|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

ەلدەس وردا: شونجى تارانشىلارىنىڭ “ايعايى” (شاعىن ساراپتاما)

Eldos

ەلدەس وردا

70857533_2344539168995811_7414732983199858688_nءبىرىنشى، ۇيعىرستان دەگەن اتاۋ قاتەلەسپەسەم العاش رەت 1928-1935 جج اراسىندا حاتقا تۇسە باستادى. ەۋروپانىڭ حريستيان ميسسيونەرلەرى قاشقاريادا باسپا قۇرعان. باسپادان ۇيعىرلاردىڭ قاشقار اكتسەنتىندە حريستيان ءدىنىن ۋاعىزدايتىن كىتاپتار، قيسسالار، كۇنتىزبەلەر باسىپ شىعاردى. سول كوپ كىتاپتىڭ بىرىندە “ۇيعىرستان” اتاۋى العاش رەت قولدانىلعان. بىراق بۇنداعى ۇيعىرستان اتاۋى قاشقارياداعى التى ۇلكەن شاھاردى كورسەتەدى. ۇيعىرستان اتاۋى ودان سوڭ 1951-1955 جىلدارى تاعى كوتەرىلدى، بىراق اتاۋدى كوتەرۋشىلەر حريستيان ميسسيونەرلەرى ەمەس، ۇيعىردىڭ بەلسەندى ساياسي توپ، ەليتاسى بولدى. 1951-1955 جىلدارى قازىرگى شۋار’دا ۇلتتىق اۆتونوميانى انىقتاۋ، شەكاراسىن بەكىتۋ جۇمىستارى قاۋرت ءجۇردى، سول كەزدە قىتاي ورتالىق پارتيا كوميتەتىنە “ۇيعىرستان اۆتونوميالى رەسپۋبيليكاسى” دەيتىن ۇسىنىس جولدانعان. ارينە، بۇل سول كەزدەگى كوپ ۇسىنىستىڭ ءبىرى، “شارقي تۇركىستان اۆتونوميالى رەسپۋبيليكاسى” دەگەن ۇسىنىس دا بولدى. وسى اۆتونوميالى ۇيعىر رەسپۋبيليكاسىنىڭ اۋماعىن بەلگىلەۋ كەزىندە زيالىلار ءارتۇرلى پىكىر ايتتى، تالاس-تارتىس كوپ بولدى. ۇيعىرستان اتاۋى ودان كەيىن 60-70 جج سوۆەت-قىتاي قاتىناستارىنىڭ ەڭ تومەن شەككە دەيىن ناشارلاۋىنا بايلانىستى تاعى كۇن تارتىبىنە شىقتى. وسى جىلدارى “شارقي تۇركىستان ينكىلاپ پارتياسى” دەگەن ۇلكەن ساياسي قوزعالىس بولدى، سونىڭ قاتارىندا ۇيعىرستان اتاۋى دا بالاما رەتىندە بىرگە قولدانىلدى. ودان كەيىن 80- جىلدارى قىتايدا جىلىمىق باستالدى، سول جىلدارى بۇل اتاۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەدى. اسىرەسە 80 جج سوڭى مەن 90 جج باسقى كەزەڭى قاتتى قىزدى. سەبەپ، سوۆەت وداعى ىدىراپ تاۋەلسىز رەسپۋبيليكالار بىرىنەن سوڭ ءبىرى ەگەمەندىگىن جاريالاۋى ەدى. 80-90 جج ءۇرىمجى، قاشقار، حوتان، قۇلجا قالالارىندا ۇلتارالىق قاقتىعىس كوپ ورىن الدى. سول كەزدە ءبىراز زيالى، كاسىپكەر ازاماتتار الىس-جاقىن شەتەلگە دە كەتتى. ءبىر قىزىعى، ۇيعىرستان اتاۋىمەن قازاقستان ۇيعىرلارى وتە كەش تانىستى. 60,70,80,90 جىلدارى الماتىدا جارىق كورگەن قولجازبا گازەتتەردە “شارقي تۇركىستان” اتى كەزىگەدى. ء(تىپتى، “شارقي تۇركىستان اۋازي” دەگەن اتپەن گازەت تە بولدى). بۇل جاققا ۇيعىرستان اتاۋىن الا بارعاندار شۋار ۇيعىرلارى. ولار 91-جىلدان كەيىن مىڭداپ ازاماتتىق الدى، ساۋدا بارىس-كەلىسى جانداندى، قارىم-قاتىناس ارتتى دەگەندەي. قازاقستاندا ولاردىڭ كوبەيۋى جانە مادەني، رۋحاني جاڭعىرۋ ءھام ساۋدا قاتىناستارىنىڭ دامۋى سوۆەت شەكپەنىنەن ەندى شىققان قازاقستان ۇيعىرلارىن جاڭا ساپا، باسقا باعىتقا بۇرىپ جىبەردى.

ەكىنشى، ۇيعىرستان مەن شارقي تۇركىستان (شىعىس تۇركىستان) اتاۋى ۇيعىر زيالىلارى اراسىندا ءالى بىرىزدىلىككە، بىراۋىزدىلىققا كەلمەگەن اتاۋ. بۇل اتاۋلاردىڭ قولداۋشىلارى دا، كەلىسپەۋشىلەرى دە تابىلادى. بۇل ولاردىڭ ساياسي مادەنيەتىنىڭ دەڭگەيى مەن كورىنىسىن كورسەتەدى.
ءۇشىنشىسى، سوۆەت-قىتاي، اقش-قىتاي جانە جاپون-قىتاي قاتىناستارىنا بايلانىستى (1929-1989 جج) ۇيعىرلار تۇرعان اۋماق ماڭىزدى گەو-ستراتەگيالىق ايماققا اينالدى. گەو-ساياسي قاتىناستار كەزىندە ۇيعىردىڭ ساياسي ەليتاسى ىستىككە كوپ شانشىلدى. سونىڭ سالدارىنان ۇلتتىڭ ءبىرتۇتاس ساياسي تۇلعاسى نەمەسە ءبىر تۇلعا ماڭىنا جينالاتىن ءبىرتۇتاس ۇلتتىق ۇيىتقى ءالسىز بولدى. ءبىز قازاقتىڭ ساياسي ەليتاسى دەسە ءبىرتۇتاس الاش يدەياسىن ايتامىز عوي مىسالى، ءدال سونداي ساياسي ءبىرتۇتاس كونتسسەپتسيا بولۋى ءتيىس زاماندا بولماي قالدى وكىنىشكە وراي. ولاردىڭ ورنىندا ءدىني كونسەرۆاتورلار، فاناتتار، ءار كەنت-شاھاردىڭ ءوز بەكتەرى مەن قوجالارى بولدى، ۇلتتىڭ ءبىرتۇتاس دەموكراتيالىق تۇلعالارى دا، ساياسي ەليتاسى دا، قوزعالىسى دا تاريح ساحىناسىنا تىم كەش شىقتى. سول سەبەپتى، 20- عاسىر باسىندا تۇراقتاندىرىپ تاستايتىن اتاۋلاردى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اكەپ ۇيعىرستان با، جوق الدە شارقي تۇركىستان با دەپ سوزىپ جۇرگەنى.
ءتورتىنشىسى، سوڭعى ون بەس جىلدىقتا قىتاي ەكونوميكاسى، قىتاي سىرتقى ساياساتى الەمدىك گەو-ساياسي جاعدايعا ىقپال جاسايتىن كەزەڭگە ءوتتى. شىنى كەرەك، قىتاي ايماقتىق دەرجاۆاعا اينالىپ شىعا كەلدى. وسى كەزدە اقش-قىتاي، ەۋروپا-قىتاي قاتىناستارى كوپۆەكتورلى سيپات الدى، سونىڭ قۇبىلمالى ناتيجەسى نەگىزىندە ساياسي كوپ ۇيەك پەن ديپلوماتيالىق لاگەرلەر قالىپتاستى. ەندى بۇعان سوڭعى 2-3 جىلدا پايدا بولعان اقش-قىتاي ساۋدا سوعىسىن، قىتاي-ءۇندىستان شەكارا جاڭجالىن، قىتاي-جاپون تەڭىز داۋىن ءتىپتى، قىتاي-حونگكونگ، قىتاي-تايۆان دەموكراتيالىق قاقتىعىستارىن قوسىڭىز. بۇنىڭ ءبارى انتي-قىتايشىل كۇشتەرگە جاڭا ءبىر مۇمكىندىك تۋدىردى. ءبىر كۇن بۇرىن اقش قىتايعا بايلانىستى سانكتسيا سالۋدى قاراستىراتىن زاڭ-جوباسىنا قول قويدى. بۇل شۋار ماسەلەسى بۇدان بىلاي كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى دەگەن ءسوز. ماسەلە كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى ەكەن، قىتايدىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىنە بايلانىستى سىرتقى ساياساتى تۇراقسىزدىققا وتەدى. ويتكەنى، شۋار ماسەلەسىنىڭ تۇپقازىعى ورتالىق ازيادا، بۇنى قىتاي جاقسى بىلەدى.
بەسىنشى، اقش-تىڭ قىتايعا بايلانىستى ساياسي ۇستانىمى قىتاي كوممۋنيست بيلىگىنە قارسى انتي-قىتايشىل، انتي-كوممۋنيستشىل كۇشتەردى بىرىكتىرە تۇسەدى. قازىر بۇل پروتسەسس ءجۇرىپ جاتىر. ۇيعىرلاردىڭ شەتەلدەگى توپ-ۇيىمدارى بۇل كەزدە ءتورت ءتۇرلى ساياسي باعىتتا كورىنىس بەرۋى مۇمكىن. ولار: ءبىرتۇتاس ۇيعىرستان; ءبىرتۇتاس شارقي تۇركىستان; جوعارى دارەجەلى اۆتونوميا; ءبىرتۇتاس پانيسلاميست كۇشتەر; وسىنىڭ ىشىندە ء“بىرتۇتاس ۇيعىرستان” نەمەسە ء“بىرتۇتاس شارقي تۇركىستان” كۇشتەرىن ەۋروپا، اقش، جاپون، ءۇندىستان ەلدەرى، “جوعارى دارەجەلى اۆتونوميا” كۇشتەرىن شەتەلدەگى قىتاي دەموكراتتارى، ء“بىرتۇتاس پانيسلاميست” كۇشتەردى داەش كۇشتەرى وڭىردەگى گەو-ستراتەگيالىق ساياساتقا ىقپال ەتە الۋى ءۇشىن قولداپ، استىرتىن جاڭا ديالوگقا بارۋى بەك مۇمكىن. بۇعان بايلانىستى قىتايدىڭ ساياسي تەحنولوگتارى “ۋدى ۋمەن قايتارۋ” ءادىسىن قولدانىپ، وڭىردە “چين تۇركىستان” جوباسىن قولعا الادى. وسى پروەكتى اياسىندا شۋار-دىڭ جان تامىرى ورتالىق ازيانى تولىق شەڭگەلدەيدى. “چين تۇركىستان” پروەكتىسىندە قاشقار بەلدەۋى ارقىلى قىرعىزستان، وزبەكستان، اۋعانستانعا جانە قۇلجا بەلدەۋى ارقىلى قازاقستانعا ىقپال جاساۋ قاراستىرىلعان. قىتايدىڭ ءبىر قۇلجا-قورعاس ارقىلى جاسايتىن ەكونوميكالىق ىقپالداستىق الەۋەتى قازاقستاننىڭ الماتى وبلىسى مەن شىعىس قازاقستانىن وبلىسىن شىرق ۇيىرەتىندەي دەڭگەيدە، ارى قارايعىسىن ويلانا بەرىڭىز. ونداي بولسا قىتايدىڭ قۇلجا-قورعاس بلوگى امان تۇرادى ەكەن شونجى، شەلەك، جاركەنت تارانشىلارىنىڭ “ايعايى” ءبىر كۇن دە توقتاپ قالماق ەمەس.
ەندى نە ىستەۋ كەرەك. مىناداي ۇسىنىس بار:
ءبىرىنشى، قازاقستاننىڭ قىتايمەن شەكارا اۋداندارىندا اكىمشىلىك رەفورما جاساۋ قاجەت; ياعني، كەيبىر اۋدانداردى بىرىكتىرۋ كەرەك;
ەكىنشى، قىتايدىڭ ورتالىق ازياعا جاسايتىن ەكونوميكالىق ىقپالىن السىرەتۋ ءۇشىن الماتى-بيشكەك-تاشكەن ەكونوميكالىق اليانسىن، وڭىرلىك قورعانىس بلوگىن قۇرۋ كەرەك;
ءۇشىنشىسى، قىتايمەن جاپسارلاس اۋداندارداعى شەكارالىق وزەندەردى مەملەكەت باستى نازارىنا الۋى كەرەك. شەكارالىق وزەن سۋدىڭ الداعى رەسۋرسى قىتايدىڭ ورتالىق ازيا ساياساتىنىڭ باستى نىساناسى. وسىنى ەرەكشە ەسكەرۋىمىز كەرەك.
ءتورتىنشى، قازاقستانداعى ۇلت ساياساتى ەندى تۇبەگەيلى وزگەرۋى كەرەك. كوپۇلتتى، كوپتىلدى ساياسات مەملەكەتتىڭ بىرتۇتاستىعىنا بالتا شابادى. الداعى ون جىلدىقتا وزبەكتەر مەن ۇيعىرلار سلاۆيانداردىڭ ورنىن باسىپ وزىپ قازاقستانداعى ەكىنشى ءىرى حالىققا اينالادى. قىتاي ورتالىق ازياعا دەرجاۆالىق كۇشىن ساقتاپ تۇرۋ ءۇشىن دۇڭعان مەن ۇيعىرلاردى ساياسي ىستىككە كوبىرەك ىلەدى. الداعى ون جىلدا دۇڭعاندار مەن ۇيعىرلار پارلامەنتتەگى ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ جاتسا نەمەسە مەملەكەتتىڭ ەڭ ماڭىزدى ورىندارىندا بوي كورسەتىپ جاتسا، ءتىپتى ودان دا قىزىعى قازاقستانداعى جەر بايلىعىن قىتاي قارجىسىمەن ءوز اتىندا ساتىپ الىپ جاتسا ەش تاڭعالمايمىن.
ەلدەس وردا
18.06.2020

Related Articles

  • شونجىنىڭ گەو-ستراتەگيالىق شىندىعى (ساراپتامالىق ماقالا)

    بۇل اۋدان (شونجى) قاراساڭىز شەكاراعا ءتيىپ تۇر. شەكارانىڭ كۇنشىعىس بەتىندە اتى قاززاققا بەرىلگەن ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسى بار (ەكىنشى سۇگىرەت). وندا جەر قايىسقان قالىڭ قازاق تۇرادى. اۆتونرميالى وبلىس شۋار’دان بۇرىن قۇرىلعان. ورتالىعى قۇلجا قالاسى ء(ۇشىنشى سۇگىرەتتەگى 1-گە قاراڭىز). وسى اۆتونوميالى قازاق وبلىسىنا قازىر سەگىز اۋدان، ءبىر قالا توتە قارايدى. ولار: كۇنەس، نىلقى، توعىزتاراۋ اۋداندارى ء(ۇشىنشى سۇگىرەتتەگى 5,6,9-عا قاراڭىز). بۇل ءۇش اۋدان ىلە اڭعارى مەن ىلە دارياسىنىڭ باسىنا ورنالاسقان قازاق ەڭ كوپ، ەڭ ىرگەلى قونىس تەپكەن، تاريحى وتە تەرەڭ، بايىرعى قازاق جەرى. وسى ءۇش اۋدان قازاقتارى 20- عاسىر باسىندا ورىنبورعا ارنايى حات جازىپ، الاش ءباسپاسوزىن قولداپ قارجى جولداپ، وزدەرىن دە الاشتىڭ الىستاعى ءبىر بولشەگى ساناعان-تىن. وسى ءۇش اۋدان تىڭ يگەرىپ، تام

  • مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ): قارادالا اتاۋى قالپىنا كەلتىرىلسە…

    جازۋشى-پۋبليتسيست ۇيعىر اۋدانىندا قازاق-ۇيعىر جاستارى اراسىندا جانجال شىعىپ، توبەلەسكە ۇلاسقانىن، اراسىندا جاراقات العاندار بار ەكەندىگىن ەستىپ وتە قاپا بولدىم. بۇل ءسوز جوق، يدەولوگيالىق جۇمىستاردىڭ ولقىلىعى دەپ ويلايمىن. جالپى ۇيعىر حالقىنا جاپپاي قارا بوياۋ جاعۋعا بولمايدى. ولار دا وزىنشە ءبىر حالىق، تۋىس حالىق، تۇركى حالقى، مۇسىلمان حالقى. نەگىزگى مەكەنى قازىرگى قىتاي جەرىندە. ۇيعىر حالقى بىرنەشە عاسىردان بەرى ءوز تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن كۇرەسىپ كەلەدى. ساياسي تۇرعىدان اشىقتان اشىق ولاردى قولداۋعا قۇقىمىز جوق بولسا دا، ءوز باسىم ىشتەي مۇسىلمان باۋىرلارىمىز عوي، ءوز الدىنا ەل بولىپ كەتسە عوي دەپ تىلەيمىن. ۇيعىر حالقىنىڭ ەڭبەكقورلىعى مەن مادەنيەتىنە، ءتىلى مەن داستۇرىنە قۇرمەتىمىز ۇلكەن. بىرقاتار ۇيعىر قالامگەرلەرىنىڭ شىعارمالارىن قازاق تىلىنە اۋدارۋعا اتسالىسقاننان بولار ۇيعىرشا دا ءتاپ-ءتاۋىر سويلەي الامىن. بىراق

  • پرەزيدەنت توقاەۆقا اشىق حات

    2020 جىلدىڭ 28 مامىرىندا، ماسكەۋدەن جىبەرىلگەن مەنىڭ جۇگىم قىزىلورداعا كەلدى. CDEK فيرماسى، تاپسىرىس ءنومىرى 1173341109 جىبەرىلىم. قوس چەمودان. مەنىڭ قۇجاتتارىم، بازارلىقتارىم، كيىم-كەشەك، ۇيالى تەلەفوندارىم ءوز ورنىندا. نەمىس تىلىندەگى گيوتە جيناعى،  ورىس كلاسسيكتەرىنىڭ كىتاپتارى، كسرو جۋرنالدارى  مەن باسقا ادەبيەت تە ءوز ورنىندا. بىراق، قىدىربەك رىسپەكۇلى قۇراستىرعان، جۇدىرىقتاسۋ جۇلدىزدارىنىڭ قولتاڭبالارىنا تولى “قازاق بوكسشىلارى” اتتى كىتاپ جوعالعان. سونىمەن قاتار، تاريحشىمىز كارىشال اسان اتانىڭ قوس كىتابى دا جوق. ارينە، ءبارى بولۋى مۇمكىن. الايدا، قازاقي كىتاپتارىمدى ورىس جۇك تاسۋشىسى نەمەسە رەسەيلىك شەكاراشى جىمقىردى دەپ ويلامايمىن. پوگون تاققان جەرگىلىكتى حايۋانداردىڭ ساسىق ارەكەتى بولسا كەرەك. بارىپ تۇرعان وڭباعاندار عوي! مىسالى، بوكس كىتابىمدا ماعان ارنالعان ەرماحان ىبىرايىموۆ پەن جاندوس كوكىموۆتىڭ ىزگى تىلەكتەرى جازىلعان. سوندا نە؟ وفيتسەر اتاعىمەن جامىلعان

  • توقاەۆ “قىرىم ستسەناريىنىڭ قايتالانۋ مۇمكىندىگى” جايلى: “بۇلاي بولجاۋعا نەگىز جوق”

    قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ورىستار كوبىرەك شوعىرلانعان قازاقستاننىڭ سولتۇستىك وبلىستارىندا “قىرىم ستسەناريى قايتالانۋى مۇمكىن” دەپ بولجاۋعا نەگىز جوق دەپ سانايدى. رەسەيلىك “كومسومولسكايا پراۆدا” گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا پرەزيدەنت وسىلاي دەگەن. “پسەۆدوساراپشىلاردىڭ مۇنداي بولجامدارى ەشتەڭە نەگىزدەلمەگەن. مۇنداي جورامال قازاقستانداعى جاعدايدى تۇراقسىزداندىرۋعا جانە رەسەيمەن اراداعى تاتۋ قارىم-قاتىناستى بۇزۋعا باعىتتالعان. مۇنداي بولجامدى تەك بىلىكسىز ادامدار، بىرەۋگە جاعىنعىسى كەلگەن قاسكويلەر عانا ايتۋى مۇمكىن” دەدى توقاەۆ باسىلىم تىلشىسىنە. پرەزيدەنت سونىمەن بىرگە قازاقستاندا ورىسشا ەلدى مەكەن اتتارىن قازاقشالاۋ جانە “سلاۆيان ۇلتى وكىلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانعا ورنالاسۋ كەزىندە قيىندىقتارعا ۇشىرايتىنى” تۋرالى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن. “ەلدى مەكەن اتتارى جاپپاي وزگەرتىلىپ جاتقان جوق” دەگەن پرەزيدەنت بىرقاتار ەلدى مەكەندەردىڭ كونە اتتارى قايتارىلدى، “سوۆەت ءداۋىرىن ەسكە سالاتىن ۇندەسپەيتىن توپونيمدەر، جەرگىلىكتى

  • “ساياسي ۇپاي جيناۋعا تىرىسىپ جاتىر”. ساراپشى توقاەۆتىڭ ەاەو جيىنىندا ايتقانى جايلى

    ايان قالمۇرات قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن ەاەو جيىنىنا قاتىسىپ وتىر. 19 مامىر 2020 جىل. مامىردىڭ 19-ىندا ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنا (ەاەو) مۇشە ەلدەردىڭ پرەزيدەنتتەرى ۆيدەوكونفەرەنتسيا ارقىلى وتكەن جيىندا ۇيىمنىڭ الداعى بەس جىلعا ارنالعان دامۋ ستراتەگياسىن قابىلداعان جوق. جيىن كەزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ستراتەگيا جوباسىن «ەل ۇكىمەتتەرى مەن پارلامەنتىنىڭ دەربەستىگىن شەكتەيدى» دەپ، كەيبىر تۇسىن قايتا قاراۋ قاجەت دەگەن ۇسىنىس ايتتى. تاۋەكەلدى باعالاۋ توبىنىڭ ديرەكتورى، ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىنداعى توقاەۆ ءسوزىنىڭ استارى جايلى، نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقىرى تاياعان ءداۋىرى، ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعى ىشىندەگى قوردالانىپ قالعان قايشىلىقتار جايلى ايتتى.  ەاەو ىشىندەگى جوعارعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جوبانىڭ ىشىندە “ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ 2025

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: