|  |  |  | 

kerey.kz TV Jahan jañalıqtarı Köz qaras

Energetikanıñ bolaşaq joldarı

DSC01701

Ukraina astanası Kiev qalasında, 2018 jıldıñ 16-19 qazanınıñ
aralığında «Ortalıq jäne şığıs Europanıñ twraqtı energetikası» attı
10-şı Halıqaralıq forumı men körmesi (Sustainable Energy Forum and
Trade Show, SEF 2018 Kyiv) ötude. Osı jiınğa 35 astam elderdiñ şamamen
500 ökilderi qatısuda. 80 astam mamandar bayandamaların oqidı, 100-ge
juıq kompaniyalar öz jetistikterin körsetude. Bwnday şaranıñ şeñberinde,
«Älem jel energetikası qauımdastığı»-nıñ Bas hatşısı Stefan Ksanger
(Stefan Gsänger) bizge swhbat berdi. Nemis qayratkeriniñ jauaptarına nazar
audarayıq.

Twraqtı energetikada Qazaqstannıñ mümkinşilikteri turalı: kün, jel
energetikasında. Mısalı, elimizdiñ oñtüstik-şığısında taulı aymağı
Joñğar Qaqpası jel energetikası üşin öte tiimdi. Osı taqırıp
jayında sizdiñ pikirleriñiz qanday?

Qazaqstan jel energetikasınıñ bolaşağı – zor! Teoriyalıq türde, eliñiz
bütkil älemdi jel energetikasımen qamtamasız etpekşi. Biraq, qazirgi tañda
sizder oylanuğa tiissizder: qalay kün men jel quat mümkinşilikterin tiisti
därejede paydalanuğa boladı? Tek qana özderiñiz üşin emes, sırtqa şığaru
joldarın payımdauın jön. Öte qızıq josparlardıñ biri – jel gazın
öndirui. Jerden alınatın tabiği gazdıñ öndirui ornına, sizder sutegini
jelden öndire alasızdar, odan metan jasay alasızdar. Qazirgi gaz
qwbırlarıñızdı paydalanıp, jaña gaz önimderin tapsırıs beruşilerge
tasımaldauıñızğa boladı. Qorı şektelgen qazba gazdıñ ornına,
jañğırmalı gazdı paydalana alasızdar. Tapsırıs beruşiler üşin de bwl
tiimdi wsınıs. Onı jüzege asıruı üşin infraqwrılımı da barşılıq. Tek
qana, jel gazdıñ öndirisin damıtu kerek.

Siz Qazaqstanğa birneşe ret bardıñız. Sizdiñ pikiriñizşe, nege elimizde
twraqtı energetikanıñ közderi tiisti därejede damığan joq? Mümkin,
keybir qatelikterimiz joq emes. Qwlağımız sizde.

Eñ aldımen, osı salanı retteytin mekemeler mañızdı. Ükimetiñiz twraqtı
energetikanıñ damuına müddeli, biraq osı salağa odan da köp den
qoyılğanı dwrıs bolar edi. Ärine, eliñizde mwnay men gazdan tüsetin payda
mol bolsa, onda osı jağdaydı özgertu üşin jetekşilik kerek. Sayasattıñ
ıqpalı öte küşti, onsız bwl salanıñ damıtuı – ekitalay. Ärine, sizder
qısqa merzim işinde mwnay men gazdıñ täueldiliginen qwtıla almaysızdar.
Biraq, twraqtı energetikanıñ on-jiırma jıldıq strategiyasın
qarastırsañızdar – artıq bolmas.

Endi, soñğı swrağım. Sizdiñ pikiriñizşe, qazaqtarğa ne isteu kerek?
Qanday kompaniyalardıñ qwral-jabdıqtarın satıp alğanı jön?
Jañğırmalı jäne twraqtı energetikanıñ salasında, qanday
memlekettermen ıntımaqtastıqtı ornatu qajet? Neni oylaysız?
Qanday memleketter jaqsı?

Meniñ oyımşa, täjiribeli memlekettermen baylanıs ornatıñızdar.
Olardıñ sanı köp emes. Şığıs bağıtında, Qıtaydıñ ülesi zor. Batıs
bağıtına qarasañızdar, meniñ elim – Almaniya bay täjiribeniñ iesi. Biraq,
meniñ payımdauımşa, sizderge bir ğana äriptes kerek joq. Narığıñızdı
aşıñızdar. Osı adamdardı şaqırıñızdar. Sosın, sizder kimniñ kim ekeni
köre alasızdar – qanday firmalar tiimdi isteydi, qanday wyımdar
senimdirek. Birneşe oyınşılarğa bäseke tüsuge jağday jasañızdar.
Olardıñ keybireui jeñbek, keybireui wtılmaq.

Bir sözben aytqanda – ärtaraptandıru.

Iä, ärtaraptandıru.

Rasında, elimizdiñ energetika salası jaña serpiliske zäru. Belarus' pen
Özbekstan sındı körşilerimiz atom elektr stanciyaların saluda. Äzirşe,
atom energetikası – eñ arzan äri qauipsiz quat közderiniñ biri bolıp
tabıladı. Niderlandı sekildi damığan memleket jel energetikası
salasında bizden köş ilgeri twr. Äyteuir, älem boyınşa ülgi alarlıq
dünieler – jeterlik. Adamzattıñ aldıñğı qatarındağı elderdiñ arasında
körinui üşin – qazirgi zamanğa say tehnologiyalardı der kezinde igergeni
qwba-qwp bolar edi.

Daniyar NAURIZ

Ukraina

Kiev

Kerey.kz

Related Articles

  • Tramp: Irannıñ şabuılınan amerikalıqtar men iraktıqtar zardap şekken joq

    AQŞ prezidenti Donal'd Tramp Aq üyde mälimdeme jasap twr. Vaşington, 8 qañtar 2020 jıl.  8 qañtarda AQŞ prezidenti Donal'd Tramp Aq üyde mälimdeme jasap, Irannıñ şabuılınan “amerikalıqtar men iraktıqtar zardap şekpegenin”, äskeri baza azdap zaqımdanğanın ayttı. Tegeran 8 qañtarda “general Süleymanidiñ ölimine kek alu üşin” AQŞ-tıñ Iraktağı äskeri bazasın balistikalıq zımıranmen atqılağan. Irannıñ memlekettik arnaları “zımıran dittegen jerine jetip, 80 adamdı öltirgenin” habarlağan edi. Islam revolyuciyası korpusına qarastı “Qwds küşteriniñ” qolbasşısı Süleymani 3 qañtarda Bağdatta AQŞ-tıñ äue şabuılı kezinde qaza tapqan. Osıdan keyin Tegeran men Vaşingtonnıñ arası tım uşığıp ketken. Tramp 8 qañtardağı mälimdemesinde Tegerandı “halıqaralıq terrorizmdi qoldap otır” dep ayıptap, “Iranğa salınatın sankciya küşeyetinin” mälimdedi. Tramp öz sözinde “qolı qanğa malınğan

  • Tramp eger Tegeran soqqı berse, Irannıñ 52 nısanına şabuıl jasaytının eskertti

    AQŞ prezidenti Donal'd Tramp. AQŞ prezidenti Donal'd Tramp eger Tegeran amerikalıq nısandarğa soqqı berse, Irannıñ 52 nısanına “öte tez äri küşti” soqqı jasaytının eskertti. “Iran AQŞ-tıñ keybir nısandarına şabuıl jasaytını turalı aşıq aytıp jatır. Olar bizden älemdi terroristen qwtqarğanımız üşin kek alğısı keledi. Ol [general Kasem Suleymani] basqa adamdardı aytpağanda bwğan deyin amerikalıq sarbazdı öltirip, öte köp adamdı jaraladı. Onıñ qolınan zardap şekkender arasında şeruge şıqqandar da bar” dep jazdı 4 qañtarda Tramp Twitter-degi paraqşasında. Onıñ aytuınşa, Kasem Suleymanidiñ Bağdattağı AQŞ elşiligindegi şabuılğa qatısı bar jäne özge de nısandarğa qosımşa şabuıl jasauğa tırısqan. “Iran wzaq jıldar boyı tek problema jasaumen boldı. Bwl olarğa eskertu bolsın: eger Iran amerikalıqtar men amerikalıq

  • Arqadan Altayğa auğan eldiñ izi (YAğni Arqadan Altayğa auğan Abaq Kereydiñ keruen köşi jäyinda)

    Bayahmet Jwmabaywlı  Kindik söz: Kerey taypasınıñ ejelgi mekenderi Arqadan Altay betine irgeli eldiñ qaqpayınan auğanı raspa?». «Abaq Kerey eldi Arqadan Altayğa «Aqmırzanıñ ölimine sebepşi bolıp köşkeni» ras pa? «Bwqar jırau Abılay hannıñ bwyrıuımen Kerey köşin toqtatuğa aldınan şığıp jotasın körsetkeni raspa?» t. b. Swraqtar töñireginde tarihşı bolmasamda ızdenistiñ natijesinde öz älimşe közğaras bildirudi jön kördim. Artıq – kemin keşirmmen qararsızdır. Şını kerek, osı taqırıpqa qatıstı jazba derekter az bolğandıqtan, dälelsiz sözdiñ därmeni şamalı bolar degen oymen, tartınşaqtap kelgen edim. Juıqtan bergi äleumettik jelilerde bwl taqırıp töñireginde talas-tartıstar malığa bastağanın körip qolıma qalam alıp, osıdan bir qanşa jıl bwrın «Qazaqtıñ qısqaşa tarihı» degen eñbegimen eki millyard qıtayğa ğana emes, şet elderdegi

  • Qazaq Sibir handığına – 800 jıl!

          Soñğı jıldarı jarıq körgen ğılımi eñbekter de Qazaq handıgınıñ tarihı bir jaqtı körsetilip jür. alğaşqı Qazaq handığımen soğısqan körşi elder halqımızdıñ bitispes jauı retinde bayandaladı. Solardıñ biri – Sibir handığı. Ğasırlar boyı Qazaq Handıgınıñ teriskey jağında jatqan qazaq taypaları Sibir handıgınıñ qwramında ğwmır keşkeni belgili. Büginde Noğay ordası men Sibir handıgın Resey ğalımdarı menşiktep alıp jür. Al qazirgi qazaq eliniñ qwramına kiretin kerey taypasınıñ sol zamanda öz handığı bolğan. Kerey handarınıñ ğasırdan ğasırğa sozılğan ejelgi äuleti Oñ hanmen, Sängünmen bitpeydi. Ärqilı tarihi jağday, ärtürli keyipte odan äri jalğasqan. Oñ hannıñ «Jinaqtı tauarih» pen «Qasterli şejirede» arnayı atalmaytın wldarınıñ biri, key derekterde, nemeresi Taybwğa (Tay-Bwqa) azdı-köpti jasağımen, Twrğaqtarımen,

  • Twğırıl – oñ han

      Şıñğıs han atqa miner qarsañda kerey – Wlı Daladağı eñ ülken, sanı da basım taypa bolğan. Eskilikti zerttegen keybir orıs oqımıstıları ilkide, XI ğasırda kereyler toğız jüz mıñnıñ töñireginde, yağni millionğa juıq boldı dep biledi. Räşid-ad-dinnıñ aytqanı bar. ejelgi zamannan bastap kereyler halqınıñ köptigimen, äskeriniñ quatımen jäne handarınıñ ataq-däñqımen mäşhür boldı degen. arğı tarihı ğwn däuirinen bastalatın kerey qauımı XI ğasırda wlı dala köşpendilerin qayta biriktirgen, qıtay tarihnamasında czubu (ru-taypalar) birlestigi atanğan jaña türik qağanatı – toğız-tatar wlısınıñ wyıtqısı bolğanı mälim. Bwl kezdegi bastı dwşpan – teristik qıtayda bilik qwrıp otırğan qidan-lauo imperyası bolatın. almağayıp wzaq maydannan soñ, konfederaciya keiipti ülken wlıs ıdıraydı, biräq dalayhan Moğwz bastağan kerey jwrtı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: