|  |  | 

كوز قاراس سپورت

تەررورشىل چەلاحتىڭ قايتالانباۋىنا كىم كەپىل؟!

DSC03496

2019 جىلدىڭ 8-21 قىركۇيەگىنىڭ ارالىعىندا، رەسەيلىك ەكاتەرينبۋرگ
قالاسىندا اۋەسقوي بوكستان كەزەكتى الەم بىرىنشىلىگى ءوتتى. مەن وسى جاھاندىق
دوداعا جۋرناليس رەتىندە اككرەديتاتسيالانعان ەدىم. التى مەدال جەڭىپ العان
قازاق قۇراما كومانداسى تاعى دا جەر جۇزىندەگى جۇدىرىقتاسۋدىڭ
كوشباسشىسى ەكەندىگىن دالەلدەدى. ساتقىن قازى-بيلەردىڭ زىمياندىعى
بولماعان جاعدايدا، سۆەردلوۆسك ايماعى شارشى الاڭىنداعى بىلعارى قولعاپ
شەبەرلەرىمىزدىڭ جەتىستىكتەرى ودان ءارى ۇلعايا تۇسەر ەدى. دەگەنمەن، 81 كەلىگە
دەيىن سالماق دارەجەسىندەگى جاڭا الەم جەڭىمپازى، سوققىلارى جويقىن
ماڭعىستاۋلىق بەكزات نۇرداۋلەتوۆتىڭ قارقىندى ورلەۋىنە ەشكىم تۇساۋ سالا
المادى. ءار قارسىلاسىن ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى جاس چەمپيونىمىز! ءتىپتى، اتى
اڭىزعا اينالعان كۋبالىق وليمپيا جەڭىمپازى حۋليو لا كرۋستىڭ ءوزى ءبىزدىڭ
بوكسشىدان ويسىراتا ۇتىلدى. ءبىر قىزىعى، شيرەك فينالىنداعى جەڭىسىنەن
كەيىن لا كرۋستىڭ قولتاڭباسىن الدىم جانە اقتىق سىنداعى جەڭىسىنەن كەيىن
بەكزات تە ماعان اۆتوگراف بەردى.
اسا اۋىر سالماق دارەجەسىندەگى كۇمىس جۇلدەگەرىمىز قامشىبەك
قوڭقاباەۆتىڭ جۇرەك جۇتقان تەگەۋرىندى جۇدىرىقتاسۋشى ەكەندىگىنە كوزىمىز
جەتتى. الايدا، قىزىلوردالىق باتىردىڭ باتىل شابۋىلدارىنا تەحنيكالىق،
كومبيناتسيالىق قاسيەتتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سەزىلەدى. 91 كەلىگە دەيىن سالماق
دارەجەسىندە ونەر كورسەتەتىن قوستانايلىق ارداگەرىمىز ۆاسيلي لەۆيتتىڭ
تاڭعاجايىپ تاجىريبەسىنە ەشبىر كۇمانىمىز جوق. بىراق، ونىڭ ءدوپ تيەتىن
جويقىن سوققىلاردىڭ ازدىعىنا وراي، پاراقور قازىلاردىڭ جىمىسقى
ارەكەتتەرىنىڭ پايدا بولۋىنا تاڭ قالمايسىڭ. سونىمەن قاتار، بايراقتى
باسەكەنىڭ باستى ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ءبىرى، سۆەردلوۆسك ايماعىنىڭ اكىمى
ەۆگەني ۆلاديميروۆيچ كۋيۆاشەۆپەن بىرنەشە رەت جۇزدەسۋگە ءساتى ءتۇستى.
ارينە، وسى جەتەكشى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا دا مىناداي ءىرى حالىقارالىق جارىس
ءتيىستى دارەجەدە وتكىزىلدى. ايتپاقشى، كورنەكتى بولشەۆيك ياكوۆ ميحايلوۆيچ
سۆەردلوۆتىڭ قازاقتار ءۇشىن سىڭگەن ەڭبەگى – وراسان زور. ويتكەنى، قاس جاۋمىز –
كازاچەستۆونى – كەڭەس وكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن قۇرتقان تۇلعا ءدال وسى ياكوۆ
ميحايلوۆيچ بولىپ تابىلادى.DSC03497
بىراق، مىناداي كەرەمەت سپورت وقيعاعا بارا جولىمدا كەلەڭسىز جاعدايعا
دۋشار بودىم. 2019 جىلدىڭ 17 قىركۇيەگىندە، رەسەيدىڭ ترويتسك قالاسىنىڭ
قاراما-قارسى تۇسىندا ورنالاسقان قوستاناي ايماعىنداعى قازاقستاندىق
شەكارا بەكەتىندە ونىڭ قىزمەتكەرلەرى پومازان ۆاديم جانە ءبايدىلدينا
ايگۇل مەنىمەن مەملەكەتتىك تىلىمىزدە سويلەسە المادى. ولاردىڭ ەكەۋىنە دە
ايتتىم: «اعىلشىن تىلىندە دە سويلەي الامىن. الايدا، قازاقستاندا بولعان
سوڭ، مەملەكەتتىك تىلدە سويلەسۋگە ءتيىسپىز». ءتىپتى، الگى ۆاديم «مەملەكەتتىك
تىلدە سويلەڭىز!» مەنىڭ تالابىما اشۋلانىپ، مەنى «ناتسيست!» دەپ بالاعاتتادى.

2
جاۋاپ رەتىندە وعان بىلاي ايتتىم: «ءسىز رەسەيدە ورىس ءتىلىن بىلمەسەڭىز، ءتىپتى
سىپىرۋشىنىڭ جۇمىسىنا ورنالاسا المايسىز. ال، ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قازاق ءتىلىن
بىلمەي، كەرەمەت قىزمەتكە قول جەتكىزدىڭىز». وسى قىزمەتكەرلەر جانە باسقا
شەكاراشىلار دا ماعان ورىنسىز سۇراقتاردى قويدى: «ناماز وقيسىز با؟»
شەكاراشىلار، كەدەنشىلەر جولاۋشىلاردىڭ قۇجاتتارى مەن باگاجىن
تەكسەرسە – ءبىر ءجون. بىراق، پالەن كىسىنىڭ ءدىني وي-پىكىرلەرىنە قاتىستى
شەكاراشىلاردىڭ قانداي جۇمىسى بار؟! مەن – اتەيستپىن. سوندىقتان،
اشىقتان-اشىق ايتتىم: «جوق، ناماز وقىمايمىن!» تاعى ايتا كەتەرلىك ءجايت،
ولار شوقىنشاقتاردان سۇرامايدى: «شىركەۋگە بارىپ تۇرسىزدار با؟» يۋدا
بالالارىنا دا تيىسپەيدى: «سيناگوگاعا بارىپ تۇرسىزدار ما؟»
ولار مەنىڭ اتەيست كوزقاراسىما رەنجىگەن شىعار. ايتەۋىر، مەنى باسقا
جولاۋشىلاردىڭ اراسىنان جۇلىپ الىپ، قىزمەتتىك بولمەگە جەتەكتەدى. بۇكىل
باگاجىم، كيىم-كەشەگىمە ءتىنتۋ جاسادى. بەتتەرى بىلق ەتپەي، مەنىڭ
قولجازبالارىمدى وقىدى، قالتافونىمداعى فوتو مەن بەينەماتەريالىمدى
قاراپ شىقتى. ول ول ما، سودان سوڭ مەنى باستىقتاردىڭ بولمەسىنە اپاردى. بۇل
شەكارا بەكەتتىڭ جەتەكشىلەرى ماعان تەسىلە قاراپ، سۇرادى: «نەگە قۇدايعا
سەنبەيسىز؟» ايتەۋىر، تۇسىنبەدىم: مەن قاي مەكەمەگە ءتۇستىم؟ قازاقستان
رەسپۋبليكاسىنىڭ شەكارا بەكەتى مە، الدە ءدىني فاناتيكتەردىڭ جىن ويناسى
ما؟ تەك قانا، قالتافونىمداعى كەسكىندەردىڭ اراسىندا بەلگىلى اقىن ولجاس
سۇلەيمەنوۆتىڭ مەنىمەن بىرگە كيەۆتە تۇسكەن فوتوسۋرەتىن كورگەن سوڭ، وسى
زاڭسىز ارەكەتتەردى دوعاردى ايدالاداعى بىرەۋلەر. ايتەۋىر، كۇتپەگەن جەردەن
ولجەكەڭنىڭ دە كومەگى ءتيدى.
مىناداي تارتىپسىزدىككە تاپ بولعاننان سوڭ، دانا اقىنىمىز احمەت
بايتۇرسىنۇلىنىڭ شەرلى جولدارى ەرىكسىز ەسىمە تۇسەدى:

قينامايدى اباقتىعا جاپقانى،
قيىن ەمەس دارعا اسقانى، اتقانى.
ماعان اۋىر وسىلاردىڭ بارىنەن،
ءوز اۋىلىمنىڭ يتتەرى ءۇرىپ، قاپقانى!

دانيار ناۋرىز

kerey.kz

Related Articles

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: