|  |  |  | 

kerey.kz TV Jahan jañalıqtarı Köz qaras

Energetikanıñ bolaşaq joldarı

DSC01701

Ukraina astanası Kiev qalasında, 2018 jıldıñ 16-19 qazanınıñ
aralığında «Ortalıq jäne şığıs Europanıñ twraqtı energetikası» attı
10-şı Halıqaralıq forumı men körmesi (Sustainable Energy Forum and
Trade Show, SEF 2018 Kyiv) ötude. Osı jiınğa 35 astam elderdiñ şamamen
500 ökilderi qatısuda. 80 astam mamandar bayandamaların oqidı, 100-ge
juıq kompaniyalar öz jetistikterin körsetude. Bwnday şaranıñ şeñberinde,
«Älem jel energetikası qauımdastığı»-nıñ Bas hatşısı Stefan Ksanger
(Stefan Gsänger) bizge swhbat berdi. Nemis qayratkeriniñ jauaptarına nazar
audarayıq.

Twraqtı energetikada Qazaqstannıñ mümkinşilikteri turalı: kün, jel
energetikasında. Mısalı, elimizdiñ oñtüstik-şığısında taulı aymağı
Joñğar Qaqpası jel energetikası üşin öte tiimdi. Osı taqırıp
jayında sizdiñ pikirleriñiz qanday?

Qazaqstan jel energetikasınıñ bolaşağı – zor! Teoriyalıq türde, eliñiz
bütkil älemdi jel energetikasımen qamtamasız etpekşi. Biraq, qazirgi tañda
sizder oylanuğa tiissizder: qalay kün men jel quat mümkinşilikterin tiisti
därejede paydalanuğa boladı? Tek qana özderiñiz üşin emes, sırtqa şığaru
joldarın payımdauın jön. Öte qızıq josparlardıñ biri – jel gazın
öndirui. Jerden alınatın tabiği gazdıñ öndirui ornına, sizder sutegini
jelden öndire alasızdar, odan metan jasay alasızdar. Qazirgi gaz
qwbırlarıñızdı paydalanıp, jaña gaz önimderin tapsırıs beruşilerge
tasımaldauıñızğa boladı. Qorı şektelgen qazba gazdıñ ornına,
jañğırmalı gazdı paydalana alasızdar. Tapsırıs beruşiler üşin de bwl
tiimdi wsınıs. Onı jüzege asıruı üşin infraqwrılımı da barşılıq. Tek
qana, jel gazdıñ öndirisin damıtu kerek.

Siz Qazaqstanğa birneşe ret bardıñız. Sizdiñ pikiriñizşe, nege elimizde
twraqtı energetikanıñ közderi tiisti därejede damığan joq? Mümkin,
keybir qatelikterimiz joq emes. Qwlağımız sizde.

Eñ aldımen, osı salanı retteytin mekemeler mañızdı. Ükimetiñiz twraqtı
energetikanıñ damuına müddeli, biraq osı salağa odan da köp den
qoyılğanı dwrıs bolar edi. Ärine, eliñizde mwnay men gazdan tüsetin payda
mol bolsa, onda osı jağdaydı özgertu üşin jetekşilik kerek. Sayasattıñ
ıqpalı öte küşti, onsız bwl salanıñ damıtuı – ekitalay. Ärine, sizder
qısqa merzim işinde mwnay men gazdıñ täueldiliginen qwtıla almaysızdar.
Biraq, twraqtı energetikanıñ on-jiırma jıldıq strategiyasın
qarastırsañızdar – artıq bolmas.

Endi, soñğı swrağım. Sizdiñ pikiriñizşe, qazaqtarğa ne isteu kerek?
Qanday kompaniyalardıñ qwral-jabdıqtarın satıp alğanı jön?
Jañğırmalı jäne twraqtı energetikanıñ salasında, qanday
memlekettermen ıntımaqtastıqtı ornatu qajet? Neni oylaysız?
Qanday memleketter jaqsı?

Meniñ oyımşa, täjiribeli memlekettermen baylanıs ornatıñızdar.
Olardıñ sanı köp emes. Şığıs bağıtında, Qıtaydıñ ülesi zor. Batıs
bağıtına qarasañızdar, meniñ elim – Almaniya bay täjiribeniñ iesi. Biraq,
meniñ payımdauımşa, sizderge bir ğana äriptes kerek joq. Narığıñızdı
aşıñızdar. Osı adamdardı şaqırıñızdar. Sosın, sizder kimniñ kim ekeni
köre alasızdar – qanday firmalar tiimdi isteydi, qanday wyımdar
senimdirek. Birneşe oyınşılarğa bäseke tüsuge jağday jasañızdar.
Olardıñ keybireui jeñbek, keybireui wtılmaq.

Bir sözben aytqanda – ärtaraptandıru.

Iä, ärtaraptandıru.

Rasında, elimizdiñ energetika salası jaña serpiliske zäru. Belarus' pen
Özbekstan sındı körşilerimiz atom elektr stanciyaların saluda. Äzirşe,
atom energetikası – eñ arzan äri qauipsiz quat közderiniñ biri bolıp
tabıladı. Niderlandı sekildi damığan memleket jel energetikası
salasında bizden köş ilgeri twr. Äyteuir, älem boyınşa ülgi alarlıq
dünieler – jeterlik. Adamzattıñ aldıñğı qatarındağı elderdiñ arasında
körinui üşin – qazirgi zamanğa say tehnologiyalardı der kezinde igergeni
qwba-qwp bolar edi.

Daniyar NAURIZ

Ukraina

Kiev

Kerey.kz

Related Articles

  • “Liderleri köregendik tanıtpağanda, birinşi qwrban Qazaqstan boluı mümkin edi”

    Reseylik sayasi qayratker, “Wlttıq sayasat institutı” halıqaralıq qauımdastığınıñ basqarma müşesi Andrey Piontkovskiy Qazaq elin janjalşıl alpauıtqa jem boludan ne qwtqarıp qalğanın ayttı. – PMEF-2022-degi atışulı mälimdemesinen keyin Prezident Qasım-Jomart Toqaev Katar ekonomikalıq forumına qatısıp, onda Resey Qazaqstannıñ senimdi odaqtası bolıp qala beretinin jetkizdi. Peterborda Mäskeudiñ solaqay sayasatın qoldamaytının mälimdegen soñ Toqaev Putinmen qayta kezdesip, kelissöz jürgizipti. Osı orayda qazaqstandıq oppoziciya jäne birqatar şeteldik sarapşılar Qazaqstan Prezidentiniñ “demarşın” Mäskeudiñ közboyauşı, qwytwrqı “mnogohodovkası” dep tüsindire bastadı. Jariya türde qoldamağanımen, jasırın kömek körsetpek-mıs…  – Mwnday konspirologiyağa negiz joq. Öytkeni Qazaqstan unitarlı memleketterdi özge alpauıttardıñ bölşekteuin ob'ektivti türde qolday almaydı. Kreml' Ukrainanıñ orıstildi oblıstarın bölip alıp, odan kvazirespublikalar qwruğa tırısuda. Mwnday soraqılıqtı qoldasa, Qazaqstannıñ

  • Şabdarbaevtıñ WQK-ni men basqarğanda bäri tamaşa bolsa älgi jihadşılar men dağuatşılardıñ bäri aspannan tüsti me?

    Asılhan Mamaşwlı Äriptesim Manas Qayırtaywlına Amangeldi Şabdarbaev qısqa swqbat beripti. Köp närse aytıptı, Köñilime dıq etken twsın jazayın. Wlttıq qauipsizdik komitetin men basqarğanda (2005-2010 j) köşede saqaldılar, anau-mınau islamister aşıq jürgen joq, bärin qadağalap otırdıq depti. 2013 jıldıñ küzi edi. Tañerteñ jwmısqa kelsek, şamamen onnıñ kezinde, qaru asınğan 30-ğa juıq saqaldı jigittiñ Siriyadan Qazaqstanğa ündeu joldap twrğanın kördik. Qıramız-joyamız degen äñgime. Bwlar kim dep dereu äleujeliden izdep, Jezqazğan men Sätbaevtan Siriyağa “jihadşılap” ketkender ekenin jobaladıq. – Barasıñ ba,- dedi redakciya. Ömiri körmegen, eşkimdi tanımaytın jerim. -Baramın,-dedim. Sol küni tüsten keyin Jezqazğanğa wşıp kettim. Erteñine Jezqazğan bazarına barıp, bireudi köke, bäreudi jäke dep jürip, jiptiñ wşığın taptım. Biraz tarqattım. Sonda bayqağanım,

  • GERMANIYA NEGE SOĞIS AŞTI?

    Jazuşı-publicist Marat Bäydildawlı (Toqaşbaev): Erteñ, 22-mausımda Germaniyanıñ Sovet Odağına qarsı şabuıl bastağanına 81 jıl boladı eken. Jıl sayın osınday kezeñde «1941 jılı 22 mausımda faşistik Germaniya opasızdıqpen soğıs jariyalamastan Sovet Odağına basıp kirdi» degen qwlaqqa siñisti twjırım kezekti ret qaytalanıp jatadı. Osı şındıqqa üylese me? Nemisterdiñ opasızdıqpen basıp kirgeni ras pa? Resey tarihşıları 2009 jılğa deyin bwl taqırıpqa auız aşıp körgen emes. Öytkeni aqiqattı aytuğa jol berilmeytin. Tarihi qwjattar bolsa ne deydi? Tarihi qwjattar Germaniya 1941 jılı 21 mausımda soğıs jariyalau turalı Berlinde äzirlengen qwjattıñ 22-mausımğa qarağan tünde Mäskeudiñ resmi ökilderine tapsırılğanın aytadı. Germaniya elşisi Verner fon der Şulenberg 1941 jılı 22 mauımda Kreml'ge kelip, qabıldau bölmesinde birneşe sağat tosıp,

  • Qazaq tilin tehnikalıq tilge aynaldıruğa memleket tarapınan qoyılıp jatqan kedergiler jöninde

    QR Industriya jäne infraqwrılımdıq damu ministrligi – MIIR RK Qwrılıs jäne twrğın üy-kommunaldıq şaruaşılıq isteri komiteti üş jıldan beri qazaq tiline auısa almay keledi. Quanysh Ádilhanuly tarapınan mıñ hat jazılğan. Oğan «qarastıramız, saralaymız, oylastıramız, pilottıq qılıp jasaymız» degen mıñ jauap keldi. Biraq mäsele sonımen şeşilmey qaldı. Äñgime memleket tarapınan qarjılandıratın qwrılıs jobalarınıñ (PSD) qazaq tilinde jasaluı turalı bolıp otır. Qazir onıñ barlığı tek bir tilde – orısşa jasaladı. Sebep – tapsırıs beruşi tarapınan onday talap joq. Bir qızığı, jobanı jasau üşin qajetti Qazaqstan Respublikasınıñ Qwrılıs normaları, Qwrılıs Erejeleri jäne basqa da memlekettik standarttar men tehnikalıq talaptardıñ, normativti-tehnikalıq qwjattardıñ tolıq qazaqşa nwsqası bar. Qazaq tildi injenerler men basqa da tehnikalıq mamandar

  • Reseydiñ qazirgi sırtqı sayasatı “aytqanımdı orındamasañdar, küşpen orındatamın”

    Reseydiñ qazirgi sırtqı sayasatı “aytqanımdı orındamasañdar, küşpen orındatamın” degenge sayadı. Eurodaq sankciyası boyınşa Litva Reseydiñ Kaliningradqa baratın temir jolın kesip tastadı. Endi Resey mınaday 5 türli amaldıñ birimen, nemese birneşeuimen Litvağa soqqı berui mümkin. 1) Resey Litvanıñ täuelsizdigin moyındaudan bas tartadı. Resey birden basıp kirmese de, bwl Litva üşin qay-qaşanğı sırtqı qauipke aynalıp, üzdiksiz ürey tuğızadı. 2) Litvanıñ şekara sızığın moyındamau. Bwl jaña soğısqa sebep boluı mümkin. 3) Litvanıñ Klaypeda qalasın basıp alu. Bwl degen jaña soğıs degen söz. 4) Pol'şa men Litva territoriyasınan Kaliningradqa baratın 100 km-lik Suvalk koridorın aşu. Bwl degen jaña soğıs degen söz. 5) Litvağa Reseyden baratın gaz ben mwnaydı üzip tastau. Reseyge jol beru Resey

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: