|  |  | 

شوۋ-بيزنيس الەۋمەت

«كورەيا حالقىنىڭ ەڭبەكققورلىعىنا تاڭ قالدىم»


وڭتۇستىك كورەيانىڭ پۋسان قالاسىندا تۇراتىن قازاقستاندىق ورازحان نۇرماحان. (سۋرەت ورازحاننىڭ رۇقساتىمەن جەكە مۇراعاتىنان الىندى)

وڭتۇستىك كورەيانىڭ پۋسان قالاسىندا تۇراتىن قازاقستاندىق ورازحان نۇرماحان. (سۋرەت ورازحاننىڭ رۇقساتىمەن جەكە مۇراعاتىنان الىندى)

پوستسوۆەتتىك كەزەڭدە باسقا ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا جاقىن جانە الىس شەت ەلدەردە قازاقستاندىق ەڭبەك ميگرانتتارى ازىراق كوزگە شالىنادى. بىراق كوبىرەك تابىسقا ۇمتىلعان مىڭداعان قازاقستاندىق ءۇشىن وڭتۇستىك كورەيا تارتىمدى ەڭبەك نارىعىنا اينالىپ تۇر.

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى كەنتاۋ قالاسىنىڭ 27 جاستاعى تۋماسى ورازحان نۇرماحان 2017 جىلى جەلتوقسان ايىندا وڭتۇستىك كورەياعا تۋريستىك ساپارمەن بارىپ، قالىپ قويعان. قازىر پۋسانداعى كومپانيالاردىڭ بىرىندە كۇننەن قۋات وندىرەتىن قۇرىلعىلاردى ورناتۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى.

- كورەياداعى جۇمىس تۋرالى بارىپ-قايتقانداردان ەستىپ جۇردىك. ويتكەنى ول جاققا كەتكەن تانىستارىم دا، دوستارىم دا بولدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن كەتۋدى ويلاستىرعان ەدىم. بىراق ءساتى وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا كەلدى، – دەيدى ول.

باسقالارمەن سالىستىرعاندا ورازحاننىڭ جولى بولعان. سۇرانىسقا يە تەحنيكالىق ماماندىق يەسى رەتىندە وڭتۇستىك كورەياداعى جەكە تانىس-دوستارىنىڭ ارقاسىندا تۇراقتى جۇمىس تاپقان. ول قازاقستاننان وڭتۇستىك كورەياعا جوسپارسىز تۇردە جۇمىس ىزدەپ بارىپ، سەۋل مەن پۋساننىڭ اۋەجايىنان ءتۇسىپ، اڭىرىپ تۇراتىن وتانداستارى كوپ ەكەنىن ايتادى.

وڭتۇستىك كورەيا استاناسى سەۋل قالاسىنداعى ەسكى جانە جاڭا ۇيلەر. (كورنەكى سۋرەت)

وڭتۇستىك كورەيا استاناسى سەۋل قالاسىنداعى ەسكى جانە جاڭا ۇيلەر. (كورنەكى سۋرەت)

- جاقىندا ءبىر سامولەتپەن [قازاقستاننان] كەلگەن 60 ادامدى كەرى قايتارىپتى. ىشىندە تانىستارىم دا بولدى. تەلەديدارداعى جاڭالىقتاردان دا بەرىپ جاتتى. مۇندا نەگىزىنەن قازاقتار زاۋىتتاردا، ۇلكەن فيرمالاردا سوسىن قۇرىلىس كومپانيالارىندا جۇمىس ىستەيدى. بۇرىن ونداي جەرلەرگە ورنالاسۋ وڭاي بولاتىن. قازىر تامىر-تانىس ارقىلى كىرمەسەڭ قيىن. ال تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسا الماعاندار «قۇل بازارىندا» (جۇمىس بەرۋشىنى كۇتىپ ارنايى الاڭداردا نەمەسە جول بويىندا تۇراتىندار – رەد.) وتىرادى. قازىر ول جەردە دە سۇرانىس ازايىپ بارادى. ويتكەنى ماۋسىمدىق جۇمىستار اياقتالىپ كەلەدى، – دەيدى ورازحان.

كەنتاۋلىق ەڭبەك ميگرانتىنىڭ سوزىنشە، ارزان جۇمىس كۇشىمەن جەرگىلىكتى جۇمىس بەرۋشىلەر رەسمي كەلىسىم-شارت جاساسپايدى، بىراق ەڭبەك اقىسىن بەرمەي الداپ كەتۋ از.

- «ادام كەرەك» دەگەن كەزدە تامىر-تانىس ارقىلى بىردەن كىرىپ كەتەسىڭ. ۇلكەن فيرمالار مەن زاۋىتتار اقشا اۋداراتىن كارتوچكاڭدى جاساپ بەرەدى. ال شاعىن زاۋىت نەمەسە كومپانيالار قولما-قول تولەيدى. تۇراقتى جالاقى ەكى مىڭ اقش دوللارىنان باستالادى. ال «قۇل بازاردا» وتىرساڭ، ايلىق تابىسىڭ مىڭ جارىم دوللاردان بولادى. ويتكەنى كەي كۇنى جۇمىس بولادى، كەي كۇنى بولمايدى. جاڭبىرلى كۇنى دەمالاسىڭ. كۇنىنە 100 دوللاردان تولەيدى. پاتەراقىڭ مەن ءىشىپ-جەمىڭە ايىنا شامامەن 600-700 دوللار كەتەدى. جەرگىلىكتى جۇرت جۇمىسشىلاردى كۇرىش القابىنا جۇمىس ىستەتۋگە الادى، – دەيدى ورازحان.

ورازحان نۇرماحان

ورازحان نۇرماحان

قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازاقستانداعى ورتاشا ايلىق جالاقى 151 مىڭ تەڭگە، ياعني 450 اقش دوللارىنا جۋىق بولىپ شىعادى. ال جان باسىنا شاققانداعى ايلىق كولەمى بۇدان ەكى ەسەدەي از – 81 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.

«ۇيقى قاندىرۋ دەگەن تۇسىنىك جوق»

ورازحان كەنتاۋ قالالىق تەلەارناسىندا ەكى جىلداي قىزمەت ىستەگەنىن، بىراق تاپقانى تۇرمىسىنا جەتپەگەن سوڭ شەتكە كەتكەنىن ايتتى.

- كورەيا جۇرتىنىڭ مەنى ءبىر تاڭ قالدىرعانى – ەڭبەكقورلىعى. «مەن باستىقپىن» دەپ قاراپ تۇرمايدى. جۇمىس كيىمىن كيىپ الىپ، وزىڭمەن بىرگە، ءتىپتى وزىڭنەن دە ارتىق جۇمىس ىستەيدى. تاڭعى تورتتە تۇرىپ تەڭىزگە بارىپ بالىق اۋلاپ، التىدان باستاپ سارىمساقتارىن جۇلىپ دەگەن سەكىلدى قىبىرلاي بەرەدى. ولاردا ءبىز سەكىلدى ۇيقىسىن قاندىرۋ دەگەن تۇسىنىك جوق. تانىس ادامىنان ەڭ ءبىرىنشى سۇرايتىنى: «تاماق ءىشتىڭ بە؟» ولار ءۇشىن تويىپ تاماق ءىشۋ جانە جۇمىس ىستەۋ ماڭىزدى، – دەيدى ول.

بۇرىنعىداي ەمەس، قازىر ءجيى تەكسەرىپ ۇستاپ الىپ كەتەدى. بىراق قازاقستانداعىداي ايىپپۇل سالمايدى.

قازاقستاندىق ميگرانتقا وڭتۇستىك كورەيانىڭ اس-سۋىنا ۇيرەنۋ قيىنعا سوعىپتى. جەرگىلىكتى بۇرىشتى تاماقتىڭ اششى بولىپ كەلەتىنىن، كۋلينارياسىندا كۇرىشتى كوپ قولداناتىنىن ايتادى. بيدايدىڭ ۇنى قىمبات بولعان سوڭ ورازحان كەيدە ناندى ءوزى جابادى.

- كورەيادا تۇراتىن ميگرانت قازاقتاردىڭ كەيبىرى «G-1» دەگەن ۆيزانى (مەديتسينالىق مەكەمەدە ەمدەلۋشىگە، سوتقا قاتىسۋشىعا جانە ساياسي باسپانا سۇراۋشىعا بەرىلەدى – رەد.) اقشا بەرىپ جاساتادى. ونداعىلارى كوشى-قون پوليتسياسى ۇستاپ السا دەگەن ساقتىق. بۇرىنعىداي ەمەس، قازىر ءجيى تەكسەرىپ ۇستاپ الىپ كەتەدى. بىراق قازاقستانداعىداي ايىپپۇل سالمايدى. وزدەرىنىڭ ۋاقىتشا ۇستايتىن ورىندارى بار، سوندا اپارىپ قامايدى. قازاقستانعا بيلەتتى ءوز اقشاڭا الاسىڭ. سوسىن سامولەتكە وتىرعىزىپ جىبەرەدى. جاقىندا كورەيادا جەتى جىلدان بەرى تۇرىپ كەلە جاتقان اعانى ايالدامادا اۆتوبۋس كۇتىپ وتىرعان جەرىنەن ۇستاپ الىپ كەتىپتى. وسىنداعى قازاقتاردىڭ اراسىندا WhatsApp توبىمىز بار. سوندا ءبىر-بىرىنە بايقاپ جۇرىڭدەر دەپ ەسكەرتىپ جاتادى، – دەدى ول ازاتتىققا.

«ءوز بەتىڭمەن جۇمىس تابۋ – بەكەرشىلىك»

ورازحاننىڭ سوزىنشە، وڭتۇستىك كورەيادا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن كەيبىر قازاقستاندىقتار «F-4» ۆيزاسىن (ارعى تەگى ەتنيكالىق كورەي بولعان ادامدارعا ارنالعان – رەد.) جاساتۋعا تىرىسادى. كەنتاۋلىق جىگىت قازاقستاندىقتاردان بولەك ەگيپەت، تايلاند، يندونەزيا، ۆەتنام، مالايزيا مەن رەسەيدەن كەلگەن گاستاربايتەرلەردىڭ كوبەيىپ كەتكەنىن، سول سەبەپتى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ازايا تۇسكەنىن ايتىپ مۇڭىن شاقتى.

- قازىر جەرگىلىكتى جەردىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرىنە ۇناۋ وتە قيىن. ۇناۋ ءۇشىن وتە شاپشاڭ جانە ارتىق ءسوز ايتپايتىن، تەك تاپسىرعان ءىستى اتقارىپ جۇرە بەرەتىن ادام بولۋىڭ كەرەك. ەگەر ونداي بولماساڭ، ءۇش كۇننەن كەيىن «بوسسىڭ» دەيدى. سوندىقتان وڭتۇستىك كورەياعا ەندى كەلەتىن نەمەسە كەلگىسى كەلەتىندەرگە ايتارىم – ەگەر سەنەتىن جۇمىس بەرۋشى تابىلىپ، «جاقسى جۇمىسقا ورنالاستىرامىن» دەپ ۋادە بەرسە عانا كەل. ال ءوز بەتىڭمەن كەلىپ جۇمىس تاۋىپ الام دەۋ – بەكەرشىلىك. دالادا قالىپ كەتۋىڭ مۇمكىن، – دەيدى ول.

2017 جىلعى جەلتوقسان ايىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى «وڭتۇستىك كورەيادا جۇرگەن قازاقستاندىق زاڭسىز ميگرانتتاردىڭ سانى 6500-دەن اسقانىن» حابارلاعان بولاتىن. سول كەزدە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى كونسۋلدىق قىزمەت دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ارداق ماديەۆ: «وڭتۇستىك كورەيانىڭ اقپاراتى بويىنشا، قازىر «قارا ريەلتورلار توبى» بار. ولار قازاقستاندىقتاردى جيناپ، وڭتۇستىك كورەياعا زاڭسىز جۇمىسقا جىبەرىپ وتىرادى. ونداي ادامدار قارا جۇمىس ىستەپ، جان تۇرشىگەرلىك جاعدايدا ءومىر سۇرەدى. ولاردا ەشقانداي ەڭبەك كەلىسىم-شارتى دا، ەشقانداي مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ دا بولمايدى. جاراقات السا دا، ەلگە ورالمايدى. قاڭعىباس بولىپ جۇرە بەرەدى» دەپ مالىمدەگەن بولاتىن.

ورازحان نۇرماحان ازاتتىققا قازاقستاندى قاتتى ساعىنىپ جۇرگەنىن، ءبىر جارىم جىلدان سوڭ كەرى قايتاتىنىن ايتتى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • «ادال جول – چەستنىي پۋت» مارافونى قازىنالى قاراقيا اۋدانىنان

    جاڭاوزەن قالاسىنا تابىستالدى ايتا كەتۋ كەرەك، «ادال جول» مارافونى ءساۋىر ايىندا اقتاۋ قالاسىنان باستاۋ العان بولاتىن. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارا وسىعان دەيىن تۇپقاراعان، ماڭعىستاۋ، بەينەۋ، قاراقيا اۋداندارىندا بولىپ، ەندى مىنە جاڭاوزەن شاھارىنا تابىستالدى.   قاراقيا اۋدانىنىڭ ورتالىعى قۇرىق اۋىلىندا وتكەن شارا كەزىندە قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قايرات بايگەباەۆ جانە قاراقيا اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان كۇمىسقالي ءسوز سويلەپ،ءىس-شارانىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ ءوتتى. «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى تۇرۋ بارشامىزعا ورتاق پارىز. مارافون جوعارى دەڭگەيدە وتكىزىلىپ كەلەدى. بارلىق اۋداندار بارىن سالۋدا. ەندى الدا مۇنايلى اۋدانى كۇتىپ تۇر. «ادال جول» كىتابىنا وزدەرىڭىزدىڭ ۇسىنىستارىڭىز نەمەسە تىلەكتەرىڭىزدى قالدىرا الاسىزدار. مۇنىڭ تاربيەلىك ءمانى زور، اسىرەسە جاستار ءۇشىن.

  • قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن”

    سايراگۇل اپايدىڭ جەڭىسىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. سوت شەشىمىنەن كەيىنگى قۋانىشتى بەينەسىن قايتا قايتا كورىپ قاتتى قۋاندىم. قۋانباعان جۇرت جوق ەكەن سول ماڭدا. سايراگۇل اپايدىڭ بەينەسىنە قاراپ سان ويعا باتتىم… قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى تۋرالى وسىعان دەيىن دە ازاماتتىق پىكىرىمدى ايتقامىن، پوست تۇر. مەنىڭ جەكە پىكىرىمشە قىتاي قازاقتارىنىڭ ماسەلەسى “سايراگۇلگە دەيىن جانە سايراگۇلدەن كەيىن” دەپ ءداۋىر بولگىشتىك سيپاتقا وزگەرۋى مۇمكىن. قازىر، ءبىزدىڭ جۇرت تەك عانا قۋانىشتى قۇتتىقتاپ تويلاۋمەن ابىگەر بوللىپ جاتىر ەكەن بىراق ماسەلەگە ۇلكەن ماشتابتان قاراپ ستراتەگيالىق تالداۋ ساراپتاۋ جاساۋ جاعى جەتپەي تۇر. قىتايدان زاڭسىز شەكارا بۇزىپ ءوتۋ وقيعاسى سايراگۇلگە دەيىن دە بولعان (مەنىڭشە سايراگۇلدەن كەيىن دە بولادى…), سابەت-قىتاي اراسىنداعى قىرعيقاباق كەزىندە قىتايداعى سابەتشىل قازاق ۇلتشىلدارى مەن جاس زيالىلاردىڭ ءبىرازى زاڭسىز

  • حورۆاتيا – انگليا 1:1 (قوسىمشا تايمدا 2:1)

    العاشقى تايمنىڭ بەسىنشى مينۋتىندا-اق انگليا حورۆاتيانىڭ ايىپ الاڭى سىرتىنان دوپ سوقتى. جاس جارتىلاي قورعاۋشى تريپپەردىڭ ۇلتتىق قۇراماسى ءۇشىن سوققان العاشقى گولى. ايىپ دوبىن شەبەر ورىنداپ، وڭ جاق توعىزدىقتى الا توپ ەتكىزدى. ەرتە گولدان سوڭ انگليا الدىڭعى شەپتە ارقاسىن بوساتىپ، وتكىر كونترشابۋىلدارعا كوشتى. جان سالىپ، تەر سورعالاتىپ جۇگىرۋدى ازايتتى. كەين مەن لينگارد بىرنەشە وڭتايلى ساتتە قاپى قالدى. ستەرلينگ سول باياعىشا دالاڭداپ بوس شاپتى. ماگۋاير مەن يانگ تاس قامال بولىپ تۇردى، پيكفورد وتە سەنىمدى وينادى. شارشاڭقى حورۆاتيا قاتتى پرەسسينگكە جارامادى، دورەكىلەۋ وينادى، ءجيى ەرەجە بۇزدى. ادەتتەگىدەي مودريچ، راكيتيچ پەن پەريشيچ شەبەر ويناپ، ەرەكشە كوزگە ءتۇستى. ءبىرىنشى تايمدا كوڭىلىمدە ءۇش سۇراق تۋدى: 1. نەگە توتتەنحەمدىك كەين-اللي دۋەتى ءاچ-تە مۇلدەم كورىنبەيدى؟ 2. نەگە ستەرلينگتىڭ

  • انگليا جانكۇيەرىنىڭ كۇيىنىشكە تولى كۇندەلىگى

    Galym Bokash 22.06.1986 ءاچ 1/8 فينال انگليا – ارگەنتينا 1:2 (مارادونا قولمەن گول سوعىپ، ارامدىق قىلدى. ۇيالماي “قۇدايدىڭ قولى” دەدى عوي. ۇشتوبەدەگى ناعاشى اپكەمنىڭ ۇيىندە وتىرىپ، فانات جەزدەم ەكەۋمىز “كۇيىپ كەتتىك” ) لينەكەر باستاعان ەڭ كۇشتى قۇرامداردىڭ ءبىرى چەمپيون بولۋعا لايىق ەدى. 1988 جىلدىڭ جازى. كيروۆكاداعى “ورلەنوك” پيونەر لاگەرىندە سرەدني وتريادتىڭ “جىگىتتەرى” انگليانىڭ ەچ توپتىق كەزەڭىندە ءۇش رەت ۇتىلعانىن كورىپ تاعى “كۇيدىك”. 04.07.1990 ءاچ انگليا جارتىلاي فينالعا شىقتى. انگليا-گەرمانيا 1:1 (پەنالتيدەن 3:4) الماتىدا نارحوزدا وقيتىن ستۋدەنت اعاما قوناققا كەپ جاتىپ كورىپ وتىرعامىز، قارعانىپ-سىلەنىپ قالدىق. قولا جۇلدە يتالياعا بۇيىردى. 1992 جىلدىڭ جازى. ەچ توپتىق كەزەڭى. انگليا ەلدىڭ بارىمەن تەڭ ويناپ توپتان شىعا الماي قالدى. ۇرجارداعى بولەمە قوناققا كەپ جاتىپ كورىپ ەدىم.

  • ۋرۋگۆاي – پورتۋگاليا 2:1

    ءتورت جىل بۇرىن برازيليادا وتكەن ءاچ-ءتىڭ 1/8 فينالىندا كولۋمبيادان جەڭىلگەن ۋرۋگۆاي رەسەيدەگى چەمپيوناتقا ابدەن شىنىعىپ كەلدى. نەگىزگى قۇرامى دا كوپ وزگەرگەن جوق. قاقپاشىلار مۋسلەرا مەن سيلۆا (قوسالقى), قورعاۋشىلار گودين، كاسەرەس، حيمەنەس، پەرەيرا مەن كواتەس (قوسالقى), جارتىلاي قورعاۋشى رودريگەس، شابۋىلشىلار سۋارەس، كاۆاني مەن ستۋاني. بۇلاردىڭ ءبارى ءتورت جىل بۇرىن ارداگەر فورلانمەن بىرگە ويناعاندار. اسىرەسە، گودين، سۋارەس پەن كاۆانيدىڭ فينالعا ۇمتىلاتىندەر شاعى. ءتورت جىلدان كەيىن بۇلار كەزىندەگى فورلان قۇساپ نەگىزگى قۇراماعا ىلىنەدى دەپ ويلامايمىن. سول سەبەپتى وسى شارىقتاپ تۇرعان كەزىن پايدالانىپ قالسا يگى ەدى. كاۆاني الەمدەگى مىقتى فۋتبولشىلاردىڭ ءبىرى ەكەنىن دالەلدەپ ەكى تاماشا گول سوقتى. ەكەۋى دە كۇردەلى گول. ءبىرىنشىسىن باسپەن سوقتى: قاقپا تۇبىنە وتە قاتتى جانە بيىك اۋەلەپ كەلگەن سۋارەستىڭ پاسىن

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: