|  |  |  | 

كوز قاراس وقيعا ساياسات

ماۋلەن اشىمباەۆ: قازاق حالقىنىڭ مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت ەكەنىن اشىق ايتۋىمىز كەرەك

قاراعاندى – تالاي تالانت پەن دارىنداردىڭ كىندىگىن كەسىپ، توماعاسىن سىپىرعان، قازاق ءۇشىن قۇت دارىپ، باق قونعان قاستەرلى مەكەن. سوڭعى اپتادا وسى ءبىر ولكەگە ەلدىڭ نازارى ەرەكشە اۋدى. ماسەلەنىڭ ءمانىسى دە بارشاعا ءمالىم.

بۇگىن ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جانات سۇلەيمەنوۆ ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ، ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. اتالعان ءىس بويىنشا ناقتى شارالار قولعا الىنىپ، تەرگەۋ امالدارىنىڭ جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن دا ايتتى. قازىردىڭ وزىندە وسى ىسكە قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن 8 ادامنىڭ ۇستالعانى، تاعى بىرەۋىنە ىزدەۋ جاريالانعانى بەلگىلى بولىپ وتىر. بۇل كەشەندى جۇمىستار ناقتى ناتيجەسىن بەرىپ، جاۋاپتى ادامدار زاڭعا سايكەس جازالارىن الادى.

وسى رەتتە، ورىن العان جايتقا قاتىستى از-كەم ءوز ويىمىزدى ءبىلدىرىپ، ءۇن قوسقاندى ءجون كورىپ وتىرمىن. بۇعان دەيىن تەرگەۋ امالدارى باستالىپ كەتكەندىكتەن، ىسكە كەدەرگى كەلتىرمەۋدىڭ قامىن جاساپ، سابىر ساقتاعان ەدىك.

الدىمەن، بۇل وقيعا ءبىزدىڭ دە جانىمىزعا ايازداي باتىپ، ورىمدەي جىگىتتىڭ قازاسى قابىرعامىزدى قايىستىرىپ كەتكەنىن ايتقىم كەلەدى. سوعان بايلانىستى قايتىس بولعان ازاماتتىڭ وتباسىنا قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ، وبلىستىق فيليالىمىز ارقىلى كوڭىلىمىزدى بىلدىردىك.

جالپى وسى ءبىر جايت قوعامىمىزدا تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا قاتىستى ءالى دە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىن تۇستاردىڭ بار ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. ءبىز مۇنداي جاعدايدا، ەڭ بىرىنشىدەن، بارلىق ءىس-ارەكەتىمىزدى ەلدىڭ بىرلىگىن ساقتاۋعا باعىتتاۋىمىز كەرەك. ويتكەنى قازىرگىدەي الەمدىك گەوساياسي جاعدايدىڭ ۋشىعىپ تۇرعان شاعىندا وسىنداي كيكىلجىڭدەردى ءوز مۇددەسىنە پايدالانىپ كەتكىسى كەلەتىن كۇشتەردىڭ بار ەكەنى بەلگىلى. ولاردىڭ كوزدەيتىنى ءبىزدىڭ بۇگىنگى بىرتۇتاستىعىمىزعا جىك ءتۇسىرىپ، ىرگەمىزدى ىدىراتۋ. سوندىقتان وسىنداي ايتاقتارعا ەرمەي، ەڭ اۋەلى ىشكى تۇراقتىلىعىمىزدى ساقتاۋعا، ونى ودان ءارى نىعايتۋعا اسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن.

وسى تۇستا وسالدىق تانىتقانداردىڭ عۇمىر بويى تىرنەكتەپ جيعان-تەرگەنىن ءبىر-اق كۇندە جوعالتىپ، بىرلىگى مەن بەرەكەسىنەن ايىرىلىپ قالعانىن دا كوزىمىز كورىپ ءجۇر. ال سول بىرلىك پەن بەرەكەنىڭ ار جاعىندا ەلدىك، مەملەكەتتىلىك، تاۋەلسىزدىك دەيتىن قاستەرلى ۇعىمدار تۇر. سوندىقتان قاسىقتاپ جيعانىمىزدى شەلەكتەپ توگىپ الماۋ ءۇشىن بىرلىگىمىزدى بەكەمدەپ، تۇراقتىلىعىمىزدى ساقتاۋدى ءبىرىنشى كەزەككە شىعارۋىمىز كەرەك. بۇل – قازاقستاندا تۇراتىن بارلىق حالىققا جۇكتەلەر جاۋاپكەرشىلىك.

ارينە، وسى جاعدايعا بايلانىستى كەيبىرەۋلەر الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى دە كوتەرىپ، ءىستىڭ بايىبىن باسقا باعىتقا قاراي بۇرۋدى كوزدەيتىندەرىن ءبىلدىرىپ قالىپ جاتىر. دەسەك تە، ەلىمىزدە الەۋمەتتىك سالانى جاقسارتۋ ءۇشىن قىرۋار شارۋانىڭ اتقارىلعانىن، وزەكتى دەگەن ماسەلەلەردىڭ ءوزى وڭ شەشىمىن تاۋىپ، كوپ ءتۇيىننىڭ كۇرمەۋى شەشىلە باستاعانىن ايتۋىمىز كەرەك. سول باستاعان ءىستى جالعاستىرۋ ءۇشىن دە ءبىز بىرلىگىمىزدەن ايىرىلماي، ونى قايتا كۇشەيتە تۇسۋگە ءتيىسپىز.

سونداي-اق قازاقستانداعى الەۋمەتتىك احۋالعا تەك قازاق ۇلتى ەمەس، ەلدەگى بارلىق ەتنوس وكىلدەرى دە جاۋاپتى ەكەنىن جانە سونى سەزىنۋى كەرەكتىگىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. سول سەبەپتى بارلىق حالىق ورتاق ماقساتقا ۇيىسۋى قاجەت. بىرلىك پەن تۇراقتىلىقتى دارىپتەپ، كەز كەلگەن ماسەلەنى اقىلعا سالىپ شەشۋگە ماشىقتانۋىمىز كەرەك. بۇل – ءبىز ۇمتىلعان دامىعان، باسەكەگە قابىلەتتى قوعامنىڭ بەينەسى.

ءبىزدىڭ كەز كەلگەن ۋاقىتتا كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن تاعى ءبىر ەڭ باستى ماسەلەمىز – تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتۋ. ونىڭ كىلتى بىرلىك پەن ىنتىماقتا ەكەنىن اتا-بابامىز ءاۋ باستان ايتىپ كەتكەن. سونىڭ ارقاسىندا، ياعني قازاقستاندى مەكەندەگەن بارلىق حالىقتىڭ باسىن ءبىر ارناعان توعىستىرۋ ارقىلى ءبىز بۇگىنگى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىك.

ءبىز كوپەتنوستى ەل بولۋدى ءوزىمىز تاڭداپ العانىمىز جوق. بۇل – تاريحتىڭ تارتۋى. سوندىقتان وسى باسىمدىعىمىزدى ءوز پايدامىزعا جاراتا ءبىلۋدىڭ ماڭىزى زور. وسى رەتتە بارلىق ازاماتتارعا بىردەي مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرۋ ارقىلى ەلىمىزدەگى ءار ۇلت وكىلىنە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەتىنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. سونداي-اق قازاق حالقىنىڭ دا جاۋاپكەرشىلىگى ارتا تۇسەتىنى انىق.

تاعى ءبىر ماڭىزدى جايت، قازاقستان كوپەتنوستى مەملەكەت بولعانىمەن، قازاق حالقىنىڭ مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت ەكەنىن اشىق ايتۋىمىز كەرەك. وعان ەشكىمنىڭ كۇمانى دە بولماۋى ءتيىس. ءتىپتى قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل بولۋىنىڭ وزىندە دە ۇلكەن ءمان جاتىر. بىراق ەشكىمدى الالاماي، بارلىق ازاماتقا ورتاق مۇمكىندىك قالىپتاستىرۋ وركەنيەتتىڭ بەلگىسى جانە تۇراقتى دامۋدىڭ كەپىلى ەكەنىن ۇمىتپايىق.

سونىمەن قاتار ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى، «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى، ۇلتتىق كودتى ساقتاۋ، اتا-بابامىزدىڭ ءداستۇرىن دارىپتەپ، كەڭ جازيرا دالامىزدىڭ الەمدىك وركەنيەتتەگى ۇلەسى سياقتى اۋقىمدى جۇمىستار ۇلتتىق سانامىزدى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعانى بەلگىلى. وسى جۇمىستاردىڭ بارلىعى اتا-بابامىزدىڭ ارمانى بولعان مەملەكەتتىگىمىزدى كۇشەيتۋگە جانە تاۋەلسىزدىگىمىزدى ماڭگىلىك ەتۋگە ارنالعانىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك.

سوندىقتان ءبىز بىرلىكتى تۋ ەتىپ، ەلدىكتىڭ ىرگەسىنە سىزات تۇسىرەتىن كەز كەلگەن قاۋىپكە قارسى تۇراتىن يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. ۇلتىمىزدىڭ ەرتەڭىنە جانىمىز شىن اشىسا، ۇرپاققا بىرلىگى بەكەم، ىنتىماعى جاراسقان مەملەكەت قالدىرۋدى ويلاۋىمىز كەرەك. وسى جولدا ءبارىمىز ءبىر كىسىدەي اتسالىسىپ، اقىلمەن ارەكەت ەتەيىك.

ماۋلەن اشىمباەۆ،

«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى 

ult.kz

Related Articles

  • گيپەر جوبالاردىڭ جولى بولا ما؟

    كەڭەس وداعى جىلدارىندا مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسى گيگانتومانياعا قۇشتار بولدى. ءبىر ورتالىقتان باسقارىلعان جوسپارلى ەكونوميكادا ولار ازدى-كوپتى تيىمدىلىك كورسەتتى، بىراق نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشكەندە سولاردىڭ ءبارى ادىرا قالدى. ويتكەنى، نارىق گيگانتومانيانى سۇيمەيدى، ول ناقتىلىققا يكەمدىلىكتى ۇناتادى. سول سياقتى قازاقستان دا وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقتىڭ «كورپەڭە قاراي كوسىل» دەگەن ناقىلىن ۇمىتىپ، گيپەر جوبالارعا، مەگا جوبالارعا قۇمارلىق تانىتىپ كەلەدى. ماسەلەن، «قازاقستان-تۇركىمەنستان-يران» حالىقارالىق تەمىرجول مارشرۋتى جوباسىنا باستاماشى بولىپ، اقىرى ونى 2014 جىلى ىسكە قوستى. ارىپتەستەرىمىز بولىپ وتىرعان ەكى ەلدىڭ تاۋارلارى دا نارىقتى جارىپ، اعىلىپ جاتاتىندار ەمەس. وعان قازاقستان ارقىلى رەسەي قوسىلعاندا دا تاۋارلارى بىرتەكتى، ءبارىنىڭ دە قاۋزايتىنى نەگىزىنەن تابيعي رەسۋرستار. وسى جولمەن قازاقستان تاۋارلارى پارسى شىعاناعىنا تىكەلەي شىعاتىن بولادى دەپ جالاۋلاتقان ەدىك. سول دامەمىز اقتالدى ما؟

  • نازارباەۆتان كەيىنگى قازاقستان نە بولماق؟

    2018 جىلى ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى كەي وقيعالار بيلىك ترانزيتىنە جان-جاقتى دايىندىق ءجۇرىپ جاتقانىن ايگىلەدى. ساياساتتانۋشى، تاۋەكەلدەردى باعالاۋ توبىنىڭ جەتەكشىسى دوسىم ساتباەۆ قازىرگى ترانزيت مەحانيزمى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ كوزى ءتىرى كەزدە عانا جۇمىس ىستەيدى، سوندىقتان بيلىكتىڭ قانداي جولمەن جانە كىمگە اۋىساتىنى بەلگىسىز دەپ ەسەپتەيدى. 2018 جىل اياقتالار تۇستا دوسىم ساتباەۆپەن باستى ساياسي وقيعالارعا تالداۋ جاساپ، نازارباەۆسىز قازاقستان تاپ بولاتىن ماسەلەلەرگە ءۇڭىلىپ كوردىك. ساياساتتانۋشى د.ساتباەۆ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ۇجىمدىق مۇراگەر بولا المايدى – دوسىم، بيىلعى ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعالاردىڭ ءبىرى ­– «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭنىڭ قابىلدانۋى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسى كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشىلىك ورگاننان كونستيتۋتسيالىق ورگانعا اينالدى، ال ءبىرىنشى پرەزيدەنتكە ونى ءومىر بويى باسقارۋ قۇقى بەرىلدى. كەيبىر ساراپشىلار بۇدان بيلىك ترانزيتىنە دايىندىقتىڭ نىشانىن بايقادى. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، بۇل

  • قازىرگى ۋاقىتتاعى قازاق تەلەۆيزياسىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ۇسىنىستار

    I. قازىرگى تەلەۆيزيا سيپاتى مەن بەتالىسى. جەر جۇزىندەگى مەديا-كەڭىستىك، سونىڭ ىشىندە تەلەۆيزيا جاڭا عاسىر باستالعالى بەرى، اسىرەسە سوڭعى ون جىل بەدەلىندە كۇرت وزگەردى. البەتتە، تەحنولوگيانىڭ كەشەۋىلدەپ جەتۋى جانە باسقا دا وبەكتيۆتى، سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرگە بايلانىستى قازاقستاندا بۇل وزگەرىس كەيىنگى بەس-التى جىلدا عانا بايقالدى. ەڭ اۋەلى، سپۋتنيكتىك جانە كابەلدىك جۇيەنىڭ جەدەل دامۋى كورەرمەننىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگىن مەيىلىنشە كەڭەيتىپ، كوبەيتىپ جىبەردى. قازىر قازاقستاننىڭ (دامىعان باتىس ەلدەرىن ايتپاي-اق تا قويالىق) كوپتەگەن ەلدى مەكەندەرىندە ء(ىرى، ورتاشا، شاعىن قالا، كەنتتەردە، قالاعا جاقىن اۋىلداردا) كەم دەگەندە وتىز شاقتى تەلەارنا كورۋگە بولادى. ەكىنشىدەن تەز تاراپ جاتقان ينتەرنەت پەن ارزان («قول جەتىمدى» دەپ ءجۇرمىز) سمارتفوندار اقپارات الۋدىڭ جاڭا «تۇما-باستاۋلارىن»: الەۋمەتتىك جەلىلەر، ءار قيلى سايتتار، youtube, on-lineفيلمدەر (بۇل فيلمدەردىڭ بارلىعى دەرلىك

  • قازاق ەلدىگىن ساقتاۋ ءۇشىن كونىپ وتىر…

    قاراعاندى وقيعاسىنىڭ ءتۇپ-توركىنى دە الەۋمەتتىك تەڭسىزدىككە تىرەلگەندەي: ەتنيكالىق توپ – باي، جەر يەسى – كەدەي، ولار مورالدىق تۇرعدا باسىم، بۇلار قورلانىپ ءجۇر. مارقۇم 23 جاسار بالانىڭ قازاسى وسى قىجىل شوعىنا ماي قۇيعانداي اسەر ەتتى. راقىمجاننىڭ جوعىن جوقتاعانداردى، قازاق بىرىگۋى كەرەك دەگەندەردى ۇلتشىلعا، فاشيستكە تەڭەۋ ءوز ارامىزدا ۇدەپ تۇر، ءتىپتى، قازاقستاننان ءتۇڭىلدىم، قازاقتار قورقىنىشتى بوپ بارادى، دەگەن قازاقتاردى بايقادىم. ويدان وزا شابۋعا اسىقپاساق. راس، قازاق ءوز جەرىندە، ەلىندە كۇشتى بولۋى كەرەك، ول – بىلەك پەن جۇدىرىقتىڭ كۇشى ەمەس، زاڭ كۇشى بولۋى ءتيىس. اراب امىرلىكتەرىندە جەرگىلىكتى حالىق – ارابتار 20 پايىزعا جەتپەيدى، قالعانى – ءتۇرلى ەتنيكالىق توپتار. سونىڭ ءبارى جاڭاعى 20 پايىزعا قىزمەت ەتەدى، الەۋمەتتىك ارتىقشىلىقتىڭ ءبارى ارابقا: جاڭا تۋعان اراب بالاسىنىڭ

  • قىتايلار عۇندارعا 80 جىل باعىنعان

    عۇنداردىڭ اسكەري مەمىلەكەتىنىڭ قۇرىلۋىبىزدىڭ زامانىمىزدان بۇرىنعى 215 جىلى عۇنداردىڭ كوشپەندى-اسكەري مەملەكەتى قۇرىلدى. ۇلىستىڭ قاعانى تۇمەن بولدى. تۇمەننىڭ باقتۇع( مودون) اتتى تاح مۇراگەرى بولدى، تۇمەن ونى تاح مۇراگەرلىگىنەن قاعىپ كورشىلەس نۇكۇز(月氏)دەرگە اماناتقا جىبەردى، ارتىنان ەكى ەل جاۋلاسقاندا نۇكۇز حانى مودوندى ولتىرمەك بولدى، مودون نۇكۇزدەردىڭ ءبىر جۇيىرىك اتىن قولعا تۇسىردىدە ۇستاتپاي عۇندارعا قاشىپ كەلدى. تۇمەن تاڭىرقۇت وعان تۇمەن(10000) جاساقتى باسقارتتى، مودون ىسقىرما جەبەنى جاساپ شىعىپ جاساقتارىنا: «مەن جەبەنى قالاي اتسام سەندەردە سولاي اتاسىڭدار اتپاعانداردىڭ باسى كەسىلەدى !» دەپ ءامىر ەتتى. ءبىر جولى ءوزىنىڭ سايگۇلىگىنە قاراتا وق اتتى، وزىمەن قوسىلا اتپاعانداردى سول مايداندا شاۋىپ ءولتىردى. تاعى ءبىر جولى ءتىپتى ءوز بايبىشەسىنە قاراتىپ وق اتتى، قوسىلا اتپاعانداردى تاعى دا ءولتىردى. تۇمەن تاڭىرقۇتپەن بىرگە اڭعا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: