|  |  |  | 

kerey.kz TV Jahan jañalıqtarı Köz qaras

Energetikanıñ bolaşaq joldarı

DSC01701

Ukraina astanası Kiev qalasında, 2018 jıldıñ 16-19 qazanınıñ
aralığında «Ortalıq jäne şığıs Europanıñ twraqtı energetikası» attı
10-şı Halıqaralıq forumı men körmesi (Sustainable Energy Forum and
Trade Show, SEF 2018 Kyiv) ötude. Osı jiınğa 35 astam elderdiñ şamamen
500 ökilderi qatısuda. 80 astam mamandar bayandamaların oqidı, 100-ge
juıq kompaniyalar öz jetistikterin körsetude. Bwnday şaranıñ şeñberinde,
«Älem jel energetikası qauımdastığı»-nıñ Bas hatşısı Stefan Ksanger
(Stefan Gsänger) bizge swhbat berdi. Nemis qayratkeriniñ jauaptarına nazar
audarayıq.

Twraqtı energetikada Qazaqstannıñ mümkinşilikteri turalı: kün, jel
energetikasında. Mısalı, elimizdiñ oñtüstik-şığısında taulı aymağı
Joñğar Qaqpası jel energetikası üşin öte tiimdi. Osı taqırıp
jayında sizdiñ pikirleriñiz qanday?

Qazaqstan jel energetikasınıñ bolaşağı – zor! Teoriyalıq türde, eliñiz
bütkil älemdi jel energetikasımen qamtamasız etpekşi. Biraq, qazirgi tañda
sizder oylanuğa tiissizder: qalay kün men jel quat mümkinşilikterin tiisti
därejede paydalanuğa boladı? Tek qana özderiñiz üşin emes, sırtqa şığaru
joldarın payımdauın jön. Öte qızıq josparlardıñ biri – jel gazın
öndirui. Jerden alınatın tabiği gazdıñ öndirui ornına, sizder sutegini
jelden öndire alasızdar, odan metan jasay alasızdar. Qazirgi gaz
qwbırlarıñızdı paydalanıp, jaña gaz önimderin tapsırıs beruşilerge
tasımaldauıñızğa boladı. Qorı şektelgen qazba gazdıñ ornına,
jañğırmalı gazdı paydalana alasızdar. Tapsırıs beruşiler üşin de bwl
tiimdi wsınıs. Onı jüzege asıruı üşin infraqwrılımı da barşılıq. Tek
qana, jel gazdıñ öndirisin damıtu kerek.

Siz Qazaqstanğa birneşe ret bardıñız. Sizdiñ pikiriñizşe, nege elimizde
twraqtı energetikanıñ közderi tiisti därejede damığan joq? Mümkin,
keybir qatelikterimiz joq emes. Qwlağımız sizde.

Eñ aldımen, osı salanı retteytin mekemeler mañızdı. Ükimetiñiz twraqtı
energetikanıñ damuına müddeli, biraq osı salağa odan da köp den
qoyılğanı dwrıs bolar edi. Ärine, eliñizde mwnay men gazdan tüsetin payda
mol bolsa, onda osı jağdaydı özgertu üşin jetekşilik kerek. Sayasattıñ
ıqpalı öte küşti, onsız bwl salanıñ damıtuı – ekitalay. Ärine, sizder
qısqa merzim işinde mwnay men gazdıñ täueldiliginen qwtıla almaysızdar.
Biraq, twraqtı energetikanıñ on-jiırma jıldıq strategiyasın
qarastırsañızdar – artıq bolmas.

Endi, soñğı swrağım. Sizdiñ pikiriñizşe, qazaqtarğa ne isteu kerek?
Qanday kompaniyalardıñ qwral-jabdıqtarın satıp alğanı jön?
Jañğırmalı jäne twraqtı energetikanıñ salasında, qanday
memlekettermen ıntımaqtastıqtı ornatu qajet? Neni oylaysız?
Qanday memleketter jaqsı?

Meniñ oyımşa, täjiribeli memlekettermen baylanıs ornatıñızdar.
Olardıñ sanı köp emes. Şığıs bağıtında, Qıtaydıñ ülesi zor. Batıs
bağıtına qarasañızdar, meniñ elim – Almaniya bay täjiribeniñ iesi. Biraq,
meniñ payımdauımşa, sizderge bir ğana äriptes kerek joq. Narığıñızdı
aşıñızdar. Osı adamdardı şaqırıñızdar. Sosın, sizder kimniñ kim ekeni
köre alasızdar – qanday firmalar tiimdi isteydi, qanday wyımdar
senimdirek. Birneşe oyınşılarğa bäseke tüsuge jağday jasañızdar.
Olardıñ keybireui jeñbek, keybireui wtılmaq.

Bir sözben aytqanda – ärtaraptandıru.

Iä, ärtaraptandıru.

Rasında, elimizdiñ energetika salası jaña serpiliske zäru. Belarus' pen
Özbekstan sındı körşilerimiz atom elektr stanciyaların saluda. Äzirşe,
atom energetikası – eñ arzan äri qauipsiz quat közderiniñ biri bolıp
tabıladı. Niderlandı sekildi damığan memleket jel energetikası
salasında bizden köş ilgeri twr. Äyteuir, älem boyınşa ülgi alarlıq
dünieler – jeterlik. Adamzattıñ aldıñğı qatarındağı elderdiñ arasında
körinui üşin – qazirgi zamanğa say tehnologiyalardı der kezinde igergeni
qwba-qwp bolar edi.

Daniyar NAURIZ

Ukraina

Kiev

Kerey.kz

Related Articles

  • ÜSTİRT MAUGLIİ JÄNE TAĞDIRI

    1957 jılı tikwşaqpen şıqqan bir top geologtar Üstirt jazığında (Türkimenstan men Qaraqalpaqstannıñ şekarasındağı Sarıqamıs köliniñ janında) qasqır atumen aynalısqan. Geologtar qasqırlardı izinen quıp kele jatıp olardıñ arasında şamamen bes jasar qalıspay jügirgen balanı körip tañ qaladı. Bala qasqırlarmen birge aspannan töngen jaudan qaşuğa tırısıp keledi. Olar barlıq qasqırlardı atıp, balanı qwtqarudı wyğaradı. Tikwşaqtı jerge qondırıp balanı wstauğa ärekettenedi. Alayda bwl oylağanday oñayğa soqpadı. Bala qasqırdıñ böltirigi qwsap adamdarğa qaray tistenip aybat körsetken. Degenmen geologtar onı qolğa tüsirip , därigerdiñ qarauına tapsıradı. Balanıñ qasqır üyirine qalay tüskenin jäne ata-anası kim ekeni beymälim. Auruhanada oğan oligofreniya diagnozı qoyılıp, Taşauzdağı psihiatriyalıq auruhanağa ornalastırılğan. Onıñ ömirinde adam qatarına qosıludıñ qiın jäne qayğılı kezeñi bastaladı.

  • Sovet kezinde quğındalıp, Nazarbaev twsında dissidentke aynalğan Kärişal Asanov

    Qazis TOĞIZBAEV Dissident Kärişal Asanovtıñ 2006 jılı aqpanda qastandıqpen öltirilgen Altınbek Särsenbaywlınıñ tuğan künine arnalğan eske alu şarasında twrğan säti. Almatı, 12 qırküyek 2006 jıl.  Nwrswltan Nazarbaevtı ömir boyı sınağan dissident Kärişal Asanov osıdan bes jıl bwrın ömirden ozdı. SSSR kezinde bilikti sınağanı üşin qudalanğan Asanov postsovettik Qazaqstanda «prezidenttiñ abıroyı men bedeline nwqsan keltirdi» degen ayıppen eki ret jauapqa tartıltı. Kärişal Asanov 2015 jılı 26 naurızda Almatıda dünieden ötti. Qaytıs bolarınan birneşe kün bwrın, naurızdıñ 10-ına Asanov demokratiyanı damıtuğa qosqan ülesi üşin Qazaqstan oppoziciyalıq wyımdarınıñ «Erkindik» sıylığın aldı. Kärişal Asanov Nwrswltan Nazarbaevtı köp jıl aşıq sınadı. Jaqındarı men dostarı Asanovtıñ sayasi jüyege qarsı sıni közqarası özgermegenin aytadı. Kärişal Asanov —

  • It basına irkit tögildi me?

      Atam zamannan beri, jeti qazınanıñ biri it sanaladı. Esti januar qazaq twrmıs-tirşiliginiñ şaruaşılıq pen añşılıq salalarında mañızdı serikterimizdiñ biri bolatın. Alayda, keybir aziat halıqtarınday  biz it etin jemeymiz. Keybir europalıq halıqtarday biz itpen tösektes jatıp, onı otbası müşesi dep sanamaymız. Demek, biz osı januardı pir twtpaymız. Degenmen, keybir qazaqstandıqtar ayaulı jazuşılarımızdı kemsitip, las hayuandı madaqtauda. Mısalı, Qazaqstan Respublikasınıñ wlttıq qauipsizdik Komitetiniñ arnayı bölimşesi – «Arıstan» qızmetiniñ sapında laqap atı «Şerhan» degen it bar. Demek, oficer pogonın taqqan mäñgürtter Şerhan Mwrtaza attı tanımal qalamgerimizdi ittiñ därejesine tömendetti. Bälkim, itterge ğaşıq kinologtarda «Şarik», «Juçka» nemese «Tuzik» laqap attarı tausılğan şığar. Sondıqtan, olar qazaq mädeni qayratkerleriniñ esimderin paydalana bastadı. On tört jıl

  • Elordalıq filarmoniyanıñ ärtisteri aq halatı abzal jandarğa än arnadı.

    https://youtu.be/scqqgINrA6U   Elordalıq filarmoniyanıñ ärtisteri Qazaqstannıñ jäne Tatarstannıñ Halıq ärtisi, QR Memlekettik sıylığınıñ laureatı Nwrjamal Üsenbaeva, QR eñbek siñirgen qayratkeri Altınay Jorabaeva, Mädeniet qayratkerleri Estay Mwqaşev, halıqaralıq bayqaulardıñ laureatı Aqbota Qwsnadin aq halatı abzal jandarğa än arnadı.  ​ Koronoviruspen aldıñğı qatarda küresude öz uaqıtın öz-özine nemese jaqındarı men tuıstarına emes, nauqastarğa arnay otırıp,  ülken erlik pen batıldıq tanıtqan  qazaqstandıq därigerler de boldı. Nwr-Swltan qalası äkimdigi memlekettik akademiyalıq filarmoniyasınıñ    ärtisteri aq halattı abzal jandardıñ erligin jırlap “Därigerler” änin jazdı jäne onı därigerlerge arnadı. Jaña änniñ mätinin Quat Ejembek, muzıkasın Mädeniet qayratkeri, “Qorqıt” etno ansambliniñ körkemdik jetekşisi Şolpan Qorğanbek jazdı. Quat Ejembek osı şığarmaşılığı arqılı nauqastar palatasında wyqısız tünder ötkizip, auır auırtpalıqtı

  • Matematika

    Matematika bir jağınan öte abstraktı ğılım. Sondıqtan oğan qwmaremester jetkilikti. Täjiribeşi matematikke jügingen kezde naqtı bölşekter turalı mümkindiginşe az söylegeni abzal. Sebebi matematik tehnikanıñ nemese fizikanıñ bölşegterin eskermeydi. Matematik onday wsaq-tüyekterge qızıqpaydı. Onı qızıqtıratın twtınuşınıñ mäselesiniñ logikalıq baylanıstarı, sulbelik işki labirintter. Matematik işinäla emes, jalpı twjırım jasauğa tırısadı. Ekinşi jağınan matematika qalay bolğandada ömirdiñ, tabiğattıñ qajettiliginen alıstamaydı. Mısalı, N'yuton men Leybnic bir aynımalığa täueldi funkciyalarğa differencialdıq qisaptı wsındı. Atalğan zerteuler differencialdıq teñdeulerdiñ mañızdılığın körsetti. Olar praktikalıq qoldanu turalı oylanbadı. Keyin Ay men almanıñ qozğalısı birdey differencialdıq teñdeumen sipattalatını belgili boldı. Teñdeuge almanıñ massasın qoysañ almanıñ traektoriyası şığadı. Teñdeuge aydıñ massasın qoysañ aydıñ traektoriyası şığadı. Osılayşa aydıñ twtıluı esepteledi. Köptegen salalar üşin

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: