|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

مارات ءبايدىلداۇلى:   ەلىمىزدى وزگەرىستەر كۇتەدى

Nursultan -Daryga

«ادام اقيقاتتى باس كوزىمەن كورمەيدى، اقىل كوزىمەن كورەدى» دەيدى شاھكارىم قۇدايبەردىۇلى. مەن دە ەلىمىزدىڭ تاياۋ بولاشاعىنا قاتىستى وزىمشە «اقىل كوزىمەن» قاراعان كەيبىر ويلارىممەن بولىسكىم كەلەدى. سونىمەن باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ ۇكىمەتى دوعارىسقا كەتكەنىن ءبارىڭىز بىلەسىزدەر. مۇنىڭ استارىندا نە سىر بار؟ ەلىمىزدى قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇر؟ سوعان بارلاۋ جاساپ كورەلىك.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ 21 اقپان كۇنگى مالىمدەمەسىندە «ۇكىمەت مۇشەلەرى، مينيسترلەر، اكىمدەر حالىقپەن جۇمىس ىستەي المادى، سونداي-اق جۇرتشىلىقتىڭ پروبلەمالارىنا قۇلاق اسىپ، اتقارىلىپ جاتقان ىستەر مەن ساياساتتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە شاماسى كەلمەدى» دەگەن كىنا تاعىلدى. ونىمەن كەلىسپەۋگە بولمايدى.

مەنىڭشە ەندى وقيعالار بارىسى بىلاي ءوربيدى. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ 27 اقپاندا وتەتىن كەزەكتى سەزىندە مەملەكەت باسشىسى الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋگە جانە ازاماتتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان بىرقاتار شارالار ۇسىناتىنى انىق. مۇنىڭ ءبارى ىقتيمال الەۋمەتتىك سىلكىنىستەردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالادى. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن حالىقتىڭ كەدەي، باسپاناسىز، ءالجۋاز توپتارىن قولداۋعا باعىتتالعان شارالار جوسپارلانادى. قوماقتى قارجى قاراستىرىلادى.

كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ماسەلەسى دە قوزعالۋى وتە مۇمكىن.

ودان سوڭ قر پرەزيدەنتىنىڭ ءوز ەركىمەن دوعارىسقا كەتەتىندىگى جاريالانادى. سول ساتتە 2018 جىلعى 5 شiلدەدەگi قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى № 178-ءVى قرز زاڭى كۇشىن كىرەدى. پرەزيدەنت تاعىنان تۇسكەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى تاعىنا اۋىسادى ءارى ەلباسى مىندەتىن ساقتاپ قالادى. ۇمىتپايىق، اتالعان زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 2 تارماعىنا سايكەس: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنە – ەلباسىنا ونىڭ تاريحي ميسسياسىنا بايلانىستى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىن توراعا رەتىندە باسقارۋ قۇقىعى ءومىر بويى تيەسىلى».

سودان جۇرت كۇتىپ جۇرگەندەي، قازاقستاندا پرەزيدەنت سايلاۋى جاريالانادى. بۇل سايلاۋعا 5-6 تۇلعا تۇسەدى. ونىڭ ىشىندە ەسىمى حالىقارالىق قاۋىمداستىققا ءمالىم قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن داريعا نازارباەۆا مىندەتتى تۇردە بولادى. بىراق پرەزيدەنتتىك لاۋازىمعا وتۋگە داريعانىڭ ەل ىشىندە ابىرويى دا، بەدەلى دە جوق. سوندىقتان شاحمات تاقتاسىنداعى ءجۇرىس سياقتى «حود كونەم» جاسالادى. ياعني پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا جەڭىسكە 66 جاستاعى قاسىم-جومارت جەتەدى.

داريعا “كورنەكتى قايراتكەر” رەتىندە سەنات توراعالىعىنا وتەدى. مۇنىڭ الدىندا قوس پالاتاسى بىردەي تاراتىلىپ، پارلامەنتكە جاڭا سايلاۋ وتەدى دەگەن ءسوز. ءبىر-ەكى جىلدان كەيىن قاسەكەڭ «ءوز ەركىمەن» دوعارىسقا كەتكەندە، ونىڭ پرەزيدەنتتىك ورنى اتا زاڭنىڭ 48-بابىنىڭ ءى تارماعىنا سايكەس اۆتوماتتى تۇردە داريعاعا بۇيىرادى. وسى كەزەڭنىڭ بارىندە قاۋكەڭەس توراعاسى ءىس جۇزىندە مەملەكەت باسشىسى بولىپ قالا بەرەدى.

جاڭا، كەزەكتى 11-ءشى ۇكىمەت پرەزيدەنتتىك سايلاۋدان كەيىن عانا جاساقتالادى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى قازىر جاڭا ۇكىمەت قۇرىلسا پرەزيدەنت دوعارىسقا كەتكەن بويدا ول دا دوعارىسقا كەتۋگە ءتيىس. جاڭا پرەزيدەنت سايلانعانعا دەيىن بىرىنەن كەيىن ءبىرى ەكى ۇكىمەتتىڭ اۋىسۋى ءتيىمسىز. سوندىقتان ۇكىمەت باسشىسىنىڭ م.ا. ا.مامين امالسىز ءبىراز ۋاقىت كۇتە تۇراتىن شىعار.

مۇنىڭ ءبارى بولجام عانا. ءومىر دەگەن قانداي ستسەناريدەن دە كۇردەلى. كۇتپەگەن وزگەرىستەر بولا بەرۋى مۇمكىن. ء“ار نارسەدە قايىر بار” دەمەكشى، بارىمىزگە شىنايى تاۋەلسىز قازاقستاندا ءومىر سۇرۋگە ءناسىپ ەتسىن!

مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ)

facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • ارقادان التايعا اۋعان ەلدىڭ ءىزى (ياعني ارقادان التايعا اۋعان اباق كەرەيدىڭ كەرۋەن كوشى ءجايىندا)

    باياحمەت جۇمابايۇلى  كىندىك ءسوز: كەرەي تايپاسىنىڭ ەجەلگى مەكەندەرى ارقادان التاي بەتىنە ىرگەلى ەلدىڭ قاقپايىنان اۋعانى راسپا؟». «اباق كەرەي ەلدى ارقادان التايعا «اقمىرزانىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولىپ كوشكەنى» راس پا؟ «بۇقار جىراۋ ابىلاي حاننىڭ بۇيرىۋىمەن كەرەي كوشىن توقتاتۋعا الدىنان شىعىپ جوتاسىن كورسەتكەنى راسپا؟» ت. ب. سۇراقتار توڭىرەگىندە تاريحشى بولماسامدا ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە ءوز الىمشە كوزعاراس ءبىلدىرۋدى ءجون كوردىم. ارتىق – كەمىن كەشىرممەن قارارسىزدىر. شىنى كەرەك، وسى تاقىرىپقا قاتىستى جازبا دەرەكتەر از بولعاندىقتان، دالەلسىز ءسوزدىڭ دارمەنى شامالى بولار دەگەن ويمەن، تارتىنشاقتاپ كەلگەن ەدىم. جۋىقتان بەرگى الەۋمەتتىك جەلىلەردە بۇل تاقىرىپ توڭىرەگىندە تالاس-تارتىستار مالىعا باستاعانىن كورىپ قولىما قالام الىپ، وسىدان ءبىر قانشا جىل بۇرىن «قازاقتىڭ قىسقاشا تاريحى» دەگەن ەڭبەگىمەن ەكى ميلليارد قىتايعا عانا ەمەس، شەت ەلدەردەگى

  • ازيا سوقپاعى قايدا اپارادى؟

    قۋانىشبەك قاري سولدان وڭعا قاراي: ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين، قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جانە فيليپپين پرەزيدەنتى رودريگو دۋتەرتە. ۆالداي پىكىرتالاس كلۋبى، سوچي، رەسەي، 3 قازان 2019 جىل. اقوردا سايتىنداعى سۋرەت. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سوچيدە ايتقان رەسەيدىڭ ورتالىق ازياداعى ورنى تۋرالى پىكىرىن ەلدەگى رەسمي ءباسپاسوز جاريالامادى. ساراپشىلاردىڭ كەيبىرى توقاەۆتىڭ ايتقاندارىن قىتايعا ساپاردان كەيىنگى اقتالۋ رەتىندە باعالاسا، كەيبىرى ديپلوماتيالىق ىلتيپاتپەن بايلانىستىرادى. وتكەن اپتادا رەسەيدىڭ سوچي قالاسىندا حالىقارالىق “ۆالداي” پىكىرتالاس كلۋبىندا سويلەگەن سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسەيدى “ۇلى مەملەكەت” دەپ اتادى. قازاقستان باسشىسى ورتالىق ازيانىڭ رەسەي يمپەرياسىنىڭ ءبىر “بولىگى” بولعانىن ايتىپ، قازىر دە ماسكەۋدىڭ ورتالىق ازيادا “جەتەكشى ورىنعا يە بولۋى كەرەكتىگىنە” توقتالدى. الايدا ونىڭ رەسەي تۋرالى پىكىرى قازاقستانداعى رەسمي

  • نىگماتۋللينگە حات

    قۇرمەتتى نۇرلان زايرۋللاۇلى! تۇرىك پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى م.شەنتوپ مىرزا ءبىزدىڭ ەلگە كەلىپ كەتكەننەن كەيىن ءبىراز ماسەلەنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن باسى اشىلماي قالىپ وتىر. قازىرگە دەيىن نۇرشىلار مەن گۇلەنشىلەر سەكتاسى تۋرالى از جازىلعان جوق. فەتكۋللاح گۇلەننىڭ جۇمىسىنا ساراپتاما جاساپ قاراساق، ونىڭ جاماعاتىنداعى كاپيتالدىڭ جالپى كولەمى 50 ملرد دوللاردان اسىپ كەتەدى ەكەن. بۇل اقشانىڭ ءبارىن ولار زاڭدى جولمەن تاۋىپ وتىرعان جوق. «نۇرشىلاردىڭ» ەسىرتكى تاسىمالى مەن قارۋ- جاراق ساۋداسى سياقتى تابىسى كوپ كاسىپكە دە قاتىسى بولۋى مۇمكىن. تۇرىك ءباسپاسوزى وسىعان دەيىن ولاردىڭ تۇركياداعى بار كاپيتالدىڭ 30 پايىزىنا («يسلام كاپيتالى») دەيىن يەلىك ەتىپ وتىرعانىن تالاي رەت جازدى. مەملەكەت تاراپىنان قىسىم كورگەننەن كەيىن نۇرشىلار استىرتىن ارەكەتكە كوشىپ، سپەتسسلۋجباعا ۇقسايتىن ارناۋلى قىزمەتتى دە قۇرىپتى. ولار تۇركىتىلدەس حالىقتار

  • تەررورشىل چەلاحتىڭ قايتالانباۋىنا كىم كەپىل؟!

    2019 جىلدىڭ 8-21 قىركۇيەگىنىڭ ارالىعىندا، رەسەيلىك ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا اۋەسقوي بوكستان كەزەكتى الەم بىرىنشىلىگى ءوتتى. مەن وسى جاھاندىق دوداعا جۋرناليس رەتىندە اككرەديتاتسيالانعان ەدىم. التى مەدال جەڭىپ العان قازاق قۇراما كومانداسى تاعى دا جەر جۇزىندەگى جۇدىرىقتاسۋدىڭ كوشباسشىسى ەكەندىگىن دالەلدەدى. ساتقىن قازى-بيلەردىڭ زىمياندىعى بولماعان جاعدايدا، سۆەردلوۆسك ايماعى شارشى الاڭىنداعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ودان ءارى ۇلعايا تۇسەر ەدى. دەگەنمەن، 81 كەلىگە دەيىن سالماق دارەجەسىندەگى جاڭا الەم جەڭىمپازى، سوققىلارى جويقىن ماڭعىستاۋلىق بەكزات نۇرداۋلەتوۆتىڭ قارقىندى ورلەۋىنە ەشكىم تۇساۋ سالا المادى. ءار قارسىلاسىن ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى جاس چەمپيونىمىز! ءتىپتى، اتى اڭىزعا اينالعان كۋبالىق وليمپيا جەڭىمپازى حۋليو لا كرۋستىڭ ءوزى ءبىزدىڭ بوكسشىدان ويسىراتا ۇتىلدى. ءبىر قىزىعى، شيرەك فينالىنداعى جەڭىسىنەن كەيىن لا كرۋستىڭ قولتاڭباسىن الدىم جانە اقتىق سىنداعى جەڭىسىنەن

  • ءسىبىر جۇرتى نەمەسە كوشىم حاندىعى قۇلاعاننان كەيىن باتىس ءسىبىر ايماعىندا وزگەرىسكە ۇشىراعان جەر-سۋلاردىڭ بايىرعى اتاۋلارى.

    شارلاق ۋەزىندەگى ەل، جەر، سۋ اتاۋلارىنىڭ شىعۋ توركىنى قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋدانىنىڭ جەرى سوۆەت ۇكىمەتى ورناعان العاشقى جيىرماسىنشى جىلدارى اقمولا گۋبەرنياسىنا قاراستى ورەحوۆ اۋدانىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان شارلاق ۋەزىنىڭ قاراماعىنا قارادى. ونىڭ قۇرامىندا ون بەس بولىستىق اكىمشىلىك بولدى. وسى ون بەس بولىستىڭ ىشىندە الابوتا، قويتاس، قورعان (كەيىننەن قارا وي بولىسى اتاندى), قىزىلاعاش، كەرەي، تەكە، قاراۋىل (بۇرىنعى نيكولاەۆ بولىسى) بولىستارىنىڭ نەگىزگى بولىگى قازاقتار بولعاندىقتان كوشپەلى بولىستار اتانعان ەدى. بۇل بولىستار قازىرگى كورشىلەس ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋداندارىنىڭ اۋماعى. قالعاندارى: دوبروۆولسكايا، دروبىشەۆ، كوتەلنيكوۆو، ورەحوۆو، پوكروۆ، رۋسسكايا پوليانا، ستەپانوۆ، چەرنوۋسوۆ بولىستارى ومبى وبلىسىنا بەرىلدى. بۇلانباي اۋىلىنىڭ تۋماسى زەينوللا وسپانۇلىن اۋىل بالالارى «زاكەن ءاتاي» دەپ اتايتىن ەدىك. ەل مەن جەردىڭ تاريحىن، وسىعان

1 پىكىر

  1. Ğaliy Baysımaq

    Baydilda ulu aytqan senary da əbden bolıuı ıqtıymal kim biledi. Qəzir el işinde Dariğanıñ bedeli coq. Al Qasım Comart Toqay mırzanı el burunnan biledi. Bir zañdı suraq tıuındaydı. Toqay da qıuırşaq prezident rölün somdaydı ma? Degen oy kelip otur? Əlde bir müyüzin körseter me? Prezident bitkenge qanat bitedi emes pe?! Əy qaydam bir eki cıldan keyin de el Dariğanı caqtıra qoymas. Esalañ ekenin bəri biledi ğoy. Basında bir şarigi kem. Qaytken künniñ özünde halıq özü saylau kerek başşısın. Olay bolmağan cağdayda halıq atqa minedi sözsüz. Köterilis bolup ketiui mümkün. Al Dosum Sətbay mırza dəl aytıp otur. Bolaşaq prezident Nazarbaydıñ közi tirisinde auısatını öte zañdı olay bolmasa bəri teketireske aynalıp taqqa talas bastalıuı mümkün. Bərinen de osı cağı qıyın bolğalı tur. Eñ abzalı ədil saylau ötkizsin. Tüssin bəri kandidatutasın usınıp. Toqay Tasmağanbet Dariğaş Ömirzaq Şökey Muqtar Əblyaz Erkin qazaq Ercan Turğımbay Berdibek Saparbay siyaqtı dökeyler. Halıq işinen qalağanın tañdap aladı. Solay emes pe?

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: