|  | 

كوز قاراس

قازاق ەلدىگىن ساقتاۋ ءۇشىن كونىپ وتىر…

قاراعاندى وقيعاسىنىڭ ءتۇپ-توركىنى دە الەۋمەتتىك تەڭسىزدىككە تىرەلگەندەي: ەتنيكالىق توپ – باي، جەر يەسى – كەدەي، ولار مورالدىق تۇرعدا باسىم، بۇلار قورلانىپ ءجۇر. مارقۇم 23 جاسار بالانىڭ قازاسى وسى قىجىل شوعىنا ماي قۇيعانداي اسەر ەتتى. راقىمجاننىڭ جوعىن جوقتاعانداردى، قازاق بىرىگۋى كەرەك دەگەندەردى ۇلتشىلعا، فاشيستكە تەڭەۋ ءوز ارامىزدا ۇدەپ تۇر، ءتىپتى، قازاقستاننان ءتۇڭىلدىم، قازاقتار قورقىنىشتى بوپ بارادى، دەگەن قازاقتاردى بايقادىم. ويدان وزا شابۋعا اسىقپاساق. راس، قازاق ءوز جەرىندە، ەلىندە كۇشتى بولۋى كەرەك، ول – بىلەك پەن جۇدىرىقتىڭ كۇشى ەمەس، زاڭ كۇشى بولۋى ءتيىس. اراب امىرلىكتەرىندە جەرگىلىكتى حالىق – ارابتار 20 پايىزعا جەتپەيدى، قالعانى – ءتۇرلى ەتنيكالىق توپتار. سونىڭ ءبارى جاڭاعى 20 پايىزعا قىزمەت ەتەدى، الەۋمەتتىك ارتىقشىلىقتىڭ ءبارى ارابقا: جاڭا تۋعان اراب بالاسىنىڭ ەسەپشوتىنا مەملەكەت 40 000 دوللار سالادى، ەل ەگەسىنە قارا جۇمىس ىستەتپەيدى، ت.ب. تاي ەلىندە بيزنەس اشىپ بايۋعا بولادى، بىراق، كاسىبىڭدى تايلىققا تىركە؟! اناۋ دامىدى دەگەن ەۋروپانىڭ وزىندە “ەۋروپالىق قۇندىلىقتار” دەگەن ۇعىم بار، مىسالى، اعىلشىننىڭ ءتىل، ءدىن، داستۇرىنە مەنسىنبەي قاراعاندى مەملەكەتتەن قۋىپ شىعادى، كەۋدەمسوق بولساڭ ەلىڭە بارا عوي. بۇل كوپ ەل دامۋ كەزەڭىندە وتكەن سۇرلەۋ. ءۇي يەسى شاڭىراعىن تىكتەپ، كەرەگەسىن بەكىتىپ السا قوناقتارعا دا جايلى بولادى. ءبىز بولساق ءتىلى كوپ، ساياستى كوپ، قوجايىنى كوپ…كوپ…كوپ جولعا ءتۇسىپ الدىق. مۇناي قىتايلىق سنپس-كە ءوتىپ جاتىر، جانارمايدىڭ جارتىسى رەسەي ەنشىسىندە، ۋران دا سودا، التىن-كۇمىس جويىتتە، كومىر ۇندىستە… ءۇندىس دەمەكشى بار يگىلىگىنەن جۇرداي بولعان جۇمىر جەردىڭ بەتىندە “قىزىل تەرىلەر” عانا شىعار، رەزەرۆاتسيادان ۇزامادى بايعۇستار. ءبىزدى ونداي تاعدىردان قۇداي ساقتاسىن، دەسەدە، قالىڭ بايلىق قايناعان قازاننان قاسپاق قىرۋعا حاقىسى جوق قازاقتىڭ شىرىلى ءار جەردەن شىعادى، ال ءبىر قازاق شىرقىراسا مىڭ قازاقتىڭ سۇيەگى سىرقىرايدى. سونى ۇقپاي ءوز ۇلتىڭنان بۇلىكشى ىزدەۋ، ۇلى وركەنيەتكە جالعىز ءوزىڭنىڭ ورەڭ جەتكەندەي ءدىلمارسۋ اسا اقىلدى ءىس ەمەس. قازاق ەلدىگىن ساقتاۋ ءۇشىن كونىپ وتىر، سول كونبىستىكتىڭ ءتۇبى ونى ساباۋعا اپارسا – مەملەكەت يەسىنىڭ تىپتەن سورلاعانى. وزگەنىڭ ءوتى جارىلىپ كەتسە دە جەر – قازاقتىڭ بايىرعى جەرى، جالعىز وتانى. ۇيىڭدە وتىرعان قوناقتاردا وتاعاسىنان يمەنۋ، قۇرمەتتەۋ، ءسوزىن تىڭداۋ دەگەندەي سەزىم بولادى، بىزدەگى سۇيەكسىز ساياساتتىڭ كەسىرىنەن سول تۇيسىك جويىلدى. بۇل – قازاق قازاقتى كەكەتەتىن، تىلدەيتىن ماسەلە ەمەس، ەل بولىپ تولعايتىن كۇردەلى ءتۇيىن.
قاقاعان ايازدا تابانداپ تۇرىپ، سوزگە ەرمەي، ساۋاتتى تالاپ قويعان ازاماتتار جارادى!

Serik Abikenuly

Facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • ءبارى جاقسى دەگەنمەن بارى اقساۋدا

    2018 جىلى ەلىمىزدەگى ءۇش بىردەي ءموز جاڭالاندىرۋدان ءوتىپ، تولىق جاڭعىردى دەپ جاريالاندى. ەندى ولار ەلىمىزدى مۇناي ونىمدەرىمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتەتىن بولدى دەپ بوركىمىزدى اسپانعا اتتىق. رەسمي دەرەكتەر ىشكى رىنوگىمىز بەنزينمەن -93,2.، ديزەلدى وتىنمەن -91,1پايىزعا وتاندىق ونىممەن قامتاماسىز ەتىلەدى دەپ جاريالادى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ءتىپتى رەسەيدەن ساتىپ الىناتىن ديزەلدى وتىن كولەمى 40 مىڭ تونناعا دەيىن ازايىپ، ال اۆياتسيالىق كەروسين مۇلدە الىنبايتىنىن دا ايتىپ قۋانتتى. وسىنداي قۋانىشتى حابارلار بولىپ جاتقانىمەن ونىڭ ىشكى سىرلارى باسقا بولىپ شىقتى. ونى ماجىلىستەگى «حالىقتىق كوممۋنيستەر» فراكتسياسى اشىپ وتىر. فراكتسيا جەتەكشىسى ايقىن قوڭىروۆ اۆتو وتىن ءوندىرىسى وسىلاي ارتتى دەپ جاقسى حابار تاراتقانىمىزبەن جازدىق ديزەلدى وتىننىڭ باعاسى 21.9%، ال قىستىق ديزەلدى وتىننىڭ باعاسى 26.2% ارتقانىن ايتادى. ىشكى رىنوكتىڭ سۇرانىسى تولىق

  • مارات ءبايدىلداۇلى:   ەلىمىزدى وزگەرىستەر كۇتەدى

    «ادام اقيقاتتى باس كوزىمەن كورمەيدى، اقىل كوزىمەن كورەدى» دەيدى شاھكارىم قۇدايبەردىۇلى. مەن دە ەلىمىزدىڭ تاياۋ بولاشاعىنا قاتىستى وزىمشە «اقىل كوزىمەن» قاراعان كەيبىر ويلارىممەن بولىسكىم كەلەدى. سونىمەن باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ ۇكىمەتى دوعارىسقا كەتكەنىن ءبارىڭىز بىلەسىزدەر. مۇنىڭ استارىندا نە سىر بار؟ ەلىمىزدى قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇر؟ سوعان بارلاۋ جاساپ كورەلىك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ 21 اقپان كۇنگى مالىمدەمەسىندە «ۇكىمەت مۇشەلەرى، مينيسترلەر، اكىمدەر حالىقپەن جۇمىس ىستەي المادى، سونداي-اق جۇرتشىلىقتىڭ پروبلەمالارىنا قۇلاق اسىپ، اتقارىلىپ جاتقان ىستەر مەن ساياساتتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە شاماسى كەلمەدى» دەگەن كىنا تاعىلدى. ونىمەن كەلىسپەۋگە بولمايدى. مەنىڭشە ەندى وقيعالار بارىسى بىلاي ءوربيدى. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ 27 اقپاندا وتەتىن كەزەكتى سەزىندە مەملەكەت باسشىسى الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋگە جانە ازاماتتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان بىرقاتار شارالار ۇسىناتىنى

  • نەسيە قايدا جۇمسالىپ جاتىر؟

    2018 جىلدىڭ 11 ايىندا بانكتەردىڭ حالىققا بەرگەن نەسيەلەرىنىڭ 52 پايىزى يمپورتتىق تاۋارلاردى الۋعا جۇمسالعان ەكەن. مۇنى «حالىقتىق كوممۋنيستەر» پارتياسىنىڭ ساراپشىلارى انىقتاپ وتىر. وسى پارتيانىڭ ماجىلىستەگى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ا.قوڭىروۆ مۇنى الاڭداتارلىق جاعداي دەپ ساناپ، ۇلتتىق بانك توراعاسى د.اقىشەۆكە ساۋال جولدادى. ويتكەنى، بارلىق دامىعان جانە دۇرىس جولمەن دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەردە نەسيەنىڭ ۇلكەن بولىگى ءوندىرىس پەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا بەرىلەدى. ال ساۋدا سالاسىنا، اتاپ ايتقاندا الىپساتارلىق جۇمىستار ءۇشىن بەرىلەتىن نەسيە كولەمى تومەن. بىزدە ءبارى كەرىسىنشە بولىپ وتىر. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا بىزدە وڭدەۋ ونەركاسىبىنە بەرىلەتىن نەسيە الەمدىك تاجىريبەنىڭ تالابىنا دا، قازاقستاندى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىنە دە جاۋاپ بەرە المايتىن ماردىمسىز حالدە. ونىڭ دا جالپى كولەمىنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى عانا ۇزاقمەرزىمدى قارىز سانالادى. سونىڭ ىشىندە، ۇزاقمەرزىمگە

  • قىتايدى قورشاعان اقش اسكەري بازالارى: اقش-تىڭ قىتايدى بولشەكتەۋ جوسپارى بولعان با؟

    سوڭعى جىلدارى اقش پەن قىتاي ەكونوميكا، قورعانىس سىندى ەڭ نەگىزگى سالالاردا باسەكەلەسە باستادى. قۇراما شتات تارابى ستراتەگيالىق باسەكەلەسى رەتىندە رەسەي مەن قىتايدى قاتار قويدى. سونىمەن بىرگە ءۇندى-تىنىق مۇحيتىنداعى اسكەري ارەكەتتەرى اقش پەن قىتاي اراسىندا تۋىلۋى مۇمكىن سوعىس قاۋپىن ەلەستەتتى. وسىعان بايلانىستى اقش-تىڭ اسكەري بازالارى قانداي ءرول اتقارىپ تۇر؟ قىتايدىڭ باستى قاۋىپتەرى نەدە؟ اقش-تىڭ اسكەري بازالارى قايدا، قالاي ورنالاسقان دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كوردىك. «2030 جىلى اقش قىتايدى بولشەكتەۋى مۇمكىن» 2009 جىلى 20 قاراشادا قىتايدىڭ حالىقتىق ازاتتىق ارميا اسكەري-اۋە كۇشتەرى ۋنيۆەرسيتەتى پروفەسسورى ءداي ءشۇي (Dai Xu) اتالعان جوعارى وقۋ ورنىندا «قىتايدى بولشەكتەۋ 2030 – اقش-تىڭ عالامدىق ستراتەگياسى جانە قىتاي داعدارىسى» اتتى اتىشۋلى لەكتسياسىن سويلەگەن. ونىڭ لەكتسياسى قىتايدىڭ وزگە اسكەري ماماندارى ايتقانداي

  • گيپەر جوبالاردىڭ جولى بولا ما؟

    كەڭەس وداعى جىلدارىندا مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسى گيگانتومانياعا قۇشتار بولدى. ءبىر ورتالىقتان باسقارىلعان جوسپارلى ەكونوميكادا ولار ازدى-كوپتى تيىمدىلىك كورسەتتى، بىراق نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشكەندە سولاردىڭ ءبارى ادىرا قالدى. ويتكەنى، نارىق گيگانتومانيانى سۇيمەيدى، ول ناقتىلىققا يكەمدىلىكتى ۇناتادى. سول سياقتى قازاقستان دا وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقتىڭ «كورپەڭە قاراي كوسىل» دەگەن ناقىلىن ۇمىتىپ، گيپەر جوبالارعا، مەگا جوبالارعا قۇمارلىق تانىتىپ كەلەدى. ماسەلەن، «قازاقستان-تۇركىمەنستان-يران» حالىقارالىق تەمىرجول مارشرۋتى جوباسىنا باستاماشى بولىپ، اقىرى ونى 2014 جىلى ىسكە قوستى. ارىپتەستەرىمىز بولىپ وتىرعان ەكى ەلدىڭ تاۋارلارى دا نارىقتى جارىپ، اعىلىپ جاتاتىندار ەمەس. وعان قازاقستان ارقىلى رەسەي قوسىلعاندا دا تاۋارلارى بىرتەكتى، ءبارىنىڭ دە قاۋزايتىنى نەگىزىنەن تابيعي رەسۋرستار. وسى جولمەن قازاقستان تاۋارلارى پارسى شىعاناعىنا تىكەلەي شىعاتىن بولادى دەپ جالاۋلاتقان ەدىك. سول دامەمىز اقتالدى ما؟

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: