|  |  |  | 

Tarih Twlğalar Qazaq handığına 550 jıl

Bağılan bi.

batyr

Altın Orda handığındağı memleket qayratkerleriniñ biri. Ol Tobıl
özeni boyın mekendepti. Obağan özeniniñ Tobılğa qwyar jerinde Bağılan to-
ğayı, Bağılan talı, Bağılan qara suı, Bağılan köli, Bağılan tomarı, Bağı-
lan qıstauı, Bağılan şoğı, Bağılan özegi degen jer — su attarı bor.
Bağılan bahadür qartayıp, öz esimimen atalatın toğaydı mekendeytin öz
aulında auırıp qaytıs bolıptı. Onıñ süyegi Tobıl özeniniñ jarqabağına
jerlengen. Bağılan bidiñ Bopay esimdi äyelinen Arhat, Farhat, Sarımwrat
attı wldarı düniege keledi. Farhat batırdıñ Gülandam esimdi äyelinen Ta-
naş, Abbas, Manas tuadı. Osı küngi Qostanay oblısınıñ Meñdiqara, Wzın-
köl audandarın, Soltüstik Qazaqstan oblısınıñ jäne Qazaqstannıñ basqa
da jerlerin mekendeytin Aşamaylı Kereyler osı Tanaştıñ wrpaqtarı.
Tanaş Altın Orda handığınıñ körnekti adamdarınıñ biri, ädilqazı bi
atanıptı. Tanaş bidiñ Balğa, Balta, Edige attı balaları batır, bi, äsker
bası bolğan. Bağılan bidiñ beyiti ornalasqan qonısqa 1734 jılı jazda
Zverinogolovski attı sauda punkti salındı. Ol keyin kazak-orıs mekenine
aynalğan. Osı küni bwl meken Resey Federaciyasına qaraytın Qorğan
oblısınıñ Pritobol audanınıñ ortalığı.
1723 jılı jazda joñğar basqınşıları Bağılan bidiñ qonısın tartıp
alıp, 1734 jılı jazda Reseyge qaru — jaraqqa ayırbastaptı. Elinen, jeri-
nen ayırılğan qazaq qosındarı tek on jıldan keyin qayta oralıp Dästem
Sal Qarabaswlı basqarğan qol Zverinkanı qorşauğa aladı. Qamal komen-
datı jäne osı jerdegi şirkeudiñ dinbası köpesterdi wyımdastırıp, qazaq
äskeriniñ aldı-nan dästür boyınşa nan men twz alıp şığıptı. «Zverino-
golovka büginnen bastap bekinis te emes, kazak-orıs stanicası da emes, qazaq
pen orıs sauda jasaytın bazar, järmeñke ortalığı ornı bol-sın! Soğan
kelisim — şart jasayıq, dos bolayıq. Jer-su sizderdiki ekenin moyınday-
mız!» — dep tilek qoyıptı. Bwğan kelisken qazaq rubasıları äskerin keyin
qaytarıptı. Şart jasasıp, kelisimşartqa eki jağı da qol qoyıptı. Dästem
saldıñ talabı boyınşa bazar qazaq kenti men orıs kentiniñ aralığında
bolatın bop körsetiledi. Zverinogolovkada tärtip ornatu Amandos Ermen-
wlı (Köşebe kerey) bastağan mwsılman jasağına mindettelipti. Osınıñ
bäri şartta körsetilgen.
Jaqında «Toğırulhan» birlestigi, Tobılbek Omarovtıñ mwrındıq bol-
uımen,Bağlan bi jatqan qorımğa ekertkiş ornatuğa niettendi. Qorğan oblı-
sınıñ gubernatorına jazılğan ötinişten äli jauap joq.

Related Articles

  • Şwbartaudan auğan “Bes qasqa”. 

    Slambek Jumagali Qazaqtıñ körmegen qorlığı, tartpağan azabı bar ma? Bwnday tauqımet keşegi Keñes däurinde de tiılğan joq. Abaq Kereydiñ işindegi Jastaban wrpaqtarı Semey öñirindegi Şwbartau audanın öz ata qonıstarı saylaydı. Tarihşılardıñ aytuına qarağanda Altaydan Jobalay bi azŞahantay batır Er Jänibekpen zöñgiles dos bolğan soñ, osı Baqanas özeniniñ boyın jaylay qonıstanıptı. Onıñ işinde Jastaban wrpaqtarı Begimbet atanıp, Beknazar-Qosay bolıp eki tarmaqqa bölinedi. Osı mañdı qonıstanğan osı eki atanıñ balası, biriniñ wpanı Şaqantay, ekinşisiniki Jobalay. YAğni,” Jondağı Jobalay eli”atanğan. Şaqantay batır osı eki atanıñ Bas qolbasşısı bolsa, Jobalay bi aqılman, äri töbe bii bolğan. Jobalaydıñ äkksi Bayseyitte tegin adam bolmaptı. Eldiñ aytısına qarağanda ol kisi de bi, äri batır bolğan jäne eldi

  • Kerey memleketiniñ bileuşisi Toğrıl hannıñ Şıñğıs handı tarih sahnasına köterui turalı tarihi mağlwmattar

    Toğrıl zan Şıñğıs hannıñ äkesi Esugeymen anda bolğan Kerey memleketiniñ wlı bileuşisi. Marqwz Bwyrıq hannıñ bes wlınıñ biri. Şamamen 1130 -1203 jıldar aralığında ömir sürgen. Handıq bilik qwrğan jıldarı 1168 – 1203 j.j. Toğrıl han bilik qwrğan jıldarı Kerey memleketi wlı Monğol üstirtindegi sayın dalada özindiñ sayasi bağıt bağdar wstanğan jäne Euraziya qwrlığına atı jayılğan irgeli elge aynaldı. Orta ğvsırlardağı tarihşılarınıñ jazba derekteri boyınşa sol kezde Kerey memleketiniñ halıq sanı oğan bağınıştı rular men taypalardı qosqanda toğız jüz mıñğa deyin jetken. Endi bir tarihi qwjattarda eki jüz mıñ jan bolğan dep jazıladı. Olar aqıldı handarınıñ arqasında altın şatır tiktirip, altın keseden su işkeni jayında tamsana jazdı. Sol zamanda öte quattı

  • Jaqiya qajı – imani joldıñ jarşısı

    Aspandı äuelep wşqan qıran qws jılı wyasına qaytıp oraldı. Sarı auız balapandarı qanattarı qataymağandıqtan, mamıq jaydan alısqa wzay alar emes. Anaları qaşan tamaq äkelgenşe janarların kök aspanğa qadap, wzaq kütken edi. Auızına tistegen qoregimen när jalğatıp, balapandarınıñ mäz-mäyram bolğanın körip, analıq qws ta quanışqa bölendi. Osı bir jılı körinisterdi wzaqtan beri qadağalap twrğan Jaqiya ömirde izgilik ataulınıñ qalay payda bolğanın oylap, bas qatırdı. Atası aytıp otıratın äñgime de oyına oraldı. Bükil jahandı jaratqan bir Alla degen sözdiñ astarına üñilgisi keldi. Biraq, Jaratuşı Qwday turalı kimnen swrarın bilmey tosıldı. Jarıtıp aytar adam bolsa şe? Auıldağı moldağa barayın dese, qazir olardıñ da qarası azaydı. Joqtıñ qası dese de boladı. Molda ataulınıñ soñına

  • Sibir handığı nemese kerey Toğırwl hannıñ wrpağı Taybwğa äuletteri bilik qwrğan memlekettiñ qilı tağdırı men tarihi arenadan joğaluı

    Tarlan tarihtıñ bizge beymälim twstarı köp, aqiqatı aşılmağan jäne äli künge deyin qwpiya paraqtarınan özindik orın alğan Taybwğa äuletteriniñ orta ğasırlarda bilik qwrğan jwrtı Sibir ölkesi nemese Sibir jwrtı ekendigi barşamızğa ayan. Kerey Toğrıl hannıñ Ükiden (keybir şejire añızdarda Wyqı deydi, al qıtay derekterinde Toğrıl hannıñ bir wlınıñ esimi Oyhu) tuğan nemeresi Taybwğa bwl aymaqta on üşinşi ğasırdıñ birinşi jartısında inisi Tayşıqpen birge Kerey handığınan qalğan bir qauım eldi soñına ertip öz aldına jeke handıq qwrıp jer kölemi orasan zor aumaqqa biligin jürgizdi. Şıñğıs han imperiyasınıñ wlan-ğayır Euraziya keñistiginde bilik qwrğan däuirinde osı imperiyağa täueldi jeke öz aldına memlekettik qwrılımı bar el bolğan Taybwğa dinastiyası nemese Taybwğa jwrtınıñ tarih sahnasına

  • MÖDE JÄNE WLI DALA

      Janımhan Oşan R.B. Süyleymenov atındağı Şığıstanu institutınıñ Jetekşi ğılımi qızmetkeri, t.ğ.k. MÖDE, Maodun', Modun şan'yuy (b. z. b. 234? – b.z.b. 174 jj.) – Wlı ğwn imperiyasınıñ negizin qalauşı, jäne b. z. b. 209 – b. z. b. 174 jıldarı imperiyağa bilik jürgizgen äygili şan'yuy. ÖMİRBAYANI Otandıq tarih ğılımında «Ğwn» degen atpen [1. 25-436 bb] köpşilik qauımğa äygili bolğan köne etnos turalı eñ köne derekti Qıtay tarihşısı Sıma Cyan' öziniñ äygili şığarması bolğan «Şiczi» (Tarihi jazbalar) attı eñbekte birinşi ret Syunnu (匈奴) degen eki ieroglifpen jazıp qaldırğan. Qazirgi qıtay tilinde «Xiōngnú» dep oqılatın osı eki ierogliftiñ köne däuirdegi qıtay tilindegi oqıluı turalı ɕjʊŋ.nǔ *, qʰoŋ.nˤa, t.b. dep oqıladı degen pikirler

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: