتسەم ايتادى، ول كەرەمەت، باياعىدا ءبىر اتاسى ءتاۋىپ بولعان، «سول كىسى تۇسىنە كىرىپ ادام ەمدە دەگەن، سودان قاسيەت قونعان، قازىر ادام قارايدى. كەشە ماعان سەنى»… – وي، تۇرا تۇرسايش سەن. باياعىدا ماعان دا اتام تۇسىمە كىرىپ «پيانينو الاسىڭ با، بايان الاسىڭ با؟» دەگەن. «بايان الام» دەگەم، پيانينو الىپ جۇرۋگە اۋىر بولعاسىن. سوسىن بازاردان بايان ساتىپ العان ەم، تۇر ءانى شاڭ-شاڭ

  • بيىك بولسىن قىرىن ەلدىڭ تۇعىرى 

    اسسالاۋماعالەيكۋم،مىنا كەلىپ جەتكەن قاسيەتتى تاۋەلسىزدىك مەرەكەمىز قۇتتى بولسىن ، اللا ەلىمىزدى امان،جۇرتىمىزدى تىنىش قىلىپ ،تاۋەلسىزدىگىمىزدى ماڭگىلىك ەتسىن ! وتان ،وتان سەنەن ىستىق وت بارما، وتان ءۇشىن تۇسەم قىزىل وتتارعا. <<بىرلىك بولسا تىرلىك بولار>>دەگەن بار، توزعان قازدى باسىنادى توپ قارعا. اتا-بابام اڭساپ كەلگەن سان عاسىر ، مىنا عاسىر ءبىزدىڭ عاسىر نار عاسىر . قازاق اتى ماشھۇر بولعان الەمگە، تاۋاپ ەتەم تاۋەلسىزدىك تاڭعا اسىل . جوقشىلىقتاي جولىن جاپقان جومارتتىڭ، جەپىس جىلدا قانشا اسىلدى جوعالتتىڭ. كوپ سالتىمىز كوگەنىندە قيىلدى، ءجايسىز جاتقان جاستىعىنداي قوناقتىڭ. بار قازاقتىڭ باقىت كۇنى مىنا كۇن ، تورتكىل الەم بىزگە ءتۇردى قۇلاعىن. تاۋەلسىزدىك ءتاڭىر بەرگەن تۇپ-تۇنىق ، قاينارى مول قانىپ ىشەر بۇاعىم. جەلبىرەسىن كوك تۋىمىز ماڭگىلىك ، اتا بەرسىن ارايى

  • «سەندەر سەمىرە تۇرىڭدار» (مىسال)

    جۇمات انەسۇلى (كۇلدىر- ءدۇلدىر ، جۇماتتىڭ ءازىل قالجىڭدارى، مىسالدار) «سەندەر سەمىرە تۇرىڭدار» (مىسال) ىمىرت تۇسە باستاعان كەز. ءبىر جەرگە سارى شەگىرتكە، دالاشەگىرتكە، قوڭىرشەگىرتكە، قالاشەگىرتكە، بيدايشەگىرتكە، شوپشەگىرتكە باس قوسىپ، اڭگىمە شەرتىسىپ وتىرىپتى. سول كەزدە قاستارىنا قاراتورعاي كەلىپ قونادى. سول كەزدە شەگىرتكەلەر قورقىپ كەتىپ، ۇشىپ كەتەيىن دەپ جاتقاندا قاراتورعاي “قورىقپاڭدار! مەن سەندەرگە جاقسى پيعىلمەن كەلدىم. ارالارىڭدا دومبىرا تارتاتىن، ۇيقاس قۇراي الاتىندارىڭ بار ما؟” -دەپ سۇرايدى. شەگىرتكەلەردىڭ كوڭىلدەرى ورنىنا ءتۇسىپ، اراسىنان ءبىر ەرەسەگى: “ەندى كەرەمەت بولماعانمەن قامىستى شەرتىپ، ءان ايتامىز، سوسىن ۇيقاس قۇرۋدەگەندە بىزگە جات ەمەس”- دەپتى.قاراتورعاي: “وندا تاماشا! سەندەردىڭ ارالارىڭدا ايتىس ۇيىمداستىرامىز! ءبىرىنشى ورىنعا10-مىڭ بيتكوين!ەكىنشى، ءۇشىنشى ورىندارعا دا بايگەمىز جامان ەمەس! شەگىرتكەلەر شەكسىز قۋانىپ:، ء“بىز بۇرىن ايتىسىپ كورگەن جوقپىز، سول جاعى قالاي

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: