|  | 

كوز قاراس

گيپەر جوبالاردىڭ جولى بولا ما؟

1336-6-tynyshtykbai_auesbaev_z_ru

كەڭەس وداعى جىلدارىندا مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسى گيگانتومانياعا قۇشتار بولدى.
ءبىر ورتالىقتان باسقارىلعان جوسپارلى ەكونوميكادا ولار ازدى-كوپتى تيىمدىلىك كورسەتتى،
بىراق نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشكەندە سولاردىڭ ءبارى ادىرا قالدى. ويتكەنى، نارىق
گيگانتومانيانى سۇيمەيدى، ول ناقتىلىققا يكەمدىلىكتى ۇناتادى.
سول سياقتى قازاقستان دا وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقتىڭ «كورپەڭە قاراي كوسىل» دەگەن
ناقىلىن ۇمىتىپ، گيپەر جوبالارعا، مەگا جوبالارعا قۇمارلىق تانىتىپ كەلەدى. ماسەلەن،
«قازاقستان-تۇركىمەنستان-يران» حالىقارالىق تەمىرجول مارشرۋتى جوباسىنا باستاماشى
بولىپ، اقىرى ونى 2014 جىلى ىسكە قوستى. ارىپتەستەرىمىز بولىپ وتىرعان ەكى ەلدىڭ
تاۋارلارى دا نارىقتى جارىپ، اعىلىپ جاتاتىندار ەمەس. وعان قازاقستان ارقىلى رەسەي
قوسىلعاندا دا تاۋارلارى بىرتەكتى، ءبارىنىڭ دە قاۋزايتىنى نەگىزىنەن تابيعي رەسۋرستار. وسى
جولمەن قازاقستان تاۋارلارى پارسى شىعاناعىنا تىكەلەي شىعاتىن بولادى دەپ
جالاۋلاتقان ەدىك. سول دامەمىز اقتالدى ما؟
جۋىردا ماجىلىستەگى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كوممۋنيستەرى پارتياسى
فراكتسياسىنىڭ اتىنان دەپۋتات ايقىن قوڭىروۆ ۇكىمەتكە ساۋال جولداپ، وسى جولدىڭ
جوبالىق قۋاتى 2020-شى جىلدارى جىلىنا 15 ملن. تونناعا جەتەدى دەگەن ەدىڭىزدەر، ال
بيىلعى 10 ايدا بار بولعانى 1 ملن. توننا عانا جۇك تاسىمالدانعان. سونىڭ ىشىندە ءترانزيتى
200 مىڭ تونناعا دا جەتپەيدى. وسىنىڭ سەبەبى نەدە دەگەن ساۋال قويدى.
سونىمەن بىرگە دەپۋتات قازاقستاندىق ۋچاسكەسى كەلەسى جىلى تولىق ىسكە قوسىلاتىن
«باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا» حالىقارالىق اۆتوموبيل كوريدورىنىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمان
كەلتىردى. ارينە،- دەيدى دەپۋتات، -بۇل تراسسا ءبىزدىڭ رەسپۋبليكانىڭ ءىشى ءۇشىن وتە ماڭىزدى،
ەل ايماقتارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن تىعىز قاتىناسىنا قولايلى بولىپ كەلەدى. بىراق ترانزيتتىك
مارشرۋت رەتىندە پايداسى بولا قويار ما ەكەن؟ ءبىز نەگىزىنەن ونىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىنەن
ءۇمىت ەتىپ كىرىستىك ەمەس پە؟ ال جولدىڭ ترانزيتتىك قۋاتى رەسەي اۋماعىنداعى ۋچاسكەسى ىسكە
قوسىلعاندا عانا تولىق كۇشىنە ەنەدى. الايدا رەسەيلىكتەر وزدەرىنە سانكتسيالار جاساپ
جاتقان ەۋروپا ەلدەرىنە جول تارتۋعا اسىعاتىن ەمەس، ونى ەڭ جىلدام دەگەندە الدىمىزداعى
5 جىلدا عانا ءبىتىرۋى مۇمكىن. بىراق بۇل ۋاقىتتاردا قازاقستانعا جول سالۋعا قارىز بەرگەن
حالىقارالىق بانكتەر قاراپ تۇرا ما؟ ونىڭ ۇستىنە قارىزدىڭ ءوزى كۇندە ءوسىپ بارا جاتقان
دوللارمەن بەرىلسە… اينالىپ كەلگەندە ءبارى مەملەكەتتىڭ بيۋدجەتتىڭ ءبۇيىرىن تەسپەي مە؟
قحكپ فراكتسياسى وسى ماسەلەنى كوتەرە وتىرىپ، ۇكىمەتتى وسى تىعىرىقتان
شىعاراتىن جول ىزدەۋگە شاقىردى.7585d8a19dd07a26b6649ab2b937bc47
سول ءتيىمدى جول تابىلا قويار ما ەكەن؟ اقش-تىڭ قىتاي تاۋارلارىنىڭ تىنىسىن
تارىلتىپ، باج سالىعىن ارتتىرىپ جاتقانىنان ءۇمىت ەتۋگە بولا ما؟ سول جاققا اعىلاتىن
مول دۇنيە قازاقستان ارقىلى ەۋروپاعا اعىلۋى مۇمكىن بە؟ وسى پەرسپەكتيۆانىڭ

ورىندالۋى مۇمكىن بولسا وندا رەسەيدى ءوز ۋچاسكەسىن تەزىرەك اياقتاۋعا كوندىرۋ كەرەك قوي. ول
ءبىزدىڭ ۇكىمەتتىڭ قولىنان كەلە مە؟
مىنە، گيگانتومانياعا قۇشتار ءبىزدىڭ ۇكىمەتتىڭ الدىنا قازىر وسىنداي كۇردەلى
سۇراقتار تارتىلىپ تۇر.

س.ەلەۋ، ساراپشى

Related Articles

  • نىگماتۋللينگە حات

    قۇرمەتتى نۇرلان زايرۋللاۇلى! تۇرىك پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى م.شەنتوپ مىرزا ءبىزدىڭ ەلگە كەلىپ كەتكەننەن كەيىن ءبىراز ماسەلەنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن باسى اشىلماي قالىپ وتىر. قازىرگە دەيىن نۇرشىلار مەن گۇلەنشىلەر سەكتاسى تۋرالى از جازىلعان جوق. فەتكۋللاح گۇلەننىڭ جۇمىسىنا ساراپتاما جاساپ قاراساق، ونىڭ جاماعاتىنداعى كاپيتالدىڭ جالپى كولەمى 50 ملرد دوللاردان اسىپ كەتەدى ەكەن. بۇل اقشانىڭ ءبارىن ولار زاڭدى جولمەن تاۋىپ وتىرعان جوق. «نۇرشىلاردىڭ» ەسىرتكى تاسىمالى مەن قارۋ- جاراق ساۋداسى سياقتى تابىسى كوپ كاسىپكە دە قاتىسى بولۋى مۇمكىن. تۇرىك ءباسپاسوزى وسىعان دەيىن ولاردىڭ تۇركياداعى بار كاپيتالدىڭ 30 پايىزىنا («يسلام كاپيتالى») دەيىن يەلىك ەتىپ وتىرعانىن تالاي رەت جازدى. مەملەكەت تاراپىنان قىسىم كورگەننەن كەيىن نۇرشىلار استىرتىن ارەكەتكە كوشىپ، سپەتسسلۋجباعا ۇقسايتىن ارناۋلى قىزمەتتى دە قۇرىپتى. ولار تۇركىتىلدەس حالىقتار

  • تەررورشىل چەلاحتىڭ قايتالانباۋىنا كىم كەپىل؟!

    2019 جىلدىڭ 8-21 قىركۇيەگىنىڭ ارالىعىندا، رەسەيلىك ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا اۋەسقوي بوكستان كەزەكتى الەم بىرىنشىلىگى ءوتتى. مەن وسى جاھاندىق دوداعا جۋرناليس رەتىندە اككرەديتاتسيالانعان ەدىم. التى مەدال جەڭىپ العان قازاق قۇراما كومانداسى تاعى دا جەر جۇزىندەگى جۇدىرىقتاسۋدىڭ كوشباسشىسى ەكەندىگىن دالەلدەدى. ساتقىن قازى-بيلەردىڭ زىمياندىعى بولماعان جاعدايدا، سۆەردلوۆسك ايماعى شارشى الاڭىنداعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ودان ءارى ۇلعايا تۇسەر ەدى. دەگەنمەن، 81 كەلىگە دەيىن سالماق دارەجەسىندەگى جاڭا الەم جەڭىمپازى، سوققىلارى جويقىن ماڭعىستاۋلىق بەكزات نۇرداۋلەتوۆتىڭ قارقىندى ورلەۋىنە ەشكىم تۇساۋ سالا المادى. ءار قارسىلاسىن ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى جاس چەمپيونىمىز! ءتىپتى، اتى اڭىزعا اينالعان كۋبالىق وليمپيا جەڭىمپازى حۋليو لا كرۋستىڭ ءوزى ءبىزدىڭ بوكسشىدان ويسىراتا ۇتىلدى. ءبىر قىزىعى، شيرەك فينالىنداعى جەڭىسىنەن كەيىن لا كرۋستىڭ قولتاڭباسىن الدىم جانە اقتىق سىنداعى جەڭىسىنەن

  • ءسىبىر جۇرتى نەمەسە كوشىم حاندىعى قۇلاعاننان كەيىن باتىس ءسىبىر ايماعىندا وزگەرىسكە ۇشىراعان جەر-سۋلاردىڭ بايىرعى اتاۋلارى.

    شارلاق ۋەزىندەگى ەل، جەر، سۋ اتاۋلارىنىڭ شىعۋ توركىنى قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋدانىنىڭ جەرى سوۆەت ۇكىمەتى ورناعان العاشقى جيىرماسىنشى جىلدارى اقمولا گۋبەرنياسىنا قاراستى ورەحوۆ اۋدانىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان شارلاق ۋەزىنىڭ قاراماعىنا قارادى. ونىڭ قۇرامىندا ون بەس بولىستىق اكىمشىلىك بولدى. وسى ون بەس بولىستىڭ ىشىندە الابوتا، قويتاس، قورعان (كەيىننەن قارا وي بولىسى اتاندى), قىزىلاعاش، كەرەي، تەكە، قاراۋىل (بۇرىنعى نيكولاەۆ بولىسى) بولىستارىنىڭ نەگىزگى بولىگى قازاقتار بولعاندىقتان كوشپەلى بولىستار اتانعان ەدى. بۇل بولىستار قازىرگى كورشىلەس ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋداندارىنىڭ اۋماعى. قالعاندارى: دوبروۆولسكايا، دروبىشەۆ، كوتەلنيكوۆو، ورەحوۆو، پوكروۆ، رۋسسكايا پوليانا، ستەپانوۆ، چەرنوۋسوۆ بولىستارى ومبى وبلىسىنا بەرىلدى. بۇلانباي اۋىلىنىڭ تۋماسى زەينوللا وسپانۇلىن اۋىل بالالارى «زاكەن ءاتاي» دەپ اتايتىن ەدىك. ەل مەن جەردىڭ تاريحىن، وسىعان

  • داۋدىڭ باسى داەش-تەن 2

    Eldes Orda ەستەرىڭىزدە بولسا وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا اتالمىش تاقىرىپ اياسىندا العاشقى پوستىمدى جاريالاعان ەدىم. ودان بەرى ءبىر جىلدىڭ كولەمىندە ايماقتىق ستراتەگيالىق ساياساتتا كوپ وزگەرىستەر تۇبەگەيلى ورىن الىپ جاتىر… سيريا اۋماعىنداعى داەش-ءتىڭ نەگىزگى قارۋلى كۇشتەرى ءدال بۇگىنگى ۋاقىتتا اۋعانىستان ايماعىنا توپتالىپ بولىپ قالدى دەسەك تە بولادى. سيرياداعى داەش كۇشى سوڭعى كەزدەرى السىرەدى دە، نەگىزگى قارۋلى توپتار ورتالىق ازيانى بەتكە الىپ اۋعان توپىراعىنا اعىلىپ كەتە باردى. داەش-ءتىڭ سيريا اۋماعىنداعى وسى ءبىر ءولارا ءالسىز تۇسىن ءجىتى باقىلاپ وتىرعان قازاقستان “جۋسان” جوباسىن ۇيىمداستىرا قويدى دا وڭىردەگى قانداستارىمىزدى ەلگە اكەلىپ الدى. بىراق، مىنانى انىق ءبىلۋىمىز كەرەك، وڭىردەگى ساياسي ويىن بۇنىمەن بىتكەن جوق، وڭىردەگى ساياسي ويىن ەندى باستالۋى بەك مۇمكىن… 2017′دەن بەرى سيريا اۋماعىنان جانە

  • اكەجان قاجىگەلدين: “نازارباەۆ مەنەن كەشىرىم سۇرادى

    قاسىم امانجول قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى اكەجان قاجىگەلدين (وڭ جاقتا) جانە جۋرناليست قاسىم امانجول. سكايپ-سۇحبات. 6 قىركۇيەك 2019 جىل. 1994-1997 جىلدارى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى بولىپ، 1998 جىلى ەلدەن كەتكەن اكەجان قاجىگەلدين ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا شەتەلدە بىرنەشە رەت قازاقستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسكەنىن ايتتى. 6 قىركۇيەكتە الماتىدا «اقيقات» جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ 15-سەزىندە پارتيا باسشىcى ەرمۇرات باپيعا جسدپ مۇشەلەرى سەنىمسىزدىك ءبىلدىرىپ، اقىرىندا باپي توراعالىقتان كەتىپ، پارتيادان دا شىعارىلدى. جيىندا كەيبىر پارتيا مۇشەلەرى باپيدىڭ بيىل كوكتەمدە ءبىر توپ بەلسەندىمەن پاريجگە بارىپ، قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەرى اكەجان قاجىگەلدينمەن پارتيا رۇقساتىنسىز كەزدەسكەنىن ايىپتادى. باپيدىڭ ورنىنا اسحات راقىمجانوۆ پارتيا جەتەكشىسى بولىپ سايلاندى. ءدال وسى كۇنى نۇر-سۇلتاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق سەنىم كەڭەسىنىڭ العاشقى جيىنى ءوتتى. بۇل كەڭەستى توقاەۆ حالىق پەن

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: