|  | 

Köz qaras

Giper jobalardıñ jolı bola ma?

1336-6-tynyshtykbai_auesbaev_z_ru

Keñes odağı jıldarında memlekettiñ ekonomikası gigantomaniyağa qwştar boldı.
Bir ortalıqtan basqarılğan josparlı ekonomikada olar azdı-köpti tiimdilik körsetti,
biraq narıqtıq ekonomikağa köşkende solardıñ bäri adıra qaldı. Öytkeni, narıq
gigantomaniyanı süymeydi, ol naqtılıqqa ikemdilikti wnatadı.
Sol siyaqtı Qazaqstan da osı uaqıtqa deyin qazaqtıñ «körpeñe qaray kösil» degen
naqılın wmıtıp, giper jobalarğa, mega jobalarğa qwmarlıq tanıtıp keledi. Mäselen,
«Qazaqstan-Türkimenstan-Iran» halıqaralıq temirjol marşrutı jobasına bastamaşı
bolıp, aqırı onı 2014 jılı iske qostı. Äriptesterimiz bolıp otırğan eki eldiñ
tauarları da narıqtı jarıp, ağılıp jatatındar emes. Oğan Qazaqstan arqılı Resey
qosılğanda da tauarları birtekti, bäriniñ de qauzaytını negizinen tabiği resurstar. Osı
jolmen Qazaqstan tauarları Parsı şığanağına tikeley şığatın boladı dep
jalaulatqan edik. Sol dämemiz aqtaldı ma?
Juırda Mäjilistegi Qazaqstannıñ halıqtıq kommunisteri partiyası
frakciyasınıñ atınan deputat Ayqın Qoñırov Ükimetke saual joldap, osı joldıñ
jobalıq quatı 2020-şı jıldarı jılına 15 mln. tonnağa jetedi degen ediñizder, al
biılğı 10 ayda bar bolğanı 1 mln. tonna ğana jük tasımaldanğan. Sonıñ işinde tranziti
200 mıñ tonnağa da jetpeydi. Osınıñ sebebi nede degen saual qoydı.
Sonımen birge deputat qazaqstandıq uçaskesi kelesi jılı tolıq iske qosılatın
«Batıs Qıtay – Batıs Europa» halıqaralıq avtomobil' koridorınıñ tiimdiligine kümän
keltirdi. Ärine,- deydi deputat, -bwl trassa bizdiñ respublikanıñ işi üşin öte mañızdı,
el aymaqtarınıñ bir-birimen tığız qatınasına qolaylı bolıp keledi. Biraq tranzittik
marşrut retinde paydası bola qoyar ma eken? Biz negizinen onıñ tranzittik äleuetinen
ümit etip kiristik emes pe? Al joldıñ tranzittik quatı Resey aumağındağı uçaskesi iske
qosılğanda ğana tolıq küşine enedi. Alayda reseylikter özderine sankciyalar jasap
jatqan Europa elderine jol tartuğa asığatın emes, onı eñ jıldam degende aldımızdağı
5 jılda ğana bitirui mümkin. Biraq bwl uaqıttarda Qazaqstanğa jol saluğa qarız bergen
halıqaralıq bankter qarap twra ma? Onıñ üstine qarızdıñ özi künde ösip bara jatqan
dollarmen berilse… Aynalıp kelgende bäri memlekettiñ byudjettiñ büyirin tespey me?
QHKP frakciyası osı mäseleni kötere otırıp, ükimetti osı tığırıqtan
şığaratın jol izdeuge şaqırdı.7585d8a19dd07a26b6649ab2b937bc47
Sol tiimdi jol tabıla qoyar ma eken? AQŞ-tıñ Qıtay tauarlarınıñ tınısın
tarıltıp, baj salığın arttırıp jatqanınan ümit etuge bola ma? Sol jaqqa ağılatın
mol dünie Qazaqstan arqılı Europağa ağıluı mümkin be? Osı perspektivanıñ

orındaluı mümkin bolsa onda Reseydi öz uçaskesin tezirek ayaqtauğa köndiru kerek qoy. Ol
bizdiñ Ükimettiñ qolınan kele me?
Mine, gigantomaniyağa qwştar bizdiñ ükimettiñ aldına qazir osınday kürdeli
swraqtar tartılıp twr.

S.ELEU, sarapşı

Related Articles

  • Şonjınıñ Geo-Strategiyalıq Şındığı (saraptamalıq maqala)

    Bwl audan (Şonjı) qarasañız şekarağa tiip twr. Şekaranıñ künşığıs betinde atı qazzaqqa berilgen İle Qazaq Avtonomiyalı Oblısı bar (ekinşi sügiret). Onda jer qayısqan qalıñ qazaq twradı. Avtonrmiyalı oblıs ŞUAR’dan bwrın qwrılğan. Ortalığı Qwlja qalası (üşinşi sügirettegi 1-ge qarañız). Osı avtonomiyalı qazaq oblısına qazir segiz audan, bir qala töte qaraydı. Olar: KÜNES, NILQI, TOĞIZTARAU audandarı (üşinşi sügirettegi 5,6,9-ğa qarañız). Bwl üş audan İle añğarı men İle dariyasınıñ basına ornalasqan qazaq eñ köp, eñ irgeli qonıs tepken, tarihı öte tereñ, bayırğı qazaq jeri. Osı üş audan qazaqtarı 20- ğasır basında Orınborğa arnayı hat jazıp, Alaş baspasözin qoldap qarjı joldap, özderin de Alaştıñ alıstağı bir bölşegi sanağan-tın. Osı üş audan tıñ igerip, tam

  • Eldes ORDA: Şonjı taranşılarınıñ “ayğayı” (şağın saraptama)

    Birinşi, wyğırstan degen atau qatelespesem alğaş ret 1928-1935 jj arasında hatqa tüse bastadı. Europanıñ hristian missionerleri qaşqariyada baspa qwrğan. Baspadan wyğırlardıñ qaşqar akcentinde hristian dinin uağızdaytın kitaptar, qissalar, küntizbeler basıp şığardı. Sol köp kitaptıñ birinde “wyğırstan” atauı alğaş ret qoldanılğan. Biraq bwndağı wyğırstan atauı qaşqariyadağı altı ülken şahardı körsetedi. Wyğırstan atauı odan soñ 1951-1955 jıldarı tağı köterildi, biraq ataudı köteruşiler hristian missionerleri emes, wyğırdıñ belsendi sayasi top, elitası boldı. 1951-1955 jıldarı qazirgi ŞUAR’da wlttıq avtonomiyanı anıqtau, şekarasın bekitu jwmıstarı qaurt jürdi, sol kezde qıtay ortalıq partiya komitetine “wyğırstan avtonomiyalı respubilikası” deytin wsınıs joldanğan. Ärine, bwl sol kezdegi köp wsınıstıñ biri, “şarqi türkistan avtonomiyalı respubilikası” degen wsınıs da boldı. Osı avtonomiyalı

  • Marat Bäydildawlı (Toqaşbaev): QARADALA ATAUI QALPINA KELTİRİLSE…

    Jazuşı-publicist Wyğır audanında qazaq-wyğır jastarı arasında janjal şığıp, töbeleske wlasqanın, arasında jaraqat alğandar bar ekendigin estip öte qapa boldım. Bwl söz joq, ideologiyalıq jwmıstardıñ olqılığı dep oylaymın. Jalpı wyğır halqına jappay qara boyau jağuğa bolmaydı. Olar da özinşe bir halıq, tuıs halıq, türki halqı, mwsılman halqı. Negizgi mekeni qazirgi Qıtay jerinde. Wyğır halqı birneşe ğasırdan beri öz täuelsizdigi üşin küresip keledi. Sayasi twrğıdan aşıqtan aşıq olardı qoldauğa qwqımız joq bolsa da, öz basım iştey mwsılman bauırlarımız ğoy, öz aldına el bolıp ketse ğoy dep tileymin. Wyğır halqınıñ eñbekqorlığı men mädenietine, tili men dästürine qwrmetimiz ülken. Birqatar wyğır qalamgerleriniñ şığarmaların qazaq tiline audaruğa atsalısqannan bolar wyğırşa da täp-täuir söyley alamın. Biraq

  • Prezident Toqaevqa aşıq hat

    2020 jıldıñ 28 mamırında, Mäskeuden jiberilgen meniñ jügim Qızılordağa keldi. CDEK firması, tapsırıs nömiri 1173341109 jiberilim. Qos çemodan. Meniñ qwjattarım, bazarlıqtarım, kiim-keşek, wyalı telefondarım öz ornında. Nemis tilindegi Gete jinağı,  orıs klassikteriniñ kitaptarı, KSRO jurnaldarı  men basqa ädebiet te öz ornında. Biraq, Qıdırbek Rıspekwlı qwrastırğan, jwdırıqtasu jwldızdarınıñ qoltañbalarına tolı “Qazaq boksşıları” attı kitap joğalğan. Sonımen qatar, tarihşımız Kärişal Asan Atanıñ qos kitabı da joq. Ärine, bäri boluı mümkin. Alayda, qazaqi kitaptarımdı orıs jük tasuşısı nemese reseylik şekaraşı jımqırdı dep oylamaymın. Pogon taqqan jergilikti hayuandardıñ sasıq äreketi bolsa kerek. Barıp twrğan oñbağandar ğoy! Mısalı, boks kitabımda mağan arnalğan Ermahan Ibırayımov pen Jandos Kökimovtıñ izgi tilekteri jazılğan. Sonda ne? Oficer atağımen jamılğan

  • “Sayasi wpay jinauğa tırısıp jatır”. Sarapşı Toqaevtıñ EAEO jiınında aytqanı jaylı

    Ayan QALMWRAT Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev videokonferenciya arqılı ötken EAEO jiınına qatısıp otır. 19 mamır 2020 jıl. Mamırdıñ 19-ında Euraziya ekonomikalıq odağına (EAEO) müşe elderdiñ prezidentteri videokonferenciya arqılı ötken jiında wyımnıñ aldağı bes jılğa arnalğan damu strategiyasın qabıldağan joq. Jiın kezinde Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ strategiya jobasın «el ükimetteri men parlamentiniñ derbestigin şekteydi» dep, keybir twsın qayta qarau qajet degen wsınıs ayttı. Täuekeldi bağalau tobınıñ direktorı, sayasattanuşı Dosım Sätpaev Azattıqqa bergen swhbatında ekonomikalıq keñes otırısındağı Toqaev söziniñ astarı jaylı, Nwrswltan Nazarbaevtıñ aqırı tayağan däuiri, Euraziya ekonomikalıq odağı işindegi qordalanıp qalğan qayşılıqtar jaylı ayttı.  EAEO işindegi Joğarğı Euraziyalıq ekonomikalıq keñestiñ otırısında Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev jobanıñ işinde “Euraziyalıq ekonomikalıq integraciyanıñ 2025

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: