|  | 

كوز قاراس

دجوردج ۆاشينگتونمەن سالىستىراتىندار نە ءبىلىمسىز نە پروپاگانديست. ۇقسايتىنى – 1, ۇقسامايتىنى – 1001.

54435716_2155098247884399_6701656691374555136_nۆاشينگتونعا تەڭەۋدەگى جالعىز ارگۋمەنت “تۇڭعىشتىعى.” جاعىمپاز جانداردىڭ “جاي ايقايىنان” وسىنى عانا كورەمىن.

قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك الۋى بىزگە تاۋەلدى ەمەس فاكتورلاردان تۋدى. ن.نازارباەۆ بولماسا باسقا بىرەۋ پرەزيدەنت بولۋشى ەدى. سوندا تەك ءبىرىنشى بولعانى ءۇشىن توبەمىزگە كوتەرۋىمىز كەرەك پە؟

ۆاشينگتون سەكىلدى مارتەبەگە يە بولۋ ءۇشىن 2000 جىلى كەتىپ قالۋى كەرەك ەدى، ەكى مەرزىمنەن كەيىن. ۆاشينگتون ەكى مەرزىمنەن، ەشقانداي كونستيتۋتسيالىق شەكتەۋ ءالى جوق كەزدە، ءوز ەركىمەن كەتتى ەمەس پە؟ نەگە سونىمەن سالىستىرمايسىڭدار.

ۆاشينگتوننىڭ تۋعان ءىنىسى ەلدەگى ءىرى بيزنەستى وزىنە مەنشىكتەپ العان جوق قوي. نەگە سالىستىرمايسىڭدار؟

ۆاشينگتون تاۋەلسىزدىك ءۇشىن سوعىستا كوش باستادى عوي. ۇلىبريتانياعا قارسى ۇلكەن سوعىس بولدى. قازاقستاننىڭ تاۋەلىزدىك الۋى ءۇشىن سوعىس بولدى ما؟ الدە جەكە باسىنا تاۋەكەلگە تىگىپ كسرو ۇكىمەتىنە قارسى شىقتى ما؟ قارسى شىققاندار بولدى. مىسالى، تاشەنوۆ، شاحانوۆ، سۇلەيمەنوۆ. قازاقستان كسرو-دان نەشىنشى بولىپ تاۋەلسىزدىگىن الدى؟ ەسكە سالىڭدارشى. نەگە سالىستىرمايسىڭدار؟

امەريكا شىنىمەن جاڭا پايدا بولعان مەملەكەت ەدى. امەريكا حاندىعى دەگەن بولماعان سەكىلدى. ەسىمە تۇسىرە الماي وتىرمىن. نەگە سالىستىرمايسىڭدار؟

دجوردجوتان دەگەن پارتيا دا بولماعان سەكىلدى. نەگە سالىستىرمايسىڭدار؟

ايتپاقشى، ۆاشينگتوننىڭ ۇرپاعى سەنات باسشىسى رەتىندە تاعايىندالدى ما؟ نەگە سالىستىرمايسىڭدار؟

ەلباسى “تاريحي” ميسسيانى ورىندادى عوي، نەگە باعالامايسىڭدار دەيتىندەرگە. اۋەلى، “تاريحي” دەگەن ءسوز جۇرەك اينايتىن ماعىناعا يە بولدى، جاعىمپاز جانداردىڭ ارقاسىندا.

ەكىنشىدەن، ءيا ن.نازارباەۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ەل الدىنداعى ۇلكەن مىندەتىن اتقاردى. ەلگە قىزمەت ەتتى، ماڭىزدى شەشىمدەر مەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. شەكارانى بەكىتتى. “بولاشاق” باعدارلاماسىن باستادى. استانانى كوشىردى. ءتىزىمدى تولىقتىرا بەرسەك بولادى. بىراق، مۇنىڭ ءبارىن ن.نازارباەۆ 2000 جىلدارعا دەيىن-اق اتقارعان. ودان كەيىنگى كەزەڭدە دەموكراتيالىق جولدان كەرى كەتتىك. كونستيتۋتسيا ويىنشىققا اينالدى، سايلاۋ جۇيەسى الدىمەن ماجوريتارلىدان ارالاسقا، كەيىن پروپورتسيونالدىعا اۋىستى، سونىمەن پارلامەنت ءولدى دە قالدى. پارتيالىق جۇيە قۇرۋ ءساتسىز بولدى. نۇر وتان وتىرىك پارتيا. سوت جۇيەسى اتقارۋشى بيلىككە تاۋەلدى. كوررۋپتسيانى جەڭە المادى. وليگارحيا ورنادى. ەلدە تاۋەلسىز ميلليونەر، ميللياردەر بولۋ مۇمكىن بولمادى، تۋىسقاندارى رەيد جاساپ تارتىپ الدى، نە جاعىنۋ كەرەك بولدى. ءبىلىم جۇيەسى قاتتى قۇلدىرادى. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرىلۋىمەن (ميللياردتاعان دوللارعا), قازۇۋ، قازۇپۋ، ەۇۋ سەكىلدى بازاسى مىقتى ۋنيۆەرسيتەتتەر ءتىرى ولىككە اينالدى. ءتورتىنشى بيلىكتى بىرتە بىرتە ءولتىردى. قازىرگى ەركىن پىكىر ءبىلدىرۋىمىز تەك تەحنولوگيانىڭ عانا ارقاسى.

ەكونوميكا تەك ۆۆپ-مەن عانا ولشەنىپ، ءبىزدى الداپ كەتتى. ال ول ۆۆپ مۇناي باعاسى شارىقتاعان كەزدە جاقسى ەدى ماقتانۋعا. مۇناي باعاسى قۇلدىراعاندا تەڭگەنى دەۆالۆاتسيا جاساپ، تەڭگەلىك ميللياردتارمەن ماقتاندى.

قازاق ۇلتىنىڭ بايلىعى جەكەمەنشىك بانكىلەردى قۇتقارۋعا جۇمسالدى. ميللياردتاعان دوللار. ول جەكەمەنشىك بانكىلەر حالىقتى ۇلكەن پايىزبەن تونادى. ءسويتىپ بانكروت بولدى. پاراقورلار بايىپ شەتەلگە قاشتى. مۇنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كىم موينىنا الار ەكەن.

ال جاڭاوزەن شە؟ ونى قايدا قويامىز.

راحىمە وشاقباەۆتىڭ توپاس پوستى قايرادى وسى سوزدەردى جازۋعا. ۇزاق پىسكەن وي ەمەس، اسىعىس جازدىم. ويدى تولىقتىرىپ وتىرساڭىزدار. قارسى پىكىر بولسا، ءمارحابا.

P.S. ءيا، مەن “بولاشاق” باعدارلاماسىمەن وقيمىن. بىراق، ستيپەنديا حالىق ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىنىن ءبىر ءسات ەسكە ءتۇسىرۋ ارتىق ەتپەس. ەشكىمنىڭ جەكە قالتاسىنان تيىن كەتىپ جاتقان جوق.

قىسقاسى، استانانىڭ اتىن دا، قالا كوشەلەرىنىڭ اتىن دا اۋىستىرۋعا قارسىمىن.

P.S. 2. ايتپاقشى، الگى جاعىمپازدار، قاجەت كەزدە اقش-پەن سالىستىرادى، قاجەت ەمەس كەزدە ء“بىزدى 250 جىلدىق تاريحى بار ەلمەن سالىستىرۋعا بولمايدى” دەپ سايرايدى. وعان قارسى ءۋاج ايتساڭ، اقش ءبىز سەكىلدى ەكى الپاۋىتتىڭ ورتاسىندا تۇرعان جوق دەيدى. وعان قارسى بىردەڭە ايتساڭ، سان ءتۇرلى جەلەۋ تابادى. بىراق ۆاشينگتونعا تەڭەگەندە الدىنا جان سالمايدى.

دارحان ومىربەك
(ستۋدەنت، اقش)

facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • ارقادان التايعا اۋعان ەلدىڭ ءىزى (ياعني ارقادان التايعا اۋعان اباق كەرەيدىڭ كەرۋەن كوشى ءجايىندا)

    باياحمەت جۇمابايۇلى  كىندىك ءسوز: كەرەي تايپاسىنىڭ ەجەلگى مەكەندەرى ارقادان التاي بەتىنە ىرگەلى ەلدىڭ قاقپايىنان اۋعانى راسپا؟». «اباق كەرەي ەلدى ارقادان التايعا «اقمىرزانىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولىپ كوشكەنى» راس پا؟ «بۇقار جىراۋ ابىلاي حاننىڭ بۇيرىۋىمەن كەرەي كوشىن توقتاتۋعا الدىنان شىعىپ جوتاسىن كورسەتكەنى راسپا؟» ت. ب. سۇراقتار توڭىرەگىندە تاريحشى بولماسامدا ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە ءوز الىمشە كوزعاراس ءبىلدىرۋدى ءجون كوردىم. ارتىق – كەمىن كەشىرممەن قارارسىزدىر. شىنى كەرەك، وسى تاقىرىپقا قاتىستى جازبا دەرەكتەر از بولعاندىقتان، دالەلسىز ءسوزدىڭ دارمەنى شامالى بولار دەگەن ويمەن، تارتىنشاقتاپ كەلگەن ەدىم. جۋىقتان بەرگى الەۋمەتتىك جەلىلەردە بۇل تاقىرىپ توڭىرەگىندە تالاس-تارتىستار مالىعا باستاعانىن كورىپ قولىما قالام الىپ، وسىدان ءبىر قانشا جىل بۇرىن «قازاقتىڭ قىسقاشا تاريحى» دەگەن ەڭبەگىمەن ەكى ميلليارد قىتايعا عانا ەمەس، شەت ەلدەردەگى

  • نىگماتۋللينگە حات

    قۇرمەتتى نۇرلان زايرۋللاۇلى! تۇرىك پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى م.شەنتوپ مىرزا ءبىزدىڭ ەلگە كەلىپ كەتكەننەن كەيىن ءبىراز ماسەلەنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن باسى اشىلماي قالىپ وتىر. قازىرگە دەيىن نۇرشىلار مەن گۇلەنشىلەر سەكتاسى تۋرالى از جازىلعان جوق. فەتكۋللاح گۇلەننىڭ جۇمىسىنا ساراپتاما جاساپ قاراساق، ونىڭ جاماعاتىنداعى كاپيتالدىڭ جالپى كولەمى 50 ملرد دوللاردان اسىپ كەتەدى ەكەن. بۇل اقشانىڭ ءبارىن ولار زاڭدى جولمەن تاۋىپ وتىرعان جوق. «نۇرشىلاردىڭ» ەسىرتكى تاسىمالى مەن قارۋ- جاراق ساۋداسى سياقتى تابىسى كوپ كاسىپكە دە قاتىسى بولۋى مۇمكىن. تۇرىك ءباسپاسوزى وسىعان دەيىن ولاردىڭ تۇركياداعى بار كاپيتالدىڭ 30 پايىزىنا («يسلام كاپيتالى») دەيىن يەلىك ەتىپ وتىرعانىن تالاي رەت جازدى. مەملەكەت تاراپىنان قىسىم كورگەننەن كەيىن نۇرشىلار استىرتىن ارەكەتكە كوشىپ، سپەتسسلۋجباعا ۇقسايتىن ارناۋلى قىزمەتتى دە قۇرىپتى. ولار تۇركىتىلدەس حالىقتار

  • تەررورشىل چەلاحتىڭ قايتالانباۋىنا كىم كەپىل؟!

    2019 جىلدىڭ 8-21 قىركۇيەگىنىڭ ارالىعىندا، رەسەيلىك ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا اۋەسقوي بوكستان كەزەكتى الەم بىرىنشىلىگى ءوتتى. مەن وسى جاھاندىق دوداعا جۋرناليس رەتىندە اككرەديتاتسيالانعان ەدىم. التى مەدال جەڭىپ العان قازاق قۇراما كومانداسى تاعى دا جەر جۇزىندەگى جۇدىرىقتاسۋدىڭ كوشباسشىسى ەكەندىگىن دالەلدەدى. ساتقىن قازى-بيلەردىڭ زىمياندىعى بولماعان جاعدايدا، سۆەردلوۆسك ايماعى شارشى الاڭىنداعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ودان ءارى ۇلعايا تۇسەر ەدى. دەگەنمەن، 81 كەلىگە دەيىن سالماق دارەجەسىندەگى جاڭا الەم جەڭىمپازى، سوققىلارى جويقىن ماڭعىستاۋلىق بەكزات نۇرداۋلەتوۆتىڭ قارقىندى ورلەۋىنە ەشكىم تۇساۋ سالا المادى. ءار قارسىلاسىن ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى جاس چەمپيونىمىز! ءتىپتى، اتى اڭىزعا اينالعان كۋبالىق وليمپيا جەڭىمپازى حۋليو لا كرۋستىڭ ءوزى ءبىزدىڭ بوكسشىدان ويسىراتا ۇتىلدى. ءبىر قىزىعى، شيرەك فينالىنداعى جەڭىسىنەن كەيىن لا كرۋستىڭ قولتاڭباسىن الدىم جانە اقتىق سىنداعى جەڭىسىنەن

  • ءسىبىر جۇرتى نەمەسە كوشىم حاندىعى قۇلاعاننان كەيىن باتىس ءسىبىر ايماعىندا وزگەرىسكە ۇشىراعان جەر-سۋلاردىڭ بايىرعى اتاۋلارى.

    شارلاق ۋەزىندەگى ەل، جەر، سۋ اتاۋلارىنىڭ شىعۋ توركىنى قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋدانىنىڭ جەرى سوۆەت ۇكىمەتى ورناعان العاشقى جيىرماسىنشى جىلدارى اقمولا گۋبەرنياسىنا قاراستى ورەحوۆ اۋدانىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان شارلاق ۋەزىنىڭ قاراماعىنا قارادى. ونىڭ قۇرامىندا ون بەس بولىستىق اكىمشىلىك بولدى. وسى ون بەس بولىستىڭ ىشىندە الابوتا، قويتاس، قورعان (كەيىننەن قارا وي بولىسى اتاندى), قىزىلاعاش، كەرەي، تەكە، قاراۋىل (بۇرىنعى نيكولاەۆ بولىسى) بولىستارىنىڭ نەگىزگى بولىگى قازاقتار بولعاندىقتان كوشپەلى بولىستار اتانعان ەدى. بۇل بولىستار قازىرگى كورشىلەس ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋداندارىنىڭ اۋماعى. قالعاندارى: دوبروۆولسكايا، دروبىشەۆ، كوتەلنيكوۆو، ورەحوۆو، پوكروۆ، رۋسسكايا پوليانا، ستەپانوۆ، چەرنوۋسوۆ بولىستارى ومبى وبلىسىنا بەرىلدى. بۇلانباي اۋىلىنىڭ تۋماسى زەينوللا وسپانۇلىن اۋىل بالالارى «زاكەن ءاتاي» دەپ اتايتىن ەدىك. ەل مەن جەردىڭ تاريحىن، وسىعان

  • داۋدىڭ باسى داەش-تەن 2

    Eldes Orda ەستەرىڭىزدە بولسا وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا اتالمىش تاقىرىپ اياسىندا العاشقى پوستىمدى جاريالاعان ەدىم. ودان بەرى ءبىر جىلدىڭ كولەمىندە ايماقتىق ستراتەگيالىق ساياساتتا كوپ وزگەرىستەر تۇبەگەيلى ورىن الىپ جاتىر… سيريا اۋماعىنداعى داەش-ءتىڭ نەگىزگى قارۋلى كۇشتەرى ءدال بۇگىنگى ۋاقىتتا اۋعانىستان ايماعىنا توپتالىپ بولىپ قالدى دەسەك تە بولادى. سيرياداعى داەش كۇشى سوڭعى كەزدەرى السىرەدى دە، نەگىزگى قارۋلى توپتار ورتالىق ازيانى بەتكە الىپ اۋعان توپىراعىنا اعىلىپ كەتە باردى. داەش-ءتىڭ سيريا اۋماعىنداعى وسى ءبىر ءولارا ءالسىز تۇسىن ءجىتى باقىلاپ وتىرعان قازاقستان “جۋسان” جوباسىن ۇيىمداستىرا قويدى دا وڭىردەگى قانداستارىمىزدى ەلگە اكەلىپ الدى. بىراق، مىنانى انىق ءبىلۋىمىز كەرەك، وڭىردەگى ساياسي ويىن بۇنىمەن بىتكەن جوق، وڭىردەگى ساياسي ويىن ەندى باستالۋى بەك مۇمكىن… 2017′دەن بەرى سيريا اۋماعىنان جانە

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: