|  | 

kerey.kz TV

باقىتبەك

 

…بۇلعىن دەگەن – ۇشقاتتى قويناۋ، ۇلارلى، ۇشپالى ۇيىق ءدۇر. جۋسانى ۇلبىرەك، يزەنى تاباداي، جيرەنى كۇدىرەيگەن تۇمەن بەلەستەردەن مۇنارتى-ىپ تۇراتىن ءتاڭىر جەر. التايدىڭ تۇمان جامىلعان جۇلگەسىنىڭ ىرگەلى قيىعى وسى ءوڭىر. وسى بەيعاجايىپ مەكەننىڭ باسى – جايلاۋ، بالاعى- كۇزەۋ، ويپاتى قىستاۋ. باق تۇنعان بايالىش، اقبۇيرا وزەندى ولكەدە باقىتبەك ءبامىش تۋىپتى. شۋداباي ءباھادۇر زاڭگىنىڭ تابىنان. مەن ونى “تىرىدەي” توقسانىنشى جىلى كوردىم! قان – ءسولى جوق اقسۇرى، سۇرقى سۇستى سۋىق، يىعىنان تومەن جەلبىرەگەن جالبىر شاشتى، وسىزاماناۋي “بابا تۇكتى شاشتى ءازيز”!!! قولتىعىنا قىسقانى ماعاۋيننىڭ ەكى كىتابى… ساۋساعىندا بادانا تاستى جىلتىراق جۇزىگى بار ايتەۋىر سىقيىپ كەلىپ تۇر. تۇرىنەن، قيمىلىنان، ءشالت مۇرت قويىسىنان ەجەلگى massagtai مە، تەكتى ماعاۋين بە، ايتەۋىر ءبىر سۇلبا كورىنەردەي. وزىنە سەنىمدى، كۇرەڭكى پاڭ! ەجەلگى تانىسىنداي ەجىرەيىپ كەلىپ ءاي، ءشايسىز ء“جۇر” دەيدى! كەۋدەسىنە كيگەنى موڭعولدىق جاس سانقويلارعا ءتان قۇراق- قۇراق قىرىم كۇرتەشە. كەتتىك! وزىنەن گورى قازاق ادەبيەتىنىڭ كۇيىن شەرتىپ-شەرتىپ جىبەرەدى. كوبىنەسە كوڭىلى تولمايدى!؟ قايدا توقتايتىنىن دا ءوزى بىلمەيدى! سول كەزدەگى بىزدەر ونىڭ تاناۋىنىڭ استىندا كۇنەلتىپ جۇرگەندەي سەكىلدى ەكەنبىز! – ولەڭىڭ جاقسى، دەيدى. كەكىرەڭ! بىراق، ءوزى عانا وقي جونەلەدى ەكەن!؟ ءتىپتى الدى، ارتىندا ەشكىم جوقتاي دەس بەرمەي سويلەۋى ماعان ۇناي قويماعان. ەسىمدە قالعانى – “اراۋاق” دەگەن ولەڭى. دەمىگىپ، سىلكىنىپ الادى… “ەدىگەنىڭ جىرىن” – “… مەن بۇگىنگى تۇسىمدە… دەپ، ەربيگەن مۇرتىن ەرىنىمەن كوسەپ وقيدى! جىپسيگەن قاراقتى كوزىنەن جاس پارلاپ،كىرپىگىن شىلايدى! زۋقانىڭ ۇرپاعى، باندىنىڭ كەيكيگەن ءىزى – كەيپىنەن تىس مۇلدەم كوڭىلشەك پاك! و، دۇنيە! كەشۋ، كەشۋ وتىنەم! ء…بىز ساتتەن كەيىن دوس بولىپ كەتتىك. تاڭداۋى پوەزيا بولسا دا كەزەگىندە ءتورت امالدان ورلەپ، فيزماتپەن شاتىسقان.عىلىمي زادىلى شامالى تەحنولوگ! ىزدەنىسى قونىمدى وزىنە. ول، ءوزىن ءزىم كىدىرلى ءمىر تارتپاداي شىڭاي بەردى. سودان بەرى ءبىرشاما زامان ءوتتى.ول،نە جازسا دا شارقاتتى،شاتقالدى بۇلا بۇلعىندى سىزدى، جىرلادى.باراقات بۇلعىننىڭ قاراقاتىنىڭ دامىندەي ولەڭدەرى كىدى! “…سىرقىراعان سۇيەگىم، سەنىڭ تاسىڭ – بۇلعىنىم…” قاراكولدەي تۇنجىر شۋماق! باقىتبەكتىڭ ءبىر ولەڭىنەن كىشى ەلىنىڭ ەرلىك ءىسى، سانقيلى كىسىلەر تاعدىرى ۇندەسە، ءبىر ولەڭىنەن ەرمەن ءيىسى اڭقيدى! ازاماتتىق زەردەسى ورەن بيىك! تاماشا پوەمالار مەن كىل ولەڭمەن رومان ۇسىندى! الدەبىر توسىن تاقىرىپپەن ەڭبەك قورعادى. ماعان بىردە – “ايتورى عۇمىر” جيناعىن جولداپتى. مۇقابادا جاعىز تال بىلتە تۇر! وشپەيتىن شىراق!!! باقىتبەك دوس الماتىدا اق ەسپە جىر كەشىن شيراتپاق.قۇتتى بولسىن! ونىڭ بۇتكىل عۇمىرى – ولەڭ! ماعاۋيننىڭ اعاسىنىڭ كۇدىر جولىمەن جورتقان ءبورى تەكتى اقىن امان بولسىن! سۇراعان راحمەتۇلى بەينەنى جوبالاعان جۇماباي ءمادىبايۇلى

Kerey.kz

Related Articles

  • قازاق ءسىبىر حاندىعىنا – 800 جىل!

          سوڭعى جىلدارى جارىق كورگەن عىلىمي ەڭبەكتەر دە قازاق حاندىگىنىڭ تاريحى ءبىر جاقتى كورسەتىلىپ ءجۇر. العاشقى قازاق حاندىعىمەن سوعىسقان كورشى ەلدەر حالقىمىزدىڭ بىتىسپەس جاۋى رەتىندە باياندالادى. سولاردىڭ ءبىرى – ءسىبىر حاندىعى. عاسىرلار بويى قازاق حاندىگىنىڭ تەرىسكەي جاعىندا جاتقان قازاق تايپالارى ءسىبىر حاندىگىنىڭ قۇرامىندا عۇمىر كەشكەنى بەلگىلى. بۇگىندە نوعاي ورداسى مەن ءسىبىر حاندىگىن رەسەي عالىمدارى مەنشىكتەپ الىپ ءجۇر. ال قازىرگى قازاق ەلىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن كەرەي تايپاسىنىڭ سول زاماندا ءوز حاندىعى بولعان. كەرەي حاندارىنىڭ عاسىردان عاسىرعا سوزىلعان ەجەلگى اۋلەتى وڭ حانمەن، سانگۇنمەن بىتپەيدى. ارقيلى تاريحي جاعداي، ءارتۇرلى كەيىپتە ودان ءارى جالعاسقان. وڭ حاننىڭ «جيناقتى تاۋاريح» پەن «قاستەرلى شەجىرەدە» ارنايى اتالمايتىن ۇلدارىنىڭ ءبىرى، كەي دەرەكتەردە، نەمەرەسى تايبۇعا (تاي-بۇقا) ازدى-كوپتى جاساعىمەن، تۇرعاقتارىمەن،

  • تۇعىرىل – وڭ حان

      شىڭعىس حان اتقا مىنەر قارساڭدا كەرەي – ۇلى دالاداعى ەڭ ۇلكەن، سانى دا باسىم تايپا بولعان. ەسكىلىكتى زەرتتەگەن كەيبىر ورىس وقىمىستىلارى ىلكىدە، XI عاسىردا كەرەيلەر توعىز ءجۇز مىڭنىڭ توڭىرەگىندە، ياعني ميلليونعا جۋىق بولدى دەپ بىلەدى. ءراشيد-اد-ديننىڭ ايتقانى بار. ەجەلگى زاماننان باستاپ كەرەيلەر حالقىنىڭ كوپتىگىمەن، اسكەرىنىڭ قۋاتىمەن جانە حاندارىنىڭ اتاق-داڭقىمەن ءماشھۇر بولدى دەگەن. ارعى تاريحى عۇن داۋىرىنەن باستالاتىن كەرەي قاۋىمى XI عاسىردا ۇلى دالا كوشپەندىلەرىن قايتا بىرىكتىرگەن، قىتاي تاريحناماسىندا تسزۋبۋ (رۋ-تايپالار) بىرلەستىگى اتانعان جاڭا تۇرىك قاعاناتى – توعىز-تاتار ۇلىسىنىڭ ۇيىتقىسى بولعانى ءمالىم. بۇل كەزدەگى باستى دۇشپان – تەرىستىك قىتايدا بيلىك قۇرىپ وتىرعان قيدان-لاۋو يمپەرياسى بولاتىن. الماعايىپ ۇزاق مايداننان سوڭ، كونفەدەراتسيا كەيىپتى ۇلكەن ۇلىس ىدىرايدى، بىراق دالايحان موعۇز باستاعان كەرەي جۇرتى

  • اكەجان قاجىگەلدين: “نازارباەۆ مەنەن كەشىرىم سۇرادى

    قاسىم امانجول قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى اكەجان قاجىگەلدين (وڭ جاقتا) جانە جۋرناليست قاسىم امانجول. سكايپ-سۇحبات. 6 قىركۇيەك 2019 جىل. 1994-1997 جىلدارى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى بولىپ، 1998 جىلى ەلدەن كەتكەن اكەجان قاجىگەلدين ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا شەتەلدە بىرنەشە رەت قازاقستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن كەزدەسكەنىن ايتتى. 6 قىركۇيەكتە الماتىدا «اقيقات» جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ 15-سەزىندە پارتيا باسشىcى ەرمۇرات باپيعا جسدپ مۇشەلەرى سەنىمسىزدىك ءبىلدىرىپ، اقىرىندا باپي توراعالىقتان كەتىپ، پارتيادان دا شىعارىلدى. جيىندا كەيبىر پارتيا مۇشەلەرى باپيدىڭ بيىل كوكتەمدە ءبىر توپ بەلسەندىمەن پاريجگە بارىپ، قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەرى اكەجان قاجىگەلدينمەن پارتيا رۇقساتىنسىز كەزدەسكەنىن ايىپتادى. باپيدىڭ ورنىنا اسحات راقىمجانوۆ پارتيا جەتەكشىسى بولىپ سايلاندى. ءدال وسى كۇنى نۇر-سۇلتاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ۇلتتىق سەنىم كەڭەسىنىڭ العاشقى جيىنى ءوتتى. بۇل كەڭەستى توقاەۆ حالىق پەن

  • گيمالاي اسقان كوش كۋاگەرى ارىستان قاجىنىڭ ءومىرى جايلى كىتاپ جارىق كوردى

    كەشە، 17 ناۋرىز الماتىداعى Manar Palace-تا ارىستان قاجى شادەتۇلىنىڭ (زۋقا باتىردىڭ نەمەرەسى) 80 جاس مەرەي تويىنا وراي، توي يەسىنىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن، جازۋشى باياحمەت جۇمابايۇلىنىڭ «اڭساعان ارمان» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ارىستان قاجى تۋرالى دەرەكتى فيلىم كورسەتىلدى. مەرەي توي مەن عۇمىرنامالىق ەڭبەكتىڭ تۇساۋكەسەرىنە الىس-جۋىق شەتەلدەردەن جانە ەلىمىزدىڭ ءار جەرىنەن ەل اعالارى، ادەبيەت پەن ونەر وكىلدەرى، وزگە دە سىيلى قوناقتار كەلىپ قاتىستى. الىس-جۋقتان جەتكەن اعايىن. اتالعان كىتاپتىڭ تۇساۋىن مەرەي توي يەسىمەن بىرگە زيابەك قابدىلدينوۆ، دوسان بايمولدا، ءامىرحان مەڭدەكە جانە ءنابيجان مۇحاممەدحانۇلى قاتارلى تاريحشى، قالامگەرلەر كەستى. «اڭساعان ارمان» كىتابى بۇلانايدى (گيمالاي) اسىپ، ءۇندىستان مەن پاكىستاندى باسىپ التايدان انادولىعا جەتىپ، ەۋروپانى اينالىپ تاۋەلسىز قازاق ەلىنە كەلگەن ارىستان شادەتۇلىنىڭ ءومىرىن ارقاۋ ەتكەن.   قازاقتىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: