|  | 

جاڭالىقتار

Cىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس

كەز كەلگەن وركەنيەتتى قوعام ءۇشىن سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ەڭ
وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. سىبايلاس جەمقورلىق زامان اعىسىمەن
بىرگە ءوسىپ-وركەندەپ، مول قاراجات جانە قوعامدىق باسەكەلەستىك پايدا بولعان
جەرلەرگە تامىرىن جايىپ، بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جويىلماي وتىرعان كەسەلدىڭ
ءبىرى. بۇل كەسەل دامۋشى ەلدەردەگىدەي ءبىزدىڭ جاس مەملەكەتىمىزگە دە وراسان زور
نۇقسان كەلتىرىپ وتىر. سوندىقتان دا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى
قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ ءوزىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىن ىسكە
اسىرۋ جوسپارىندا سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋدى ماڭىزدى باعىتتاردىڭ
ءبىرى رەتىندە ايقىندادى.
«سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» زاڭ تالابىنىڭ
اياسىندا جەمقورلىققا قارسى ءىس-ارەكەتتەر ءار سالادا جۇزەگە اسىرىلۋدا.
اسىرەسە، حالىق پاراقورلىق دەرتىمەن ءجيى بەتپە-بەت كەلەدى. سىبايلاس
جەمقورلىقپەن كۇرەستى جەكە قاراۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان، كەز كەلگەن
ورتادا پارا بەرۋ مەن پارا الۋدىڭ جولىن كەسۋدە قوعام بولىپ بەلسەندىلىك
تانىتۋىمىز قاجەت.
پاراقورلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءتيىستى قىزمەت اتقارۋىنا كەرى
اسەرىن تيگىزىپ، بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەدى، زاڭدى قاعيدالاردى تەرىسكە
شىعارىپ، ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىنىڭ
بۇزىلۋىنا تۇرتكى بولادى.
ارينە، سىبايلاس جەمقورلىق ءدارى بەرىپ ەمدەيتىن سىرقات ەمەس.
اينالاسىنداعى سالاۋاتتى، تازا جانە ساۋ ورتانى شارپىپ، تىنىس-تىرشىلىگىن
تارىلتاتىن، زاڭسىز ارەكەتتەرمەن قوعامدىق ورتانىڭ جانە مەملەكەتتىك
ورگانداردىڭ، ۇيىمداردىڭ، دارا كاسىپكەرلەردىڭ، ازاماتتاردىڭ قىزمەت ەتۋىنە
قاتەر توندىرەتىن قاۋىپتى دەرتتى بولدىرماۋدىڭ تەتىگى حالىقتىڭ وزىندە. بۇل
دەرتتىڭ الدىن الىپ، قوعامعا تارالۋ جولدارىن كەسىپ، ونىڭ ۇلعايۋىنا جول
بەرمەۋ كەرەك. ول ءۇشىن اتالعان دەرتكە بولىپ، ات سالىسىپ، قارسى
جۇيىلۋىمىز قاجەت. سوندا عانا ەل مۇددەسى ءۇشىن زور ۇلەس قوساتىنىمىز جانە
حالىق سەنىمىنەن شىعاتىنىمىز انىق.
سىبايلاس جەمقورلىق ارەكەتتەرى بويىنشا الدىن-الۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى
ادىستەرىنىڭ ءبىرى – ناقتى «پروبلەمالىق باعىتتارعا» كوڭىل ءبولۋ جانە ولاردى
شەشۋ بولىپ تابىلادى.
الايدا، كوپشىلىككە ءمالىم، بۇگىندە ەلدەگى جولداردىڭ ساپاسى
«پروبلەمالىق ايماقتا» جانە ۇنەمى حالىقتىڭنازارىندا.
سوڭعى بەس جىلدىڭ وزىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە سايكەس اۆتوموبيل
جولدارىن سالۋعا، قايتا قۇرۋعا جانە كۇتىپ ۇستاۋعا شامامەن 1,8 ترلن. تەڭگە
بولىنگەن (2014 جىلى – 286 ملرد. تەڭگە، 2015 ج. – 347 ملرد. تەڭگە، 2016 ج. -
389 ملرد. تەڭگە، 2017 ج. – 434 ملرد. تەڭگە، 2018 ج. – 378 ملرد. تەڭگە).

سونىمەن بىرگە، وسى باعىتتاعى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بارلىق
شارالارىنا قاراماستان،ولاردىڭ ءىس جۇزىندە ىسكە ءاسىرىلۋىاردايىم ۇمىتكە
ساي ەمەس.
ناتيجەسىندە، دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ 2018 جىلعا
ارنالعان جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك رەيتينگىسىنە سايكەس قازاقستان جول
ساپاسى بويىنشا الەمنىڭ 140 ەلىنىڭ ىشىندە تەك 106 ورىندى يەلەندى. (2015 ج.
- 107/140, 2016 ج. – 108/138, 2017 ج. – 115/137).
بۇل جاعداي وسى سالادا جوبالىق باسقارۋ پرينتسيپتەرىن ەنگىزۋدى قاجەت
ەتتى.
وسىعان وراي، قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى
ءىس-قيمىل اگەنتتىگىمەن «ساپالى جول – ادالدىق الاڭى» جوباسى ىسكە
قوسىلدى. جوبانىڭ ماقساتى – جول سالۋ، رەكونسترۋكتسيالاۋ، جوندەۋ جانە
كۇتىپ ۇستاۋ كەزىندە سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ، سونداي-اق، جۇمىستار مەن
ماتەريالداردىڭ ساپاسىن زەردەلەۋ، باعالاۋ بولىپ تابىلادى.
بۇل رەتتە قر سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ
(سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت) اتىراۋ وبلىسى بويىنشا
دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن "جول اكتيۆتەرىنىڭ ساپاسى بويىنشا
ۇلتتىق ورتالىعى" رمك اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ ماماندارى
رەسپۋبليكالىق، قالالىق ماڭىزى بار جولداردى زەردەلەۋ ماقساتىندا رەيدتىك
شارا ۇيىمداستىردى.
اتاپ ايتقاندا، اعىمداعى جىلدىڭ 3 قازان كۇنى قۇرمانعازى كوشەسىندە
ورنالاسقان قالالىق ماڭىزى بار جولىنىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ شاراسى ءوتتى.
ناتيجەسىندە بىرقاتار كەمشىلىكتەر انىقتالدى.
جۇرگىزىلەتىن جۇمىستارعا تاپسىرىستى بەرۋشى – اتىراۋ قالالىق
"جولاۋشىلار تاسىمالى جانە اۆتوكولىك جولدارى ءبولىمى" مەملەكەتتىك
مەكەمەسى، ال ازىرلەۋشى – «ايس» جشس. مونيتورينگ نىساندى تەكسەرۋ جانە
گەومەتريالىق پارامەترلەرىن ءىشىنارا ولشەۋ جولىمەن جۇرگىزىلدى. ماماندار
جولدىڭ ەنىن ولشەپ، قالىڭدىعىن انىقتاۋ جانە ءاسفالتتى-بەتون جابىننىڭ
كولىك جۇرەتىن بولىگىنە ساراپتاما جۇرگىزۋ ءۇشىن ءاسفالتتى-بەتون جابىننان
كەرن الدى. ىرىكتەپ الىنعان كەرن بويىنشا ودان ءارى سىناق جۇمىستارى
جۇرگىزىلىپ، تىعىزدىعىن، سۋعا قانىعۋىن انىقتاۋ كەزىندە نورماتيۆتىك قۇجات
بويىنشا شامادا كورسەتىلگەن 4,5 پايىز كورسەتكىشىنە سايكەس ەمەستىگى
انىقتالدى (ناقتى قورىتىندىسى – 5,78). سونىمەن قاتار، قالىپقا
كەلتىرىلگەن سۋعا قانىعۋ كورسەتكىشى 5,25 قۇرايتىندىعى انىقتالدى، الايدا
بۇل كورسەتكىش 1,0-4,0 اسپاۋعا ءتيىس، سونداي-اق، تىعىزدىق كوەففيتسيەنتى 0,99
كەم بولماۋعا ءتيىس (ناقتى قورىتىندىلارى بويىنشا 0,97).
انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋ بويىنشا ورتالىق جانە دەپارتامەنت
تاراپىنان ءتيىستى حات جولداندى. قازىرگى تاڭدا، كەمشىلىكتەر جويىلىپ،
ازىرلەۋشى – مەردىگەر ۇيىمى ءوز قاراجاتىنا بۇل جولدى قايتا جاڭارتتى.
سونىمەن قاتار، تسيفرلاندىرۋدىڭ قازىرگى زامانعى ۇردىستەرىن نازارعا
الا وتىرىپ، جوبالىق كەڭسەمەن بولاشاقتا بارلىق اۆتواۋەسقويلارعا جول
ساپاسىن جاقسارتۋعا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءموبيلدى قوسىمشانىڭ
تەستىلىك ۇلگىسى قۇرىلدى.

اتالعان قوسىمشا ازاماتتىق باسقارۋ شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن
قوعامدى كەڭىنەن تارتۋ ارقىلى ەلدەگى جولداردىڭ ساپاسى تۋرالى اقپاراتتى
تۇراقتى جيناۋعا جانە تالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قوسىمشانىڭ تەستىلىك مودەلى ونلاين تارتىپتە قالالىق جولداردىڭ
ساپاسىن باعالاۋدى قاراستىرادى، ول دەرەكتەردى «ۇلتتىق جول اكتيۆتەرى
ساپاسى ورتالىعى» رمك-نا بەرە وتىرىپ، جول جابىنىنىڭ بارلىق اقاۋلارىن
جانە ولاردىڭ گەوگرافيالىق كوورديناتتارىن اۆتوماتتى تۇردە تىركەيدى
(سمارتفوندارداعى اكسەلەرومەتر جانە GPS ارقىلى).
وسىعان وراي، دەپارتامەنت اتالعان قوسىمشانى جۇكتەۋ بويىنشا
سۇرانىس حاتتى «سمارت اتىراۋ» مەكەمەسىنە جولدادى. ياعني، اۆتوبۋس
جۇرگىزۋشىلەرى ءوز سمارتفونىنا جۇكتەپ، جولداردىڭ ساپاسىن انىقتاپ،
جاقسارتۋ بويىنشا ۇلەسىن قوسا الادى.
وسىلايشا، قوعام مەن مەملەكەت بولىپ جولداردىڭ ساپاسىن
جوعارلاتۋعا، سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىن جويۋعا ۇلەس قوسا الامىز.

قر سىبايلاس جەمقورلىققا
قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ (سىبايلاس
جەمقورلىققا قارسى قىزمەت) اتىراۋ
وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ
الدىن الۋ جانە پاراساتتىلىق
باسقارماسىنىڭ باس مامانى
ا.امانيازوۆانىڭ اۆتورلىق ماقالاسى

Related Articles

  • قازاقستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى نازارباەۆقا دا كوروناۆيرۋس جۇقتى

    قازاقستاندى وتىز جىلداي باسقارىپ، بىلتىر ناۋرىزدا پرەزيدەنتتىكتەن كەتكەن نۇرسۇلتان نازارباەۆقا كوروناۆيرۋس جۇقتى. بۇل تۋرالى نازارباەۆتىڭ رەسمي سايتى حابارلادى. “قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى وقشاۋلانعان. وكىنىشكە قاراي، ەلباسىنىڭ كوروناۆيرۋسقا تاپسىرعان سوڭعى تەستى وڭ ناتيجە كورسەتتى. الاڭداۋعا نەگىز جوق. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاشىقتان جۇمىس ىستەپ جاتىر” دەلىنگەن حابارلامادا. قازاقستاندى ۇزاق جىل باسقارعان نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىلتىر پرەزيدەنتتىك وكىلەتىن توقتاتىپ، ورنىن قاسىم-جومارتقا توقاەۆقا تاپسىرىپ كەتكەنىمەن قازىر قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ماڭگى توراعاسى رەتىندە بيلىكتىڭ ءبىر تارماعىن ۇستاپ وتىر. ول باسقاراتىن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا كىرەدى. وسىعان كەيىن “نازارباەۆ بيلىكتى رەسمي تۇردە بەرگەنىمەن، شىن مانىندە ۋىسىنان شىعارعان جوق” دەگەن بولجامدار ايتىلعان. بۇعان دەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ، ءماجىلىس سپيكەرى نۇرلان نىعماتۋللين، پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى بەرىك

  • توقاەۆ “قىرىم ستسەناريىنىڭ قايتالانۋ مۇمكىندىگى” جايلى: “بۇلاي بولجاۋعا نەگىز جوق”

    قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ورىستار كوبىرەك شوعىرلانعان قازاقستاننىڭ سولتۇستىك وبلىستارىندا “قىرىم ستسەناريى قايتالانۋى مۇمكىن” دەپ بولجاۋعا نەگىز جوق دەپ سانايدى. رەسەيلىك “كومسومولسكايا پراۆدا” گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا پرەزيدەنت وسىلاي دەگەن. “پسەۆدوساراپشىلاردىڭ مۇنداي بولجامدارى ەشتەڭە نەگىزدەلمەگەن. مۇنداي جورامال قازاقستانداعى جاعدايدى تۇراقسىزداندىرۋعا جانە رەسەيمەن اراداعى تاتۋ قارىم-قاتىناستى بۇزۋعا باعىتتالعان. مۇنداي بولجامدى تەك بىلىكسىز ادامدار، بىرەۋگە جاعىنعىسى كەلگەن قاسكويلەر عانا ايتۋى مۇمكىن” دەدى توقاەۆ باسىلىم تىلشىسىنە. پرەزيدەنت سونىمەن بىرگە قازاقستاندا ورىسشا ەلدى مەكەن اتتارىن قازاقشالاۋ جانە “سلاۆيان ۇلتى وكىلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانعا ورنالاسۋ كەزىندە قيىندىقتارعا ۇشىرايتىنى” تۋرالى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن. “ەلدى مەكەن اتتارى جاپپاي وزگەرتىلىپ جاتقان جوق” دەگەن پرەزيدەنت بىرقاتار ەلدى مەكەندەردىڭ كونە اتتارى قايتارىلدى، “سوۆەت ءداۋىرىن ەسكە سالاتىن ۇندەسپەيتىن توپونيمدەر، جەرگىلىكتى

  • ماۋلەن اشىمباەۆ پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى

    مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى. بۇل تۋرالى 4 مامىردا ءتۇس كەزىندە اقوردا سايتى حابارلادى. ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ (28 قاڭتار 1971 جىل، الماتى) – ەكونوميست، قوعام قايراتكەرى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ حالىقارالىق ىستەر، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولعان، “نۇر وتان” پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.  ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا جانە سوتسيولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن (1993), ەكونوميست، پوليتەكونوميا وقىتۋشىسى. ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى(ديسسەرتاتسيا تاقىرىبى “پوليتيچەسكي ترانزيت ۆ كازاحستانە ۆ كونتەكستە پروتسەسسوۆ گلوبالنوي دەموكراتيزاتسي”، 2001). «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.  ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن سوڭ 1993-1994 جىلدارى باسپاسوز جانە بۇقارالىق اقپارات مينيسترلىگىنىڭ جۇيەسىندە جۇمىس ىستەدى. 1994-1995 جىلدارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەس دەپۋتاتىنىڭ كومەكشىسى. 1995 جىلعى ماۋسىم - قاراشا ارالىعىندا – قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اپپاراتىنىڭ كونسۋلتانتى. 1995-1999 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى

  • توقاەۆ داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن نەگە توقتاتتى؟

    اسىلحان ماماشۇلى ايان قالمۇرات ماسكا تاققان داريعا نازارباەۆا سەنات وتىرىسىندا. 9 ءساۋىر 2020 جىل. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت سپيكەرى داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن توقتاتقانىن ساياساتتانۋشىلار «بيلىك ترانزيتىنە اسەرى بار قادام» دەپ سانايدى. بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر اكەجان قاجىگەلدين «ساياسي داعدارىس» دەپ ەسەپتەيدى. “بيلىكتەگى بەلگىسىزدىك” قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سەنات ءتورايىمى داريعا نازارباەۆانىڭ دەپۋتاتتىق وكىلەتىن توقتاتقانى جايلى بۇگىن، 2 مامىردا تۇستە جاريالاعان جارلىعى الۋان ءتۇرلى پىكىر تۋدىردى. بيلىكتىڭ ءوزى بۇل شەشىمگە بايلانىستى ەشقانداي تۇسىنىكتەمە نەمەسە اقپارات تاراتقان جوق. جارلىقتى الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاعان پرەزيدەنت ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى بەرىك ءۋالي ارادا ءبىر ساعات وتكەن سوڭ توقاەۆتىڭ داريعا نازارباەۆاعا العىس ايتقانى تۋرالى تۆيتتەر پاراقشاسىنا جازعانىن بولىسۋمەن شەكتەلدى. ساياسي ساراپشىلار قاسىم-جومارت توقاەۆ داريعا نازارباەۆانىڭ وكىلەتىن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەلىسىمىمەن توقتاتتى

  • 22 مىڭ ادام تۇراتىن «اسىل ارمان» تۇرعىن ءۇي كەشەنى تولىقتاي كارانتينگە جابىلدى

    مۇندا ەكىنشى ادامنان كوروناۆيرۋس انىقتالعان Time.kz الماتى وبلىسىنىڭ قاراساي اۋدانىنا قاراستى «اسىل ارمان» تۇرعىن ءۇي كەشەنى بۇگىن كارانتينگە جابىلىپ، 22 مىڭ ادامنىڭ ۇيدەن شىعۋىنا تىيىم سالىندى. شاعىن اۋداندا 9 قاباتتى 21 ءۇي بار. 5 مىڭنان استام پاتەرلى 75 كىرەبەرىسكە كۇزەت قويىلعان. مۇنداعى تۇرعىنداردىڭ 95% الماتى قالاسىنا بارىپ جۇمىس ىستەيدى. «تۇرعىن ءۇي كەشەنىندە دارىگەرلىك امبۋلاتوريا ۇيىمداستىرىلادى، وندا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر وسى شاعىن اۋداننىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن ارنايى جۇمىس ىستەيدى. ارزان باعامەن ازىق-تۇلىك ساتىلىمى ۇيىمداستىرىلىپ، قاجەتتى زاتتارمەن قامتاماسىز ەتەمىز. دەزينفەكتسيا جۇمىستارى تۇراقتى جۇرگىزىلەدى. تۇرعىندارعا اقپاراتتىق-ناسيحات جۇمىستارى باستالدى. اۋماقتى تۇگەلدەي پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قورشاپ تۇر. ولارمەن بىرگە اسكەريلەردە كەزەكشىلىك قىزمەتىنە كومەكتەسەدى»، – دەدى الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى عالىمۇرات جۇكەل. «اسىل ارمان» تۇرعىن ءۇي كەشەنىندە كوروناۆيرۋس

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: