|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

“نازارباەۆ 2020 جىلى سايلاۋعا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن”

قاسىم-جومارت توقاەۆ

قاسىم-جومارت توقاەۆ

قازاقستان سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىبريتانيالىق ۆۆس تەلەارناسىنىڭ Hard Talk باعدارلاماسىنا سۇحبات بەرىپ، نازارباەۆتىڭ بيلىگى جانە ەلدەگى جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى ايتتى. سۇحبات 20 ماۋسىمدا ۆۆس News تەلەارناسىنا جانە BBC راديوسىنا شىقتى.

“نازارباەۆتىڭ بيلىكتە ۇزاق وتىرۋى – تۇراقتىلىقتىڭ بەلگىسى. 2020 جىلعا دەيىن بيلىكتە بولادى. كەيىن سايلاۋعا تۇسەم دەسە وزىنە بايلانىستى” دەدى توقاەۆ سۇحباتىندا.

وسى ساتتە حابار جۇرگىزۋشىسى ستيۆەن ساكۋر “ەگەر مەنىڭ ماتەماتيكالىق ەسەبىم دۇرىس بولسا، 2020 جىلى نازارباەۆ 80 جاسقا تولادى عوي؟” دەپ سۇرادى.

بۇل سۇراققا توقاەۆ ء“يا، ءيا. مالايزيادا 92 جاسقا تولعان ماحاتحير موحاماد پرەمەر-مينيستر بولدى عوي. اشىعىن ايتقاندا، 2020 جىلى نازارباەۆ پرەزيدەنت سايلاۋىنا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن. ول وتە اقىلدى ادام. مۇمكىن 2020 جىلعى سايلاۋ باسقا كانديداتتارمەن وتەر. سايلاۋعا تۇسەدى دەپ ويلامايمىن. بۇل – مەنىڭ جەكە ويىم. ارينە ءبارى نازارباەۆتىڭ وزىنە بايلانىستى” دەپ جاۋاپ قاتتى.

Hard Talk جۇرگىزۋشىسى توقاەۆتان ء“سىز قازاقستان بيلىگىندەگى ەكىنشى ادامسىز. 2020 جىلعى سايلاۋعا تۇسەسىز بە؟” دەپ سۇرادى.

توقاەۆ بۇل سۇراققا “ولاي ايتپاس ەدىم. ءبارى جاعدايعا بايلانىستى. نازارباەۆ بيلىكتەن كەتسە دە قازاقستانداعى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتقا ىقپالى بولادى. بىزدە كەلەسى سايلاۋعا دەيىن ۋاقىت بار. باستىسى قازاقستانعا قازىرگىدەي تۇراقتىلىق كەرەك” دەپ جاۋاپ بەردى.

حابار جۇرگىزۋشىسى ستيۆەن ساكۋردىڭ قازاقستانداعى جەمقورلىق تۋرالى سۇراعىنا توقاەۆ:

قازىر 400-گە جۋىق شەنەۋنىك كوررۋپتسيا ايىبىمەن تۇرمەدە وتىر. ايتىڭىزشى قاي ەلدە وسىنشاما شەنەۋنىك كوررۋپتسيامەن جاۋاپقا تارتىلدى؟

“ادامدار جەمقورلىققا قاتىستى كوپ سىن ايتادى. بىراق قازاقستان كوررۋپتسيامەن كۇرەستە باسقالارعا ۇلگى بولادى. قازىر 400-گە جۋىق مەملەكەتتىك قىزمەتكەر كوررۋپتسيا ايىبىمەن سوتتالدى. ايتىڭىزشى قاي ەلدە، ونىڭ ىشىندە پوسسوۆەتتىك ەلدەردىڭ قايسىندا وسىنشاما شەنەۋنىك كوررۋپتسيامەن جاۋاپقا تارتىلدى؟ جۇيەنى كەز كەلگەن ادام سىناي الادى. بىراق كوررۋپتسيامەن كۇرەسۋ جۇيەمىز جاقسى جۇمىس ىستەپ جاتىر” دەپ جاۋاپ بەرە كەلە “قازاقستاندا بيلىكتىڭ ماڭىندا، نازارباەۆتىڭ ماڭىندا وليگارح جوق. وليگارح دەگەن كىم؟ وليگارح دەگەن – بيلىككە، پرەزيدەنتكە جاقىن بولىپ، پرەزيدەنت ورنىنا شەشىم قابىلداعىسى كەلەتىن ادام. بىزدە ونداي ادامدار جوق” دەدى.

وسى تۇستا ۆۆس ءجۋرناليسى ستيۆەن ساكۋر توقاەۆتان نازارباەۆ وتباسىنىڭ بايلىعى تۋرالى دەپ سۇرادى. ول سۇراققا توقاەۆ “بۇل – شىندىق ەمەس. بۇل – سپەكۋلياتسيا. ارينە كەيبىرىنىڭ جاعدايى جاقسى. سەبەبى ولار وتە ءبىلىمدى، شەتەلدە، سونىڭ ىشىندە ۇلىبريتانيادا وقىعان” دەپ جاۋاپ بەردى.

توقاەۆ سۇحبات كەزىندە “قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق تاڭداۋى” پارتيا ەمەس، زاڭسىز قۇرىلعان ۇيىم” دەدى.

بيىل 13 ناۋرىزدا استانانىڭ ەسىل اۋداندىق سوتى تىركەلمەگەن قدت-نى ەكسترەميستىك ۇيىم دەپ تانىپ، ەل اۋماعىندا جۇمىس ىستەۋىنە تىيىم سالعان. قدت-نى بۇرىنعى بانكير، 2009 جىلدان بەرى شەتەلدە تۇراتىن مۇحتار ءابليازوۆ قۇرعان.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • كرەملدىڭ «جانسىزى» باعلان مايلىباەۆتىڭ قۇپيالارى

    مەملەكەتتىك قۇپيانى جاريالاعانى ءۇشىن سوتتالعان قر پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى باعلان مايلىباەۆ شەت مەملەكەتتىڭ وكىلدەرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا بولعانى بارشاعا ءمالىم. الايدا وسى ىنتىماقتاستىقتىڭ ەگجەي-تەگجەيىن كوپشىلىك بىلە بەرمەيدى. ال ءدال وسى اقپارات سوڭعى جىلداردا ورىن العان كوپتەگەن وقيعالاردى ايقىنداي تۇسەر ەدى.  قر قك 361-بابىنىڭ 4-بولىگىمەن جانە 185-بابىنىڭ 3-بولىگىمەن كوزدەلگەن قىلمىستاردى جاساعانى ءۇشىن 2017 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا بەس جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتالعاننان كەيىن قر پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى باعلان مايلىباەۆ ءباسپاسوز نازارىنان تىس قالدى. دەگەنمەن، ونىڭ رەزونانستى ءىسى ءالى دە كوڭىل بولۋگە تۇرارلىق، ويتكەنى، بىرىنشىدەن، كرەملدىڭ تەرىس رەاكتسياسىنا قاراماستان، ءتىپتى وتە جوعارى دەڭگەيدەگى قازاقستاندىق مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ رەسەيلىك ارىپتەستەرىمەن قاجەتسىز بايلانىستارىن توقتاتۋعا اقوردانىڭ قابىلەتىن كورسەتەدى، جانە، ەكىنشىدەن، قازاقستاندا بيلىك باسىنداعىلارمەن جانجالداسۋدىڭ

  • سوعىس كەزىندەگى وكىلەتتىكتى “انىقتايتىن” تۇجىرىمداما 

    قازيس توعىزباەۆ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى ەلدەرىنىڭ بىرلەسكەن اسكەري جاتتىعۋى. الماتى وبلىسى، 22 مامىر 2018 جىل. ەكى اپتا بۇرىن قوعامدىق تالقىلاۋعا ۇسىنىلعان “سوعىس جاعدايى ماسەلەلەرى جونىندەگى” زاڭناماعا تۇزەتۋ ەنگىزۋ تۋرالى جوبا تۇجىرىمداماسىنا (وندا قازاقستاندا تۇراقسىزدىق بولسا، ونىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن “گيبريدتىك” ءادىس قولدانۋ مۇمكىندىگى تۋرالى جازىلعان) ەشبىر پىكىر ايتىلمادى. كەي ساراپشىلار پرەزيدەنتكە قوسىمشا وكىلەتتىك بەرۋ قاراستىرىلعان قۇجاتتا ساياسي كونتەكست بار دەيدى. وكىلەتتىكتى “انىقتاۋ” “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوعىس جاعدايى ماسەلەلەرى جونىندەگى كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى” زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسى سوعىس بولا قالعان جاعدايدا پرەزيدەنتتىڭ، ۇكىمەت پەن بيلىك ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىگىن “ناقتىلاۋدى” ۇسىنادى. قۇجات تامىزدىڭ 22-ءسى كۇنى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر سايتىنا شىقتى – قوعامدىق تالقىلاۋعا بولىنگەن ەكى اپتادا (قىركۇيەكتىڭ 5-ىندە اياقتالعان) ول بويىنشا

  • نازارباەۆ: سيريادان ورالعانداردى ۇدايى باقىلاۋ كەرەك

    قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سىرتقى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ ديرەكتورى عابيت بايجانوۆپەن كەزدەسىپ وتىر. استانا، 27 تامىز 2018 جىل (سۋرەت رەسمي akorda.kz سايتىنان الىندى). قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سىرتقى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ (سىربار) ديرەكتورى عابيت بايجانوۆپەن كەزدەسىپ، تەررورلىق يدەيالاردى ۇستانۋشىلاردى، ونىڭ ىشىندە سيريادان ورالعانداردى ۇدايى باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى. بۇل تۋرالى اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى. كەزدەسۋ بارىسىندا بايجانوۆ نازارباەۆقا سىرتقى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ بيىلعى جىلدىڭ العاشقى جارتى جىلىندا اتقارعان نەگىزگى قىزمەتى تۋرالى ەسەپ بەردى. نازارباەۆ وعان قازاقستاننىڭ كورشى ەلدەرمەن دوستىق قارىم-قاتىناسىن ساقتاپ قالۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتىپ، شەتەلدەردىڭ ارنايى ورگاندارىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا بولۋ كەرەگىن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت تەررورلىق يدەيالاردى ۇستانۋشىلاردى ۇنەمى قاداعالاپ وتىرۋ – سىرتقى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتى سانالاتىنىن ايتىپ، بايجانوۆقا بىرقاتار تاپسىرما بەردى. بۇعان

  • قىتايدان 500 مىڭدايى عانا قازاق ەلىنە ورالادى.

    قازىر قىتايدا 1.5 ميلليون دا 2 ميلليون اينالاسىندا قازاق بار دەسەك، الداعى ۋاقىتتا سونىڭ ۇزاسا شامامەن 500 مىڭدايى عانا قازاق ەلىنە ورالادى. جانە مەن بۇل 500 مىڭدايى دەپ ۇيالعانىمنان، مەملەكەتشىل جانداردىڭ كوڭىلىنە سۋ سەپپەيىن دەپ ويلاعانىمنان كوبەيتىپ ايتىپ وتىرمىن. ال، قالعان 1 ميلليون نەمەسە ودان دا كوپ قازاق ءالى دە بولسا قىتايدا تۇرمىس-تىرشىلىگىن جالعاستىرا بەرەدى. 1991-جىلدان سوڭ قازاقستانعا ورالعان قىتاي قازاقتارىنىڭ ۇزىن سانى ۇزاسا 200 مىڭنىڭ اينالاسى عانا ەكەن. ولار كىمدەر: * ۇلتشىل جاستار; * ۇلتشىل زيالىلار; * تۋىسشىلدار (1955-1962جج سابەتكە قاشقانداردىڭ تۋىستارى); * ستۋدەنتتەر (وقۋعا تۇسكەندەر); *قاراپايىم جاندار (مالشى، ەگىنشى); تب قىتايدان وسىنداي ءبىر بۋىن ۇرپاق ىرىكتەلىپ كەتىپ قالعاندىقتان ولاردىڭ قىتايداعى ورنىن قىتاي مەن ۇيعىر جاستارى، زيالىلارى باسىپ كەتتى.

  • ادۆوكات قۇسپان حالىقارالىق قولداۋدى ماقتادى

    قاسىم امانجول ادۆوكات ابزال قۇسپان (الدىڭعى قاتاردا سول جاقتان ءبىرىنشى) سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ سوتىندا وتىر. جاركەنت، 13 شىلدە 2018 جىل ازاتتىقتىڭ تىكەلەي ترانسلياتسياسىندا كورەرمەندەر سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن ادۆوكات ابزال قۇسپان قازاقستاننان پانا ىزدەۋشى قىتاي قازاعى سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ تامىزدىڭ 1-ىندە سوت زالىنان بوساتىلۋىنا اسەر ەتكەن فاكتورلاردى سيپاتتادى. پانفيلوۆ اۋداندىق سوتى ساۋىتبايدى قازاقستان-قىتاي شەكاراسىن زاڭسىز كەسىپ وتكەنى ءۇشىن التى ايعا شارتتى تۇردە سوتتاپ، شەتكە شىعارۋدان باس تارتقان. ازاتتىق: زاڭدىق تۇرعىدا سايراگۇل ساۋىتبايدىڭ ءىسى شەشىلدى مە؟ شەشىمىن تاپتى دەپ ايتا الامىز با؟ ابزال قۇسپان: تولىق شەشىلدى دەپ ايتا المايمىز. نازار اۋدارعان بولساڭىزدار، سوت ادەتتە قاراردى عانا وقىپ، تولىعىن كەيىن بەرەتىن ەدى. كەشە سۋديا باسىنان اياعىنا دەيىن سوت ۇكىمىن وقىپ شىقتى. سوت ۇكىمىندە ايتىلعان فاكتىنىڭ ءبارى –

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: