|  |  | 

مادەنيەت رۋحانيات

24 جاستاعى ونەرپاز «التىن وردا» كۇيىن شىعاردى

 

نۇر – سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ “قورقىت” ەتنو-ءانسامبلىنىڭ ونەرپازدارى جان-جاقتى ونەرلەرىمەن تانىلۋدا. تاياۋدا عانا گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن ونەرلى انسامبل قازاقتىڭ ونەر قورجىنىن دومبىرانىڭ كۇمبىرىمەن ۇندەسكەن تاعى دا ءبىر تۋىندىمەن تولىقتىرماق. كۇي – تاريحي سيپاتقا يە. ونىڭ اۆتورى مەن ورىنداۋى دا شىعارماشىلىق توپ ءۇشىن ايتارلىقتاي جاڭالىققا اينالارى ءسوزسىز.

جيىرما ءتورت جاستاعى دومبىراشى، ءارى توپتىڭ كونتسەرتمەيسترى  ايبەك ارىمبەك پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ كەمەلۇلىنىڭ التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن وتكىزۋ تۋرالى حالىققا جاريا ەتكەنىن ەستىگەن سوڭ، سوعان ارناپ كۇي شىعارۋ تۋرالى وي كەلگەنىن ايتادى. دومبىرامەن قاتار شاڭقوبىز، سىبىزعى اسپاپتارىن دا جاقسى مەڭگەرگەن كۇيشىنىڭ ايتۋىنشا العاشقى تۋىندى ءبىر جەتىنىڭ ىشىندە تۋعان.

-”كۇي وتە جىلدام تەمپپەن ورىندالادى. بۇدان قازاق باتىرلارىنىڭ بەينەسىن كورۋگە بولادى. جالپى، جاستارىمىزعا پاتريوتتىق رۋح بەرۋ ءۇشىن شىعارىلعان دۇنيە. ءۇش بولىممەن تۇراتىن كۇي شامامەن ەكى مينۋتقا سوزىلادى”،- دەيدى ايبەك كەنجەبايۇلى.

الدا وتەتىن ايتۋلى كەشتە ايبەكتىڭ  «التىن وردا» كۇيى تۇڭعىش رەت ورىندالادى. شىعارمانى  اۆتوردىڭ جالعىز ءوزى عانا ەمەس، “قورقىت” ەتنو-ءانسامبلى پاش ەتپەك. توپ جەتەكشىسى شولپان قورعانبەك جاس تالانتتىڭ تۋىندىسىن جوعارى باعالاپ، انسامبلگە لايىقتاپ وڭدەپ شىققان.

الماتى وبلىسى كەربۇلاق اۋدانى، قاراشوقى اۋىلىنىڭ  تۋماسى،  24 جاستاعى ونەرپاز شىعارماشىلىققا 14-15 جاسىنان باستاپ بەت بۇرا باستاپتى.

 

– اكەم ۇيىرمەگە قاتىسىپ، دومبىراشى بولعانىمدى قالايتىن. باستاپقى كەزدە دومبىراعا دەگەن مۇلدەم قىزىعۋشىلىعىم بولعان جوق. ءبىر كۇنى تەلەديداردان دومبىراشى، «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مۇراگەر ساۋرانباەۆ اعامىزدىڭ جەكە كونتسەرتىن كورىپ قالدىم. كونتسەرت اياقتالعان سوڭ بارشا كورەرمەن قول سوعىپ، جىلى لەبىزىن ءبىلدىرىپ جاتتى. دومبىراشىنىڭ تالانتى، شەرتكەن كۇيىنىڭ كۇمبىرى جۇرەگىمە وتە قاتتى اسەر ەتتى. بۇل جاعداي ۇيدەگى قارا دومبىراعا دەگەن ماحابباتىمدى وياتىپ، كوزقاراسىمنىڭ وزگەرۋىنە سەبەپكەر وقيعاعا اينالدى. ءسويتىپ دومبىراعا ەرەكشە ىقىلاسپەن اۋەستەنە باستادىم. مەنىڭ بۇل  قىزىعۋشىلىعىم اكەمدى دە ەرەكشە قۋانتتى. بۇعان دەيىن تاڭداپ جۇرگەن باعدارلامالاۋ ماماندىعىنا دەگەن ماقساتىم جۇرەگىمنىڭ قالاۋى جانە اكەمنىڭ اق باتاسىمەن ونەر جولىنا قاراي ويىسا بەردى.  2011 جىلى الماتى قالاسىنداعى پ.چايكوۆسكي اتىنداعى الماتى مۋزىكالىق كوللەدجىنە كۇيشى،پرەزيدەنت ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى اقباسوۆ سايات قىرعىزبايۇلىنىڭ سىنىبىنا ءتۇسىپ، ونى تامامداعان سوڭ نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندەگى ءداستۇرلى ونەر فاكۋلتەتىنىڭ «دومبىراشى» ماماندىعىن پروفەسسور، قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى،كومپوزيتور ورىنباي دۇيسەن كارىعۇلۇلىنىڭ سىنىبىندا وقىپ شىقتىم”،- دەيدى كۇيشى.

بۇعان دەيىن قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك تۋىندىلاردى ورىنداپ، ونەر كورسەتىپ جۇرگەن جاس دارىن ءوز شىعارماشىلىعىنىڭ تۇساۋكەسەر ساتىنە دەگەن قوبالجۋ مەن تولقىنىس بويىن ايرىقشا  بيلەپ جۇرگەنىن ايتادى.

Related Articles

  • تاڭىرشىلدىك — قازاقتىڭ كونەرمەيتىن كونە دۇنيە تانىمى

    تاڭىرشىلدىك — قازاقتىڭ كونەرمەيتىن كونە دۇنيە تانىمى. تاڭىرشىلدىك ۇعىمىندا كوپ دىندەر قاتارلى جاراتۋشىنى بار دەپ ەسەپتەيدى، بىراق ول ادامدارعا ەلشى جىبەرمەيدى، كوكتەن كىتاپ تۇسىرمەيدى، جاراتىلىسقا ء(سىز بەن بىزگە) “سالەم” جولدامايدى — دەگەن نانىم-سەنىم بار. جاراتۋشى بارلىعىن جەرگە قالدىرعان، ءبارى اينالىپ تۇراتىن مەحانيزم. سوندىقتان جاقسىلىق جاساساڭ دا، جاماندىق جاساساڭ دا وزىڭە اينالىپ كەلەدى. سول سەبەپتى تاڭىرشىلدىك ۇعىمىنداعى ەڭ نەگىزگى عيبادات — شىن كوڭىلدەن جاقسىلىق جاساۋ، بارىڭدى ءبولىپ بەرۋ. ونى رەپرەسسيا جىلدارىندا قازاق دالاسىنا ايدالىپ كەلگەن وزگە ۇلتتار جاقسى بىلەدى. ال قازاق نەگە قىرعىنعا ۇشىرادى..؟ وعان يسلام جاۋاپ بەرە المايدى، وعان تاڭىرشىلدىك جاۋاپ بەرەدى: قازاق قاشان دا جاۋىنگەر حالىق بولعان، كەشە عۇندار قىتايلارعا قاۋىپ توندىرسە، بۇگىن سول قىتايلاردىڭ ۇرپاقتارى بىزگە قاۋىپ ءتوندىرىپ

  • اقسەلەۋ سەيدىمبەك سىناعان فيلم

    اقسەلەۋ سەيدىمبەكتىڭ كۇندەلىگىنەن: “قۇلاگەر” ءفيلمى جايىندا كينو ۇيىنەن «قۇلاگەر» ءفيلمىن كورىپ قايتتىم. ءى.جانسۇگىروۆتىڭ ايگىلى «قۇلاگەر» پوەماسىنىڭ ىزىمەن دەپتى. ونەر اتاۋلى، ونىڭ ىشىندە كينو ونەرىنە نە ءۇشىن كەرەك؟ كىم ءۇشىن كەرەك؟ اسىرەسە بەلگىلى ءبىر ۇلت ونەرى الدىمەن سول ۇلتتىڭ وزىنە كەرەك پە، جوق الدە وزگە ۇلتقا كەرەك پە؟ بەلگىلى ءبىر ۇلتتىڭ ونەرى الدىمەن ءوز بولمىسىن كورسەتۋى كەرەك پە، جوق الدە ءوز بولمىسىنان كىندىك ءۇزىپ، جالپىادامزاتتىق ءوز بولمىسىن كورسەتۋى كەرەك پە، جوق الدە ءوز بولمىسىنان كىندىك ءۇزىپ، جالپىادامزاتتىق دەيتىن اسىرە پاتەتيكاعا بوي الدىرعانى ءجون بە؟ ونەردىڭ پارقى مەن نارقى ۇلتتىق تالعام تارازىسىنا تۇسكەنى ءجون بە، جوق الدە سىرت كوز سىنشىنىڭ ايتقانىنا كونىپ، ايداۋىنا جۇرگەنى دۇرىس پا؟ تاريحي تۇلعالاردىڭ ءومىربايانى قاي شەك-شەكاراعا دەيىن

  • كيىز ءۇيدىڭ جابدىقتارىنىڭ اتاۋلارى

    بولات بوپايۇلى قازاق كيىز ءۇيى- 7-8 عاسىرلاردا كەڭىنەن قولدانىلعان. وسىناۋ ۇلى دالانى قونىس ەتكەن اتا – بابالارىمىز وسىدان ءۇش مىڭ جىل ءبۇرىن دا كيىز مادەنيەتىن جارىققا شىعارعانىن كۇللى الەم كوزىندەگى عىلىمي دەرەكتەر دالەلدەيدى. قازاق حالقىنىڭ ارعى اتا- بابالارى سانالاتىن ساح، عۇن، قاڭلى، ءۇيسىن، الاندار زامانىندا-اق كيىز ءۇي مادەنيەتىن تولىق قالىپتاستىرعانى شىندىق. مەن بۇل جەردە كيىز ءۇي تاريحىن ايتقالى وتىرعام جوق. جاقىننان بەرى وقۋشىلاردان ماعان كيىز ءۇيدىڭ جابدىق اتاۋلارى تۋرالى وتە كوپ سۇراقتار كەلىپ ءتۇستى. جەكە- جەكە جاۋاپ تا بەردىم. بىراق سۇراقتار كوبەيە بەردى. اقىرى فب جەلىسىندە ورتاق جاۋاپ بەرۋدى ءجون كوردىم. قازاق كيىز ءۇيىنىڭ سىرتقى جابدىقتارىنا قاراي : 1. ۇزىكتى كيىز ءۇي، 2. كوتەرمە تۋردىقتى كيىز ءۇي، 3. بىتەۋ تۋردىقتى

  • ميفولوگياداعى «يت-قۇس» پەن «يتەلى» اتانعان رۋ اتتارى

    «عىلىم ينەمەن قۇدىق قازعانداي» دەپ بەكەر ايتىلماعان. ويتكەنى، شۇيلىككەن تاقىرىبىڭنىڭ ءتۇپ نەگىزىن انىقتاۋ ءۇشىن ءۇن، اۋەن، دىبىس، ءىز، ارىپتەرمەن ءسوز-سويلەمدەردىڭ اۋىسپالىعىن، قۇبىلمالىعىن ونىڭ ءتۇبىرى مەن تۇركىلىك نەگىزىن، ءتىپتى بەينەلەردىڭ بەيىمدىلىگىنە دەيىن انىقتاۋ ارقىلى قورىتىندى جاساۋعا تۋرا كەلەدى. مۇنداي جىڭىشكەلىككە قاراعاندا ءوزى «مەن مۇندالاپ» ايعالاپ تۇرعان انىقتامالىقتان جالتاقتاۋ عىلىم – ءبىلىم، تاريحقا دەگەن جاۋاپسىزدىق ەكەنىن ەسكەرىپ، ەجەلدەن تاريح بەتىنە قاتپارلى تۇسكەن «يتەلى» اتاۋى مەن بۇگىنگى اباق كەرەيدىڭ ءبىر تابى بولعان «يتەلى» رۋى اتىنىڭ قالايشا ۇقساستىعىن ءوز الىمىزشە دالەلدەي كەتۋدى ءجون كوردىم. ارينە، قازاق ۇلتى رۋدان قۇرالعاندىعى شىندىق. ەندەشە، رۋدى زەرتتەۋ ارقىلى ۇلتتى، ءتىپتى دۇنيە تاريحىنا ۇڭىلۋگە بولاتىن سياقتى. الدىمەن وقىرماننىڭ ەسىنە سالارىم، حالقىمىزدىڭ ەجەلدەن بۇگىنگە دەيىن «يت»، «ءبورى»، «قاسقىر»، «كوكبورى»، «قۇرتقا»،

  • ەلوردالىق فيلارمونيانىڭ ارتىستەرى اق حالاتى ابزال جاندارعا ءان ارنادى.

    https://youtu.be/scqqgINrA6U   ەلوردالىق فيلارمونيانىڭ ارتىستەرى قازاقستاننىڭ جانە تاتارستاننىڭ حالىق ءارتىسى، قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى نۇرجامال ۇسەنباەۆا، قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى التىناي جوراباەۆا، مادەنيەت قايراتكەرلەرى ەستاي مۇقاشەۆ، حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى اقبوتا قۇسنادين اق حالاتى ابزال جاندارعا ءان ارنادى.  ​ كورونوۆيرۋسپەن الدىڭعى قاتاردا كۇرەسۋدە ءوز ۋاقىتىن ءوز-وزىنە نەمەسە جاقىندارى مەن تۋىستارىنا ەمەس، ناۋقاستارعا ارناي وتىرىپ،  ۇلكەن ەرلىك پەن باتىلدىق تانىتقان  قازاقستاندىق دارىگەرلەر دە بولدى. نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ    ارتىستەرى اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ەرلىگىن جىرلاپ “دارىگەرلەر” ءانىن جازدى جانە ونى دارىگەرلەرگە ارنادى. جاڭا ءاننىڭ ءماتىنىن قۋات ەجەمبەك، مۋزىكاسىن مادەنيەت قايراتكەرى، “قورقىت” ەتنو ءانسامبلىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى شولپان قورعانبەك جازدى. قۋات ەجەمبەك وسى شىعارماشىلىعى ارقىلى ناۋقاستار پالاتاسىندا ۇيقىسىز تۇندەر وتكىزىپ، اۋىر اۋىرتپالىقتى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: