|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

«ماڭگىلىك داڭق –  ماڭگىلىك اقىماقتىق!»

Marat Baidildauly

ەرتەڭ قازاقستاننىڭ بىرقاتار قالالارىندا رەسەيدىڭ ۇلگىسىمەن «بەسسمەرتنىي پولك» شەرۋى وتپەك. بۇل «قىزىل دەرت» قازاقستانعا جەتكەلى دە بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. اسىرەسە، قىرىمدى اننەكسيالاۋدان، لۋگانسكى مەن دونەتسكىدەگى سەپاراتيستەردى قولداۋ قيمىلدارىنان كەيىن «بەسسمەرتنىي پولك» ورىس الەمىنىڭ اجىراماس بولشەگىنە اينالىپ كەتتى. وتكەن جىلى 9 مامىردا بىزدەگى ورىس دياسپوراسى وكىلدەرىنىڭ كولوراد لەنتاسىمەن الەمىشتەنىپ، كولىكتەرىنىڭ توبەسىنە «تانك مۇناراسىن»، «پۋلەمەت راسچەتىن» ورناتىپ قۇتىرعانىن كوزىممەن كوردىم. الماتى يمپەريالىق استامشىلىقتارمەن سۋارىلعان ۇلىدەرجاۆالىق ءشوۆينيزمىنىڭ وزىندىك ساحناسى بولدى دا شىقتى. وسى سۇمدىقتى بۇدان بىلاي جەدەل توقتاتۋ قاجەت!
گەرمانيانىڭ Deutschlandfunk گازەتى جازباقشى، «بەسسمەرتنىي پولك» و باستا ساياساتتان اۋلاق اكتسيا رەتىندە ويلاستىرىلعانىمەن ول دەمدە كرەملدىڭ «باقىلاۋىنا» كوشتى. قازىر «بەسسمەرتنىي پولك» رەسەيدىڭ يدەولوگيالىق قۇرالىنا اينالىپ كەتتى». ونىسى راس!
بۇگىندە ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستى ارقاۋ ەتكەن «بەسسمەرتنىي پولك» اكتسياسى نەگىزىنەن ءۇش ماقساتقا قىزمەت ەتەدى. ءبىرىنشىسى، ورىس الەمىنىڭ ىقپالىن كەڭەيتۋ، ەكىنشىسى، اكتسيا كەزىندە كوتەرىلگەن قىزىل جالاۋ توڭىرەگىنە يكەمگە كونەتىن رەسپۋبليكالاردى باياعىداعىداي ءبىر تۋدىڭ ياعني قىزىل جالاۋدىڭ استىنا جيناۋ. دالىرەگى كسرو-نى قالپىنا كەلتىرۋ. ءۇشىنشىسى قاتارىنىڭ كوپتىگىمەن سەس كورسەتۋ. قازاقستاندا وتكىزىلمەك «ماڭگىلىك داڭق – بەسسمەرتنىي پولك كازاحستانا» دەگەن اكتسيانىڭ تۇپكى ءمانى سول.
ستالين زامانىندا سوۆەت اسكەرلەرىنىڭ مىقتىلىعىن كورسەتۋ ءۇشىن شىعىن گەرمانيا شىعىنىنان دا از ەتىپ 7 ميلليون دەپ كورسەتىلدى. برەجنەۆتىڭ زامانىندا سوعىس شىعىنى 20 ميلليون دەلىندى. گورباچەۆ زامانىندا اقيقاتتار اشىلىپ شىعىن كولەمى 27 ميلليونعا دەيىن ۇلعايدى. ال تاياۋدا سسسر مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ كوميتەتىنىڭ قۇپيالىق رەجيمىنەن شىعارىلعان دەرەكتەرى بويىنشا سوۆەت وداعىنىڭ ۇلى وتان سوعىسىنداعى شىعىندارى 42 ميلليون ەكەندىگى انىقتالدى. ونىڭ 19 ميلليوننان استامى اسكەري ادام بولسا، 23 ميلليونى قاراپايىم ازاماتتار.
فاشيستىك گەرمانيا بۇكىل ەكىنشى جاھان سوعىسىنىڭ بارىسىندا ەڭ كوپ دەگەندە 8,3 ميلليون ادامىنان ايىرىلعان. ونىڭ 4,7 ميلليونى اسكەريلەر، 3,6 ميلليونى جاي ادامدار. ارا قاتىناسىنا قاراساڭىز ولتىرىلگەن ءبىر فاشيستكە بەس سوۆەت سولداتى جانىن بەرگەن (كەيبىر اۆتورلار شىعىن 1:10 بولعانىن دا ايتادى).
بۇل تسيفرلار نەنى بىلدىرەدى؟
بۇل تسيفرلار ورىس قولباسشىلارىنىڭ توپاستىعىن، سوعىس جۇرگىزۋ تاسىلدەرىن جەتكىلىكتى مەڭگەرمەگەندىگىن، كومانديرلەردىڭ تاكتيكالىق جانە ستراتەگيالىق ويلاۋدان ماقۇرىم ەكەندىگىن، ءوز جاۋىنگەرلەرىن اجالعا كوزسىز ايداي بەرگەنىن، قىناداي قىرىلعان حالقىنا قىلشىعى دا قيسايماعاندىعىن كورسەتەدى.
جەڭىس اقيقاتىندا سوۆەت ادامدارىنىڭ جويداسىز قۇرباندىقتارى ارقاسىندا كەلگەن. 42 ميلليون ءومىر! نەمىس پۋلەمەتشىلەرى وققا ايدالعان قىزىل ارميا جاۋىنگەرلەرىن قاتار-قاتارىمەن قىرعاندا قازا تاپقانداردىڭ كوپتىگى سونشالىق، كەيبىر پۋلەمەتشىلەر ەسىنەن اداسىپ جىندى بوپ كەتكەن.
«بەسسمەرتنىي پولكتى» ۇيىمداستىرۋشىلار كەڭەس وداعىنىڭ ەڭ ۇلكەن ماسقاراسى – ءوز حالقىن ءوزى قىرعانى تۋرالى جۇمعان اۋىزدارىن اشپايدى. ەگەر ءوز سولداتتارىنا، ءوز حالقىنا جاناشىرلىقپەن قاراسا ورىنسىز قۇرباندىقتاردىڭ تىم بولماسا تەڭ جارتىسىن ءتىرى الىپ قالۋعا بولار ەدى. سونداي جويداسىز قۇرباندىقتارعا جول بەرگەن كەشەگى سوۆەتتىك قولباسشىلاردىڭ، كوممۋنيستەردىڭ «بەسسمەرتنىي پولك» ارقىلى توككەن «قولتىراۋىن كوز جاسى» قازا تاپقان 42 ميلليون ادامنىڭ رۋحىن مازاق ەتكەنمەن بىردەي. سوندىقتان بۇل اكتسيانى «ماڭگىلىك داڭق – ماڭگىلىك اقىماقتىق» دەر ەدىم. «بەسسمەرتنىي پولك» – بەسسمەرتنىي يديوتيزم!» دەگەن انىقتاماعا ەش نارسە الىپ، قوسا المايسىڭ!59843285_10218947003135624_5507379449185697792_n

Related Articles

  • بولاتتى بوسقا جاماندامايىق…

    پاتەر جالداپ تۇراتىن 5 بالاسى بار جەسىر ايەلدى تانيتىنمىن. سول كىسىگە كوپتەن بەرى كومەكتەسكىم كەپ جۇرگەن. اقشالاي بەرەيىن دەسەم، سول ساتتە بەرە قوياتىن ارتىق اقشام دا بولمادى. جاعدايى اۋىر بولاتىن. سودان ول كىسىگە قايىرىمدىلىقپەن اينالىساتىن ۇيىمداردان ءبىر كومەك الىپ بەرەيىنشى دەپ سونداي قورلاردى ىزدەستىرە باستادىم. ىزدەپ ءجۇرىپ جاعدايى جوق وتباسىلارعا جاردەمدەسەتىن ءبىر قوردى تاپتىم. مەن بارعان كەزدە كومەككە مۇقتاج ادامداردىڭ ءتىزىمىن جاساپ جاتتى. ءتىزىمى تولىپ قالىپتى. ولارعا جاڭاعى ايەلدىڭ جاعدايىن ايتىپ، اي سايىن 30-40 مىڭ تەڭگەنىڭ ازىق-تۇلىگىن تەگىن الىپ تۇراتىنداي قىلىپ تىزىمگە ەنگىزدىم. يىعىمنان ءبىر جۇك ءتۇسىپ، الگى جەردەن جەڭىلدەپ قالعانداي بولىپ شىعىپ كەلە جاتىر ەدىم، سىرتتا سونداي ءبىر كىسىلەر قاپ-قاپ كارتوپ پەن ماكاروندى ماشينەسىنە تيەپ جاتىر ەكەن. اڭگىمەلەسىپ تۇرساق،

  • ازيا سوقپاعى قايدا اپارادى؟

    قۋانىشبەك قاري سولدان وڭعا قاراي: ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين، قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جانە فيليپپين پرەزيدەنتى رودريگو دۋتەرتە. ۆالداي پىكىرتالاس كلۋبى، سوچي، رەسەي، 3 قازان 2019 جىل. اقوردا سايتىنداعى سۋرەت. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سوچيدە ايتقان رەسەيدىڭ ورتالىق ازياداعى ورنى تۋرالى پىكىرىن ەلدەگى رەسمي ءباسپاسوز جاريالامادى. ساراپشىلاردىڭ كەيبىرى توقاەۆتىڭ ايتقاندارىن قىتايعا ساپاردان كەيىنگى اقتالۋ رەتىندە باعالاسا، كەيبىرى ديپلوماتيالىق ىلتيپاتپەن بايلانىستىرادى. وتكەن اپتادا رەسەيدىڭ سوچي قالاسىندا حالىقارالىق “ۆالداي” پىكىرتالاس كلۋبىندا سويلەگەن سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسەيدى “ۇلى مەملەكەت” دەپ اتادى. قازاقستان باسشىسى ورتالىق ازيانىڭ رەسەي يمپەرياسىنىڭ ءبىر “بولىگى” بولعانىن ايتىپ، قازىر دە ماسكەۋدىڭ ورتالىق ازيادا “جەتەكشى ورىنعا يە بولۋى كەرەكتىگىنە” توقتالدى. الايدا ونىڭ رەسەي تۋرالى پىكىرى قازاقستانداعى رەسمي

  • نىگماتۋللينگە حات

    قۇرمەتتى نۇرلان زايرۋللاۇلى! تۇرىك پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى م.شەنتوپ مىرزا ءبىزدىڭ ەلگە كەلىپ كەتكەننەن كەيىن ءبىراز ماسەلەنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن باسى اشىلماي قالىپ وتىر. قازىرگە دەيىن نۇرشىلار مەن گۇلەنشىلەر سەكتاسى تۋرالى از جازىلعان جوق. فەتكۋللاح گۇلەننىڭ جۇمىسىنا ساراپتاما جاساپ قاراساق، ونىڭ جاماعاتىنداعى كاپيتالدىڭ جالپى كولەمى 50 ملرد دوللاردان اسىپ كەتەدى ەكەن. بۇل اقشانىڭ ءبارىن ولار زاڭدى جولمەن تاۋىپ وتىرعان جوق. «نۇرشىلاردىڭ» ەسىرتكى تاسىمالى مەن قارۋ- جاراق ساۋداسى سياقتى تابىسى كوپ كاسىپكە دە قاتىسى بولۋى مۇمكىن. تۇرىك ءباسپاسوزى وسىعان دەيىن ولاردىڭ تۇركياداعى بار كاپيتالدىڭ 30 پايىزىنا («يسلام كاپيتالى») دەيىن يەلىك ەتىپ وتىرعانىن تالاي رەت جازدى. مەملەكەت تاراپىنان قىسىم كورگەننەن كەيىن نۇرشىلار استىرتىن ارەكەتكە كوشىپ، سپەتسسلۋجباعا ۇقسايتىن ارناۋلى قىزمەتتى دە قۇرىپتى. ولار تۇركىتىلدەس حالىقتار

  • تەررورشىل چەلاحتىڭ قايتالانباۋىنا كىم كەپىل؟!

    2019 جىلدىڭ 8-21 قىركۇيەگىنىڭ ارالىعىندا، رەسەيلىك ەكاتەرينبۋرگ قالاسىندا اۋەسقوي بوكستان كەزەكتى الەم بىرىنشىلىگى ءوتتى. مەن وسى جاھاندىق دوداعا جۋرناليس رەتىندە اككرەديتاتسيالانعان ەدىم. التى مەدال جەڭىپ العان قازاق قۇراما كومانداسى تاعى دا جەر جۇزىندەگى جۇدىرىقتاسۋدىڭ كوشباسشىسى ەكەندىگىن دالەلدەدى. ساتقىن قازى-بيلەردىڭ زىمياندىعى بولماعان جاعدايدا، سۆەردلوۆسك ايماعى شارشى الاڭىنداعى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ودان ءارى ۇلعايا تۇسەر ەدى. دەگەنمەن، 81 كەلىگە دەيىن سالماق دارەجەسىندەگى جاڭا الەم جەڭىمپازى، سوققىلارى جويقىن ماڭعىستاۋلىق بەكزات نۇرداۋلەتوۆتىڭ قارقىندى ورلەۋىنە ەشكىم تۇساۋ سالا المادى. ءار قارسىلاسىن ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى جاس چەمپيونىمىز! ءتىپتى، اتى اڭىزعا اينالعان كۋبالىق وليمپيا جەڭىمپازى حۋليو لا كرۋستىڭ ءوزى ءبىزدىڭ بوكسشىدان ويسىراتا ۇتىلدى. ءبىر قىزىعى، شيرەك فينالىنداعى جەڭىسىنەن كەيىن لا كرۋستىڭ قولتاڭباسىن الدىم جانە اقتىق سىنداعى جەڭىسىنەن

  • ءسىبىر جۇرتى نەمەسە كوشىم حاندىعى قۇلاعاننان كەيىن باتىس ءسىبىر ايماعىندا وزگەرىسكە ۇشىراعان جەر-سۋلاردىڭ بايىرعى اتاۋلارى.

    شارلاق ۋەزىندەگى ەل، جەر، سۋ اتاۋلارىنىڭ شىعۋ توركىنى قازىرگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋدانىنىڭ جەرى سوۆەت ۇكىمەتى ورناعان العاشقى جيىرماسىنشى جىلدارى اقمولا گۋبەرنياسىنا قاراستى ورەحوۆ اۋدانىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان شارلاق ۋەزىنىڭ قاراماعىنا قارادى. ونىڭ قۇرامىندا ون بەس بولىستىق اكىمشىلىك بولدى. وسى ون بەس بولىستىڭ ىشىندە الابوتا، قويتاس، قورعان (كەيىننەن قارا وي بولىسى اتاندى), قىزىلاعاش، كەرەي، تەكە، قاراۋىل (بۇرىنعى نيكولاەۆ بولىسى) بولىستارىنىڭ نەگىزگى بولىگى قازاقتار بولعاندىقتان كوشپەلى بولىستار اتانعان ەدى. بۇل بولىستار قازىرگى كورشىلەس ءۋاليحانوۆ جانە اقجار اۋداندارىنىڭ اۋماعى. قالعاندارى: دوبروۆولسكايا، دروبىشەۆ، كوتەلنيكوۆو، ورەحوۆو، پوكروۆ، رۋسسكايا پوليانا، ستەپانوۆ، چەرنوۋسوۆ بولىستارى ومبى وبلىسىنا بەرىلدى. بۇلانباي اۋىلىنىڭ تۋماسى زەينوللا وسپانۇلىن اۋىل بالالارى «زاكەن ءاتاي» دەپ اتايتىن ەدىك. ەل مەن جەردىڭ تاريحىن، وسىعان

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: