|  |  |  | 

kerey.kz TV Jahan jañalıqtarı Köz qaras

Energetikanıñ bolaşaq joldarı

DSC01701

Ukraina astanası Kiev qalasında, 2018 jıldıñ 16-19 qazanınıñ
aralığında «Ortalıq jäne şığıs Europanıñ twraqtı energetikası» attı
10-şı Halıqaralıq forumı men körmesi (Sustainable Energy Forum and
Trade Show, SEF 2018 Kyiv) ötude. Osı jiınğa 35 astam elderdiñ şamamen
500 ökilderi qatısuda. 80 astam mamandar bayandamaların oqidı, 100-ge
juıq kompaniyalar öz jetistikterin körsetude. Bwnday şaranıñ şeñberinde,
«Älem jel energetikası qauımdastığı»-nıñ Bas hatşısı Stefan Ksanger
(Stefan Gsänger) bizge swhbat berdi. Nemis qayratkeriniñ jauaptarına nazar
audarayıq.

Twraqtı energetikada Qazaqstannıñ mümkinşilikteri turalı: kün, jel
energetikasında. Mısalı, elimizdiñ oñtüstik-şığısında taulı aymağı
Joñğar Qaqpası jel energetikası üşin öte tiimdi. Osı taqırıp
jayında sizdiñ pikirleriñiz qanday?

Qazaqstan jel energetikasınıñ bolaşağı – zor! Teoriyalıq türde, eliñiz
bütkil älemdi jel energetikasımen qamtamasız etpekşi. Biraq, qazirgi tañda
sizder oylanuğa tiissizder: qalay kün men jel quat mümkinşilikterin tiisti
därejede paydalanuğa boladı? Tek qana özderiñiz üşin emes, sırtqa şığaru
joldarın payımdauın jön. Öte qızıq josparlardıñ biri – jel gazın
öndirui. Jerden alınatın tabiği gazdıñ öndirui ornına, sizder sutegini
jelden öndire alasızdar, odan metan jasay alasızdar. Qazirgi gaz
qwbırlarıñızdı paydalanıp, jaña gaz önimderin tapsırıs beruşilerge
tasımaldauıñızğa boladı. Qorı şektelgen qazba gazdıñ ornına,
jañğırmalı gazdı paydalana alasızdar. Tapsırıs beruşiler üşin de bwl
tiimdi wsınıs. Onı jüzege asıruı üşin infraqwrılımı da barşılıq. Tek
qana, jel gazdıñ öndirisin damıtu kerek.

Siz Qazaqstanğa birneşe ret bardıñız. Sizdiñ pikiriñizşe, nege elimizde
twraqtı energetikanıñ közderi tiisti därejede damığan joq? Mümkin,
keybir qatelikterimiz joq emes. Qwlağımız sizde.

Eñ aldımen, osı salanı retteytin mekemeler mañızdı. Ükimetiñiz twraqtı
energetikanıñ damuına müddeli, biraq osı salağa odan da köp den
qoyılğanı dwrıs bolar edi. Ärine, eliñizde mwnay men gazdan tüsetin payda
mol bolsa, onda osı jağdaydı özgertu üşin jetekşilik kerek. Sayasattıñ
ıqpalı öte küşti, onsız bwl salanıñ damıtuı – ekitalay. Ärine, sizder
qısqa merzim işinde mwnay men gazdıñ täueldiliginen qwtıla almaysızdar.
Biraq, twraqtı energetikanıñ on-jiırma jıldıq strategiyasın
qarastırsañızdar – artıq bolmas.

Endi, soñğı swrağım. Sizdiñ pikiriñizşe, qazaqtarğa ne isteu kerek?
Qanday kompaniyalardıñ qwral-jabdıqtarın satıp alğanı jön?
Jañğırmalı jäne twraqtı energetikanıñ salasında, qanday
memlekettermen ıntımaqtastıqtı ornatu qajet? Neni oylaysız?
Qanday memleketter jaqsı?

Meniñ oyımşa, täjiribeli memlekettermen baylanıs ornatıñızdar.
Olardıñ sanı köp emes. Şığıs bağıtında, Qıtaydıñ ülesi zor. Batıs
bağıtına qarasañızdar, meniñ elim – Almaniya bay täjiribeniñ iesi. Biraq,
meniñ payımdauımşa, sizderge bir ğana äriptes kerek joq. Narığıñızdı
aşıñızdar. Osı adamdardı şaqırıñızdar. Sosın, sizder kimniñ kim ekeni
köre alasızdar – qanday firmalar tiimdi isteydi, qanday wyımdar
senimdirek. Birneşe oyınşılarğa bäseke tüsuge jağday jasañızdar.
Olardıñ keybireui jeñbek, keybireui wtılmaq.

Bir sözben aytqanda – ärtaraptandıru.

Iä, ärtaraptandıru.

Rasında, elimizdiñ energetika salası jaña serpiliske zäru. Belarus' pen
Özbekstan sındı körşilerimiz atom elektr stanciyaların saluda. Äzirşe,
atom energetikası – eñ arzan äri qauipsiz quat közderiniñ biri bolıp
tabıladı. Niderlandı sekildi damığan memleket jel energetikası
salasında bizden köş ilgeri twr. Äyteuir, älem boyınşa ülgi alarlıq
dünieler – jeterlik. Adamzattıñ aldıñğı qatarındağı elderdiñ arasında
körinui üşin – qazirgi zamanğa say tehnologiyalardı der kezinde igergeni
qwba-qwp bolar edi.

Daniyar NAURIZ

Ukraina

Kiev

Kerey.kz

Related Articles

  • Giper jobalardıñ jolı bola ma?

    Keñes odağı jıldarında memlekettiñ ekonomikası gigantomaniyağa qwştar boldı. Bir ortalıqtan basqarılğan josparlı ekonomikada olar azdı-köpti tiimdilik körsetti, biraq narıqtıq ekonomikağa köşkende solardıñ bäri adıra qaldı. Öytkeni, narıq gigantomaniyanı süymeydi, ol naqtılıqqa ikemdilikti wnatadı. Sol siyaqtı Qazaqstan da osı uaqıtqa deyin qazaqtıñ «körpeñe qaray kösil» degen naqılın wmıtıp, giper jobalarğa, mega jobalarğa qwmarlıq tanıtıp keledi. Mäselen, «Qazaqstan-Türkimenstan-Iran» halıqaralıq temirjol marşrutı jobasına bastamaşı bolıp, aqırı onı 2014 jılı iske qostı. Äriptesterimiz bolıp otırğan eki eldiñ tauarları da narıqtı jarıp, ağılıp jatatındar emes. Oğan Qazaqstan arqılı Resey qosılğanda da tauarları birtekti, bäriniñ de qauzaytını negizinen tabiği resurstar. Osı jolmen Qazaqstan tauarları Parsı şığanağına tikeley şığatın boladı dep jalaulatqan edik. Sol dämemiz aqtaldı ma?

  • MÄULEN ÄŞİMBAEV: QAZAQ HALQINIÑ MEMLEKET QWRAUŞI WLT EKENİN AŞIQ AYTUIMIZ KEREK

    Qarağandı – talay talant pen darındardıñ kindigin kesip, tomağasın sıpırğan, qazaq üşin qwt darıp, baq qonğan qasterli meken. Soñğı aptada osı bir ölkege eldiñ nazarı erekşe audı. Mäseleniñ mänisi de barşağa mälim. Bügin İşki ister ministriniñ birinşi orınbasarı Janat Süleymenov arnayı baspasöz mäslihatın ötkizip, mäseleniñ män-jayın tüsindirip berdi. Atalğan is boyınşa naqtı şaralar qolğa alınıp, tergeu amaldarınıñ jüyeli türde jürgizilip jatqandığın da ayttı. Qazirdiñ özinde osı iske qatısı bar degen küdikpen 8 adamnıñ wstalğanı, tağı bireuine izdeu jariyalanğanı belgili bolıp otır. Bwl keşendi jwmıstar naqtı nätijesin berip, jauaptı adamdar zañğa säykes jazaların aladı. Osı rette, orın alğan jaytqa qatıstı az-kem öz oyımızdı bildirip, ün qosqandı jön körip otırmın. Bwğan deyin

  • Qazirgi uaqıttağı qazaq televiziyasınıñ jwmısına qatıstı wsınıstar

    I. Qazirgi televiziya sipatı men betalısı. Jer jüzindegi media-keñistik, sonıñ işinde televiziya jaña ğasır bastalğalı beri, äsirese soñğı on jıl bedelinde kürt özgerdi. Älbette, tehnologiyanıñ keşeuildep jetui jäne basqa da ob'ektivti, sub'ektivti sebepterge baylanıstı Qazaqstanda bwl özgeris keyingi bes-altı jılda ğana bayqaldı. Eñ äueli, sputniktik jäne kabel'dik jüyeniñ jedel damuı körermenniñ tañdau mümkindigin meyilinşe keñeytip, köbeytip jiberdi. Qazir Qazaqstannıñ (damığan Batıs elderin aytpay-aq ta qoyalıq) köptegen eldi mekenderinde (iri, ortaşa, şağın qala, kentterde, qalağa jaqın auıldarda) kem degende otız şaqtı telearna köruge boladı. Ekinşiden tez tarap jatqan internet pen arzan («qol jetimdi» dep jürmiz) smartfondar aqparat aludıñ jaña «twma-bastauların»: äleumettik jeliler, är qilı sayttar, youtube, on-linefil'mder (bwl fil'mderdiñ barlığı derlik

  • Qazaq eldigin saqtau üşin könip otır…

    Qarağandı oqiğasınıñ tüp-törkini de äleumettik teñsizdikke tirelgendey: etnikalıq top – bay, jer iesi – kedey, olar moraldıq twrğda basım, bwlar qorlanıp jür. Marqwm 23 jasar balanıñ qazası osı qıjıl şoğına may qwyğanday äser etti. Raqımjannıñ joğın joqtağandardı, qazaq birigui kerek degenderdi wltşılğa, faşistke teñeu öz aramızda üdep twr, tipti, Qazaqstannan tüñildim, qazaqtar qorqınıştı bop baradı, degen qazaqtardı bayqadım. Oydan oza şabuğa asıqpasaq. Ras, qazaq öz jerinde, elinde küşti boluı kerek, ol – bilek pen jwdırıqtıñ küşi emes, zañ küşi boluı tiis. Arab ämirlikterinde jergilikti halıq – arabtar 20 payızğa jetpeydi, qalğanı – türli etnikalıq toptar. Sonıñ bäri jañağı 20 payızğa qızmet etedi, äleumettik artıqşılıqtıñ bäri arabqa: jaña tuğan arab balasınıñ

  • Qarağandı: Qazaq nege köterildi?

    Qarağandıda orın alğan qılmıstıñ bastı sebepteri nede? Qoğamnıñ narazılıq tanıtuına qanday sayasi, ekonomikalıq, äleumettik jäne ideologogiyalıq alğışarttar itermeledi? Bilik pen qwqıq qorğau orındarı bwdan qanday sabaq aluı kerek? Osı da basqa swraqtarğa Ämirjan Qosanov, Aydos Sarım jäne Rasul Jwmalı jauap izdeydi.

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: