|  | 

Жаһан жаңалықтары

Кашмирде не болып жатыр?


Кашмирдің Үндістанға тиесілі аймағындағы наразылық. 15 ақпан 2019 жыл.

Кашмирдің Үндістанға тиесілі аймағындағы наразылық. 15 ақпан 2019 жыл. 

Үндістан мен Пәкістан арасында Кашмир дауы қайта ушықты. Екі ел дипломаттарын кері шақырып алды.

ЖАНЖАЛ ҚАЛАЙ БАСТАЛДЫ?

Ақпанның 14-і Кашмирдің Үндістанға тиесілі аймағындағы Пулвама қаласында жарылғыш зат салынған көліктегі жанкешті 70-тен астам үндістандық әскер мінген автобусқа барып соғылған. Жарылыстан 45 үндістандық әскери қызметкер мерт болды. Шабуылды Пәкістанда орналасқан “Жаиш-е-Мұхаммед” (“Мұхаммед пайғамбардың әскері”) исламшыл тобы мойнына алды.

Шабуылға ұшыраған автобустың маңында жүрген үндістандық әскерилер. 14 ақпан 2019 жыл.

Шабуылға ұшыраған автобустың маңында жүрген үндістандық әскерилер. 14 ақпан 2019 жыл.

Үндістан тарабы жарылысты 20 жастағы Кашмир тұрғыны жасағанын хабарлады. Ал өз-өзін жарған жігіттің ата-анасының айтуынша, балалары үш жыл бұрын үндістандық әскерилерден таяқ жеп, кейін діни топтарға қосылған. Үндістан тарабы жанкештінің әке-шешесінің айтқанына қатысты пікір білдірмеді.

Ресми Дели бұл шабуылға Пәкістан билігінің қатысы бар деп айыптады. Үндістан “жарылысқа Пәкістан ұйымдастырғанына дәлеліміз бар” деп мәлімдеді.

“Жаиш-е-Мұхаммед” – Пәкістан әскерінің баласы. Оларды Пәкістан әскері бақылап отыр” деді Үндістанның Кашмир аймағындағы командирі Канвал Джит Дхиллон.

Бірақ Пәкістан бұл айыптауды жоққа шығарды.

ҮНДІСТАННЫҢ ӘРЕКЕТІ

Жарылыстан кейін Үндістан қалаларында наразылық күшейіп, көшеге шыққандар Пәкістанның туын өртеді. Үндістан Пәкістаннан келетін тауарларға кеден салығын 200 пайызға өсірді. Бұған қоса, Пәкістан Үндістандағы елшісін кеңесу үшін елге шақырып алған. Үндістанның Пәкістандағы елшісі де кері қайтқан.

Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди Пулвамадағы шабуылға тиісті жауап берілетінін айтты. Ол ел әскеріне Пәкістан мен Үндістан шекарасында кез келген әскери қимылға рұқсат берді.

Ақпанның 17-сі күні үнді полициясы Үндістанға қарайтын Кашмир мен Джамму аймағында 20 адамды тұтқындаған. Ал ақпанның 18-і күні Джаммуда Үндістан полицейлері мен қарулы топтар арасында қақтығыс болып, тоғыз адамның мерт болғаны хабарланды. Қаза тапқандардың бесеуі – үндістандық әскери, біреуі – тұрғын, үшеуі – “Жаиш-е-Мұхаммед” тобының мүшесі. Ақпанның 19-ы күнгі атыс кезінде мерт болған жергілікті тұрғынның жерлеу рәсімінде Кашмир тұрғындары наразылыққа шықты.

Кашмирде атыс болған аймақта жүрген үндістандық әскерилер. 18 ақпан 2019 жыл.

Кашмирде атыс болған аймақта жүрген үндістандық әскерилер. 18 ақпан 2019 жыл.

Үндістанның Кашмир аймағындағы командирі Канвал Джит Дхиллон: “Кашмирдегі аналардан сұрарым, террорлық топтарға қосылған балаларыңызды кері қайтарыңыздар. Олар қаруларын тастап, берілсін. Дұрыс жолға түссін. Әйтпесе қару көтергендердің барлығы ажал құшады” деді.

ПӘКІСТАН БИЛІГІ НЕ ДЕДІ?

Пәкістан премьер-министрі Имран Хан шабуылды ұйымдастырушылар табылса, жазалауға дайын екенін мәлімдеді.

“Егер бұл шабуылға пәкістандық тараптың қатысы бар екеніне дәлел болса, бізге беріңіздер. Біз шара қолданамыз” деді Хан.

Пәкістан премьер-министрі бұл мәселені жанжалсыз шешуге шақырды. Дегенмен Хан “егер Үндістан қандай да бір шабуыл жасаса, Пәкістан қарап отырмайтынын” мәлімдеді.

Наразылар Имран Ханның суретін өртеп жатыр. Үндістан, 17 ақпан 2019 жыл.

Наразылар Имран Ханның суретін өртеп жатыр. Үндістан, 17 ақпан 2019 жыл.

1947 жылы Үндістан мен Пәкістан Ұлыбританиядан тәуелсіздік алған. Сол уақытта халқының 70 пайызын мұсылмандар құрайтын Кашмир аймағының махараджасы (жергілікті басқарушы) Хари Сингх Үндістанға қосылу туралы шешім қабылдаған. Осы шешімнен кейін 1947 жылы Кашмирде Пәкістан мен Үндістан арасында соғыс басталып, екі жылдан кейін – 1949 жылы БҰҰ бұл аймақты Үндістан мен Пәкістанға бөліп берген.

1965 жылы тамыз-қыркүйекте Кашмир шекарасында екі ел арасында екінші рет соғыс басталды. Бұл соғысқа да БҰҰ араласып, қақтығыс тоқтаған.

Джамму мен Кашмир штатында Үндістаннан тәуелсіздік алуды не Пәкістанға қосылуды қалайтын сепартистік топтар бар.

Reuters, AFP ақпарат агенттіктерінің деректері негізінде дайындалды

Related Articles

  • Таулы Қарабақ жайлы сіз білу керек 5 дерек

    Майк ЭККЕЛЬ Таулы Қарабақ талай ғасырдан бері түрлі әскерлер мен патшалықтардың жолайрығында жатыр. Аймақтағы кикілжіңді толық тоқтату әрекеттерінің тығырыққа тіреле беретін себебі де сонда. Оңтүстік Кавказдың биік шыңдары мен шөлейт жазықтарының ортасында, империялардың арасындағы тоғыз жолдың торабында жатқан Таулы Қарабақ қайтадан кескілескен ұрыс ошағына айналды. Әзербайжан мен Армения бір-біріне қайта оқ жаудыра бастады, бұл – соғысты тоқтату туралы 1994 жылғы келісімнен бергі ең ірі қақтығыс. 27 қыркүйекте қақтығыс бұрқ еткелі кемінде 532 солдаттың өмірін жалмаған ұрыс совет заманына, тіпті одан әрідегі тарихқа жетелейді. Таулы Қарабақтағы конфликт төңірегіндегі басты жайттарға назар аударайық. ТАРИХҚА ҮҢІЛСЕК… Кавказ жеріне басқаларды айтпағанда, римдіктер, арабтар, оттомандықтар, сефевид парсылар және орыстар әскер жіберген. Мұнда б.з.д. 300 жылдардан

  • Бұл Батысқа айбат шегу ме? Путин, Роухани мен Си Цзиньпин неге бірлескен әскери жаттығу өткізіп жатыр?

    Александр ГОСТЕВ Ресейдің оңтүстігіндегі “Ашулук” әскери базасынан ұшырылған зымыран. 22 қыркүйек, 2020 жыл. ыркүйекте Ресей, Қытай және Иран құрлықта және теңізде бірнеше ауқымды әскери жаттығу өткізді.  Көп жағдайда бұл шаралар бірлескен формада, аталған үш мемлекеттің және әлемдік қауымдастық, бірінші кезекте Батыс күдікпен қарайтын Беларусь, Мьянма сияқты елдердің қатысуымен өтті.  Кей сарапшы батыс елдері жау көретін, тарихи контекст бойынша қазірдің өзінде “зұлымдық ошағы ” елдері аталып жүрген жаңа әскери-саяси блок пайда болуы мүмкін деп қауіптене бастады. Бұл шынымен солай ма? Мәскеу, Пекин, Тегеран мен Минск қыруар қаржы жұмсаған әскери қимылдар кімді қорқыту үшін жасалған? Александр Лукашенко “Батыс елдерінен қауіп төнгені ” жөнінде мәлімдеме жасаған тұста, 21 қыркүйек күні, Беларусьтің әскери полигондарында Ресей–Беларусь әскерінің қатысуымен

  • Бейруттағы жарылыс: Қаза болғандар артты, порт басшылығы қамауға алынды

    Бейрут қаласы жарылыстан соң, Ливан. 5 тамыз 2020 жыл. Бейрут портындағы ірі жарылыстан кейін іздеу-құтқару жұмыстары әлі жалғасып жатыр. Reuters агенттігінің хабарлауынша, кемінде 135 адам қаза болған, шамамен 5 мың адам жарақаттанған. 250 мың адам баспанасыз қалған. Биліктің айтуынша, қаза болғандар саны артуы мүмкін. Жарылыстан кейін ондаған адам із-түзсіз жоғалған. Құтқарушылар оларды үйінділер астынан іздеп жатыр. Ливандық LBCI басылымының жазуынша, үкімет жарылысқа кінәлілер табылғанға дейін порт басшылығын үйқамаққа алған. Ішкі істер министрлігі тергеуді бес күн ішінде аяқтауға уәде берді. Associated Press агенттігінің жазуынша, тергеушілер мән-жайды анықтау үшін жарылыс болған аумақты зерттей бастаған. AP мәліметінше, Ливанға гуманитарлық көмектің алғашқы легі де жеткен. Елді экономикалық дағдарыс жайлап, қоғам наразылығы өрістеген тұста билік жарылыстың салдарымен күресуге тырысып жатыр.

  • Қытай мен Үндістан Гималайда не үшін қақтығысып жатыр? 300 сөзбен түсіндіреміз

    Ладакх аймағындағы Галван аңғарында тұрған үндістандық әскери. 17 маусым 2020 жыл. 15 маусымда Үндістан билігі елдің 20 солдаты шекарада Қытай әскерилерінің қолынан қаза тапқанын мәлімдеді. Пекин өз тарапынан қайтыс болғандар жайлы еш дерек айтпады. ҚАҚТЫҒЫС ҚАЙДА БОЛДЫ? Қақтығыс Гималайдың батыс жағындағы Ладакх аймағындағы Галван аңғарында, Қытай мен Үндістан шекарасында болған. Әскерлер оқ атпаған, бірақ тас лақтырып, өткір заттар қолданған және таяқ жұмсаған. Екі елдің әскері мамырдан бері осы маңға орналасып, ара-тұра жанжалдасып тұрады. Қытай Үндістанның біраз аумағын өзіне алғысы келеді. Ал Дели Пекин Үндістанға тиесілі жерді заңсыз ұстап отыр деп айыптайды. Екі ел Үндістанның солтүстігінде, Қытайдың Ақсай Чин шоқысындағы таулы жерді бөлісе алмай келеді. Даулы аймақ 4250 метр биікте жатыр

  • 2003 жылы SARS қалай тыйылды? 2020 жылы COVID-19 неге ырық бермей тұр?

    2003 жылы қауіпті коронавирус жұққан әр оныншы адам қайтыс болды. Қытайда басталған бұл дерт бірнеше елге тарады. Сегіз айдан соң вирусты тоқтатудың сәті түсті. Азаттық әлемдегі жетекші вирусологтардың бірінен сол кезде бұл кеселді тыюға не көмектесті және 2020 жылы жаңа коронавирустың дүниежүзіне тарауына не себеп болды деп сұрады. Қытайдың Ухань қаласында есінен танып құлаған адамның қасында тұрған дәрігерлер. Науқас атипиялық пневмония (SARS деген атаумен белгілі) жұқтырған болуы мүмкін. Бұл сурет 2003 жылы сәуірдің 29-ы күні түсірілген. Ол кезде әлем 21 ғасырдағы алғашқы пандемияға айнала жаздауға шақ қалған вирусқа жолыққан еді. SARS атты жаңа жұмбақ коронавирус жұқтырғандардың он пайызға жуығы қайтыс болды. Науқастардың көбі дем жетпей қиналып, өкпесі сұйыққа толып қайтыс

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: