|  |  |  | 

Sayasat Suretter söyleydi Äleumet

Qañırağan qala, qirağan ğimarattar häm küşeygen küzet


Arıstağı örtenip jatqan ğimarattıñ biri. 25 mausım 2019 jıl.

Arıstağı örtenip jatqan ğimarattıñ biri. 25 mausım 2019 jıl. 

Arıstağı jarılıstan keyin qala köşeleri bos qalğan. Jarılıstan qalada biraz üy men ğimarat qirağan. Arıs qalasına barğan Azattıq tilşisiniñ körgenderi.

“JARILIS BOLĞANDA BÄRİN TASTAY QAŞTIQ”

Arıstıñ kireberisinde küzet küşeygen. Policeyler men qaru wstağan äskeriler qalağa twrğındardı kirgizbey twr. Sol mañda “üyime barsam” degen eki jüzge juıq adam kelgen. Solardıñ biri Sadıq Orazgeldi jarılıs bolğanda “aldı-artına qaramay qaşqandarın” aytadı.

- Qwjatımdı aluım kerek. Qorada maldar qalğan, solardı suaru kerek. Jayau bolsa da, kirip şığuım kerek. Keşe jarılıs bolğanda qwjattarımdı, bärin tastay qaştıq ğoy, – dedi Arıs twrğını.

Auılğa kireberiste twrğan tağı bir twrğın “jolğa şığuım kerek, üyde qwjatım men poyız bileti qalıp qoydı, sonı alu üşin üyime kiruim kerek” deydi.

Arıstıñ kireberisinde twrğan adamdar. 25 mausım 2019 jıl.

Arıstıñ kireberisinde twrğan adamdar. 25 mausım 2019 jıl.

Jinalğan jwrttıñ sözinşe, bwl jolğı jarılıstı bwrınğı jarılıspen salıstıruğa kelmeydi. Arıstıqtar “mausımnıñ 24-i küni soyqan jarılıs” boldı deydi.

Keybir twrğın “bilik osığan deyin bolğan üş jarılıstan sabaq almadı” dep nalidı.

- [Jarılıstar] qaşanğı qaytalana beredi? Halıq qaşanğı sabılıp, qaşıp jüredi? Bwrın jarılıs bolğanda “endi qaytalanbaydı” degen edi. Dükenim bar edi, sol tonaldı dep estidim. Kire alsaq, [dükenimdi] barıp körsem deymin, – deydi Säbit esimdi Arıs twrğını.

Sol mañda twrğan policeydiñ biri “Bizge “kirgizbe” dedi, kirgize almaymız. Qaşan kirgizetinin bilmeymiz” dep qısqa qayırdı.

Al Arıs qalasında öli tınıştıq. Ärbir jerden äskeri maşinalar men policiya kölikteriniñ dauısı estiledi. Soldattar men policeyler qalanı küzetip jür. 25 mausımda Qazaqstan işki ister ministri Erlan Twrğımbaev twrğındardıñ üyine wrlıqqa tüsken üş adamnıñ wstalğanın aytqan.

JARIQSIZ QALĞAN QALA

Qaladağı joldarğa snaryad tüsip, oyılıp qalğan. Arıstağı bazardıñ keybir jerinde jemis-jidekter men kökönister jinalmağan küyi twr. Satuşılar jemisterdi jinap ülgermegenge wqsaydı. Bazarda qalğan tauarların küzetken bir-eki adam jürdi.

Snaryad tüsken jer. Arıs, 25 mausım 2019 jıl.

Snaryad tüsken jer. Arıs, 25 mausım 2019 jıl.

Arıstıñ ortalığındağı ğimarattıñ biri äli örtenip jatır. Bwl üyge snaryad qwlağanğa wqsaydı. Jarılıstıñ ekpininen qarama-qarsı twrğan Halıqqa qızmet körsetu ortalığınıñ terezeleri qirağan. Ortalıqtıñ işi qañırap qalğan. Komp'yuterler men printerler twr, jerde qağazdar şaşılıp jatır. Ortalıqta jürgen bir-eki qızmetker “Arısqa jwrt oralğanşa ğimarattı qalpına keltiruimiz kerek” deydi.

Jarılıstan qirağan Halıqqa qızmet körsetu ortalığı. Arıs, 25 mausım 2019 jıl.

Jarılıstan qirağan Halıqqa qızmet körsetu ortalığı. Arıs, 25 mausım 2019 jıl.

Künine ondağan poyız kelip, jüzdegen jolauşı ağılıp jüretin Arıstağı vokzalda da tirşilik bayqalmaydı. Vokzal janındağı toyhanağa snaryad tüsip, tolığımen qirap qalğan. Toyhanağa tüsken snaryadtıñ küşi vokzaldıñ terezelerin de sındırğan. Atı-jönin aytqısı kelmegen policey vokzaldağı qozğalıs jarılıs bastalğan birer sağattan soñ toqtağanın aytadı.

Arısta qazir jarıq joq. Elektr sımdarı qirağan. Internet pen baylanıs ta naşar. Qalağa tirşilik qaşan oralatını belgisiz. 25 mausımda Nwr-Swltandağı ükimet otırısında Qazaqstan işki ister ministriniñ orınbasarı YUriy Il'in qalada jarılıs qaupi äli seyilmegenin mälimdedi.

“[Ört sönbegendikten] qaru-jaraq äli de jarıluı mümkin. Ottı qorğanıs ministrliginiñ qoymalarındağı brondalğan arnaulı tehnika kömegimen söndiremiz” dedi ministr orınbasarı.

24 mausım tañerteñ Türkistan oblısı Arıs eldimekeni mañında ornalasqan Qazaqstan qarulı küşteri bölimderiniñ birinde, resmi derek boyınşa, ört şığıp, saldarınan äskeri oq-däri jarılğan. Türkistan oblısı äkimdigi Arıstağı jarılıstan keyin oblısta tötenşe jağday jariyaladı.

Arısqa tüsken snaryadtardıñ biri. 25 mausım 2019 jıl.

Arısqa tüsken snaryadtardıñ biri. 25 mausım 2019 jıl.

Bilik orındarı apattan eki adamnıñ qaza tapqanın habarladı. Qaza bolğandardıñ biri – Arıs twrğını. Türkistan oblısı äkimdiginiñ habarlauınşa, twrğınnıñ köligine snaryad tüsken. İşki ister ministrliginiñ mälimdeuinşe, mert bolğan ekinşi adam – äskeri qızmetker. Onıñ denesi äskeri qoymanıñ mañınan tabılğan.

Jarılıstan keyin şamamen 39 mıñ adam öz betterimen bas sauğalap, qalanı tastap şıqqan. Üş jarım mıñnan astam twrğın Türkistan oblısı äkimdigi bölgen avtobuspen Şımkentke jetken.

Şımkentke jetkizilgen Arıs twrğındarınıñ keybiri evakuaciyadan keyin özderine jağday jasalmay otırğanına şağımdandı. Şımkenttegi “Aqmeşit” meşiti mañında jürgender kömekti bilik emes, qala twrğındarı körsetip jatqanın aytadı.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • Aziya soqpağı qayda aparadı?

    Quanışbek QARI Soldan oñğa qaray: Äzerbayjan prezidenti Ilham Äliev, Resey prezidenti Vladimir Putin, Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev jäne Filippin prezidenti Rodrigo Duterte. Valday pikirtalas klubı, Soçi, Resey, 3 qazan 2019 jıl. Aqorda saytındağı suret. Qazaqstan prezidentiniñ Soçide aytqan Reseydiñ Ortalıq Aziyadağı ornı turalı pikirin eldegi resmi baspasöz jariyalamadı. Sarapşılardıñ keybiri Toqaevtıñ aytqandarın Qıtayğa sapardan keyingi aqtalu retinde bağalasa, keybiri diplomatiyalıq iltipatpen baylanıstıradı. Ötken aptada Reseydiñ Soçi qalasında halıqaralıq “Valday” pikirtalas klubında söylegen sözinde Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Reseydi “wlı memleket” dep atadı. Qazaqstan basşısı Ortalıq Aziyanıñ Resey imperiyasınıñ bir “böligi” bolğanın aytıp, qazir de Mäskeudiñ Ortalıq Aziyada “jetekşi orınğa ie boluı kerektigine” toqtaldı. Alayda onıñ Resey turalı pikiri Qazaqstandağı resmi

  • Nıgmatullinge hat

    Qwrmetti Nwrlan Zayrullawlı! Türik parlamentiniñ spikeri M.Şentop mırza bizdiñ elge kelip ketkennen keyin biraz mäseleniñ äli künge deyin bası aşılmay qalıp otır. Qazirge deyin nwrşılar men gülenşiler sektası turalı az jazılğan joq. Fetkullah Gülenniñ jwmısına saraptama jasap qarasaq, onıñ jamağatındağı kapitaldıñ jalpı kölemi 50 mlrd dollardan asıp ketedi eken. Bwl aqşanıñ bärin olar zañdı jolmen tauıp otırğan joq. «Nwrşılardıñ» esirtki tasımalı men qaru- jaraq saudası siyaqtı tabısı köp käsipke de qatısı boluı mümkin. Türik baspasözi osığan deyin olardıñ Türkiyadağı bar kapitaldıñ 30 payızına («islam kapitalı») deyin ielik etip otırğanın talay ret jazdı. Memleket tarapınan qısım körgennen keyin nwrşılar astırtın äreketke köşip, specslujbağa wqsaytın arnaulı qızmetti de qwrıptı. Olar türkitildes halıqtar

  • “Tozaqqa qoş keldiñiz”. 20 jıl bwrın Şeşen soğısı bastalğan

    Amos ÇEPL 20 jıl bwrın Vladimir Putin Resey prem'er-ministri bolıp twrğan twsta Şeşenstanda äskeri operaciya bastauğa bwyrıq bergen edi. Kavkaz aymağındağı qandı soğıstardıñ biri qalay bastalıp edi? 11995 jıl. Er adam şeşen separatisteriniñ tuın wstap twr. 1994-96 jılı Resey äskerileri Şeşenstandağı köp ğimarattı bombalap qirattı. Osı jılı federal äskerileri men şeşen separatisteri arasındağı soğıs Şeşenstannıñ de-fakto täuelsizdigimen ayaqtaldı. 2Şeşenstan twrğını. 1994 jılı tüsirilgen suret. Kreml' Resey biligimen kelispegen şeşenderge qattı qısım jasadı. Aleksandr Soljenicın GULAG-ta bir kamerada otırğan şeşendi şeşender “Sovet odağınıñ aytqanına könbey qoydı” dep jazdı. 3Groznıydağı jazalau. 1996 jıl. Soğıs Şeşenstandı ekstremizm men bwzaqılıqtıñ oşağına aynaldırdı. 1997 jılı aymaq şariğat zañın qabıldap, ölim jazasın qoldana bastadı.   4Resey

  • Dertine şipa izdegen almatılıqtar buddiske ağılıp jatır

    Moñğoliyanıñ ataqtı halıq emşisi, buddist qazaqtardı emdeu üşin Almatığa keldi. Lamaizm dininiñ ökili özderiniñ qwdayı Burhanğa siınatının aytadı. Qazaqtar 80 jastağı buddisten şipa alu üşin kezekte twr. Böhçuluun Damdin Qazaqstanğa arnayı şaqırtumen kelgen. Tört künnen beri aldınan adam üzilmey jatqan 80 jastağı aqsaqal, 2 jarım mıñ şaqırım joldan şarşap kelse de bir künnen soñ jwmısına kirisip ketti. Mi şayqalu, türli bas auruları, büyrektiñ sozıluı, buın auruları, köz tiyu, bala kötermeu sındı özge de densaulığında kinarattarı bar adamdardı qaraydı. Moñğoldardıñ uranhay ruınan şıqqan Böhçuluun aqsaqaldı öziniñ jolın quğan, 12 jasınan lamalıq jolğa tüsken 40 jastağı wlı Galörög ertip jür. Aqsaqal emşilik qasiettiñ ata-babasınan beri jalğasıp kele jatqanın aytadı. Emşilik törtinşi atalarımnan beri kele jatqanın bilem, bwl qasiet 8

  • Etno turizm. Balhaşta etno turizimdi qalady damıtuğa boladı?

    Beysen Ahmetwlı  Älemde biz estimengen eldi mekender, ğajayıp salt-sanalar men ğwrıp-ädetter, oylap körmengen tirşilik täsilderi bar. Sonay ğajap öñirdiñ biri Balqaş. Qarnı toyıp, qaltası qalıñdağan är pende ömirden läzzat alğısı keledi. Özi añsağan jerdi körip, qızıqqan ömirdi qızıqtaydı. Dem aladı jäne ömirdiñ mänin salıstardı. Ömir teñiz boyında jasağan adam susız japan dalanı elestete almaydı. Biraq estise barıp körudi añsaydı. Qazqastan da sol ğajayıp älemniñ bir bwrışı. Onda eldi tañ qaldırar ğajayıptar öte köp. Endeşe sol mümkindikti qalay aşuğa boladı? Biz sözdi Balhaş köli mañınan bastayıq. Balqaştıñ qanday keremetteri bar? • Balqaş älemdegi eñ ülken twyıq kölderdiñ biri. Aumağı 19 mıñ şarşı şaqırımğa jetedi. Su twnıq taza jäne twzdılığı tömen. Qısı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: