|  |  | 

Köz qaras Sayasat

Soğıs kezindegi ökilettikti “anıqtaytın” twjırımdama 


Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımı elderiniñ birlesken äskeri jattığuı. Almatı oblısı, 22 mamır 2018 jıl.

Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımı elderiniñ birlesken äskeri jattığuı. Almatı oblısı, 22 mamır 2018 jıl.

Eki apta bwrın qoğamdıq talqılauğa wsınılğan “soğıs jağdayı mäseleleri jönindegi” zañnamağa tüzetu engizu turalı joba twjırımdamasına (onda Qazaqstanda twraqsızdıq bolsa, onımen küresu üşin “gibridtik” ädis qoldanu mümkindigi turalı jazılğan) eşbir pikir aytılmadı. Key sarapşılar prezidentke qosımşa ökilettik beru qarastırılğan qwjatta sayasi kontekst bar deydi.

ÖKİLETTİKTİ “ANIQTAU”

“Qazaqstan Respublikasınıñ soğıs jağdayı mäseleleri jönindegi keybir zañnamalıq aktilerine özgerister men tolıqtırular engizu turalı” zañ jobasınıñ twjırımdaması soğıs bola qalğan jağdayda prezidenttiñ, ükimet pen bilik organdarınıñ ökilettigin “naqtılaudı” wsınadı. Qwjat tamızdıñ 22-si küni normativtik-qwqıqtıq aktiler saytına şıqtı – qoğamdıq talqılauğa bölingen eki aptada (qırküyektiñ 5-inde ayaqtalğan) ol boyınşa eşkim pikir jazıp, reakciya bildirmegen.

Twjırımdama eñ aldımen 2003 jılı qabıldanğan “Soğıs jağdayı turalı” zañğa jäne tağı 13 zañğa özgeris pen tolıqtıru engizu qajettigine negizdelgen.

Twjırımdama avtorlarınıñ pikirinşe, zañnamamı özgertu qajettigi qazirgi zamanğı äskeri janjaldar sipatınan tuındaytın, ıqtimal qarsılas elde twraqsızdıq jasau jäne äskeri-sayasi maqsatına jetu üşin “gibridtik” küres ädisterin qoldanuı mümkin degenge negizdelgen. Sondıqtan, twjırımdama äzirleuşilerdiñ sözinşe, Qazaqstannıñ äskeri qauipsizdigi men qorğanısı üşin “memlekettiñ jiıntıq küş-quatın paydalanu üşin bilik organdarınıñ “ökilettigin naqtılau” qajet.

Twjırımdama prezidenttiñ ökilettigin keñeytudi – oğan soğıs jağdayı kezinde ükimettik emes wyımdardıñ, sonıñ işinde “soğıs jağdayında eldiñ qauipsizdigi men qorğanısın bwzatın is-äreket pen ügit-nasihat jürgizetin sayasi partiyalar, özge de qoğamdıq jäne dini birlestikter, olardıñ odaqtarı (qauımdastıqtar), sonday-aq, şeteldik jäne halıqaralıq wyımdardıñ” qızmetin toqtatu qwqığın berudi wsınadı.

Twjırımdamada ükimetke, mısalı, jekelegen qarjılıq-ekonomikalıq qızmet türlerine, onıñ işinde tauar, qızmet pen qarajattı ornalastıruğa şekteu qoyatın qwqıq beru qajet dep körsetilgen.

Twjırımdamanı dayındağandar “soğıs jağdayı kezinde azamattardıñ qwqığı men bostandığı tötenşe jağday kezindeginen de ülken auqımda şektelui ıqtimal ” degen qorıtındı jasağan. Qwjatta aqparattı izdeu, alu, beru, öndiru jäne taratu qwqığın uaqıtşa şekteu turalı tarmaq bar.

KÜŞKE ĞANA JÜGİNU ME?

Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis soğıs jağdayı turalı zañda jäne onı damıtatın twjırımdamada soğıs bola qalğan künde memlekettegi küş qwrılımdarınıñ üstemdigine erekşe akcent berilgen deydi. Biraq, onıñ aytuınşa, aqiqatına kelsek, elde beybit künniñ özinde küş qwrılımdarı de-yure jäne de-fakto üstemdik etip otır. Jovtis wsınılğan twjırımdama işki sayasi bağıttı köbirek közdeydi dep sanaydı.

Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis. Almatı, 17 qazan 2016 jıl.

Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis. Almatı, 17 qazan 2016 jıl.

– Bwl twjırımdama biliktegilerdi jwbatu üşin kerek, olar bärin qarastırıp, aldın ala jazıp qoysaq deydi. Ekinşiden, qoğamğa janama türde bolsa da eskertu jasap, qorqıtıp qoyğıları keledi, – deydi qwqıq qorğauşı.

Twjırımdamağa baylanıstı biliktiñ öz-özin qayrap, ile-şala “ädemi jazılğan qağazdıñ” kömegimen tağı da özin tınıştandırıp otırğanı bayqaladı dep qorıtadı Adam qwqığı jönindegi qazaqstandıq byuronıñ direktorı Evgeniy Jovtis.

Qazaqstandıq sayasattanuşı, Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı Dosım Sätpaev asa ülken aumaqta ornalasqan, şekarası sozılıñqı, halqınıñ sanı az Qazaqstan sındı memleket armiyasın halqı sözsiz qoldasa ğana agressiyağa tötep bere aladı deydi. Sätpaevtıñ pikirinşe, qarjılıq jağdayı naşarlay tüsken el biligi jemqorlığımen, avtoritarlıq is-äreketimen, qwqıq pen erkindikke policiyanıñ tize batıruımen ıqtimal patriottardı özine qarsı qoyıp otır.

Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı Dosım Sätpaev.

Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı Dosım Sätpaev.

– Elitanıñ basında payda bolğan dağdarıs keyin qoğamğa auısadı, onı sırtqı oyınşılar maqsatına paydalanıp, memleketti qirata bastaydı. Bizde resmi qwrılım deñgeyinde qauipsizdik mäselesine tım nemqwraylı qaraydı – tek küş blogın nığaytqan jön dep oylaydı, mwnday jağdayda qoğamdıq pikirmen, qoğam sanasımen eş sanaspaydı. Sonıñ saldarınan Qazaqstan twrğındarınıñ belgili bir böligi qazirgi bilikke beyil emes – onı bilik öz qolımen jasadı, – deydi Dosım Sätpaev.

“GIBRIDTİK” ÄDİS DOKTRINASIN JALĞASTIRU

Sayasattanuşı Börihan Nwrmwhamedov twjırımdamanı qazirgi zaman talabına say jäne eldiñ qauipsizdik qorğanısın nığaytu üşin qajet qwjat dep sanaydı.

“2014 jılı Ukrainanıñ Qırımnan ayrıluı jäne, şındığında sırtqı agressiya kesirinen eldiñ oñtüstik-şığısındağı janjal, 2016 jılı Türkiyada äskeri töñkeris jasamaq bolğan äreket – osığan wqsas jayttar men qazirgi zamannıñ özge de sırtqı jäne işki qauip-qaterlerin tereñ taldap, solardıñ nätijesinde dwrıs qorıtındı jasap, onı zañnamada bekitu kerek”, – deydi Nwrmwhamedov.

Reseydegi äskeri oyındarğa qatısuşı qazaqstandıq sarbazdar. Mäskeu oblısındağı Alabino poligonı. 11 tamız 2018 jıl.

Reseydegi äskeri oyındarğa qatısuşı qazaqstandıq sarbazdar. Mäskeu oblısındağı Alabino poligonı. 11 tamız 2018 jıl.

Sovet odağı Auğanstanda jürgizgen soğısqa qatısqan zapastağı polkovnik Sergey Paşeviç soñğı uaqıtta Qazaqstan zañnamasında “agressor” degen terminniñ payda bolğanın, biraq äskeri doktrinada da, soğıs jağdayı turalı zañda da, twjırımdamada da “agressordıñ” kim ekeni körsetilmegenin aytadı. Twjırımdamada (Resey Qırım tübegin anneksiya jasağalı beri özekti bolğan) “gibridtik” soğıs ädisteri turalı tüsinik qamtılğanına qarap polkovnik Paşeviç agressor dep Reseydi aytatın bolar dep boljaydı. Onıñ oyınşa, bwl twjırımdamanıñ äskeri emes, sırtqı sayasi mänge ie ekenin meñzeydi.

Qazaqstanda alğaş ret “gibridtik” küres ädisteri turalı eskertu bıltırğı jıldıñ soñında qabıldanğan äskeri doktrinada aytılğan. Onda ıqtimal qarsılastardıñ “memlekettegi jağdaydı twraqsızdandırudı közdeytin astırtın is-äreketter, sonıñ işinde …separatistik qozğalıstardı” qoldanuı mümkin ekeni aytılğan. Doktrina Qırımdı anneksiya jasağan soñ üş jarım jıldan keyin äzirlengen, biraq onda Ukrainadağı oqiğağa tikeley silteme jasalmağan.

Qazaqstanda ötken halıqaralıq jattığular kezinde qoyılğan tarihi performanstıñ janında twrğan qazaqstandıq policey. Otar, 2 tamız 2016 jıl.

Äskeri doktrinağa kürestiñ «gibrid» täsilderi wğımı engizildi

Qazaqstan Reseydiñ sözi jüretin Wjımdıq qauipsizdik şartı wyımına (WQŞW) müşe. Osı eki elmen birge qwramında Armeniya, Belorussiya, Qırğızstan men Täjikstan bar wyımnıñ mindeti – memleketterdiñ aumaqtıq-ekonomikalıq keñistigin halıqaralıq terrorşılar, auqımdı tabiği apattar jäne “kez kelgen äskeri-sayasi agressordan armiya men qosımşa bölimşelerdiñ kömegimen birlese qorğau” dep jariyalanğan.

 

Azattıq radiosı

Related Articles

  • Qıtaylar Ğwndarğa 80 jıl bağınğan

    Ğwndardıñ äskeri memileketiniñ qwrıluıBizdiñ zamanımızdan bwrınğı 215 jılı Ğwndardıñ koşpendi-äskeri memleketi qwrıldı. Wlıstıñ qağanı Tümen boldı. Tümenniñ Baqtwğ( Modon) attı tah mwrageri boldı, Tümen onı tah mwragerliginen qağıp körşiles Nüküz(月氏)derge amanatqa jiberdi, artınan eki el jaulasqanda Nüküz hanı Modondı öltirmek boldı, Modon Nüküzderdiñ bir jüyirik atın qolğa tüsirdide wstatpay Ğwndarğa qaşıp keldi. Tümen täñirqwt oğan tümen(10000) jasaqtı basqarttı, Modon ısqırma jebeni jasap şığıp jasaqtarına: «Men jebeni qalay atsam senderde solay atasıñdar atpağandardıñ bası kesiledi !» dep ämir etti. Bir jolı öziniñ saygüligine qarata oq attı, özimen qosıla atpağandardı sol maydanda şauıp öltirdi. Tağı bir jolı tipti öz bäybişesine qaratıp oq attı, qosıla atpağandardı tağı da öltirdi. Tümen täñirqwtpen birge añğa

  • Imanipedagogikanıñ qajettiligi jäne alğışartı

    Pedagogika ərbir adamnıñ bükil ömir boyı damuınıñ kepili jəne qwralı bolğan pedagogikalıq procestiñ məni men mazmwnın, zañdarı men zañdılıqtarın jəne onıñ bügingi bağıt-bağdarı men bolaşaq örkendeu jolın zertteuşi ğılım jüyesi. Osı negizde pedagogika təlim-tərbie procesiniñ wyımdasu teoriyası men tehnologiyasın, pedagog is-əreketin (pedagogikalıq qızmetti) jəne oquşılardıñ ərqilı oqu jwmıstarın jetildirudiñ formaları men ədisterin əri olar arasındağı oqu isteri töñireginde tuındap otıratın qarım-qatınas, ıqpaldastıq strategiyaları men təsilderin naqtılap, aşıp otıradı. Adam biologiyalıq tirşilik iesi retinde düniege keledi. Onıñ twlğa bolıp jetilui üşin — tärbieleu qajet. Däl osı tärbie adamdı izgilendirip, oğan qajet qasiet sapalardı qalıptastıradı. Qazirgi qoğamda tärbie jwmıstarın jürgizu üşin arnayı mekemeler tüzilgen. Bwl üderisti käsibi bilimdi adamdar basqaradı. Tärbie jöninde

  • Boyıña oyıñ say bolğır, däudiñ atı däu ğoy qaşanda 

    Batyrkhan Kurmanseit Argentinanıñ Buenos-Ayresında ötken “Ülken jiırmalıq” (G20) elderi basşılarınıñ sammiti nätijelerine qatıstı qabıldanğan ortaq mälimdemede bügingi tañdağı eñ mañızdı älemdik mäselelerdiñ biri bolıp otırğan AQŞ-tıñ protekcionizm sayasatı jayında eşteñe aytılmadı. Onıñ ornına taraptar “Eñ aldımen Amerika” degeninen qaytpay otırğan prezident Tramptıñ talabımen Düniejüzilik sauda wyımın reformalauğa qatıstı kelisimge qol jetkizdi. “Birjaqtı sayasattı qoldauğa emes, köpjaqtı äriptestik jüyesin küşeytuge küş salu kerek” degendi büginge deyin qaytalap kelgen G20 elderi basşıları osı jolı öz poziciyaların qorğap qala almadı” dep jatır köp ekspertter. Sammittiñ jabılu räsiminen keyin ötken press-konferenciyada “Erkin sauda qağidasın saqtap, protekcionizm sayasatın jürgizbeudiñ mañızdı ekeni turalı birlesken mälimdemede nege eşteñe aytılmadı” degen swraqqa wyımdastıruşı el Argentinanıñ prezidenti Maurisio Makri

  • Qıtay turalı bir jwtım oy

    Eldes Orda Aqş-Qıtay teketiresi qıtay qoğamın eki jikke bölui bek mümkin. Jalpı bwl qıtay xalqınıñ Aqş-qa qarsı piğılı ma älde bilik basındağı qıtay kommunisteriniñ Aqş-qa qarsı teketiresi me? Meniñşe bwnıñ arasında ayırmaşılıq bar. Onday bolsa mınaday boljau jasauğa boladı: Birinşisi, Aqş-qa qıtay kompartiyası baqtalas bolsa, Aqş mindetti türde qıtay kompartiyasına sayasi balama bola alatın kez-kelgen anti-kompartiyaşıl qıtay toptarmen jaña sayasi maqsattar qoya bastaydı. Bwnıñ soñı qıtay qoğamındağı kommunist partiyağa qarsı iştey tisin qayrap jürgen toptardıñ küşin biriktiredi. Sonday-aq, qıtay kommunistik partiyasınıñ sayasi oqşaulanuın jıl sayın asqındıra beredi. Tipti, eñ soñında kompartiya sayasi qajetinen ayrıla bastaydı; Ekinşisi, Aqş-Qıtay sayasi ham ekonomikalıq dağdarısı qıtay oligarxına nemese klandıq toptarına kürdeli tañdau jasauğa jäjbürleydi.

  • Alğaşqı teñgege Nazarbaev beynesi qalay tüspey qaldı?

    Asılhan MAMAŞWLI Serikbolsın Äbdildin.  1993 jılı qaraşanıñ 15-inde Qazaqstan öziniñ wlttıq valyutası – teñgeni aynalımğa şığardı. Sol kezde eldiñ Joğarğı keñesin basqarğan Serikbolsın Äbdildin teñgeniñ qalay basılğanı jaylı, dizaynı qalay dayındalğanı turalı aytıp berdi. Teñge aynalımğa şıqpas bwrın Qazaqstan soñğı sätke deyin Reseydiñ rubl' aymağında qaluğa tırıstı. Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaev “Ğasırlar toğısında” attı kitabında rubl'di saqtap qaluğa degen wmtılısın “rubl' aymağınıñ bwzıluı (ortaq valyuta – red.) TMD elderinen alşaqtaudı tezdeter edi. Al Qazaqstan bwğan dayın emes edi” dep tüsindiredi. Kitapta Nazarbaev “1992 jılı Reseyde barlıq bağa bosatıldı. Sol kezde iske kiristik. Men Qazaqstan valyutasın şığarudı bastau turalı qwpiya jarlıqqa qol qoydım” dep jazdı. Alayda Azattıq tilşisimen swqbattasqan Joğarğı keñestiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: