|  |  | 

Köz qaras Sayasat

Soğıs kezindegi ökilettikti “anıqtaytın” twjırımdama 


Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımı elderiniñ birlesken äskeri jattığuı. Almatı oblısı, 22 mamır 2018 jıl.

Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımı elderiniñ birlesken äskeri jattığuı. Almatı oblısı, 22 mamır 2018 jıl.

Eki apta bwrın qoğamdıq talqılauğa wsınılğan “soğıs jağdayı mäseleleri jönindegi” zañnamağa tüzetu engizu turalı joba twjırımdamasına (onda Qazaqstanda twraqsızdıq bolsa, onımen küresu üşin “gibridtik” ädis qoldanu mümkindigi turalı jazılğan) eşbir pikir aytılmadı. Key sarapşılar prezidentke qosımşa ökilettik beru qarastırılğan qwjatta sayasi kontekst bar deydi.

ÖKİLETTİKTİ “ANIQTAU”

“Qazaqstan Respublikasınıñ soğıs jağdayı mäseleleri jönindegi keybir zañnamalıq aktilerine özgerister men tolıqtırular engizu turalı” zañ jobasınıñ twjırımdaması soğıs bola qalğan jağdayda prezidenttiñ, ükimet pen bilik organdarınıñ ökilettigin “naqtılaudı” wsınadı. Qwjat tamızdıñ 22-si küni normativtik-qwqıqtıq aktiler saytına şıqtı – qoğamdıq talqılauğa bölingen eki aptada (qırküyektiñ 5-inde ayaqtalğan) ol boyınşa eşkim pikir jazıp, reakciya bildirmegen.

Twjırımdama eñ aldımen 2003 jılı qabıldanğan “Soğıs jağdayı turalı” zañğa jäne tağı 13 zañğa özgeris pen tolıqtıru engizu qajettigine negizdelgen.

Twjırımdama avtorlarınıñ pikirinşe, zañnamamı özgertu qajettigi qazirgi zamanğı äskeri janjaldar sipatınan tuındaytın, ıqtimal qarsılas elde twraqsızdıq jasau jäne äskeri-sayasi maqsatına jetu üşin “gibridtik” küres ädisterin qoldanuı mümkin degenge negizdelgen. Sondıqtan, twjırımdama äzirleuşilerdiñ sözinşe, Qazaqstannıñ äskeri qauipsizdigi men qorğanısı üşin “memlekettiñ jiıntıq küş-quatın paydalanu üşin bilik organdarınıñ “ökilettigin naqtılau” qajet.

Twjırımdama prezidenttiñ ökilettigin keñeytudi – oğan soğıs jağdayı kezinde ükimettik emes wyımdardıñ, sonıñ işinde “soğıs jağdayında eldiñ qauipsizdigi men qorğanısın bwzatın is-äreket pen ügit-nasihat jürgizetin sayasi partiyalar, özge de qoğamdıq jäne dini birlestikter, olardıñ odaqtarı (qauımdastıqtar), sonday-aq, şeteldik jäne halıqaralıq wyımdardıñ” qızmetin toqtatu qwqığın berudi wsınadı.

Twjırımdamada ükimetke, mısalı, jekelegen qarjılıq-ekonomikalıq qızmet türlerine, onıñ işinde tauar, qızmet pen qarajattı ornalastıruğa şekteu qoyatın qwqıq beru qajet dep körsetilgen.

Twjırımdamanı dayındağandar “soğıs jağdayı kezinde azamattardıñ qwqığı men bostandığı tötenşe jağday kezindeginen de ülken auqımda şektelui ıqtimal ” degen qorıtındı jasağan. Qwjatta aqparattı izdeu, alu, beru, öndiru jäne taratu qwqığın uaqıtşa şekteu turalı tarmaq bar.

KÜŞKE ĞANA JÜGİNU ME?

Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis soğıs jağdayı turalı zañda jäne onı damıtatın twjırımdamada soğıs bola qalğan künde memlekettegi küş qwrılımdarınıñ üstemdigine erekşe akcent berilgen deydi. Biraq, onıñ aytuınşa, aqiqatına kelsek, elde beybit künniñ özinde küş qwrılımdarı de-yure jäne de-fakto üstemdik etip otır. Jovtis wsınılğan twjırımdama işki sayasi bağıttı köbirek közdeydi dep sanaydı.

Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis. Almatı, 17 qazan 2016 jıl.

Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis. Almatı, 17 qazan 2016 jıl.

– Bwl twjırımdama biliktegilerdi jwbatu üşin kerek, olar bärin qarastırıp, aldın ala jazıp qoysaq deydi. Ekinşiden, qoğamğa janama türde bolsa da eskertu jasap, qorqıtıp qoyğıları keledi, – deydi qwqıq qorğauşı.

Twjırımdamağa baylanıstı biliktiñ öz-özin qayrap, ile-şala “ädemi jazılğan qağazdıñ” kömegimen tağı da özin tınıştandırıp otırğanı bayqaladı dep qorıtadı Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis.

Qazaqstandıq sayasattanuşı, Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı Dosım Sätpaev asa ülken aumaqta ornalasqan, şekarası sozılıñqı, halqınıñ sanı az Qazaqstan sındı memleket armiyasın halqı sözsiz qoldasa ğana agressiyağa tötep bere aladı deydi. Sätpaevtıñ pikirinşe, qarjılıq jağdayı naşarlay tüsken el biligi jemqorlığımen, avtoritarlıq is-äreketimen, qwqıq pen erkindikke policiyanıñ tize batıruımen ıqtimal patriottardı özine qarsı qoyıp otır.

Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı Dosım Sätpaev.

Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı Dosım Sätpaev.

– Elitanıñ basında payda bolğan dağdarıs keyin qoğamğa auısadı, onı sırtqı oyınşılar maqsatına paydalanıp, memleketti qirata bastaydı. Bizde resmi qwrılım deñgeyinde qauipsizdik mäselesine tım nemqwraylı qaraydı – tek küş blogın nığaytqan jön dep oylaydı, mwnday jağdayda qoğamdıq pikirmen, qoğam sanasımen eş sanaspaydı. Sonıñ saldarınan Qazaqstan twrğındarınıñ belgili bir böligi qazirgi bilikke beyil emes – onı bilik öz qolımen jasadı, – deydi Dosım Sätpaev.

“GIBRIDTİK” ÄDİS DOKTRINASIN JALĞASTIRU

Sayasattanuşı Börihan Nwrmwhamedov twjırımdamanı qazirgi zaman talabına say jäne eldiñ qauipsizdik qorğanısın nığaytu üşin qajet qwjat dep sanaydı.

“2014 jılı Ukrainanıñ Qırımnan ayrıluı jäne, şındığında sırtqı agressiya kesirinen eldiñ oñtüstik-şığısındağı janjal, 2016 jılı Türkiyada äskeri töñkeris jasamaq bolğan äreket – osığan wqsas jayttar men qazirgi zamannıñ özge de sırtqı jäne işki qauip-qaterlerin tereñ taldap, solardıñ nätijesinde dwrıs qorıtındı jasap, onı zañnamada bekitu kerek”, – deydi Nwrmwhamedov.

Reseydegi äskeri oyındarğa qatısuşı qazaqstandıq sarbazdar. Mäskeu oblısındağı Alabino poligonı. 11 tamız 2018 jıl.

Reseydegi äskeri oyındarğa qatısuşı qazaqstandıq sarbazdar. Mäskeu oblısındağı Alabino poligonı. 11 tamız 2018 jıl.

Sovet odağı Auğanstanda jürgizgen soğısqa qatısqan zapastağı polkovnik Sergey Paşeviç soñğı uaqıtta Qazaqstan zañnamasında “agressor” degen terminniñ payda bolğanın, biraq äskeri doktrinada da, soğıs jağdayı turalı zañda da, twjırımdamada da “agressordıñ” kim ekeni körsetilmegenin aytadı. Twjırımdamada (Resey Qırım tübegin anneksiya jasağalı beri özekti bolğan) “gibridtik” soğıs ädisteri turalı tüsinik qamtılğanına qarap polkovnik Paşeviç agressor dep Reseydi aytatın bolar dep boljaydı. Onıñ oyınşa, bwl twjırımdamanıñ äskeri emes, sırtqı sayasi mänge ie ekenin meñzeydi.

Qazaqstanda alğaş ret “gibridtik” küres ädisteri turalı eskertu bıltırğı jıldıñ soñında qabıldanğan äskeri doktrinada aytılğan. Onda ıqtimal qarsılastardıñ “memlekettegi jağdaydı twraqsızdandırudı közdeytin astırtın is-äreketter, sonıñ işinde …separatistik qozğalıstardı” qoldanuı mümkin ekeni aytılğan. Doktrina Qırımdı anneksiya jasağan soñ üş jarım jıldan keyin äzirlengen, biraq onda Ukrainadağı oqiğağa tikeley silteme jasalmağan.

Qazaqstanda ötken halıqaralıq jattığular kezinde qoyılğan tarihi performanstıñ janında twrğan qazaqstandıq policey. Otar, 2 tamız 2016 jıl.

Äskeri doktrinağa kürestiñ «gibrid» täsilderi wğımı engizildi

Qazaqstan Reseydiñ sözi jüretin Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımına (WQŞW) müşe. Osı eki elmen birge qwramında Armeniya, Belorussiya, Qırğızstan men Täjikstan bar wyımnıñ mindeti – memleketterdiñ aumaqtıq-ekonomikalıq keñistigin halıqaralıq terrorşılar, auqımdı tabiği apattar jäne “kez kelgen äskeri-sayasi agressordan armiya men qosımşa bölimşelerdiñ kömegimen birlese qorğau” dep jariyalanğan.

 

Azattıq radiosı

Related Articles

  • Kreml'diñ «jansızı» Bağlan Maylıbaevtıñ qwpiyaları

    Memlekettik qwpiyanı jariyalağanı üşin sottalğan QR Prezidenti Äkimşiligi basşısınıñ orınbasarı Bağlan Maylıbaev şet memlekettiñ ökilderimen tığız qarım-qatınasta bolğanı barşağa mälim. Alayda osı ıntımaqtastıqtıñ egjey-tegjeyin köpşilik bile bermeydi. Al däl osı aqparat soñğı jıldarda orın alğan köptegen oqiğalardı ayqınday tüser edi.  QR QK 361-babınıñ 4-böligimen jäne 185-babınıñ 3-böligimen közdelgen qılmıstardı jasağanı üşin 2017 jıldıñ mausım ayında bes jılğa bas bostandığınan ayıruğa sottalğannan keyin QR Prezidenti Äkimşiligi basşısınıñ bwrınğı orınbasarı Bağlan Maylıbaev baspasöz nazarınan tıs qaldı. Degenmen, onıñ rezonanstı isi äli de köñil böluge twrarlıq, öytkeni, birinşiden, Kreml'diñ teris reakciyasına qaramastan, tipti öte joğarı deñgeydegi qazaqstandıq memlekettik qızmetkerlerdiñ reseylik äriptesterimen qajetsiz baylanıstarın toqtatuğa Aqordanıñ qabiletin körsetedi, jäne, ekinşiden, Qazaqstanda bilik basındağılarmen janjaldasudıñ

  • Nazarbaev: Siriyadan oralğandardı wdayı baqılau kerek

    Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaev Sırtqı barlau qızmetiniñ direktorı Ğabit Bayjanovpen kezdesip otır. Astana, 27 tamız 2018 jıl (Suret resmi akorda.kz saytınan alındı). Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaev Sırtqı barlau qızmetiniñ (Sırbar) direktorı Ğabit Bayjanovpen kezdesip, terrorlıq ideyalardı wstanuşılardı, onıñ işinde Siriyadan oralğandardı wdayı baqılauda wstaudı tapsırdı. Bwl turalı Aqordanıñ baspasöz qızmeti habarladı. Kezdesu barısında Bayjanov Nazarbaevqa sırtqı barlau qızmetiniñ biılğı jıldıñ alğaşqı jartı jılında atqarğan negizgi qızmeti turalı esep berdi. Nazarbaev oğan Qazaqstannıñ körşi eldermen dostıq qarım-qatınasın saqtap qaludıñ mañızdı ekenin aytıp, şetelderdiñ arnayı organdarımen tığız qarım-qatınasta bolu keregin eske saldı. Prezident terrorlıq ideyalardı wstanuşılardı ünemi qadağalap otıru – Sırtqı barlau qızmetiniñ negizgi bağıtı sanalatının aytıp, Bayjanovqa birqatar tapsırma berdi. Bwğan

  • Qıtaydan 500 mıñdayı ğana Qazaq eline oraladı.

    Qazir qıtayda 1.5 million da 2 million aynalasında Qazaq bar desek, aldağı uaqıtta sonıñ wzasa şamamen 500 mıñdayı ğana Qazaq eline oraladı. Jäne men bwl 500 mıñdayı dep wyalğanımnan, memleketşil jandardıñ köñiline su seppeyin dep oylağanımnan köbeytip aytıp otırmın. Al, qalğan 1 million nemese odan da köp Qazaq äli de bolsa qıtayda twrmıs-tirşiligin jalğastıra beredi. 1991-jıldan soñ Qazaqstanğa oralğan qıtay Qazaqtarınıñ wzın sanı wzasa 200 mıñnıñ aynalası ğana eken. Olar kimder: * Wltşıl Jastar; * Wltşıl Ziyalılar; * Tuısşıldar (1955-1962jj Säbetke qaşqandardıñ tuıstarı); * Studentter (oquğa tüskender); *Qarapayım jandar (malşı, eginşi); tb Qıtaydan osınday bir buın wrpaq iriktelip ketip qalğandıqtan olardıñ qıtaydağı ornın qıtay men wyğır jastarı, ziyalıları basıp ketti.

  • Advokat Qwspan halıqaralıq qoldaudı maqtadı

    Qasım AMANJOL Advokat Abzal Qwspan (aldıñğı qatarda sol jaqtan birinşi) Sayragül Sauıtbaydıñ sotında otır. Jarkent, 13 şilde 2018 jıl Azattıqtıñ tikeley translyaciyasında körermender swraqtarına jauap bergen advokat Abzal Qwspan Qazaqstannan pana izdeuşi Qıtay qazağı Sayragül Sauıtbaydıñ tamızdıñ 1-inde sot zalınan bosatıluına äser etken faktorlardı sipattadı. Panfilov audandıq sotı Sauıtbaydı Qazaqstan-Qıtay şekarasın zañsız kesip ötkeni üşin altı ayğa şarttı türde sottap, şetke şığarudan bas tartqan. Azattıq: Zañdıq twrğıda Sayragül Sauıtbaydıñ isi şeşildi me? Şeşimin taptı dep ayta alamız ba? Abzal Qwspan: Tolıq şeşildi dep ayta almaymız. Nazar audarğan bolsañızdar, sot ädette qarardı ğana oqıp, tolığın keyin beretin edi. Keşe sud'ya basınan ayağına deyin sot ükimin oqıp şıqtı. Sot ükiminde aytılğan faktiniñ bäri –

  • Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin”

    Sayragül apaydıñ jeñisin şın jürekten qwttıqtaymın. Sot şeşiminen keyingi quanıştı beynesin qayta qayta körip qattı quandım. Quanbağan jwrt joq eken sol mañda. Sayragül apaydıñ beynesine qarap san oyğa battım… Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi turalı osığan deyin de azamattıq pikirimdi aytqamın, post twr. Meniñ jeke pikirimşe qıtay qazaqtarınıñ mäselesi “Sayragülge deyin jäne Sayragülden keyin” dep däuir bölgiştik sipatqa özgerui mümkin. Qazir, bizdiñ jwrt tek ğana quanıştı qwttıqtap toylaumen äbiger bollıp jatır eken biraq mäselege ülken maştabtan qarap strategiyalıq taldau saraptau jasau jağı jetpey twr. Qıtaydan zañsız şekara bwzıp ötu oqiğası Sayragülge deyin de bolğan (meniñşe Sayragülden keyin de boladı…), Säbet-Qıtay arasındağı qırğiqabaq kezinde qıtaydağı Säbetşil qazaq wltşıldarı men jas ziyalılardıñ birazı zañsız

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: