|  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى ساياسات

ورىستاردى رەسەيگە شاقىرۋ جانە ولاردىڭ رەاكتسياسى


«روسسيا» اۋە كومپانياسى ۇشاعى جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان اۆتوبۋستاعى جولاۋشىلار. كورنەكى سۋرەت.

«روسسيا» اۋە كومپانياسى ۇشاعى جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان اۆتوبۋستاعى جولاۋشىلار. كورنەكى سۋرەت.

قازاننىڭ سوڭىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان ميگراتسيالىق ساياساتتىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن بەكىتىپ، شەتەلدە تۇراتىن ورىستاردى «ورىس الەمىن» نىعايتۋعا شاقىردى، «كوشىپ كەلسە جاعدايلارىن جاقسارتامىز» دەپ ۋادە بەردى. بۇل تۋرالى قازاقستاندا تۇراتىن ورىستار مەن ساراپشىلار نە ويلايدى؟

جاڭا تۇجىرىمداما تۋرالى پۋتين قازاننىڭ 31-ءى كۇنى ماسكەۋدە وتكەن وتانداستاردىڭ 6-دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسىندە مالىمدەدى.

ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، بۇل تۇجىرىمداما «جۇيەدەگى بيۋروكراتيانى جويۋعا» ارنالعان، قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ، ەلگە كەلۋ، جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە رەسەي ازاماتتىعىن الۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرىن ۇسىنادى.

ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا, وزگە ەلدەردە (مىسال رەتىندە ۋكراينا مەن بالتىق ەلدەرىن كەلتىردى) ورىستارعا قاتىستى «رۋسوفوبيا، ۇلتشىلدىق، ەسكەرتكىشتەرمەن جانە ورىس تىلىمەن كۇرەس، سەپاراتيزم بويىنشا ايىپتاۋ مەن قۇقىعىن بەلدەن باسۋ» بەلگىلەرى بايقالادى.

رەسەي پرەزيدەنتى ماسكەۋدىڭ بۇكىل الەمدەگى «وتانداستارىنىڭ» قۇقىعى مەن مۇددەسىن «شەشىمتال تۇردە قورعاۋعا» دايىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«…سىزدەر – رەسەيلىكتەر دەگەن الىپ قاۋىمنىڭ وكىلىسىزدەر. ءبىرتۇتاس، ۇلكەن ورىس الەمىنىڭ وكىلىسىزدەر. بۇل الەم ۇلتى مەن دىنىنە قاراپ پايدا بولا سالعان جوق. ورىس الەمى رەسەيمەن رۋحاني بىرگە ادامداردى، ورىس ءتىلىن، مادەنيەتىن، تاريحىن قورعاۋشىلاردى ءارى قولدانۋشىلاردى بىرىكتىردى» دەدى پۋتين.

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين شەتەلدە تۇراتىن وتانداستاردىڭ الەمدىك كونگرەسسىندە ءسوز سويلەپ تۇر. ماسكەۋ، 31 قازان 2018 جىل

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين شەتەلدە تۇراتىن وتانداستاردىڭ الەمدىك كونگرەسسىندە ءسوز سويلەپ تۇر. ماسكەۋ، 31 قازان 2018 جىل

بۇل تۇجىرىمداما بۇرىن، 2012 جىلى قابىلدانعان، 2025 جىلعا دەيىنگى ارالىقتى قامتيتىن تۇجىرىمداما اياقتالماي جاتىپ قابىلدانىپ وتىر. جاڭا تۇجىرىمدامانىڭ “رەسەيگە ەرىكتى تۇردە كەلەتىندەردىڭ (بۇل كەتىپ، قايتا كەلەمىن دەگەندەرگە دە قاتىستى) جاعىمدى الەۋمەتتىك بايلانىسقا قوسىلىپ، رەسەي قوعامىنىڭ تولىققاندى مۇشەسى بولۋىنا قولايلى رەجيم جاساۋعا” باعىتتالاتىنى ايتىلعان.

«بۇل – ءبىزدىڭ وتانىمىز»

قازاقستاندا ورىستار سانى جاعىنان ەكىنشى ورىن الادى. ستاتيستيكا بويىنشا، 2018 جىلدىڭ باسىندا ورىستار ەلدەگى تۇرعىنداردىڭ 20 پايىزىن (3,6 ميلليون) قۇراعان.

سسسر تاراعان سوڭ ەلدەن كەتكەن ورىستاردىڭ سانى 1,2 ميلليوندى شامالايدى. ونىڭ دەنى رەسەيگە كەتتى.

سولاردىڭ اراسىندا 1999 جىلعا دەيىن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اقتاۋ اتتى شاعىن اۋىلىندا (ورالدان 100 كم قاشىقتىقتا) تۇرعان كۋربانوۆتار وتباسى بار. كەتەر كەزدە كۋربانوۆتار اۋىلداعى جالعىز ورىس وتباسى ەدى.

رەسەيگە كەتۋگە ون ءبىرىنشى سىنىپتا وقيتىن ۇلدارى رومانى ۇرىلاردىڭ اتىپ ولتىرگەنى سەبەپ بولادى، ءجاسوسپىرىم ولاردى سيىر ۇرلاپ جاتقان جەرىنەن ۇستايدى. وتباسى رەسەيدىڭ ورلوۆ وبلىسىنا كوشەدى، بىراق ول جاقتا ۇزاق تۇرمايدى. ءبىر-ەكى ايدان سوڭ كۋربانوۆتار قايتادان قازاقستانعا ورالادى.

- ول جاقتا جۇماق ورناعان دەۋگە كەلمەيدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن سوزگە كەلمەدىك، بىراق جۇمىس تابىلمادى. ازاماتتىق الۋدا كوپ ماسەلە تۋىندادى. جاڭا جۇيەگە بەيىمدەلە الماعان شىعارمىز. قىسقاسى، ولاردىڭ تۇرمىس-سالتىن قابىلداي الماي، كەرى قايتتىق. قازاقستانعا ۇيرەنىپ قالىپپىز. ءبىزدىڭ مەنتاليتەت باسقا، – دەيدى وتاعاسى ۆالەري كۋربانوۆ.

قازىر ولار ورالدا تۇرادى. ۆالەري ەكسكاۆاتورشى بولىپ ىستەيدى، قازاقستاندا «وزدەرىنە ەشكىمنىڭ قىسىم جاسامايتىنىن»، قازىر ەگدە تارتقان جاسىندا «ەشقايدا كەتۋدى ويلامايتىنىن» ايتادى.

- بۇل – ءبىزدىڭ وتانىمىز. قارتتاردى وسىندا جەرلەدىك. ءوزىم، ايەلىم جانە قىزىم قازاقشا سويلەي الامىز. الپىسقا كەلگەن جاسىمدا باسقا كىمگە كەرەكپىن؟، – دەيدى ول.

قوش بول، قازاقستان!

1990 جىلدارى باستالعان ورىستاردىڭ قازاقستاننان كەتۋ پروتسەسى ءالى دە جالعاسىپ كەلەدى.

34 جاستاعى يۋري زۋەۆ 2008 جىلى رەسەيگە كەتتى. ول اتا-اناسىمەن بىرگە تۋىپ-وسكەن جەرى ورالدان كورشى ورىنبور وبلىسىنا كوشىپ كەتتى.

يۋري زۋەۆ

يۋري زۋەۆ

- كەتكەنىم ءۇشىن وكىنبەيمىن. ورالدا قالىپ قويسام، ىشىمدىككە سالىنىپ كەتەر ەدىم. ونداي قالادا باسقا ىستەيتىن ەشتەڭە جوق بولاتىن، – دەيدى ول.

يۋري قازاقستاندا ۇلتشىلدىق بەلگىلەرىن كورگەنىن ايتادى.

- تۇرمىستىق دەڭگەيدەگى ۇلتشىلدىق اركەز بولاتىن شىعار. بىراق كەيدە شەكتەن شىعىپ كەتەدى. ماسەلەنىڭ تامىرىنا ءۇڭىلۋ كەرەك، ال مىناۋ – الەۋمەتتىك ماسەلە، – دەيدى ول.

ءپۋتيننىڭ «ورىس الەمى» تۋرالى ميگراتسيالىق ساياساتىن زۋەۆ رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ «رەيتينگتى كوتەرۋ» ارەكەتى دەپ سانايدى.

- زەينەتاقى جاسىن ءوسىرۋ، قوسىمشا قۇن سالىعى مەن باعانىڭ وسۋىنە قاراي ونىڭ رەيتينگى تومەندەدى. قاراپايىم حالىقتىڭ جاعدايى جاقسى ەمەس. سوعان قاراماي سيريانى قالپىنا كەلتىرمەك. ال اۋىلداردا فەلدشەرلىك بولىمشەلەردى جاۋىپ جاتىر. بۇل وتە جامان، – دەيدى زۋەۆ.

«لاد» رەسپۋبليكالىق سلاۆيان قوزعالىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى پەتر كۋزمەنكو قازاقستانداعى ورىستاردىڭ جاعدايىن «الاڭداتارلىق» دەپ سانايدى.

- قازاقستاننىڭ تەك قازاقتار ءۇشىن مونوەتنيكالىق مەملەكەت جاساپ جاتقانىن سەزەمىز. ول الدىمەن ءتىل ساياساتىنان بايقالادى. ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ ورىس ءتىلى تۇككە جاراماي قالادى. مەملەكەتتىك مەكەمەگە تەك قازاق ءتىلىن بىلەتىندەردى الادى، – دەيدى ول.

كۋزمەنكونىڭ ايتۋىنشا، ولاردىڭ ۇيىمىنىڭ قوعامدىق قابىلداۋىنا رەسەيگە كوشۋ ماسەلەسىن سۇراپ «وتە كوپ ادام» كەلەدى. ولاردىڭ كەتۋ سەبەبى كوبىنە بيلىكتىڭ ءتىل جانە كادر ساياساتىمەن بايلانىستى ەكەن.

كۋزمەنكونىڭ پىكىرىنشە، ورىس ءتىلدى تۇرعىندار ءتىپتى جەرگىلىكتى بيلىك دەڭگەيىندە ەلدىڭ ساياسي ومىرىنەن تىس قالعان. ونىڭ دەرەگى بويىنشا، سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا جىل سايىن قازاقستاننان رەسەيگە شامامەن 10 مىڭعا جۋىق ادام قونىس اۋدارادى.

الايدا كۋزمەنكو ءپۋتيننىڭ ءسوزى «ورىس الەمىنە، سونىڭ ىشىندە قازاقستانعا ەش ىقپالى جوق» دەپ سانايدى.

- ءبىز تەك وزدىگىمىزدەن كۇن كورىپ جاتىرمىز. رەسەيدەن ەش كومەك جوق، سوعان رەنجيمىز. ماتەريالدىق تۇرعىدا جاعدايىمىز جاقسى، 50 جىلدا ەشكىم قۇقىعىمدى شەكتەگەن جوق. بىراق ورىس مەكتەبى جابىلعاندىقتان ەڭبەككە قابىلەتتى ادامدار اۋىل-قالالاردان كەتىپ جاتىر. رەسەيدە ءبىزدى ەشكىم مۋزىكامەن گۇل ۇستاپ قارسى الايىن دەپ تۇرعان جوق. بىراق بارام دەگەندەر بالالارى ءۇشىن كەتەدى، – دەيدى كۋزمەنكو.

«لاد» بەلسەندىسىنىڭ ايتۋىنشا، رەسەيدەگى ەڭ ۇلكەن پروبلەما – ازاماتتىق الۋ.

- بۇل – وتە كۇردەلى بيۋروكراتيالىق پروتسەدۋرا. ءيا، قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى دا، وتانداستار تۋرالى زاڭ دا بار، بىراق رەسەيلىك شەنەۋنىكتەر قازاقستانداعى سياقتى ەشكىمگە باعىنبايدى. بىزدىكىلەر ازاماتتىق الۋ ءۇشىن رەسەيدە كەم دەگەندە بەس جىل تۇرۋلارى كەرەك. ازاماتتىعىڭ بولماسا ەش قۇقىعىڭ جوق «گاستاربايتەرسىڭ»، – دەيدى ول.

كەيبىر ەلدەن كەتۋگە تىرىسقان ورىستاردىڭ ايتۋىنشا، كوشۋدىڭ ەڭ باستى ساتىسىندا قيىندىقتار تۋىندايدى. الەكسەي مارتىنوۆ (ءوز ءوتىنىشى بويىنشا اتى-ءجونى وزگەرتىلدى-رەد.) رەسەيمەن شەكتەسەتىن اقتوبەدە تۇرادى. ءۇش جىل بۇرىن جاس جىگىت قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا كورشى ەلگە كەتۋدى ۇيعاردى.

- مۇنداعىنىڭ بارىنەن مەزى بولدىم! سول جاقتا باعىمدى سىناپ كورەيىن دەدىم، – دەپ تۇسىندىرەدى الەكسەي.

ول ءبىر اي بويى قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسىنا قاجەتتى قۇجاتتاردى جيناپ، رەسەيدىڭ ورالداعى كونسۋلدىعىنا وتكىزبەك بولادى (قازاقستان باتىسىنداعى ءتورت ايماق – باتىس قازاقستان، اقتوبە، ماڭعىستاۋ جانە اتىراۋ وبلىستارىنا ءبىر كونسۋلدىق قىزمەت كورسەتەدى).

- كونسۋلدىققا قۇجاتتارىمدى وتكىزە المادىم. ءوزىمدى قابىلدامادى، قابىلداۋعا سايت ارقىلى جازىلۋ كەرەك بولدى، ول جۇمىس ىستەمەي تۇردى. كونسۋلدىق قىزمەتكەرلەرىنە ونى جەتكىزەيىن دەدىم، ەش پايدا بولمايدى. ءبىر اي اۋرەلەنگەن سوڭ ويىمنان اينىدىم. باعدارلامانى ەپپەن قۇرتۋ ءۇشىن ادەيى وسىنداي قيىندىقتار جاساپ قويعان با، ول جاعىن بىلمەيمىن، – دەيدى الەكسەي.

قازىر ول كوشۋ تۋرالى سيرەك ويلايدى. قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ العان ول ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە جەردە جۇمىس ىستەيدى.

باقىلاۋشىلار نە دەيدى؟

الماتىلىق جۋرناليست سەرگەي دۋۆانوۆ ورىستاردىڭ سوڭعى كوشى ۋكرايناداعى جاعدايدان سوڭ باستالدى دەپ سانايدى.

سەرگەي دۋۆانوۆ

سەرگەي دۋۆانوۆ

- رەسەيلىك باق ارقىلى جۇرگىزىلگەن ءپۋتيننىڭ ۇگىت-ناسيحاتى ورىستار مەن باسقالارعا رەسەيلىك «رەنەسسانس» ءداۋىرى كەلدى دەگەندى ءسىڭىردى، ياعني رەسەي «اياعىنان تىك تۇردى»، ودان باسقالاردىڭ ءبارى قورقاتىن زامان ورالدى دەپ سەندىردى. بىراق ونىڭ ناتيجەسى ايانىشتى بولىپ شىقتى، – دەيدى ول.

دۋۆانوۆتىڭ پىكىرىنشە، «قازاقستان ازاماتتارىنا يمپەريالىق امبيتسيانى ءسىڭىرۋ ادامداردى يدەولوگيالىق جىككە ءبولىپ قانا قويماي، قازاقستان قوعامىنا ۇلتارالىق شيەلەنىس اكەلدى».

- ءبىر جاعىنان، قازاقستانداعى ورىستاردىڭ بىرقاتارى وزدەرىن «ۋاقىتشا تۇرعىن» سەزىنىپ، قازىرگى جاعدايلارىنا باسقاشا قاراي باستادى. ەكىنشىدەن، قازاق ۇلتشىلدىعى كۇشەيدى، پۋتين مەن ونىڭ يمپەريالىق امبيتسياسىن قولدايتىندارعا سەپاراتيست رەتىندە قاراۋ باستالدى. ناتيجەسىندە، ادامدار تاعى دا رەسەيگە كوشە باستادى، – دەپ تۇسىندىرەدى جۋرناليست.

قوعامعا پايدالى ادامداردىڭ كەتۋىنىڭ كەرى سالدارىن مويىنداي وتىرىپ دۋۆانوۆ «رەسەيشىل ورىستاردىڭ كەتۋى قازاقستانداعى يدەولوگيالىق شيەلەنىستى باسادى» دەيدى.

- كەتە بەرسىن. <…> وزدەرى بىلەدى. ءوزىن بوتەن ساناپ تۇرعان ادام قانداي پايدا اكەلمەك؟ قازاقستاندىقتار اراسىندا رەسەيگە تەلمىرگەندەر ازايعان سايىن قازاقستان قوعامىندا بىرلىك كۇشەيە بەرەدى. بوتەن سانايتىن ادامنان وزىڭە جاقسى قارىم-قاتىناس جاساۋدى تالاپ ەتە المايسىڭ. ولار دا سولاي، – دەيدى جۋرناليست.

وپپوزيتسيالىق ساياساتكەر ءامىرجان قوسانوۆ ءپۋتيننىڭ قازىرگى باستاماسىن «ەلەكتورالدىق سيپاتقا يە» دەپ سانايدى جانە رەسەيدەگى دەموگرافيالىق پروبلەمالارمەن بايلانىستىرادى. (روسستات دەرەگى بويىنشا، 2018 جىلدىڭ قاڭتارىنان شىلدەسىنە دەيىن رەسەي تۇرعىندارى سانى 91 900 ادامعا ازايعان).

ءامىرجان قوسانوۆ

​«مەملەكەتكە جۇمىس كۇشى كەرەك. ەكىنشىدەن، قىرىمدى اننەكسيا جاساعان سوڭ سانكتسيا كۇشەيگەندىكتەن رەسەي مەن وزگە وركەنيەتتى الەم اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ناشارلادى، حالىقتىڭ كوڭىلىن سودان باسقاعا اۋدارۋ كەرەك» دەيدى قوسانوۆ. ءۇشىنشى سەبەپ رەتىندە ساياساتكەر «كرەملدىڭ بۇرىنعى سوۆەت وداعىن جاڭعىرتۋدى كوزدەيتىنىن، سول كەڭىستىكتە ىقپالىن ساقتاپ قالۋعا ۇمتىلاتىنىن» ايتادى.

- جاڭا تۇجىرىمدامادا رەسەيدەن تىس تۇراتىن وتانداستاردى قولداۋ تۋرالى كوپ ايتىلعانى بەكەر ەمەس، – دەيدى قوسانوۆ.

ول كرەملدىڭ مالىمدەمەسى رەسەيدەن تىسقارى تۇرىپ جاتقان ورىستاردىڭ، سونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق ورىستاردىڭ ساناسىنا ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمدى، بىراق ءپۋتيننىڭ ءسوزى ءبارىن شەشەدى دەپ سانامايدى.

قوسانوۆ رەسەيدىڭ قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ ۇلكەن اعىنىن قابىلداي الاتىنىنا دا كۇماندانادى.

- سىڭارجاق ءارى وليگارحتارعا بەيىمدەلگەن ەكونوميكالىق ساياسات جۇرگىزىپ وتىرعان جانە حالىقارالىق وقشاۋلاۋعا ۇشىراعان رەسەيدىڭ وزىندە ماسەلە باستان اسادى. جۋىق ارادا «ۇلى ورىس كوشىن» قابىلداۋعا ءازىر دەپ ويلامايمىن، – دەيدى ول.

Related Articles

  • قاڭىراعان قالا، قيراعان عيماراتتار ءھام كۇشەيگەن كۇزەت

    اسىلحان ماماشۇلى ارىستاعى ورتەنىپ جاتقان عيماراتتىڭ ءبىرى. 25 ماۋسىم 2019 جىل.  ارىستاعى جارىلىستان كەيىن قالا كوشەلەرى بوس قالعان. جارىلىستان قالادا ءبىراز ءۇي مەن عيمارات قيراعان. ارىس قالاسىنا بارعان ازاتتىق ءتىلشىسىنىڭ كورگەندەرى. “جارىلىس بولعاندا ءبارىن تاستاي قاشتىق” ارىستىڭ كىرەبەرىسىندە كۇزەت كۇشەيگەن. پوليتسەيلەر مەن قارۋ ۇستاعان اسكەريلەر قالاعا تۇرعىنداردى كىرگىزبەي تۇر. سول ماڭدا “ۇيىمە بارسام” دەگەن ەكى جۇزگە جۋىق ادام كەلگەن. سولاردىڭ ءبىرى سادىق ورازگەلدى جارىلىس بولعاندا “الدى-ارتىنا قاراماي قاشقاندارىن” ايتادى. – قۇجاتىمدى الۋىم كەرەك. قورادا مالدار قالعان، سولاردى سۋارۋ كەرەك. جاياۋ بولسا دا، كىرىپ شىعۋىم كەرەك. كەشە جارىلىس بولعاندا قۇجاتتارىمدى، ءبارىن تاستاي قاشتىق عوي، – دەدى ارىس تۇرعىنى. اۋىلعا كىرەبەرىستە تۇرعان تاعى ءبىر تۇرعىن “جولعا شىعۋىم كەرەك، ۇيدە قۇجاتىم مەن پويىز

  • توقاەۆ: بيلىك حالىقتىڭ تالابىن ەستىدى، جۇمىس ىستەيمىز

    قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋ كۇنى داۋىس بەرگەن ءسات. نۇر-سۇلتان، 9 ماۋسىم 2019 جىل. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ Euronews تەلەارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ەلدەگى ميتينگىلەر مەن حالىقتىڭ تالابى جايلى ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، بيلىك نارازىلىققا شىققانداردىڭ تالابىنا قاتىستى جۇمىس جاساپ جاتىر. “نارازىلار الەۋمەتتىك ماسەلەلەر بويىنشا تالاپتار قويدى. ماسەلەلەر بارىن جوققا شىعارمايمىن. حالىق كەدەيلەندى. ولار بيلىكتەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋدى تالاپ ەتەدى. بيلىك ەستىدى. جۇمىس ىستەيمىز” دەدى ول. قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدەگى سايلاۋ ءادىل ءوتتى دەپ سانايدى. “ارينە، ولار (سايلاۋ ءادىل ەمەس دەپ نارازىلىققا شىققاندار – رەد.) بوساتىلادى. ولار سايلاۋ ءادىل وتپەدى دەپ ويلايدى. ال مەنىڭ ويىمشا، سايلاۋ جالپى ءادىل ءوتتى” دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى تەلەارناعا. توقاەۆ Euronews ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ميتينگ كەزىندە كەزدەيسوق ۇستالعانداردان كەشىرىم سۇرادى. قازاقستان باسشىسى ۇستالعاندار

  • دوسىم ساتپاەۆ: “ەسكى كادرلارمەن جۇيەنى جاڭارتۋ مۇمكىن ەمەس”

    پيوتر تروتسەنكو ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ. الماتى، 5 ماۋسىم 2019 جىل. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا قازاقستاندا سايلاۋالدى ناسيحاتتىڭ قالاي وتكەنى جانە جاڭا پرەزيدەنتتى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا قانداي سىناق كۇتىپ تۇرعانى تۋرالى ايتتى. ازاتتىق: قازاقستانداعى سايلاۋالدى ناسيحاتى تۇرلىشە باعالانىپ جاتىر. ءبىر جاق باسەكە مەن ساياسي بالاما بار دەيدى. ەقىۇ ميسسياسى باستاعان ەكىنشى جاق سايلاۋالدى ناسيحاتىن سۇرەڭسىز، ازىن-اۋلاق ۇران مەن بيلبوردتان اسپايتىن ناۋقان دەپ سيپاتتايدى. بۇل سايلاۋالدى ناسيحاتىن تارتىستى باسەكە دەۋگە كەلە مە؟ دوسىم ساتپاەۆ: بۇل سايلاۋ باقىلاۋ تىزگىنىن ۋىسىنان شىعارماعان ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىڭ (نۇرسۇلتان نازارباەۆ – رەد.) بيلىكتى مۇراگەرگە تاپسىرۋ پروتسەسىن زاڭداستىرۋ ارەكەتى ەكەنىن نەگىزگە الۋ كەرەك. سوندىقتان سايلاۋ ويىنشىلاردىڭ ءبارى وزدەرىنە بەرىلگەن ءرولى مەن ورنىن جاقسى بىلەتىن سپەكتاكلگە

  • قاستاندىقپەن ولتىرىلگەن بەلسەندى عالى باقتىباەۆتىڭ اۋىلى

    ەلەنا ۆەبەر عالى باقتىباەۆتىڭ تۋىستارى بەلسەندى اتىپ ولتىرىلگەن ءۇيدىڭ الدىندا وتىر. قاراعاندى وبلىسى، اتاسۋ اۋىلى، 1 ماۋسىم 2019 جىل. اتاسۋ اۋىلى تۇرعىندارىن قوعام بەلسەندىسى عالى باقتىباەۆتىڭ قاتىگەزدىكپەن ءولتىرىلۋى شوشىتتى. جەرگىلىكتى جۇرت مارقۇمدى “باتىل، شىنشىل” ءارى “اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ماسەلەسى جايلى ءجيى شاعىم جازاتىن ادام ەدى” دەپ ەسكە الادى. ازاتتىق ءتىلشىسى اتاسۋدا بولىپ، بەلسەندىنىڭ تۋىستارى جانە اۋىلداستارىمەن سويلەسىپ قايتتى. اتاسۋ تۇرعىندارىن دۇرلىكتىرگەن وقيعا قاراعاندىدان ەكى ءجۇز شاقىرىم جەردە ورنالاسقان اتاسۋ اۋىلىندا 14 مىڭنان استام ادام تۇرادى. ازاتتىق تىلشىسىنە مامىردىڭ 28-ىنە قاراعان ءتۇنى وسى اۋىلدا اتىپ ولتىرىلگەن جەرگىلىكتى بەلسەندى عالى باقتىباەۆ تۇرعان ءۇيدى بىردەن تابۋ مۇمكىن بولمادى. كوشەدە كەزدەسكەن ادامدار بەلسەندىنىڭ ۇيىنە قالاي بارۋعا بولاتىنىن تۇسىندىرە الماعانىمەن، عالى باقتىباەۆتى جاقسى بىلەتىنىن، ونىڭ اۋىلداستارىنا

  • توقاەۆ: “جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى”

    قوستاناي وبلىسى  جەر تۋرالى ويىن قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەرمەن كەزدەسۋىندە ايتتى. – باسقا وبلىستارداعىداي مۇندا دا بەلگىلى ءبىر ماسەلەلەر بار. بىراق، ۇكىمەتتىڭ كومەگىمەن بۇل پروبلەمالاردى شەشۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلەدى. ال، جەر ماسەلەسىنە كەلەر بولساق، كىم جۇمىس ىستەيدى، جەر سوعان تيەسىلى. ەكىنشىدەن، جەر شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايدى. بۇل مەنىڭ پرەزيدەنت رەتىندە تۇبەگەيلى ۇستانىمىم، – دەدى مەملەكەت باسشىسى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنە مەملەكەتتىك تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان قولداۋ ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتتى.

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: