|  |  |  | 

kerey.kz TV جاھان جاڭالىقتارى كوز قاراس

ەنەرگەتيكانىڭ بولاشاق جولدارى

DSC01701

ۋكراينا استاناسى كيەۆ قالاسىندا، 2018 جىلدىڭ 16-19 قازانىنىڭ
ارالىعىندا «ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپانىڭ تۇراقتى ەنەرگەتيكاسى» اتتى
10-شى حالىقارالىق فورۋمى مەن كورمەسى (Sustainable Energy Forum and
Trade Show, SEF 2018 Kyiv) وتۋدە. وسى جيىنعا 35 استام ەلدەردىڭ شامامەن
500 وكىلدەرى قاتىسۋدا. 80 استام ماماندار باياندامالارىن وقيدى، 100-گە
جۋىق كومپانيالار ءوز جەتىستىكتەرىن كورسەتۋدە. بۇنداي شارانىڭ شەڭبەرىندە،
«الەم جەل ەنەرگەتيكاسى قاۋىمداستىعى»-نىڭ باس حاتشىسى ستەفان كسانگەر
(Stefan Gsänger) بىزگە سۇحبات بەردى. نەمىس قايراتكەرىنىڭ جاۋاپتارىنا نازار
اۋدارايىق.

تۇراقتى ەنەرگەتيكادا قازاقستاننىڭ مۇمكىنشىلىكتەرى تۋرالى: كۇن، جەل
ەنەرگەتيكاسىندا. مىسالى، ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىندا تاۋلى ايماعى
جوڭعار قاقپاسى جەل ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن وتە ءتيىمدى. وسى تاقىرىپ
جايىندا ءسىزدىڭ پىكىرلەرىڭىز قانداي؟

قازاقستان جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعى – زور! تەوريالىق تۇردە، ەلىڭىز
بۇتكىل الەمدى جەل ەنەرگەتيكاسىمەن قامتاماسىز ەتپەكشى. بىراق، قازىرگى تاڭدا
سىزدەر ويلانۋعا تيىسسىزدەر: قالاي كۇن مەن جەل قۋات مۇمكىنشىلىكتەرىن ءتيىستى
دارەجەدە پايدالانۋعا بولادى؟ تەك قانا وزدەرىڭىز ءۇشىن ەمەس، سىرتقا شىعارۋ
جولدارىن پايىمداۋىن ءجون. وتە قىزىق جوسپارلاردىڭ ءبىرى – جەل گازىن
ءوندىرۋى. جەردەن الىناتىن تابيعي گازدىڭ ءوندىرۋى ورنىنا، سىزدەر سۋتەگىنى
جەلدەن وندىرە الاسىزدار، ودان مەتان جاساي الاسىزدار. قازىرگى گاز
قۇبىرلارىڭىزدى پايدالانىپ، جاڭا گاز ونىمدەرىن تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە
تاسىمالداۋىڭىزعا بولادى. قورى شەكتەلگەن قازبا گازدىڭ ورنىنا،
جاڭعىرمالى گازدى پايدالانا الاسىزدار. تاپسىرىس بەرۋشىلەر ءۇشىن دە بۇل
ءتيىمدى ۇسىنىس. ونى جۇزەگە اسىرۋى ءۇشىن ينفراقۇرىلىمى دا بارشىلىق. تەك
قانا، جەل گازدىڭ ءوندىرىسىن دامىتۋ كەرەك.

ءسىز قازاقستانعا بىرنەشە رەت باردىڭىز. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە، نەگە ەلىمىزدە
تۇراقتى ەنەرگەتيكانىڭ كوزدەرى ءتيىستى دارەجەدە دامىعان جوق؟ مۇمكىن،
كەيبىر قاتەلىكتەرىمىز جوق ەمەس. قۇلاعىمىز سىزدە.

ەڭ الدىمەن، وسى سالانى رەتتەيتىن مەكەمەلەر ماڭىزدى. ۇكىمەتىڭىز تۇراقتى
ەنەرگەتيكانىڭ دامۋىنا مۇددەلى، بىراق وسى سالاعا ودان دا كوپ دەن
قويىلعانى دۇرىس بولار ەدى. ارينە، ەلىڭىزدە مۇناي مەن گازدان تۇسەتىن پايدا
مول بولسا، وندا وسى جاعدايدى وزگەرتۋ ءۇشىن جەتەكشىلىك كەرەك. ساياساتتىڭ
ىقپالى وتە كۇشتى، ونسىز بۇل سالانىڭ دامىتۋى – ەكىتالاي. ارينە، سىزدەر
قىسقا مەرزىم ىشىندە مۇناي مەن گازدىڭ تاۋەلدىلىگىنەن قۇتىلا المايسىزدار.
بىراق، تۇراقتى ەنەرگەتيكانىڭ ون-جيىرما جىلدىق ستراتەگياسىن
قاراستىرساڭىزدار – ارتىق بولماس.

ەندى، سوڭعى سۇراعىم. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە، قازاقتارعا نە ىستەۋ كەرەك؟
قانداي كومپانيالاردىڭ قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ العانى ءجون؟
جاڭعىرمالى جانە تۇراقتى ەنەرگەتيكانىڭ سالاسىندا، قانداي
مەملەكەتتەرمەن ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋ قاجەت؟ نەنى ويلايسىز؟
قانداي مەملەكەتتەر جاقسى؟

مەنىڭ ويىمشا، تاجىريبەلى مەملەكەتتەرمەن بايلانىس ورناتىڭىزدار.
ولاردىڭ سانى كوپ ەمەس. شىعىس باعىتىندا، قىتايدىڭ ۇلەسى زور. باتىس
باعىتىنا قاراساڭىزدار، مەنىڭ ەلىم – المانيا باي تاجىريبەنىڭ يەسى. بىراق،
مەنىڭ پايىمداۋىمشا، سىزدەرگە ءبىر عانا ارىپتەس كەرەك جوق. نارىعىڭىزدى
اشىڭىزدار. وسى ادامداردى شاقىرىڭىزدار. سوسىن، سىزدەر كىمنىڭ كىم ەكەنى
كورە الاسىزدار – قانداي فيرمالار ءتيىمدى ىستەيدى، قانداي ۇيىمدار
سەنىمدىرەك. بىرنەشە ويىنشىلارعا باسەكە تۇسۋگە جاعداي جاساڭىزدار.
ولاردىڭ كەيبىرەۋى جەڭبەك، كەيبىرەۋى ۇتىلماق.

ءبىر سوزبەن ايتقاندا – ءارتاراپتاندىرۋ.

ءيا، ءارتاراپتاندىرۋ.

راسىندا، ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا سالاسى جاڭا سەرپىلىسكە ءزارۋ. بەلارۋس پەن
وزبەكستان سىندى كورشىلەرىمىز اتوم ەلەكتر ستانتسيالارىن سالۋدا. ازىرشە،
اتوم ەنەرگەتيكاسى – ەڭ ارزان ءارى قاۋىپسىز قۋات كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ
تابىلادى. نيدەرلاندى سەكىلدى دامىعان مەملەكەت جەل ەنەرگەتيكاسى
سالاسىندا بىزدەن كوش ىلگەرى تۇر. ايتەۋىر، الەم بويىنشا ۇلگى الارلىق
دۇنيەلەر – جەتەرلىك. ادامزاتتىڭ الدىڭعى قاتارىنداعى ەلدەردىڭ اراسىندا
كورىنۋى ءۇشىن – قازىرگى زامانعا ساي تەحنولوگيالاردى دەر كەزىندە يگەرگەنى
قۇبا-قۇپ بولار ەدى.

دانيار ناۋرىز

ۋكراينا

كيەۆ

Kerey.kz

Related Articles

  • دوسىم ساتپاەۆ: “ەسكى كادرلارمەن جۇيەنى جاڭارتۋ مۇمكىن ەمەس”

    پيوتر تروتسەنكو ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ. الماتى، 5 ماۋسىم 2019 جىل. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا قازاقستاندا سايلاۋالدى ناسيحاتتىڭ قالاي وتكەنى جانە جاڭا پرەزيدەنتتى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا قانداي سىناق كۇتىپ تۇرعانى تۋرالى ايتتى. ازاتتىق: قازاقستانداعى سايلاۋالدى ناسيحاتى تۇرلىشە باعالانىپ جاتىر. ءبىر جاق باسەكە مەن ساياسي بالاما بار دەيدى. ەقىۇ ميسسياسى باستاعان ەكىنشى جاق سايلاۋالدى ناسيحاتىن سۇرەڭسىز، ازىن-اۋلاق ۇران مەن بيلبوردتان اسپايتىن ناۋقان دەپ سيپاتتايدى. بۇل سايلاۋالدى ناسيحاتىن تارتىستى باسەكە دەۋگە كەلە مە؟ دوسىم ساتپاەۆ: بۇل سايلاۋ باقىلاۋ تىزگىنىن ۋىسىنان شىعارماعان ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىڭ (نۇرسۇلتان نازارباەۆ – رەد.) بيلىكتى مۇراگەرگە تاپسىرۋ پروتسەسىن زاڭداستىرۋ ارەكەتى ەكەنىن نەگىزگە الۋ كەرەك. سوندىقتان سايلاۋ ويىنشىلاردىڭ ءبارى وزدەرىنە بەرىلگەن ءرولى مەن ورنىن جاقسى بىلەتىن سپەكتاكلگە

  • عىلىمسىز ءوندىرىس دامي المايدى

      كەز كەلگەن ەلدىڭ ەكونوميكاسى عىلىم جەتىستىكتەرىن وندىرىسكە ەنگىزبەي دامي المايدى. عىلىمي جەتىستىكتەردىڭ نەگىزىندە جاسالعان ۇزدىك ونىمدەر عانا حالىقارالىق رىنوكتا باسەكەلەستىككە قابىلەتتى بولا الادى. ال ءبىزدىڭ وندىرىسشىلەرىمىز عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستارعا كوڭىل بولمەيدى. ساراپشىلاردىڭ زەرتتەۋىنە قاراعاندا الەمدەگى ۇزدىك تاۋار وندىرۋشىلەر وتكەن عاسىردىڭ اياعىمەن سالىستىرعاندا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا بولىنەتىن شىعىستارىن 7 ەسە ارتتىرعان. ال ءبىزدىڭ بارلىق مەنشىكتەگى وندىرىسشىلەرىمىز سوڭعى بەس جىلدا بۇل تاراپتاعى شىعىندارىن ۇنەمى ازايتۋمەن كەلەدى. قازىر ول ءىجو-ءنىڭ 0,12 پايىزدىق ۇلەسىنە دەيىن تۇسكەن. بۇل دامىعان ەلدەر تۇگىل دامۋشى ەلدەردىڭ اراسىنداعى ەڭ تومەنگى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. 2018 جىلى ءبىزدىڭ عىلىمعا كوڭىل بولگەن كاسىپورىندارىمىزدىڭ سانى 384 قانا بولدى، ال بۇدان 10 جىل بۇرىن ونىڭ سانى 438 بولاتىن. كاسىپورىندا عىلىممەن اينالىساتىن قىزمەتكەرلەر سانى دا

  • توقاەۆ: “جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى”

    قوستاناي وبلىسى  جەر تۋرالى ويىن قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەرمەن كەزدەسۋىندە ايتتى. – باسقا وبلىستارداعىداي مۇندا دا بەلگىلى ءبىر ماسەلەلەر بار. بىراق، ۇكىمەتتىڭ كومەگىمەن بۇل پروبلەمالاردى شەشۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلەدى. ال، جەر ماسەلەسىنە كەلەر بولساق، كىم جۇمىس ىستەيدى، جەر سوعان تيەسىلى. ەكىنشىدەن، جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى. بۇل مەنىڭ پرەزيدەنت رەتىندە تۇبەگەيلى ۇستانىمىم، – دەدى مەملەكەت باسشىسى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنە مەملەكەتتىك تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋ ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتتى.

  • ترامپ: يران سوعىس اشسا، ءوز تۇبىنە جەتەدى

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ.  19 مامىردا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانعا سوعىس اشپاۋدى قاتاڭ ەسكەرتتى. ترامپ ءوزىنىڭ Twitter پاراقشاسىنا “يران سوعىسقىسى كەلسە، ءوز تۇبىنە ءوزى جەتەدى. بۇدان بىلاي اقش-قا قوقان-لوققى كورسەتۋشى بولماڭدار!” دەپ جازدى ترامپ تەگەرانعا قاراتا. اقش-تىڭ مالىمدەۋىنشە، تەگەران پارسى شىعاناعىندا قايىقتارعا زىمىراندارىن ورنالاستىرىپ، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ جاعالاۋىندا ءتورت كەمەنى اتقىلاعان. يران مۇنى جوققا شىعاردى. مۇنداي جازبا جاريالاماستان بىرەر كۇن بۇرىن ترامپ اقش-تىڭ يرانعا قىسىمى داۋعا ۇلاسىپ كەتكەنىن قالامايتىنىن ايتقان. 16 مامىردا پرەزيدەنت “اقش سوعىسقا دايىندالىپ جاتىر ما؟” دەگەن جۋرناليستەر سۇراعىنا “دايىندالىپ جاتقان جوق دەپ ۇمىتتەنەمىن” دەپ جاۋاپ بەرگەن. تەگەران دا يران بيلىگىنىڭ “سوعىستى قالامايتىنىن” ايتقان. ەكى اپتا بۇرىن ۆاشينگتون پارسى شىعاناعىنا “اۆراام لينكولن” زىمىران تاسىعىش ۇشاقتارىن قوندىرعان. اقش يرانعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: