|  |  |  | 

Köz qaras Oqiğa Sayasat

MÄULEN ÄŞİMBAEV: QAZAQ HALQINIÑ MEMLEKET QWRAUŞI WLT EKENİN AŞIQ AYTUIMIZ KEREK

Qarağandı – talay talant pen darındardıñ kindigin kesip, tomağasın sıpırğan, qazaq üşin qwt darıp, baq qonğan qasterli meken. Soñğı aptada osı bir ölkege eldiñ nazarı erekşe audı. Mäseleniñ mänisi de barşağa mälim.

Bügin İşki ister ministriniñ birinşi orınbasarı Janat Süleymenov arnayı baspasöz mäslihatın ötkizip, mäseleniñ män-jayın tüsindirip berdi. Atalğan is boyınşa naqtı şaralar qolğa alınıp, tergeu amaldarınıñ jüyeli türde jürgizilip jatqandığın da ayttı. Qazirdiñ özinde osı iske qatısı bar degen küdikpen 8 adamnıñ wstalğanı, tağı bireuine izdeu jariyalanğanı belgili bolıp otır. Bwl keşendi jwmıstar naqtı nätijesin berip, jauaptı adamdar zañğa säykes jazaların aladı.

Osı rette, orın alğan jaytqa qatıstı az-kem öz oyımızdı bildirip, ün qosqandı jön körip otırmın. Bwğan deyin tergeu amaldarı bastalıp ketkendikten, iske kedergi keltirmeudiñ qamın jasap, sabır saqtağan edik.

Aldımen, bwl oqiğa bizdiñ de janımızğa ayazday batıp, örimdey jigittiñ qazası qabırğamızdı qayıstırıp ketkenin aytqım keledi. Soğan baylanıstı qaytıs bolğan azamattıñ otbasına qayğılarına ortaqtasıp, oblıstıq filialımız arqılı köñilimizdi bildirdik.

Jalpı osı bir jayt qoğamımızda tatulıq pen twraqtılıqtı saqtauğa qatıstı äli de jetildirudi qajet etetin twstardıñ bar ekenin körsetip berdi. Biz mwnday jağdayda, eñ birinşiden, barlıq is-äreketimizdi eldiñ birligin saqtauğa bağıttauımız kerek. Öytkeni qazirgidey älemdik geosayasi jağdaydıñ uşığıp twrğan şağında osınday kikiljiñderdi öz müddesine paydalanıp ketkisi keletin küşterdiñ bar ekeni belgili. Olardıñ közdeytini bizdiñ bügingi birtwtastığımızğa jik tüsirip, irgemizdi ıdıratu. Sondıqtan osınday aytaqtarğa ermey, eñ äueli işki twraqtılığımızdı saqtauğa, onı odan äri nığaytuğa asa män beruimiz kerek dep esepteymin.

Osı twsta osaldıq tanıtqandardıñ ğwmır boyı tirnektep jiğan-tergenin bir-aq künde joğaltıp, birligi men berekesinen ayırılıp qalğanın da közimiz körip jür. Al sol birlik pen berekeniñ ar jağında eldik, memlekettilik, täuelsizdik deytin qasterli wğımdar twr. Sondıqtan qasıqtap jiğanımızdı şelektep tögip almau üşin birligimizdi bekemdep, twraqtılığımızdı saqtaudı birinşi kezekke şığaruımız kerek. Bwl – Qazaqstanda twratın barlıq halıqqa jükteler jauapkerşilik.

Ärine, osı jağdayğa baylanıstı keybireuler äleumettik mäselelerdi de köterip, istiñ bayıbın basqa bağıtqa qaray bwrudı közdeytinderin bildirip qalıp jatır. Desek te, elimizde äleumettik salanı jaqsartu üşin qıruar şaruanıñ atqarılğanın, özekti degen mäselelerdiñ özi oñ şeşimin tauıp, köp tüyinniñ kürmeui şeşile bastağanın aytuımız kerek. Sol bastağan isti jalğastıru üşin de biz birligimizden ayırılmay, onı qayta küşeyte tüsuge tiispiz.

Sonday-aq Qazaqstandağı äleumettik ahualğa tek qazaq wltı emes, eldegi barlıq etnos ökilderi de jauaptı ekenin jäne sonı sezinui kerektigin erekşe atap ötkim keledi. Sol sebepti barlıq halıq ortaq maqsatqa wyısuı qajet. Birlik pen twraqtılıqtı däriptep, kez kelgen mäseleni aqılğa salıp şeşuge maşıqtanuımız kerek. Bwl – biz wmtılğan damığan, bäsekege qabiletti qoğamnıñ beynesi.

Bizdiñ kez kelgen uaqıtta kün tärtibinen tüspeytin tağı bir eñ bastı mäselemiz – täuelsizdigimizdi nığaytu. Onıñ kilti birlik pen ıntımaqta ekenin ata-babamız äu bastan aytıp ketken. Sonıñ arqasında, yağni Qazaqstandı mekendegen barlıq halıqtıñ basın bir arnağan toğıstıru arqılı biz bügingi jetistikterge qol jetkizdik.

Biz köpetnostı el boludı özimiz tañdap alğanımız joq. Bwl – tarihtıñ tartuı. Sondıqtan osı basımdığımızdı öz paydamızğa jarata biludiñ mañızı zor. Osı rette barlıq azamattarğa birdey mümkindikter qalıptastıru arqılı elimizdegi är wlt ökiline jauapkerşilik jükteletinin eskeruimiz kerek. Sonday-aq qazaq halqınıñ da jauapkerşiligi arta tüsetini anıq.

Tağı bir mañızdı jayt, Qazaqstan köpetnostı memleket bolğanımen, qazaq halqınıñ memleket qwrauşı wlt ekenin aşıq aytuımız kerek. Oğan eşkimniñ kümäni de bolmauı tiis. Tipti qazaq tiliniñ memlekettik til boluınıñ özinde de ülken män jatır. Biraq eşkimdi alalamay, barlıq azamatqa ortaq mümkindik qalıptastıru örkeniettiñ belgisi jäne twraqtı damudıñ kepili ekenin wmıtpayıq.

Sonımen qatar Elbasınıñ «Ruhani jañğıru» bağdarlaması, «Wlı dalanıñ jeti qırı» attı bağdarlamalıq maqalası, wlttıq kodtı saqtau, ata-babamızdıñ dästürin däriptep, keñ jazira dalamızdıñ älemdik örkeniettegi ülesi siyaqtı auqımdı jwmıstar wlttıq sanamızdı jañğırtuğa bağıttalğanı belgili. Osı jwmıstardıñ barlığı ata-babamızdıñ armanı bolğan memlekettigimizdi küşeytuge jäne täuelsizdigimizdi mäñgilik etuge arnalğanın esten şığarmauımız kerek.

Sondıqtan biz birlikti tu etip, eldiktiñ irgesine sızat tüsiretin kez kelgen qauipke qarsı twratın immunitet qalıptastıruımız qajet. Wltımızdıñ erteñine janımız şın aşısa, wrpaqqa birligi bekem, ıntımağı jarasqan memleket qaldırudı oylauımız kerek. Osı jolda bärimiz bir kisidey atsalısıp, aqılmen äreket eteyik.

Mäulen Äşimbaev,

«Nwr Otan» partiyası törağasınıñ birinşi orınbasarı 

ult.kz

Related Articles

  • Şonjınıñ Geo-Strategiyalıq Şındığı (saraptamalıq maqala)

    Bwl audan (Şonjı) qarasañız şekarağa tiip twr. Şekaranıñ künşığıs betinde atı qazzaqqa berilgen İle Qazaq Avtonomiyalı Oblısı bar (ekinşi sügiret). Onda jer qayısqan qalıñ qazaq twradı. Avtonrmiyalı oblıs ŞUAR’dan bwrın qwrılğan. Ortalığı Qwlja qalası (üşinşi sügirettegi 1-ge qarañız). Osı avtonomiyalı qazaq oblısına qazir segiz audan, bir qala töte qaraydı. Olar: KÜNES, NILQI, TOĞIZTARAU audandarı (üşinşi sügirettegi 5,6,9-ğa qarañız). Bwl üş audan İle añğarı men İle dariyasınıñ basına ornalasqan qazaq eñ köp, eñ irgeli qonıs tepken, tarihı öte tereñ, bayırğı qazaq jeri. Osı üş audan qazaqtarı 20- ğasır basında Orınborğa arnayı hat jazıp, Alaş baspasözin qoldap qarjı joldap, özderin de Alaştıñ alıstağı bir bölşegi sanağan-tın. Osı üş audan tıñ igerip, tam

  • Eldes ORDA: Şonjı taranşılarınıñ “ayğayı” (şağın saraptama)

    Birinşi, wyğırstan degen atau qatelespesem alğaş ret 1928-1935 jj arasında hatqa tüse bastadı. Europanıñ hristian missionerleri qaşqariyada baspa qwrğan. Baspadan wyğırlardıñ qaşqar akcentinde hristian dinin uağızdaytın kitaptar, qissalar, küntizbeler basıp şığardı. Sol köp kitaptıñ birinde “wyğırstan” atauı alğaş ret qoldanılğan. Biraq bwndağı wyğırstan atauı qaşqariyadağı altı ülken şahardı körsetedi. Wyğırstan atauı odan soñ 1951-1955 jıldarı tağı köterildi, biraq ataudı köteruşiler hristian missionerleri emes, wyğırdıñ belsendi sayasi top, elitası boldı. 1951-1955 jıldarı qazirgi ŞUAR’da wlttıq avtonomiyanı anıqtau, şekarasın bekitu jwmıstarı qaurt jürdi, sol kezde qıtay ortalıq partiya komitetine “wyğırstan avtonomiyalı respubilikası” deytin wsınıs joldanğan. Ärine, bwl sol kezdegi köp wsınıstıñ biri, “şarqi türkistan avtonomiyalı respubilikası” degen wsınıs da boldı. Osı avtonomiyalı

  • Marat Bäydildawlı (Toqaşbaev): QARADALA ATAUI QALPINA KELTİRİLSE…

    Jazuşı-publicist Wyğır audanında qazaq-wyğır jastarı arasında janjal şığıp, töbeleske wlasqanın, arasında jaraqat alğandar bar ekendigin estip öte qapa boldım. Bwl söz joq, ideologiyalıq jwmıstardıñ olqılığı dep oylaymın. Jalpı wyğır halqına jappay qara boyau jağuğa bolmaydı. Olar da özinşe bir halıq, tuıs halıq, türki halqı, mwsılman halqı. Negizgi mekeni qazirgi Qıtay jerinde. Wyğır halqı birneşe ğasırdan beri öz täuelsizdigi üşin küresip keledi. Sayasi twrğıdan aşıqtan aşıq olardı qoldauğa qwqımız joq bolsa da, öz basım iştey mwsılman bauırlarımız ğoy, öz aldına el bolıp ketse ğoy dep tileymin. Wyğır halqınıñ eñbekqorlığı men mädenietine, tili men dästürine qwrmetimiz ülken. Birqatar wyğır qalamgerleriniñ şığarmaların qazaq tiline audaruğa atsalısqannan bolar wyğırşa da täp-täuir söyley alamın. Biraq

  • Prezident Toqaevqa aşıq hat

    2020 jıldıñ 28 mamırında, Mäskeuden jiberilgen meniñ jügim Qızılordağa keldi. CDEK firması, tapsırıs nömiri 1173341109 jiberilim. Qos çemodan. Meniñ qwjattarım, bazarlıqtarım, kiim-keşek, wyalı telefondarım öz ornında. Nemis tilindegi Gete jinağı,  orıs klassikteriniñ kitaptarı, KSRO jurnaldarı  men basqa ädebiet te öz ornında. Biraq, Qıdırbek Rıspekwlı qwrastırğan, jwdırıqtasu jwldızdarınıñ qoltañbalarına tolı “Qazaq boksşıları” attı kitap joğalğan. Sonımen qatar, tarihşımız Kärişal Asan Atanıñ qos kitabı da joq. Ärine, bäri boluı mümkin. Alayda, qazaqi kitaptarımdı orıs jük tasuşısı nemese reseylik şekaraşı jımqırdı dep oylamaymın. Pogon taqqan jergilikti hayuandardıñ sasıq äreketi bolsa kerek. Barıp twrğan oñbağandar ğoy! Mısalı, boks kitabımda mağan arnalğan Ermahan Ibırayımov pen Jandos Kökimovtıñ izgi tilekteri jazılğan. Sonda ne? Oficer atağımen jamılğan

  • Toqaev “Qırım scenariyiniñ qaytalanu mümkindigi” jaylı: “Bwlay boljauğa negiz joq”

    Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev. Prezident Qasım-Jomart Toqaev orıstar köbirek şoğırlanğan Qazaqstannıñ soltüstik oblıstarında “Qırım scenariyi qaytalanuı mümkin” dep boljauğa negiz joq dep sanaydı. Reseylik “Komsomol'skaya pravda” gazetine bergen swhbatında prezident osılay degen. “Psevdosarapşılardıñ mwnday boljamdarı eşteñe negizdelmegen. Mwnday joramal Qazaqstandağı jağdaydı twraqsızdandıruğa jäne Reseymen aradağı tatu qarım-qatınastı bwzuğa bağıttalğan. Mwnday boljamdı tek biliksiz adamdar, bireuge jağınğısı kelgen qasköyler ğana aytuı mümkin” dedi Toqaev basılım tilşisine. Prezident sonımen birge Qazaqstanda orısşa eldi meken attarın qazaqşalau jäne “slavyan wltı ökilderiniñ memlekettik organğa ornalasu kezinde qiındıqtarğa wşıraytını” turalı swraqtarğa jauap bergen. “Eldi meken attarı jappay özgertilip jatqan joq” degen prezident birqatar eldi mekenderdiñ köne attarı qaytarıldı, “sovet däuirin eske salatın ündespeytin toponimder, jergilikti

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: