|  |  |  | 

kerey.kz TV جاھان جاڭالىقتارى كوز قاراس

ەنەرگەتيكانىڭ بولاشاق جولدارى

DSC01701

ۋكراينا استاناسى كيەۆ قالاسىندا، 2018 جىلدىڭ 16-19 قازانىنىڭ
ارالىعىندا «ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپانىڭ تۇراقتى ەنەرگەتيكاسى» اتتى
10-شى حالىقارالىق فورۋمى مەن كورمەسى (Sustainable Energy Forum and
Trade Show, SEF 2018 Kyiv) وتۋدە. وسى جيىنعا 35 استام ەلدەردىڭ شامامەن
500 وكىلدەرى قاتىسۋدا. 80 استام ماماندار باياندامالارىن وقيدى، 100-گە
جۋىق كومپانيالار ءوز جەتىستىكتەرىن كورسەتۋدە. بۇنداي شارانىڭ شەڭبەرىندە،
«الەم جەل ەنەرگەتيكاسى قاۋىمداستىعى»-نىڭ باس حاتشىسى ستەفان كسانگەر
(Stefan Gsänger) بىزگە سۇحبات بەردى. نەمىس قايراتكەرىنىڭ جاۋاپتارىنا نازار
اۋدارايىق.

تۇراقتى ەنەرگەتيكادا قازاقستاننىڭ مۇمكىنشىلىكتەرى تۋرالى: كۇن، جەل
ەنەرگەتيكاسىندا. مىسالى، ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىندا تاۋلى ايماعى
جوڭعار قاقپاسى جەل ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن وتە ءتيىمدى. وسى تاقىرىپ
جايىندا ءسىزدىڭ پىكىرلەرىڭىز قانداي؟

قازاقستان جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعى – زور! تەوريالىق تۇردە، ەلىڭىز
بۇتكىل الەمدى جەل ەنەرگەتيكاسىمەن قامتاماسىز ەتپەكشى. بىراق، قازىرگى تاڭدا
سىزدەر ويلانۋعا تيىسسىزدەر: قالاي كۇن مەن جەل قۋات مۇمكىنشىلىكتەرىن ءتيىستى
دارەجەدە پايدالانۋعا بولادى؟ تەك قانا وزدەرىڭىز ءۇشىن ەمەس، سىرتقا شىعارۋ
جولدارىن پايىمداۋىن ءجون. وتە قىزىق جوسپارلاردىڭ ءبىرى – جەل گازىن
ءوندىرۋى. جەردەن الىناتىن تابيعي گازدىڭ ءوندىرۋى ورنىنا، سىزدەر سۋتەگىنى
جەلدەن وندىرە الاسىزدار، ودان مەتان جاساي الاسىزدار. قازىرگى گاز
قۇبىرلارىڭىزدى پايدالانىپ، جاڭا گاز ونىمدەرىن تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە
تاسىمالداۋىڭىزعا بولادى. قورى شەكتەلگەن قازبا گازدىڭ ورنىنا،
جاڭعىرمالى گازدى پايدالانا الاسىزدار. تاپسىرىس بەرۋشىلەر ءۇشىن دە بۇل
ءتيىمدى ۇسىنىس. ونى جۇزەگە اسىرۋى ءۇشىن ينفراقۇرىلىمى دا بارشىلىق. تەك
قانا، جەل گازدىڭ ءوندىرىسىن دامىتۋ كەرەك.

ءسىز قازاقستانعا بىرنەشە رەت باردىڭىز. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە، نەگە ەلىمىزدە
تۇراقتى ەنەرگەتيكانىڭ كوزدەرى ءتيىستى دارەجەدە دامىعان جوق؟ مۇمكىن،
كەيبىر قاتەلىكتەرىمىز جوق ەمەس. قۇلاعىمىز سىزدە.

ەڭ الدىمەن، وسى سالانى رەتتەيتىن مەكەمەلەر ماڭىزدى. ۇكىمەتىڭىز تۇراقتى
ەنەرگەتيكانىڭ دامۋىنا مۇددەلى، بىراق وسى سالاعا ودان دا كوپ دەن
قويىلعانى دۇرىس بولار ەدى. ارينە، ەلىڭىزدە مۇناي مەن گازدان تۇسەتىن پايدا
مول بولسا، وندا وسى جاعدايدى وزگەرتۋ ءۇشىن جەتەكشىلىك كەرەك. ساياساتتىڭ
ىقپالى وتە كۇشتى، ونسىز بۇل سالانىڭ دامىتۋى – ەكىتالاي. ارينە، سىزدەر
قىسقا مەرزىم ىشىندە مۇناي مەن گازدىڭ تاۋەلدىلىگىنەن قۇتىلا المايسىزدار.
بىراق، تۇراقتى ەنەرگەتيكانىڭ ون-جيىرما جىلدىق ستراتەگياسىن
قاراستىرساڭىزدار – ارتىق بولماس.

ەندى، سوڭعى سۇراعىم. ءسىزدىڭ پىكىرىڭىزشە، قازاقتارعا نە ىستەۋ كەرەك؟
قانداي كومپانيالاردىڭ قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ العانى ءجون؟
جاڭعىرمالى جانە تۇراقتى ەنەرگەتيكانىڭ سالاسىندا، قانداي
مەملەكەتتەرمەن ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋ قاجەت؟ نەنى ويلايسىز؟
قانداي مەملەكەتتەر جاقسى؟

مەنىڭ ويىمشا، تاجىريبەلى مەملەكەتتەرمەن بايلانىس ورناتىڭىزدار.
ولاردىڭ سانى كوپ ەمەس. شىعىس باعىتىندا، قىتايدىڭ ۇلەسى زور. باتىس
باعىتىنا قاراساڭىزدار، مەنىڭ ەلىم – المانيا باي تاجىريبەنىڭ يەسى. بىراق،
مەنىڭ پايىمداۋىمشا، سىزدەرگە ءبىر عانا ارىپتەس كەرەك جوق. نارىعىڭىزدى
اشىڭىزدار. وسى ادامداردى شاقىرىڭىزدار. سوسىن، سىزدەر كىمنىڭ كىم ەكەنى
كورە الاسىزدار – قانداي فيرمالار ءتيىمدى ىستەيدى، قانداي ۇيىمدار
سەنىمدىرەك. بىرنەشە ويىنشىلارعا باسەكە تۇسۋگە جاعداي جاساڭىزدار.
ولاردىڭ كەيبىرەۋى جەڭبەك، كەيبىرەۋى ۇتىلماق.

ءبىر سوزبەن ايتقاندا – ءارتاراپتاندىرۋ.

ءيا، ءارتاراپتاندىرۋ.

راسىندا، ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا سالاسى جاڭا سەرپىلىسكە ءزارۋ. بەلارۋس پەن
وزبەكستان سىندى كورشىلەرىمىز اتوم ەلەكتر ستانتسيالارىن سالۋدا. ازىرشە،
اتوم ەنەرگەتيكاسى – ەڭ ارزان ءارى قاۋىپسىز قۋات كوزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ
تابىلادى. نيدەرلاندى سەكىلدى دامىعان مەملەكەت جەل ەنەرگەتيكاسى
سالاسىندا بىزدەن كوش ىلگەرى تۇر. ايتەۋىر، الەم بويىنشا ۇلگى الارلىق
دۇنيەلەر – جەتەرلىك. ادامزاتتىڭ الدىڭعى قاتارىنداعى ەلدەردىڭ اراسىندا
كورىنۋى ءۇشىن – قازىرگى زامانعا ساي تەحنولوگيالاردى دەر كەزىندە يگەرگەنى
قۇبا-قۇپ بولار ەدى.

دانيار ناۋرىز

ۋكراينا

كيەۆ

Kerey.kz

Related Articles

  • شىمكەنت اكىمى ەرلان ايتاحانوۆتى قىزمەتىنەن الىپ تاستاپتى عوي. ماعان ءبىر پايداسى تيگەن اكىم ەدى. 

    2015 جىلى اقپاندا سارىاعاشتا قازاق پەن تاجىك اراسىندا كونفليكت بولدى ەمەس پە؟ شەنەۋنىك بوپ ىستەيتىن قازاق جىگىتىن جىلىجايداعى تاجىك جىگىتى ءولتىرىپ، جىك ءتۇستى. ىنتىماق دەگەن اۋىلدا 20-عا جۋىق تاجىك ءۇيىن ورتەپ، ءبىر كۇندە دۇنيە استاڭ-كەستەڭ بولدى. اسكەر كىرگىزدى. الەۋجەلىڭ بىردە بار، بىردە جوق. وقيعادان ءۇش كۇن وتە رەداكتسيا تاپسىرماسىمەن سارىاعاشقا جەتتىم. ءارى قاراي اۋىلعا بارايىن دەسەم تاكسيستەر مىناۋ ساقىرلاعان كامەرا، فوتواپپاراتىڭىزبەن كىرگىزبەيدى دەپ باسپايدى. اقشاسىن مولداۋ بەرىپ كوندىردىم بىرەۋىن. ءبىر توپ پوليتسيا سارىاعاشتان شىعا بەرىستە ءبىر، اۋىلعا كىرە بەرىستە ەكى تەكسەردى. قۇرال–سايماندى تاكسيستىڭ تەمىر-تەرسەگىنىڭ استىنا تىعىپ تاستاعام، قۇداي ساقتادى. اۋىلعا كىرىپ كەلسەك پوليتسيا، اسكەر، ومون-سومون، بتر-عا دەيىن تەحنيكا سامساپ تۇر ەكەن. اتتاپ باستىرمايتىنى بەلگىلى بولدى. قايدان تۇسىرەيىن دەدى تاكسيسىم. قايدان

  • لۋكاشەنكو رەسەيدىڭ قازاقستانعا مۇناي تاسىمالداۋعا رۇقسات بەرمەي وتىرعانىن ايتتى

    بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو. بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو 21 قاڭتاردا مينسك قالاسىندا مۇناي تاسىمالداۋ ماسەلەسىنە ارنالعان جيىندا “رەسەي قازاقستانعا بەلارۋسقا مۇناي ساتۋعا رۇقسات بەرمەي وتىرعانىن” ايتتى. “قازىر راسىمەن رەسەي مۇنايىن تولىق الماستىراتىن باسقا كوز جوق. مۇنايدى جان-جاقتان الۋ كەرەكپىز. ءبارىبىر مۇنايدىڭ 30-40 پايىزىن رەسەيدەن ساتىپ الامىز. قالعانىن30 پايىزىن بالتىق ەلدەرىنەن، 30 پايىزىن ۋكراينادان الۋىمىز قاجەت. ەگەر رەسەي كەلىسسە، قازاقستان دا بىزگە مۇناي جەتكىزىپ بەرە الادى. ءبىزدىڭ ءبىر وداقتاسىمىز ەكىنشى وداقتاسىمىزعا مۇناي تاسىمالداۋعا كەلىسىم بەرمەي وتىرعانى تاڭ قالدىرادى” دەدى لۋكاشەنكو. 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ رەسەي بەلارۋس ەلىنە مۇناي تاسىمالداۋدى توقتاتقان. وسىدان سوڭ بەلارۋس ەلىندە مۇناي تاپشىلىعى باستالدى. لۋكاشەنكو مەن رەسەي مۇناي تاسىمالداۋ تۋرالى بىرنەشە رەت كەلىسسوز جۇرگىزگەنىمەن ناتيجە شىقپادى. ازات

  • ترامپ: يراننىڭ شابۋىلىنان امەريكالىقتار مەن يراكتىقتار زارداپ شەككەن جوق

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اق ۇيدە مالىمدەمە جاساپ تۇر. ۆاشينگتون، 8 قاڭتار 2020 جىل.  8 قاڭتاردا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اق ۇيدە مالىمدەمە جاساپ، يراننىڭ شابۋىلىنان “امەريكالىقتار مەن يراكتىقتار زارداپ شەكپەگەنىن”، اسكەري بازا ازداپ زاقىمدانعانىن ايتتى. تەگەران 8 قاڭتاردا “گەنەرال سۇلەيمانيدىڭ ولىمىنە كەك الۋ ءۇشىن” اقش-تىڭ يراكتاعى اسكەري بازاسىن باليستيكالىق زىمىرانمەن اتقىلاعان. يراننىڭ مەملەكەتتىك ارنالارى “زىمىران دىتتەگەن جەرىنە جەتىپ، 80 ادامدى ولتىرگەنىن” حابارلاعان ەدى. يسلام رەۆوليۋتسياسى كورپۋسىنا قاراستى “قۇدس كۇشتەرىنىڭ” قولباسشىسى سۇلەيماني 3 قاڭتاردا باعداتتا اقش-تىڭ اۋە شابۋىلى كەزىندە قازا تاپقان. وسىدان كەيىن تەگەران مەن ۆاشينگتوننىڭ اراسى تىم ۋشىعىپ كەتكەن. ترامپ 8 قاڭتارداعى مالىمدەمەسىندە تەگەراندى “حالىقارالىق تەرروريزمدى قولداپ وتىر” دەپ ايىپتاپ، “يرانعا سالىناتىن سانكتسيا كۇشەيەتىنىن” مالىمدەدى. ترامپ ءوز سوزىندە “قولى قانعا مالىنعان

  • ترامپ ەگەر تەگەران سوققى بەرسە، يراننىڭ 52 نىسانىنا شابۋىل جاسايتىنىن ەسكەرتتى

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ. اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ەگەر تەگەران امەريكالىق نىساندارعا سوققى بەرسە، يراننىڭ 52 نىسانىنا “وتە تەز ءارى كۇشتى” سوققى جاسايتىنىن ەسكەرتتى. “يران اقش-تىڭ كەيبىر نىساندارىنا شابۋىل جاسايتىنى تۋرالى اشىق ايتىپ جاتىر. ولار بىزدەن الەمدى تەرروريستەن قۇتقارعانىمىز ءۇشىن كەك العىسى كەلەدى. ول [گەنەرال كاسەم سۋلەيماني] باسقا ادامداردى ايتپاعاندا بۇعان دەيىن امەريكالىق ساربازدى ءولتىرىپ، وتە كوپ ادامدى جارالادى. ونىڭ قولىنان زارداپ شەككەندەر اراسىندا شەرۋگە شىققاندار دا بار” دەپ جازدى 4 قاڭتاردا ترامپ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا. ونىڭ ايتۋىنشا، كاسەم سۋلەيمانيدىڭ باعداتتاعى اقش ەلشىلىگىندەگى شابۋىلعا قاتىسى بار جانە وزگە دە نىساندارعا قوسىمشا شابۋىل جاساۋعا تىرىسقان. “يران ۇزاق جىلدار بويى تەك پروبلەما جاساۋمەن بولدى. بۇل ولارعا ەسكەرتۋ بولسىن: ەگەر يران امەريكالىقتار مەن امەريكالىق

  • ارقادان التايعا اۋعان ەلدىڭ ءىزى (ياعني ارقادان التايعا اۋعان اباق كەرەيدىڭ كەرۋەن كوشى ءجايىندا)

    باياحمەت جۇمابايۇلى  كىندىك ءسوز: كەرەي تايپاسىنىڭ ەجەلگى مەكەندەرى ارقادان التاي بەتىنە ىرگەلى ەلدىڭ قاقپايىنان اۋعانى راسپا؟». «اباق كەرەي ەلدى ارقادان التايعا «اقمىرزانىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولىپ كوشكەنى» راس پا؟ «بۇقار جىراۋ ابىلاي حاننىڭ بۇيرىۋىمەن كەرەي كوشىن توقتاتۋعا الدىنان شىعىپ جوتاسىن كورسەتكەنى راسپا؟» ت. ب. سۇراقتار توڭىرەگىندە تاريحشى بولماسامدا ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە ءوز الىمشە كوزعاراس ءبىلدىرۋدى ءجون كوردىم. ارتىق – كەمىن كەشىرممەن قارارسىزدىر. شىنى كەرەك، وسى تاقىرىپقا قاتىستى جازبا دەرەكتەر از بولعاندىقتان، دالەلسىز ءسوزدىڭ دارمەنى شامالى بولار دەگەن ويمەن، تارتىنشاقتاپ كەلگەن ەدىم. جۋىقتان بەرگى الەۋمەتتىك جەلىلەردە بۇل تاقىرىپ توڭىرەگىندە تالاس-تارتىستار مالىعا باستاعانىن كورىپ قولىما قالام الىپ، وسىدان ءبىر قانشا جىل بۇرىن «قازاقتىڭ قىسقاشا تاريحى» دەگەن ەڭبەگىمەن ەكى ميلليارد قىتايعا عانا ەمەس، شەت ەلدەردەگى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: